- Làm bài tập ở sách giáo khoa.
- Đọc trớc bài ; “ Làm đất gieo ơm cây rừng”.
Ngày soạn : 10/01/2011 Tiết 23: Làm đất gieo ơm cây rừng.
I. Mục tiêu : Sau khi học xong bài này học sinh phải : - Hiểu đợc các điều kiện khi lập vờn gieo ơm.
- Hiểu đợc các công việc cơ bản trong quy trình làm đất hoang(dọn và làm
đất tơi xốp).
- Hiểu đợc cách tạo nền đất để gieo ơm.
II. Công tác chuẩn bị.
- Su tầm tranh ảnh có liên quan đến bài học.
- 1 bầu đất có kích thớc đúng quy trình.
- Bảng phụ.
III. Các hoạt động dạy học.
1. Tổ chức ổn định lớp. : 2. Bài cũ :
? Em hãy cho biết rừng có vai trò gì trong đời sống và sản xuất của xã hội ?
? Em hãy cho biết nhiệm vụ của trồng rừng ở nớc ta thời gian tới là gì ? Hs : Trả lời các câu hỏi.
Gv : Nhận xét câu trả lời câu hỏi 3. Bài mới
Hoạt động của Gv, Hs Nội dung cần đạt Hoạt động 1 : Giới thiệu bài.
Gv : Đất lâm nghiệp thờng có đặc điểm khô cứng, nhiều cây cỏ hoang dại, chua và có nhiều ổ sâu bệnh. Do đó làm đất gieo ơm là khâu kĩ thuật rất quan trọng trong khâu tạo cây giống
Gv : Phân tích các mục tiêu của bài cho hs nắm vững Hoạt động 2 : Lập vờn gieo ơm cây rừng
? Vờn ơm đợc đặt ở nơi đất sét có đợc không ? Tại sao ?
? Đất vờm ơm là đất chua, đất kiềm có
đợc không ? Vì sao ?
? Đất vờm ơm nơi có địa hình dốc có
đợc không ? Vì sao ?
? Đất vờm ơm nơi xa nguồn nớc có đợc không ? Vì sao ?
? Tại sao vờn ơm phải đợc đặt nơi trồng rừng
Gv : hệ thống lại 4 yêu cầu lập vờn ơm nh SGK.
Gv : Treo tranh vẽ lên bảng giói thiệu các khu vực trong vờn ơm
? Phân chia đất vờn ơm phải đảm bảo những yêu cầu gì ?
Gv : yêu cầu học sinh thảo luận nhóm, rồi gv tổng kết lại ý kiến.
? Theo em ở xung quang vờn ơm có thể dùng biện pháp nào để ngăn chặn trâu bò phá hoại ?
I. Lập vờn gieo ơm cây rừng.
1. Điều kiện lập vờn ơm.
- Đất pha cát hay đất thịt nhẹ, không có ổ sâu, bệnh hại.
- §é pH tõ 6->7 (tung tinh hay it chua).
- Mặt đất bằng hay hơi dốc( từ 20 -> 40) - Gần nguồn nớc và nơi trồng rừng.
2. Phân chia đất trong vờn gieo ơm.
- Thuận lợi cho đi lại và sản xuất.
- Biện pháp : Trồng xen các cây phân xanh, cây dứa dại, đào hào, làm hàng rào dây thép gai xung quanh vờn ơm.
Hoạt động 3 : Làm đất gieo ơm cây trồng .
? Nêu đặc điểm của đất lâm nghiệp ?
? Hãy nhắc lại cách làm đất tơi xốp đã
học ở phần Nông nghiệp ?
? Nêu qui trình làm đất tơi xốp đất lâm
II. Làm đất gieo ơm cây trồng.
1. Dọn cây hoang dại và làm đất tơi xèp theo qui tr×nh sau :
Đất hoang dại hay đã qua sử dụng
nghiệp ?
Gv : Viết 2 qui trình lên bảng phụ để Hs so sánh tìm ra nguyên nhân của những điểm khác biệt đó.
Gv : trong SX lâm nghiệp thờng có 2 cách tạo nền đất gieo ơm : Lên luống và đóng bầu đất
Gv : Cho hs quan sát H36
? Qui trình lên luống, kích thớc luống, hớng luống, phân bón lót nh thế nào Gv: đa 1 bầu đất đã chuẩn bị sẵn để cho hs quan sát và giới thiệu.
