CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DU LỊCH VÀ LỄ HỘI
1.2. Một số vấn đề về lễ hội
1.2.5. Những giá trị của lễ hội cổ truyền
Lễ hội là yếu tố vừa đặc trưng cho mỗi dân tộc, vừa góp phần làm cho văn hóa đất nước đặc sắc hơn. Lễ hội là sự kết tinh thành quả lao động sản xuất, chiến đấu của các cá nhân, tập thể trong quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc. Lễ hội còn là dịp hội tụ, kết tinh và lan toả những giá trị văn hoá được hun đúc trong quá trình phát triển đi lên của đất nước. Lễ hội là một hình thức sinh hoạt tổng hợp bao gồm các mặt tinh thần và vật chất, tôn giáo tín ngưỡng và văn hoá nghệ thuật, linh thiêng và đời thường… là một sinh hoạt có sức hút một số lượng lớn những hiện tượng của đời sống xã hội.
1. Giá trị cố kết cộng đồng, trong ngày hội giá trị cố kết cộng đồng là giá trị biểu trưng nhất, lễ hội chính là “sự biểu dương sức mạnh của cộng đồng” và là chất kết dính tạo nên “sức cố kết cộng đồng”. Lễ hội là môi trường góp phần quan trọng tạo nên niềm cộng mệnh và cộng cảm của sức mạnh cộng đồng.
2. Giá trị hướng về cội nguồn, đó là nguồn gốc tự nhiên, nguồn gốc cộng đồng, và chính vì thế, lễ hội thường gắn với hành hương - du lịch.
3.Giá trị cân bằng đời sống tâm linh,theo đó lễ hội góp phần làm thỏa mãn nhu cầu về đời sống tâm linh của con người.
4.Giá trị sáng tạo và hưởng thụ văn hóa,trong đó, các lễ hội do nhân dân tự tổ chức, làm tái hiện các sinh hoạt văn hóa cộng đồng, và cũng chính bản thân họ là những người hưởng thụ các sinh hoạt văn hóa đó.
5. Giá trị bảo tồn, làm giàu và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, lễ hội truyền thống là một bảo tàng sống về văn hóa dân tộc, nhờ đó, nền văn hóa ấy được hồi sinh, tái tạo và chuyển giao qua các thế hệ.
Do vậy, lễ hội là dịp để nhân dân bày tỏ lòng thành, sự ngưỡng vọng của mình đối với bề trên thông qua hệ thống các nghi thức tôn giáo, nhắc lại công lao của vị thần đang được dân làng thờ phụng, để toàn thể nhân dân được ngưỡng mộ, ghi nhớ, coi như một lần đọc lại lịch sử trước dân làng. Đồng thời đây cũng là dịp để người ta dâng lên vị thần những sản phẩm do dân làng làm ra với lòng kính trọng, với sự biết ơn về sự bảo trợ của thần cho dân làng năm qua được yên ổn thịnh vượng. Nhân đó, người ta lại tiếp tục cầu xin thần phù hộ, giúp đỡ cho dân làng trong những năm tới lại càng thịnh vượng và bình an hơn nữa. Cứ như vậy tạo nên một tâm lý vững vàng và những thử thách mới cho tất cả cộng đồng. Đồng thời đây cũng là dịp để người ta tập hợp cộng đồng trong một niềm cộng cảm, tình đoàn kết gắn bó một cách chặt chẽ giữa các thành viên, dòng họ với nhau trước một vị thần linh chung của toàn cộng đồng. Một sự đoàn kết, cộng cảm tự giác và bền chặt.
Như vậy, lễ hội là yếu tố vừa đặc trưng cho mỗi dân tộc, vừa góp phần làm cho văn hóa đất nước đặc sắc hơn. Lễ hội là sự kết tinh thành quả lao động sản xuất, chiến đấu của các cá nhân, tập thể trong quá trình xây dựng và gìn giữ đất nước. Lễ hội còn là dịp hội tụ, kết tinh và lan toả những giá trị văn hoá được hun đúc trong quá trình phát triển đi lên của đất nước. Lễ hội là một hình thức sinh hoạt tổng hợp bao gồm các mặt tinh thần và vật chất, tôn giáo tín ngưỡng và văn hoá nghệ thuật, linh thiêng và đời thường…
Như một thông lệ truyền thống, lễ hội thường được mở vào mùa xuân, từ tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch, là nơi để con người được trở về nguồn cội, tỏ lòng biết ơn tới các vị Thần đối với cộng đồng, trong khi đó du lịch là một hoạt động dành cho khách du lịch khi họ có thời gian, tiền bạc và có nhu cầu tìm hiểu, khám phá. Lễ hội là một hoạt động văn hóa tinh thần mang tính phổ quát, trong khi đó du lịch lại
là một hoạt động kinh tế mang tính tổng hợp. Trong bước phát triển, ngành du lịch đã tìm đến, khai thác và sử dụng lễ hội với tư cánh là một sản phẩm văn hóa.
Việc gặp gỡ giữa hai yếu tố trên đã đưa đến mối quan hệ biện chứng lẫn nhau, những giá trị văn hóa đặc sắc của lễ hội sẽ có tác động thúc đẩy du lịch phát triển, còn các yếu tố tiêu cực, phản giá trị thì sẽ cản trở hoặc kìm hãm sự phát triển du lịch. Ngược lại sự phát triển của du lịch sẽ tác động trở lại đối với bảo tồn phát huy các giá trị văn hóa của lễ hội hoặc có thể ảnh hưởng tiêu cực làm biến đổi lễ hội truyền thống.
CHƯƠNG 2