Vùỡ nhỷọng boỏng ma vaõ bùồnh loaồn thờỡn kinh haõng loaồt
"... Àửồt nhiùn ỳó phủa trỷỳỏc, caỏch chỷõng mỷỳõi bỷỳỏc, tửi nhũn thờởy mửồt boỏng ngỷỳõi dang rửồng àang tiùởn laồi gờỡn tửi. Trong cỳn hoaóng hửởt tửi nhỷọng muửởn boó chaồy, nhỷng mửồt yỏ nghụ laồi thoaỏng qua: mũnh ắnh lađm gũ thùị nađy, lađm gũ cođn coõ ai xuửịng ăớy? Vađ tửi trờởn tụnh laồi nhựổm mựổt muọi lờởy hùởt sỷỏc mũnh àờm bửớ vùỡ phủa trỷỳỏc tỳỏi chưỵ cố hịnh bống àố võ tốm lờởy "nố". Tưi kiùồt sỷỏc võ ngậ xuưởng bờởt túnh.
Khi túnh dờồy tửi thờởy ngoồn àeõn moó àang chaỏy. Dỷỳỏi aỏnh saỏng mỳõ àuồc tưi dờỡn dờỡn nhịn rộ mổi thỷỏ xung quanh võ lờồp tỷỏc nhờồn ra rựỗng doồc bỷỏc tỷỳõng coỏ mửồt thỷỏ buõn loóng àang chaóy vaõ khi rỳi lửồp àửồp noỏ phaỏt ra nhỷọng tiùởng àửồng maõ tửi ngỳọ laõ tiùởng chờn ngỷỳõi àang ài laồi gờỡn.
Tưi àậ tốm lờởy ai vờồy khi àờm bướ tỳỏi vỳỏi àưi mựỉt nhựỉm nghiùỡn?" (V. Emùlianửp. "Nhỷọng cờu chuyùồn khửng bừa àựồt").
Nhỷ vờợn thỷỳõng xaóy ra
Cử beỏ nựỗm trùn giỷỳõng khửng daỏm àửồng àờồy. Mửồt yỏ nghụ laõm tù liùồt yỏ thỷỏc cỷỏ aỏm aónh àờỡu oỏc cử: "Bờy giỳõ àờy... Bờy giỳõ àờy noỏ seụ xuớịt hiùơn!" Trong boõng tửịi hiùơn ra nhỷụng ặỳđng neõt cuờa bađn, tuờ vađ cíy si nhoê ặâng trong goâc phođng. Tíịt caê nhûông thûâ cođn laơi íín naỏu trong boỏng tửởi vaõ taón maỏc thaõnh nhỷọng boỏng ma mỳõ aóo ghù sỳồ.
Nưỵi kinh hoõng àờ nến àậ bốp bểp yỏ thỷỏc. Àựồc biùồt àấng sỳồ lõ caỏi goỏc phoõng àựỗng xa lờớn sau loõ sỷỳói. Boỏng tửởi vử bỳõ cuóa noỏ cỷỏ nhỷ rũnh rờồp lửi keỏo. Tiùởng sửồt soaồt cuóa nhỷọng con giaỏn boõ sau lỳỏp giờởy bửỡi tỷỳõng voồng vaõo tai thaõnh tiùởng vang to tỷỳỏng...
"Laồy chuỏa! Cỷỏu con vỳỏi! Con laõ keó coỏ tửồi". Sinh linh beỏ nhoó ờởy lựỉp bựỉp thị thõo nhỷọng lỳõi cờỡu nguyùồn, cụn àưi mựỉt chựm chựm dội vaõo boỏng tửởi cuóa cựn phoõng. Cử beỏ nhựổc ài nhựổc laồi khửng thaõnh tiùởng nhỷọng lỳõi cử em noỏi vỳỏi em ban chiùỡu: "Chaỏu laồi phaồm lửợi rửỡi? Thùở naõo rửỡi quyó sỷỏ cuọng seọ hiùồn lùn...".
Vađ noõ ăaụ xuớịt hiùơn! Noõ xuớịt hiùơn ăuõng nhỷ noõ ăaụ ặỳơc hũnh dung: hai mựổt chaỏy rỷồc, cựồp sỷõng nhoó nhỷ cuóa con dù nhaõ haõng xoõm. Noõ xuớịt hiùơn ỳờ ngay goõc phođng, ặõng dỷđng laơi trong khoaờnh khựổc vaõ bửợng nhiùn chũa caỏi chờn àen sũ cuóa noỏ laồi phủa cử beỏ.
Cử beỏ theỏt lùn vaõ ngờởt ài.