? Vỏ bầu có thể làm bằng nguyên liệu nào ?
? Ruột bầu đợc làm nh thế nào ?
? Gieo hạt trên bầu có u điểm gì so với gieo hạt trên luống ?
Dọn cây hoang dại cày sâu, bừa kĩ, khử chua, diệt ổ sâu bệnh hại Đập và san mặt phẳng Đất tơi xốp.
2. Tạo nền đất gieo ơm cây rừng.
a. Luống đất.
- KÝch thíc luèng.
- Hớng luống : Theo hớng Bắc- Nam - Bón phân lót : với công thức phân chuồng (hoai) từ 45 kg/m2 với lân từ 40100 kg/ m2.
b. Bầu đất . - Vá bÇu.
- Ruét bÇu 4. Hệ thống củng cố bài .
- Gọi 12 hcọ sinh đọc phần ghi nhớ.
- Gv hệ thống lại toàn bài.
5. Hớng dẫn học ở nhà:
- Làm bài tập sách giáo khoa.
- Đọc trớc bài 24.
Ngày soạn: 16/01/2011 Tiết 24: gieo hạt và chăm sóc vờn ơm cây rừng I. Mục tiêu : Sau khi học xong bài này học sinh phải :
- Biết cách kích thích hạt giống cây rừng nảy mầm - Hiểu đợc thời vụ, quy trình gieo hạt cây rừng.
- Hiểu rõ công việc chăm sóc vờn ơm.
II. Công tác chuẩn bị.
- Tham khảo các tài liệu có liên quan đến bài học.
- Tranh vẽ hình 37, 38.
- Bảng phụ.
III. Các hoạt động dạy học.
1. Tổ chức ổn định lớp.
2. Bài cũ :
? Nơi đặt vờn ơm cây rừng cần đạt những yêu cầu gì ?
? Từ đất hoang muốn trở thành vờn ơm cần phải làm những việc gì ? Hs : Trả lời các câu hỏi.
Gv : Nhận xét câu trả lời câu hỏi 3. Bài mới
Hoạt động của Gv, Hs Nội dung cần đạt Hoạt động 1 : Giới thiệu bài.
Gv : gieo hạt là khâu kĩ thuật rất quan trọng ảnh hởng trực tiếp tới tỷ lệ nảy mầm của hạt giống tới tỷ lệ sống và phat triển của cây con. Bài học hôm nay giúp chúng ta nắm đợc các nội dung cơ bản nh kích thớc hạt giống cây rừng nảy mầm, quy trìnhgieo hạt chăm sóc vờn ơm.
Hoạt động 2 : Kích thích hạt giống cây rừng nảy mầm Gv : cho học sinh đọc thông tin sách
giáo khoa.
? Xử lý hạt giống nhằm mục đích gì ?
? Cho hs nhắc lại cách xử lý hạt giống bằng nớc ấm đã đợc học ?
? Cách xử lý hạt giống đối với cây rừng là gì ?
Gv : cùng hs tìm hiểu nội dung xử lý hạt giống bằng cách đốt hạt, bằng lực cơ học
? Phơng pháp dốt hạt áp dụng với những loại cây nào ?
? Phơng pháp bằng lực cơ học áp dụng
đối vơi những loại hạt nào ?
Sau khi hs trả lời xong gv bổ sung cho
đầy đủ.
?Lấy ví dụ minh hoạ phơng pháp kích thích hạt nảy mầm bằng nớc ấm ?
? Em hãy cho biết mục đích cơ bản của các biện pháp kỉ thuật xử lý hạt gièng tríc khi gieo ?
I. Kích thích hạt giống cây rừng nảy mÇm.
1. Đốt hạt.
2. Tác động bằn lực cơ học.
3. Kích thích hạt nảy mầm bằng nớc Êm.
Mục đích : Làm mềm lớp vỏ dày và cứng để dễ thấm nớc – kích thích mầm phát triển nhanh đều, diệt trừ mầm mống sâu bệnh.
Hoạt động 3 : Tìm hiểu về kỷ thuật gieo hạt .
