6. Kết cấu của luận văn
3.3.3. Tăng cường cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật, chính sách tiền lương
- Các giải pháp về tăng cường cơ sở vật chất, kỹ thuật cho TAND các cấp Trong điều kiện phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện nay, thì yếu tố cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật là điều kiện quan trọng không thể thiếu để bảo đảm cho hoạt động của một cơ quan, tổ chức. Đánh giá về điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật của các cơ quan tư pháp, Nghị quyết số 08/NQ-TW đã chỉ rõ:
Cơ sở vật chất và điều kiện làm việc của các cơ quan tư pháp nhất là ở cấp huyện nhiều nơi trụ sở còn chật chội, phương tiện làm việc vừa thiếu vừa lạc hậu… Tình trạng trụ sở cơ quan làm việc chưa xứng với tầm vóc công việc, chưa thống nhất về kiểu dáng kiến trúc, quy mô xây dựng và công năng sử dụng… Đến nay vẫn còn nhiều đơn vị chưa được xây dựng trụ sở, nơi làm việc và hội trường xét xử. Phương tiện làm việc còn chậm được cải tiến, đổi mới… dẫn đến nhiều khó khăn, bất cập [10].
Để thực hiện công cuộc cải cách tư pháp, Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra mục tiêu "Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; hoạt động tư pháp mà trọng tâm là hoạt động xét xử được tiến hành có hiệu quả và hiệu lực cao" [12].
Vì vậy, để bảo đảm thực hiện tốt thẩm quyền xét xử của Tòa án phải bảo đảm đủ cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật cần thiết cho hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng nói chung và Tòa án các cấp nói riêng.
Nhìn chung, trong một vài năm gần đây, được sự quan tâm của TANDTC, các đơn vị Tòa án trong tỉnh đã được đầu tư nâng cấp, mở rộng trụ sở đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xét xử trước mắt. Tuy vậy, về tương lai lâu dài
chúng ta cần có sự nhìn nhận dài, rộng hơn để nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế phân bổ ngân sách cho các Tòa án theo hướng TANDTC thống nhất dự toán với Chính phủ và Quốc hội phê chuẩn giao cho các Tòa án quản lý, sử dụng, có sự giám sát, kiểm tra của TANDTC. Chính quyền địa phương tiếp tục hỗ trợ kinh phí hoạt động của các Tòa án các cấp từ ngân sách địa phương, coi đây là biện pháp tình thế. Thực hiện tốt việc quy hoạch, sắp xếp cơ sở nhà, đất thuộc quyền quản lý của các Tòa án phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức, hoạt động của Tòa án các cấp trong thời gian tới, đề nghị được mở rộng khuôn viên trụ sở; tăng cường đầu tư cho việc ứng dụng công nghệ thông tin, truyền hình trong hoạt động của Tòa án, trang bị đủ máy tính xách tay cho Thẩm phán, Thư ký...
- Đổi mới chế độ tiền lương, chính sách đối với Thẩm phán, cán bộ công chức ngành Tòa án:
Chế độ đãi ngộ đối với Thẩm phán, Thư ký và các cán bộ công chức Tòa án khác cũng cần được quan tâm. Chế độ tiền lương, các khoản phụ cấp, thâm niên nghề… chính là cơ sở vật chất bảo đảm cho những người tiến hành tố tụng vô tư, khách quan và yên tâm thực hiện trọng trách, cần tương xứng với sức lao động và áp lực công việc mà những người tiến hành tố tụng phải thực hiện. Trong những năm gần đây, chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ cho cán bộ, công chức ngành Tòa án nói chung và Thẩm phán nói riêng đã được Đảng, Nhà nước quan tâm, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế đất nước qua các thời kỳ. Đời sống của cán bộ và gia đình họ ngày càng được cải thiện là động cơ thúc đẩy họ làm việc có chất lượng và hiệu quả, vì đã tạo điều kiện cho họ yên tâm hơn về cuộc sống để tập trung thời gian, trí tuệ vào công việc chuyên môn. Đây cũng là một yếu tố để hạn chế, ngăn chặn sự tác động của các hiện tượng tiêu cực trong cơ chế thị trường. Tuy nhiên, so với sự phát triển của xã hội thì đời sống vật chất và tinh thần của Thẩm phán và cán bộ công chức ngành Tòa án ở nước ta vẫn còn nhiều khó khăn ảnh hưởng
không nhỏ đến chất lượng và hiệu quả công tác. Đối với Thẩm phán làm công tác xét xử, tiền lương tuy đã được điều chỉnh nhưng hiện nay vẫn còn thấp so với mặt bằng thu nhập chung của cán bộ, công chức các ngành, nhất là so với các thành phần kinh tế khác trong nước và với các nước trong khu vực và trên thế giới. Đặc biệt là đối với Thẩm phán Tòa án cấp huyện là cấp sơ thẩm, phải giải quyết các loại vụ án từ đầu, công việc rất vất vả, áp lực công việc cao nhưng hiện nay lương khởi điểm quá thấp và không có gì khác đối với Thư ký có cùng thời gian công tác. Trong Chiến lược cải cách tư pháp đã tăng thẩm quyền xét xử cho TAND cấp huyện số lượng công việc thực tế tăng lên rất nhiều, tính chất phức tạp cũng tăng lên, nhưng quy định về tiền lương Thẩm phán cấp huyện giữ nguyên như cũ là chưa phù hợp. Chế độ phụ cấp nghề nghiệp đối với các chức danh tư pháp và Hội thẩm nhân dân còn thấp, không ổn định, chưa tương xứng với trách nhiệm và công sức, trí tuệ của họ.
Vì vậy, cần tiếp tục cải cách chính sách tiền lương, triển khai thực hiện chế độ phụ cấp thâm niên và các chế độ đãi ngộ khác thỏa đáng, phù hợp với hoạt động nghề nghiệp đặc thù của Thẩm phán, cán bộ công chức ngành Tòa án là một yêu cầu cấp thiết và cũng là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động xét xử của Tòa án.
Bên cạnh đó, cần phải có cơ chế thu hút, tuyển chọn những người có tâm huyết, đủ đức, tài vào làm việc tại Tòa án các cấp, tiếp tục nghiên cứu và cải tiến thang lương đối với Thẩm phán cho phù hợp nhằm đảm bảo cuộc sống cho bản thân họ và gia đình. Trước mắt cần phải tăng lương cho Thẩm phán TAND cấp huyện, đồng thời quy định phụ cấp lương vượt khung đối với các trường hợp đã hưởng hệ số lương tối đa. Cũng cần có chế độ chính sách ưu đãi để thu hút động viên những người nhận công tác ở vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi, hải đảo. Nếu không sẽ xảy ra tình trạng có những nơi chỉ có một vài Thẩm phán hoặc thậm chí không có Thẩm phán nào vì không ai muốn nhận công tác.