Hoà Chí Minh I-MỤC TIÊU BÀI DẠY:
Giuùp HS:
- Cảm nhận được niềm thích thú thật sự của Hồ Chí Minh trong những ngày gian khổ ở Pác Bó; Qua đó thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Bác: vừa là một chiến sĩ cách mạng vừa như một khách tuyền lâm ung dung, sống hoà nhịp với thiên nhiên; Hiểu được giá trị nghệ thuật của bài thơ.
-Giáo dục HS lòng yêu thiên nhiên, kính trọng Bác.
-Rèn luyện kĩ năng phân tích và cảm nhận thơ tứ tuyệt.
II- CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- ĐDDH: Bảng phụ, một số tác phẩm thơ của Bác Hồ, tranh - Phương án tổ chức lớp: thảo luận
- Nội dung kiến thức ôn tập, chuẩn bị ở nhà: bài soạn
III-TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1/ Ổn định tình hình lớp:
-Só soá.
-Chuẩn bị kiểm tra bài cũ.
2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)
♦ Câu hỏi : Đọc thuộc lòng bài thơ “Khi con tu hú” và trình bày những cảm nhận của em về âm thanh của tu hú trong bài thơ?
♦ Trả lời : HS đọc thuộc lòng; Âm thanh ấy dội vào lòng người tù, vang vọng từ đầu đến kết thúc tác phẩm để mở ra khung cảnh mùa hè tươi đẹp cũng để gợi lên cảm giác uất ức, khát khao cuộc sống tự do. Tiếng chim còn là tiếng gọi tha thiết của tự do, của sự sống đầy quyến rũ đối với người tù Cách mạng.
3/ Bài mới: (2’) Giới thiệu bài mới:
Thơ mới không chỉ có những bài thơ đầy lãng mạn mà còn có cả những bài thơ giàu tình cảm Cách mạng, bài thơ Khi con tu hú đã thể hiện rõ điều đó.
TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức
5’ Hoạt động 1: I- Giới thiệu tác giả,
Yêu cầu HS đọc chú thích (*) HS đọc tác phẩm:
Trình bày những điểm nổi bật về về hoàn cảnh ra đời của tác phaồm?
SGK
6’ Hoạt động 2:Đọc, tìm hiểu chung II- Đọc-hiểu văn bản
GV: đọc giọng thoải mái sảng khoái, chú ý ngắt nhịp cho hợp lý.
HS đọc 1/ Đọc:
GV nhận xét, đọc lại 2/Phân tích:
Nhận diện thể thơ của bài thơ này? Thuyết minh vài nét về thể thô aáy?
-Thể thơ thất ngôn tứ tuyeọt.
-Có 4 câu, mỗi câu 7 chữ;
gieo vaàn cuoái caâu 1,2,4;
phép đối có ở các câu 1-2, 3- 4; niêm ở câu 1-4, 2-3.
*Thể thơ thất ngôn tứ tuyeọt
Cảm nhận chung của em sau khi đọc bài thơ? (giọng điệu, nhịp thô)
Giọng điệu sảng khoái, tự nhiên, pha chút vui đùa hóm hổnh.
Qua đó đã thể hiện được phần nào tâm trạng, tình cảm của tác giả, đó là tâm trạng, tình cảm gì?
Vui thích, thoải mái khi sống với thiên nhiên.
20’ Hoạt động 3: Phân tích a) Thú “lâm tuyền” ủa
Bác
Yêu cầu HS đọc câu thơ đầu HS đọc Sáng ra bờ suối tối vào hang
Biện pháp nghệ thuật gì được sử dụng trong câu thơ?
Phép đối: cả 2 vế, đối về thời gian, không gian, hành
->Phép đối
động
Phép đối đã giúp câu thơ thể hiện được điều gì?
Hoạt động nề nếp, nhịp nhàng
Nhận xét giọng điệu của câu thô?
Thoải mái, nhẹ nhàng
Từ đó câu thơ giúp ta hình dung được điều gì về cuộc sống của Bác ở núi rừng?