? Vì sao phải gieo hạt đúng thời vụ ?
? Gieo hạt vào tháng nắng nóng và ma to có tốt không ?
II. Gieo hạt.
1. Thời vụ gieo hạt
- Gieo hạt vào lúc thời tiết ấm và ma
? Tại sao ít khi gieo hạt vào tháng gia lạnh ?
? Cho hs nhắc lại các cách gieo hạt để học phần trồng trọt ?
? Nêu qui trình gieo hạt ?
Gv : hớng dẫn hs trả lời sau đó kết luận lại cácqui trình.
? Tại sao phải sàng đất lấp hạt ?
? Bảo vệ luống gieo hạt nhằm mục đích g× ?
nhá.
- Mùa gieo cây rừng : + M Bắc : tháng 11 12 + M Trung : tháng 1 2 + M Nam : tháng 23 2. Qui trình gieo hạt
Gieo hạt lấp đất che phủ tới n- ớc phun thuốc trừ sâu, bệnh bảo vệ luèng gieo.
Chống nắng nóng và ngăn chăn trâu bò.
Sau khi gieo xong phải phun thuốc luống gieo và vật liệu che phủ nhằm phòng trừ sâu bệnh chông chuột và côn trùng.
Hoạt động 4 : Chăm sóc vờn ơm cây rừng.
? Chăm sóc vờn gieo ơm nhằm mục
đích gì ?
Cho hs quan sát H 38 SGK (Giáo viên treo tranh ảnh lên bảng ).
? Qua các hình a, b, c,d nêu các công việc chăm sóc vờn ?
? Theo em cần có những biện pháp chăm sóc nào nữa ?
? Hạt đã nứt nanh đem gieo nhng tỉ lệ nảy mầm thấp em có thể cho biết do những nguyên nhân nào ?
Gv : cho hs thảo luận và trả lời Gv : chốt lại .
III. Chăm sóc vờn ơm cây rừng.
- Mục đích chăm sóc : Cây sống đạt tỉ lệ cao và chất lợng tốt.
- Các công việc chăm sóc : + Che ma, che nắng ( Hình a).
+ Tíi níc (H×nh b).
+ Phun thuèc ( H×nh c).
+ Làm cỏ xới đất + Bãn ph©n thóc.
+ Tỉa và cấy cây.
- Do nguyên nhân thời tiết xấu, sâu bệnh (côn trùng) cắn hỏng hạt hoặc ăn hạt, bệnh làm thối hạt và thối rễ mầm.
Chăm sóc cha đạt yêu cầu.
4. Hệ thống củng cố bài .
- Gọi 1-2 học sinh đọc phần ghi nhớ.
- Gv hệ thống lại toàn bài và cho học sinh nhắc lại.
5. Hớng dẫn học ở nhà.
- Làm hết bài tập ở sách giáo khao.
- đọc trớc bài 25, chuẩn bị dụng cụ để tiết sau thực hành.
Ngày soạn : 24/01/2011 Tiết 25: THực hành : gieo hạt và cấy cây vào bầu đất.
I. Mục tiêu : Sau khi học xong bài này học sinh phải :
- Làm đợc các thao tác kĩ thuật gieo hạt và cấy cây vào bầu đất.
- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác và lòng hăng say lao động.
II. Công tác chuẩn bị.
- Mỗi nhóm thực hiện gieo hạt vào 10- 15 bầu đất - Mỗi nhóm cần chuẩn bị vật t thiết bị nh sau :
+ Đất và phân bón theo tỉ lệ:89% đất tơi xốp ;10% phân chuông ủ hoai ; 1% lân.
+ Hạt giống đã xử lí : 2-3 hạt trên 1 bầu đất.
+ Tói bÇu nilon 15 tói/ nhãm.
+ Tranh vẽ qui trình gieo hạt
+ Dụng cụ : Các nhóm : cuốc, xẻng, dùi hay dao để cấy cây, chậu hay thùng
đựng vật liệu, bình tới hoa sen.
+ Vởt liệu che phủ : rơm khô mục, cành là hoặc giàn che III. Các hoạt động dạy học.
1. Tổ chức ổn định lớp.
2. Tiến hành thực hành.
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài thực hành Gv : Nêu mục tiêu cần đạt của bài thực hành.
