1/ Kiến thức.
Giúp Hs hiểu việc chuẩn bị xâm lược Đại Việt lần ba của nhà Nguyên chu đáo hơn lần trước và lối đánh giặc đúng đắn với quyết tâm cao của quân dân Đại Việt đã giành thắng lợi vẽ vang.
2/ Tư tưởng.
Bồi dưỡng cho Hs lòng căm thù giặc ngoại xâm, niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn tổ tiên đã kiên cường, mưu trí bảo vệ chủ quyền đất nước.
3/ Kỹ năng.
Rèn luyện kỹ năng sử dụng lược đồ để tường thuật lại các sự kiện lịch sử.
II/ Phương tiện dạy – học.
- Lược đồ kháng chiến lần thứ ba chống Nguyên 1278-1288.
III/ Tiến trình dạy học:
1/ Ổn định lớp.
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Trình bày diễn biến chống quân xâm lược Nguyên?
- Vì sao quân giặc mạnh mà vẫn bị quân ta đánh bại? Cách đánh độc đáo của nhà Trần là gì?
3/ Dạy – học bài mới
Hoạt động 1: Nhóm,cá nhân GV gọi HS đọc Sgk.
Trong lần này vua Nguyên đã chuẩn bị xâm lược như thế nào ?
Nêu những dẫn chứng về việc nhà Nguyên chuẩn bị xâm lược Đại Việt ?
+đình chỉ cuộc xl Nhật Bản
+tập trung lực lượng hơn 30 vạn quân
+điều động các tướng giỏi: Thoát Hoan, Trương văn Hổ, Ô Mã Nhi
Thảo luận:
Em hãy so sánh lực lượng của quân Nguyên lần này với hai lần trước ?
-> Xeùt veà qui moâ , trong laàn 3 khoâng baèng laàn II nhưng chuẩn bị công phu và chặt chẽ . Sát cánh với Thoát Hoan là một loạt tướng lĩnh khét tiếng như : Ô Mã Nhi, Áo Lỗ Xích , Phàn Tiếp , Tích Lệ Cơ, Trương Văn Hổ . Kết hợp bộ binh , thuỷ binh , kị binh .
Sự chuẩn bị trên chứng tỏ điều gì ?
Hốt Tất Liệt dặn con: “ Không được coi Giao Chỉ là nước nhỏ mà khinh thường”
Trước nguy cơ bị giặc Nguyên xâm lược , vua tôi nhà Trần đã làm gì ?
Hoạt động 2:
? Ô Mã Nhi được giao bảo vệ đoàn thuyền lương nhưng tại sao lại về hội quân ở Vạn Kiếp?
Em hãy tờng thuật chiến thắng Vân Đồn?
Theo dõi lợc đồ
? Chiến thắng Vân Đồn có ý nghĩa gì?
Hoạt động 3:
? Sau trận Vân Đồn tình thế của quân Nguyên như thế nào?
- GV hướng dẫn.
? Đợi mãi không thấy đón thuyền lương đến, Thoát Hoan đã làm gì?
1/ Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt.
1/ Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt.
a.Hoang cảnh:
- Vua Nguyên quyết tâm xâm lược Đại Việt lần ba.
- Nhà Trần khẩn trương chuẩn bị kháng chiến.
b) Dieãn bieán :
- 12 . 1287, quân Nguyên ồ ạt tấn công Đại Việt theo 2 đường + Đường bộ do Thoát Hoan chỉ huy -> Lạng Sơn và Bắc Giang -> Vạn Kiếp .
+ Đường thuỷ do Ô Mã Nhi chỉ huy theo sông Bạch Đằng ->
hội quân cùng Thoát Hoan .2/ Chiến thắng Vân Đ ồn tiêu diệt đ oàn thuyền lương của Trương V ă n Hổ.
- Trần Khánh Dư cho quân mai phục ở Vân Đồn đợi đoàn thuyền lương của giặc.
- Khi qua Vân Đồn bị quân của Trần Khánh Dư đánh ra từ nhiều phía.
- KQ: Phần lớn thuyền lương bị đắm, số còn lại bị quân nhà Trần chiếm.
3/ Chiến thắng Bạch Đ ằng . a) Hoàn cảnh :
-1.1288 quaân Nguyeân chieám
Quân Trần?
- GV kết luận.
? Dựa vào đâu mà vua Trần và Trần Quốc Tuấn đã chọn sông Bạch Đằng làm nơi mai phục?
- Gv: Địa thế, kinh nghiệm lịch sử.
* Dùng lược đồ chiến thắng Bạch Đằng để trình bày diễn biến.
? Hãy nêu ý nghĩa của trận Bạch Đằng
- Kế hoạch “ vườn không nhà trống của nhà Trần làm quân Nguyên lâm vào khó khăn ->
rút về nước .
- Nhà Trần chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến . b) Dieãn bieán :
- 4 .1288 đoàn thuyền của Ô Mã Nhi rút về theo sông Bạch Đằng -> lọt vào trận địa mai phuùc cuỷa quaõn ta .
c) Kết quả :
- Quân giặc bị tiêu diệt, Ô Mã Nhi bò baét soáng .
Củng cố
TL:cách đánh giặc lần III có gì giống và khác lần II *Giống:
+tránh thế giặc mạnh lúc đầu
+chủ động vừa đánh chặn vừa rút lui để bảo toàn lực lượng +chờ thời cơ phản công giặc
+k/h “vườn không nhà trống”
*Khác:
+ đánh thuyền lương địch
+chủ động bố trí bãi cọc sông BĐ Chọn câu trả lời đúng.
Câu 1: Cách đánh giặc của thời Trần?
Vừa cản giặc vừa rút quân.
Tránh thế giặc mạnh ban đầu, chờ khi chúng yếu tiến lên tiêu diệt.
Thực hiện chiến lược ‘vườn không nhà trống”
Đưa toàn bộ lực lượng ra đánh ngay từ đầu.
Câu 2: Lập bảng thống kê về sự chuẩn bị của Mông – Nguyên trong ba lần xâm lược Đ ạ i Vi t. ệ
Lần thứ nhất. Lần thứ hai. Lần thứ ba.
……….
………
……….
………
……….
………
……….
………
……….
………
……….
………