GV: Mỗi khó khăn nơi rừng núi không thể làm nản chí con người hết lòng vì cách mạng ấy – thích nghi nhanh và cảm thấy thoải mái trước những khó khăn ấy. Sự khó khăn giờ đây mang màu sắc thi ca
Ung dung, thoải mái với
cuộc sống núi rừng =>Hoạt động nề nếp, nhịp nhàng, ung dung, thoải mái với cuộc sống núi rừng
Yêu cầu HS đọc câu thơ 2 HS đọc
Em hiểu thế nào về nội dung
câu thơ thứ hai? HS trình bày
Thực tế cuộc sống ở đây như thế nào?
Vô cùng thiếu thốn, khó khaên
Bác đã diễn đạt về sự thiếu thốn đó như thế nào? (từ ngữ, giọng thơ)
… đã sẵn sàng, giọng thơ vui đùa
Cháo bẹ … đã sẵn sàng
Điều đó cho thấy Bác có thái độ gì trước cuộc sống khó khăn aáy?
Thích thú, thoải mái, bằng lòng, không đòi
=>Yêu cuộc sống núi rừng
GV: tình cảm ấy còn được thể hiện trong “Cảnh rừng Việt Bắc”
và điều đó cũng đã từng được Bác bày tỏ “Tôi chỉ có một ham muốn
…”
Vui “thú lâm tuyền” còn là sở thích của rất nhiều nho sĩ ngày trước (Nguyễn Trãi). Hãy chỉ ra sự khác nhau trong sở thích của họ?
Nguyễn Trãi đến với núi rùng là do bất lực trước xã hội, muốn lánh đục về trong, giữ gìn khí tiết. Còn Bác Hồ hoà nhịp với “lâm tuyền”
nhưng giữ nguyên vẹn cốt cách người chiến sĩ cách mạng.
Cuộc sống của người chiến sĩ cách mạng hiện ra trong hai thơ câu cuối như thế nào?
b)Cái sang của cuộc đời cách mạng
Người chiến sĩ ấy hiện ra rõ nét trong câu thơ nào?
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Từ ngữ, vần trong câu thơ này Từ láy, dịch sử Đảng –
có gì đặc biệt? những từ cuối câu 3 toàn vần traéc.
GV: Bác Hồ đang dịch Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô làm tài liệu huấn luyện cán bộ, đồng thời chính là làm xoay chuyển lịch sử Vieọt Nam.
Từ láy giúp em hình dung được ủieàu gỡ?
Bác làm việc ở một nơi không bằng phẳng, gập gheành
GV: CLV đã đến đây và cho rằng:
không có bàn đá nào cả, chỉ có tấm lòng vững như bàn thạch của người cách mạng đã nhìn đá ra bàn.
Trong hoàn cảnh đó và Bác dịch sử Đảng - cụm từ toàn vần trắc khiến em có liên tưởng gì?
Toát lên cái gân guốc, khoẻ khoắn; người chiến sĩ cách mạng ở vị thế uy nghi, lồng lộng, tầm vóc lớn lao
=>Tử theỏ uy nghi loàng lộng, vĩ đại của người chiến sĩ cách mạng
Và Bác đã kết luận như thế nào về cuộc sống ấy?
Cuộc đời cách mạng thật là sang
Em hiểu được điều gì qua chữ
sang? HS tự trình bày
GV: chữ sang kết thúc bài thơ được coi là nhãn tự đã kết tinh toả sáng toàn bài.
5’ Hoạt động 4: Tổng kết III- Tổng kết
Bài thơ có những đặc sắc gì về nghệ thuật?
Thể tứ tuyệt bình dị, giọng thơ vui đùa.
Bài thơ giúp em cảm nhận được vẻ đẹp nào trong tâm hồn của Bác?
Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó
4/ Củng cố, hướng dẫn về nhà: (3’)
*Bài cũ: - Học thuộc lòng bài thơ
-Nắm vững những nét nội dung, nghệ thuật đặc sắc của bài thơ.
*Bài mới:Chuẩn bị cho bài: Ngắm trăng, Đi đường + Đọc, trả lời những câu hỏi sgk
+ Con người của Bác và những ý nghĩa sâu xa được gửi gắm qua hai bài thơ.
III-RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG
Ngày soạn: Tuần : 21 Tieát : 82