- Làm đợc các thao tác kỉ thuật theo qui trình gieo hạt vào bầu đât.
- Kiểm tra học sinh về một số nội dung có liên quan, thời vụ gieo hạt, qui trình gieo hạt.
- Nhắc nhở học sinh vệ sinh khi tiếp xúc với đất và phân bón, an toàn lao động khi dùng cuốc, xẻng.
Hoạt động 2 : Tổ chức thực hành.
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh về các vật liệu và dụng cụ để thực hành.
- Chia nhóm và phân công vị trí nhệm vụ của mỗi nhóm.
- Mỗi học sinh phải thực hiện tất cả các bớc trong qui trình gieo hạt vào bầu đất, mỗi nhóm phải hoàn thành chỉ tiêu đợc giao.
Hoạt động 3 : Thực hiện qui trình thực hành.
1. Gieo hạt vào bầu đất.
- Bớc 1 : Trộn đất với phân bón tỉ lệ 88 đến 89% đất mặt ;10% phân hữu cơ ủ hoai và từ 1 đến 2% supe lân.
- Bớc 2 : Cho hỗn hợp đất phân vào túi bầu, vỗ và nén chặt đất trong bầu, đất thấp hơn miệng túi từ 1 đến 2 cm, xếp bầu đất thành hàng trên luống đất hay chổ
đất bằng.
- Bớc 3 : Gieo hạt đất giữa bầu đất, mỗi bầu đất gieo từ 2 đến 3 hạt, lấp kín hạt bằng một lớp đất mịn dày từ 2 đến 3 lần kích thớc của hạt.
- Bớc 4 : Che phủ luống bầu đất đã gieo hạt bằng rơm, rác mục, cành lá tơi cắm trên luống ... Tới ẩm bầu đất bằng bình hoa sen. Phun thuốc trừ sâu bảo vệ bầu
đất.
2. Cấy cây con vào đất .
- Bớc 1 và 2 : Thực hiện nh bớc 1 và 2 trong phần gieo hạt.
- Bớc 3 : Dùng dao cấy cây tạo hóc giữa bầu đất, độ sâu của hốc lớn độ dài của bộ rễ từ 0.5 đến 1 cm. Đặt bộ rễ cây thẳng đứng vào hốc. ép đất chặt kín cổ rễ.
- Bớc 4 : Che phu luống cây cấy bằng giàn che, bằng cành lá tơi cắm trên luống ... tới ẩm bầu đất bằng bình hoa sen.
Hoạt động 4 : Đánh giá kết quả.
Hs : thu dọn vật liệu và dụng cụ lao động làm vệ sinh nơi thực hành.
- Từng nhóm, từng hs tự đánh giá kết quả thực hành.
- Số lợng bầu đất đã đợc gieo hạt có đạt chỉ tiêu không ? - Chuẩn bị vật t và dụng cụ có đầy đủ không ?
Gv : đánh giá giờ thực hành của học sinh về các mặt : + Chuẩn bị vật liệu.
+ Các thao tác thực hành.
+ Kết quả, sản phẩm.
+ ý thức làm việc.
3. Hớng dẫn học ở nhà.
- Đọc trớc bài 26, 27.
Ngày soạn : 08/02/2011
Tiết 26, 27: Trồng cây rừng Chăm sóc rừng sau khi trồng.– I. Mục tiêu : Sau khi học xong bài này học sinh phải :
- Biết đợc thời vụ trồng rừng.
- Biết đợc kĩ thuật đào hố trồng cây rừng.
- Biết đợc quy trình trồng cây rừng bằng cây con.
- Biết đợc thời gian và số lần chăm sóc rừng sau khi trồng.
- Hiểu đợc nội dung công việc chăm sóc sau khi trồng.
II. Công tác chuẩn bị.
- Tranh vẽ 41, 42, 43, 44.
III. Các hoạt động dạy học.
1. Tổ chức ổn định lớp.
2. Bài mới
Hoạt động của Gv, Hs Nội dung cần đạt Hoạt động 1 : Giới thiệu bài.
