I/ Mục tiêu bài học:
1/ Kiến thức.
Sau khi nhanh chóng khôi phục sản xuất , thời Lê sơ chú trọng phát triển kinh tế về mọi mặt. Sự phân chia xã hội thành 2 giai cấp chính : địa chủ phong kiến và nông dân , đời sống các tầng lớp nhân dân khác khá ổn định
2/ Tư tưởng.
Giáo dục HS ý thức tự hào về thời kỳ thịnh trị của đất nước.
3/ Kỹ năng.
Bồi dưỡng kỹ năng phân tích tình hình kinh tế xã hội theo các tiêu chí cụ thể và rút ra nhận xét chung
II/ Đồ dùng dạy học:
Sơ đồ giai cấp và tầng lớp thời Lê sơ
một số tư liệu phản ánh sự phát triển kinh tế xã hội thời Lê sơ III/ Hoạt động dạy học:
1/ Kiếm tra bài cũ.
Cho biết công lao của vua Lê Thánh Tông trong việc xây dựng chính quyền bảo vệ Tổ quốc Vẽ sơ đồ tổ chức nhà nước thời Lê sơ và nêu nhận xét.
2/ Giới thiệu bài mới
Song song với việc xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước, nhà Lê có nhiều biện pháp khôi phục và phát triển kinh tế xã hội.
3/ Dạy - học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung.
Hoạt động 1.
? Tình hình nông nghiệp nước ta sau ách đô hộ của nhà
Tìm hiểu sự khôi phục kinh tế trả lời theo nội dung Sgk
1. Kinh tế:
a. Nông nghiệp:
- Nhà nước giải quyết vấn đề
? Vậy để khôi phục và phát triển nông nghiệp nhà Lê đã làm gì?
Gợi ý HS trả lời
GV giải thích cụ thể các chức quan khuyến nông sứ, đồn điền sứ, hà đê sứ làm nhiệm vụ gì và liên hệ thực tế
Giải thích về phép quân điền
? Vì sao nhà Lê lại quan tâm đến việc baỏ vệ đê điều?
Chống thiên tai lũ lụt hàng năm khai hoang lấn biển
? Em có nhận xét gì về biện pháp của nhà Lê đối với nông nghiệp?
GV kết luận: Nông nghiệp phát triển kéo theo sự phát trriển của công thương nghiệp
? Các nghề thủ công tiêu biểu thời Lê là gì? So với thời Lý - Trần có gì đặc sắc?
GV nhấn mạnh các công xưởng nhà nước : cục bách tác được quan tâm mở rộng.
Yêu cầu HS liên hệ thực tế với địa phương các em có nghề thủ công cổ truyền nào còn lại
? Theo em giữa nông nghiệp và thủ công nghiệp có liên quan với nhau ntn?
Giao lưu trao đổi hàng hoá nông nghiệp phát triển kéo theo nhiều ngành thủ công phát triển tạo điều kiện cho thương nghiệp phát triển.
? Nhà Lê có những biện pháp gì để phát triển buôn bán trong nước.
GV phân tích điều lệ họp chợ và liên hệ thực tế cho HS hiểu
? Việc buôn bán với nước ngoài được thực hiện ntn?
Cho quân lính về quê làm ruộng chia phiên nhau về quê sản xuất, kêu gọi dân phiêu tán về quê, đặt các chức quan chuyên môn lo về N2 ….
HS đọc dẫn chứng trong Sgk về việc đắp đê của nhà Lê
Nhà nước quan tâm đến nông nghiệp, sản xuất khôi phục, đời sống nhân dân ổn định.
Thủ công trong làng xã:
Thủ công nhà nước:
Bằng hiểu biết của mình HS một số làng nghề thủ công tiêu biểu và liên hệ thực tế
Dựa vào Sgk trả lời
Đọc đoạn in nghiêng nói về điều lệ họp chợ
Hạn chế việc buôn bán với nước ngoài , tập trung chủ yếu
làm ruộng, đặt ra một số cơ quan chuyên môn: Hà đê sứ, Khuyến nông sứ, Đồn điền sứ
- Thực hiện phép quân điền
b. Công thương nghiệp:
- Phát triển nhiều ngành nghề thủ công tiêu biểu ở làng xã, kinh đô Thăng Long.
- Thương nghiệp:
+ Trong nước : chợ mọc lên nhiều, là nơi buôn bán giữa các địa phương
+ Việc buôn bán với nước ngoài được kiểm soát chặt chẽ, chỉ tập trung ở Hội Thống, Vân Đồn
nguyên nhân vì sao nhà Lê hạn chế và kiểm soát gắt gao việc buôn bán với nước ngoài.
? Em có nhận xét gì về kinh tế nước ta thời Lê sơ? Vì sao Hướng dẫn HS thảo luận nhóm ,kết luận rút ra ý kiến đúng cho HS ghi bài.
Hoạt động 2.
? Xã hội thời Lê có những giai cấp và tầng lớp nào? Quyền lợi và địa vị của các tầng lớp đó?
Yêu cầu HS liên hệ và so sánh với thời Lý - Trần
Thời Lê sơ các giai cấp và tầng lớp được phân hoá cụ thể hơn, giai cấp địa chủ ngày càng có nhiều quyền lực về KT-XH, trong khi đó tuyệt đại đa số nông dân là lực lượng lao động chính mà lại cực khổ không có quyền lợi về chính trị, thương nhân và thợ thủ công ngày càng đông đại diện cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhưng lại không được coi trọng, nô tì giảm nhiều so với trước do chủ trương hạn nô.
Chia nhóm thảo luận
Tìm hiểu sự phân hoá xã hội thời Lê sơ.
+ Địa chủ: có nhiều ruộng đất, nắm trong tay nhiều quyền lực + Nông dân: chiếm đa số dân cư, có ít hoặc không có ruộng phải nhận ruộng của địa chủ cày và nộp tô thuế
+ Thợ thủ công và thương nhân: ngày càng đông phải nộp thuế và không được coi trọng + Nô tì là tầng lớp thấp kém nhất trong xã hội và giảm dần so với trước.
2. Xã hội:
Phân hoá sâu sắc thành các giai cấp và tầng lớp sau:
- Địa chủ và nông dân - Thương nhân thợ thủ công - Nô tì
4. Củng cố - Dặn dò:
Em có nhận xét gì về tình hình kinh tế xã hội Đại Việt sau chiến tranh.
Vẽ sơ đồ phân hoá xã hội thời Lê sơ
HS học bài, hoàn tất sơ đồ xã hội thời Lê sơ.
Chuẩn bị trước phần III. Tình hình văn hoá – Giáo dục. Sưu tầm những công trình văn hoá nổi tiếng về văn học, khoa học và giáo dục của nước ta dưới thời Lê sơ.
--------