Gv : Nhiều nơi tỉ lệ cây sống sau khi trồng rất thấp. Cây chết do nhiều nguyên nhân nh : sai phạm trong kỉ thuật trồng rừng là một trong các nguyên nhân cơ
bản. Nhng sau khi cây đã trồng đợc chăm sóc nh thế nào thì tốt ? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu đợc các vấn đề đó.
Hoạt động 2 : Tìm hiểu thời vụ trồng rừng Gv : cho học sinh đọc thông tin sách
giáo khoa.
? Em hãy cho biết thời vụ trồng rừng ở các miền ở nớc ta?
? Trồng rừng không đúng thời vụ có tác hại nh thế nào ?
Hs : Thảo luận và trả lời .
I. Thời vụ trồng rừng.
- Miền bắc : mùa xuân và mùa thu.
- Miền Trung và miền Nam: vào mùa ma .
Hoạt động 3 : Tiến hành làm đất trồng Gv : giới thiệu về các kích thớc của hố trồng cây.
? Em hiểu nh thế nào về kích thớc 30*30*30 (cm).
? Dựa vào hình vẽ gv trình bày thứ tự các công việc đào hố trồng nơi hoang hoá.
? Sau khi đào hốtại sao phải làm cỏ và phát qang ở quanh miệng hố.
? Tại sao khi lấp đầy hố lại cho lớp đất màu đã trộn phân bón xuống trớc.
II. Làm đất trồng.
1. KÝch thíc hè
+ Loại I : 30 *30*30.
+ Loại II : 40*40*40.
2. Kỉ thuật đào hố.
+ Phát dọn cỏ dại đào hố, xới cỏ xung quanh miệng hố.
+ Lấy lớp đất màu đem trộn với phân l©n.
+ Cuốc thêm đất, đập nhỏ và nhặt sạch cỏ và lấp đầy hố.
Hoạt động 4 : Trồng rừng bằng cây con.
? Theo em có mấy cách trồng cây gây rõng.
Gv : treo tranh H. 42 và H. 43 lên bảng
? Hãy quan sát và sắp xếp lại thứ tự các bớc cho đúng với qui trình kỉ thuật trong H. 42, 43 ?
? Mô tả các bớc kỉ thuật trồng cây rừng bằng cây con có bầu và cây con cã rÔ trÇn.
? Tại sao trồng cây rừng bằng cách gieo hạt vào hố lại đợc ít áp dụng trong
III. Trồng rừng bằng cây con.
1. Trồng cây con có bầu :
+ Tạo lỗ trong hố đất có độ sâu lớn hơn chiều cao bầu đất.
+ Rạch võ bầu đất.
+ Đặt bầu vào lỗ trong hố.
+ Lấp và nén đất.
+ Vun gèc.
2. Trồng cây con rễ trần.
+ Tạo lỗ trong hố đất.
+ Đặt cây vào lỗ trong hố.
sản xuất ?
? Tại sao trồng cây con có bầu lại đợc
áp dụng phổ biến ở nớc ta ?
? Theo em những vùng đồi núi trọc nên trồng rừng bằng các loại cây con nào ?
+ Nén đất.
+ Vun gèc.
Hoạt động 5 : Tìm hiểu thời gian và số lần chăm sóc.
? Mục đích của việc chăm sóc rừng là g×?
? Giải thích tại sao sau khi trồng cây rừng từ 1 – 3 tháng phải chăm sóc ngay?
? Giải thích tại sao giảm chăm sóc khi rừng khép tán (sau 3 – 4 năm)?
IV. Thời gian và số lần chăm sóc.
1. Thời gian: Sau khi trồng cây rừng từ 01 đến 03 tháng phải tiến hành chăm sóc cây ngay, chăm sóc liên tục đến 4 n¨m.
2. Số lần chăm sóc: Năm thứ nhất và năm thứ hai, mỗi năm chăm sóc 2 đến 3 lần. Năm thứ 3 và năm thứ 4 chăm sóc 1 đến 2 lần
Hoạt động 6: Tìm hiểu những công việc chăm sóc rừng sau khi trồng
? Nguyên nhân nào làm cho cây rừng sau khi trồng phát triển chậm, thậm chí chỉ còn chết hàng loạt?
Gv: Từ những nguyên nhân trên nên con ngời phải tác động, cải tạo môi tr- ờng sống để cây trồng sinh trởng mạnh, có tỷ lệ sống cao. Các tác động này đợc thể hiện qua nội dung chăm sóc cây trồng sau khi trồng.
Gv: Dùng tranh vẽ hình 44 SGK cho học sinh quan sát để phân tích các nội dung ch¨m sãc.
V. những công việc chăm sóc sau khi trồng.
1. Làm rào bảo vệ.
2. Phát quang.
3. Làm cỏ.
4. Xới đất, vung gốc 5. Bãn ph©n.
6. Tỉa và dặm cây.
4. Hệ thống củng cố bài:
- Giáo viên: Hệ thống lại toàn bộ kiến thức của bài học.
- Gọi 2 – 3 học sinh đọc phần ghi nhớ cuối bài.
5. Hớng dẫn học ở nhà.
- Trả lời các câu hỏi cuối bài học.
- Chuẩn bị bài 28.
Ngày soạn : 15/02/2011 Tiết 28: Khai thác rừng
I/Mục tiêu : Sau khi học xong bài này giúp học sinh : - Phân biệt đợc các loại khai thác rừng
- Hiểu đợc điều kiện khai thác rừng ở nớc ta hiện nay.
- Biết đợc các biện pháp phục hồi rừng sau khi khai thác rừng
II. Công tác chuẩn bị.
Bảng phụ
III. Các hoạt động dạy học : 1. Tổ chức ổn định lớp : 2. Bài cũ :
? Chăm sóc rừng sau khi trồng vào thời gian nào ? Cần chăm sóc bao nhiêu năm và số lần chăm sóc trong mỗi năm ?
? Chăm sóc rừng sau khi trồng gồm những công việc gì ? Hs : Lên bảng trả lời.
Gv : nhËn xÐt cho ®iÓm.
3 . Bài mới :
Hoạt động của Gv, Hs Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài
Gv : Công việc khai thác rừng thời gian qua đã làm cho rừng suy giảm mạnh cả
về diện tích, chủng loại cây, chất, chất lợng rừng. Nguyên nhân cơ bản : khai thác bừa bãi, không đúng các chỉ tiêu, kĩ thuật, khai thác rừng không chú ý tới tái sinh và phục hồi lại rừng.
Gv : Nêu mục tiêu các bài học nhằm giúp học sinh có 1 số hiểu biết đúng đắn về khai thác rừng
Hoạt động 2 : Tìm hiểu các loại khai thác rừng.
Gv : dùng bảng phụ lập bảng chi tiêu kĩ thuật các loạikhai thác rừng.
? Thế nào là khai thác trắng, khai thác dần?
Khai thác chọn?
? Cách phục hồi sau khi khai thác trắng, khai thác dần và khai thác chọn ?
? Dựa vào bảng trên hãy so sánh các điểm giống nhau và khác nhau về các chỉ tiêu và kĩ thuật của các loại khai thác rừng?
? Tại sao không đợc khai thác trắng rừng ở nơi có độ dốc lớn hơn 150, nơi rừng phòng hé ?
? Khai thác trắng nhng không trồng rừng ngay có tác hại gì ?
Hs : thảo luận nhóm với nội dung các câu hỏi trên.
Hs : trả lời các ý kiến, các ý kiến khác bổ sung.
I. Các loại khai thác rừng
Hoạt động 3 : Điều kiện áp dụng khai thác rừng hiện nay ở Việt Nam Gv : hớng dẫn HS tìm hiểu tình trạng rừng
hiện nay về :
? Diện tích rừng tự nhiên hiện nay nh thế
II. Điều kiện áp dụng khai thác rừng hiện nay ở Việt Nam.
Loại khai
thác rừng Số l- ợng c©y chặt
Sè lÇn chặt Thời
gian chặt
Cách phôc hồi Khai thác
trắng Toàn
bé c©y rõng
Mét lÇn chặt
Trong 1 n¨m khai thác
Trồng rõng
Khai thác
dần Toàn
bé c©y rõng
Ba, bèn lÇn chặt
Năm đến mời n¨m
Rõng tù phôc hồi = TSTN Khai thác
chọn Chọn
chặt mét sè c©y theo yêu cÇu
KÐo
dài Kéo dài Rừng tù phôc hồi = TSTN