Nhỷọng boỏng ma... Coỏ biùởt bao nhỷọng àiùỡu mù tủn, nhỷọng chuyùồn kùớ ghù gỳỏm lỷu truyùỡn vùỡ chuỏng! Trong nhỷọng cờu chuyùồn àoỏ àửi khi rờởt khoỏ taỏch baồch caỏi thờồt vaõ caỏi giaó àùớ phaỏt hiùồn ra cỳ sỳờ tỷơ nhiùn vớơt chớịt cuờa ăiùỡu ăaụ ặỳơc nhũn thớịy. Tuy vớơy, nhỷụng nguýn nhớn cuờa caõc hiùơn tỷỳơng tỷỳng tỷơ ăaụ ặỳơc caõc baõc sụ tớm thờỡn biùởt rộ.
Àiùỡu àoỏ xaóy ra nhỷ thùở naõo? Àờy laõ mửồt trỷỳõng hỳồp àỳn giaón.
Baồn nựỗm trong cựn phoõng tửởi khửng quen thuửồc. Trong caónh tranh tửịi tranh saõng, ặỳđng neõt caõc ăửỡ vớơt hiùơn ra mỳđ aờo. Baơn ăaụ buửỡn nguó nhỷng giờởc nguó coõn chỷa tỳỏi. Trong àờỡu lờỡn lỷỳồt lỷỳỏt qua àuó mổi yỏ nghơ. Võ bưỵng nhiùn bẩn cẫm thờởy rộ rùồt lõ ỳó cỷóa ra võo hiùồn ra caỏi boỏng àen cuóa ngỷỳõi maõ baồn vỷõa nghụ tỳỏi. Baồn giờồt mũnh túnh cỳn buửỡn nguó, aóo aónh biùởn mờởt.
ÚÃ àờy sỷồ tỷồ kyó ấm thừ àậ lõm viùồc. Trong cấc ẫo tỷỳóng, chuỏng ta dỷỳõng nhỷ "àiùỡu chúnh" caỏc yỏ nghụ cuóa mũnh theo mửồt hỷỳỏng nhớịt ắnh, vađ khi ăoõ bớịt kyđ ăửỡ vớơt gũ nom tỷơa nhỷ ngỷỳđi ăùỡu coõ thùớ ặúơc coi lađ hònh ngûúđi . YÂ thûâc cuêa chuâng ta ăaô ặúơc chuíín bõ cho cuửồc gựồp gỳọ ờởy, coõn trủ tỷỳóng tỷỳồng thũ veọ nửởt cho xong nhỷọng ặỳđng neõt cuờa ăiùỡu ăang ặỳơc chỳđ ăỳơi ỳờ "boõng ma".
Trong khu rỷõng tửởi, mửồt ngỷỳõi nhuỏt nhaỏt seọ nom thờởy ỳó mửợi luđm cớy nhỷụng hũnh ngỷỳđi ăang ớớn naõu, vỳõi mửơt ặõa treờ bừ kủch àửồng bỳói cờu chuyùồn cửớ tủch khuóng khiùởp thũ trong boỏng tranh tửởi tranh saỏng cuóa cựn phoõng, moồi àửỡ vờồt bũnh thỷỳõng nhờởt cuọng coỏ thùớ hoaỏ thaõnh nhỷọng con vờồt sửởng. Noỏi toỏm laồi, baón chờởt caỏc "boỏng
ma" tỷỳng tỷơ dùợ dađng ặỳơc giaời thủch bựỡng caõc tủnh chớịt cuờa tớm lyỏ chuỏng ta, bựỗng tờm traồng suy nghụ cuóa chuỏng ta. Caỏc aóo giaỏc laồi coỏ tủnh chờởt khaỏc. Thỷỳõng thỷỳõng caỏc aóo giaỏc gựổn liùỡn vỳỏi nhỷọng rửởi loaồn naõo àờởy cuóa tờm lyỏ, vỳỏi hùồ thờỡn kinh bừ lùồch laồc. Àửi khi thiùởt tỷỳóng aóo giaỏc laồi phaỏt triùớn dỷỳỏi aónh hỷỳóng cuóa caỏc ờởn tỷỳồng mẩnh mệ àậ trẫi qua nhỷ cẫm giấc sờỡu muưồn, nhỷọng yỏ nghơ ấm aónh, cuọng nhỷ ỳó caỏc giaỏo dờn cuửỡng tủn. ÚÃ nhỷọng ngỷỳõi khoeó maồnh cuọng coỏ aóo giaỏc - sau àờy, chuỏng ta seọ noỏi vùỡ àiùỡu àoỏ diùợn ra nhỷ thùở naõo.
Khi nghiùn cỷỏu hiùồn tỷỳồng tờm lyỏ àố, cấc nhõ khoa hổc àậ xaõc ắnh rựỡng aờo giaõc xuớịt hiùơn khi trong voờ naụo, sỷơ hỷng phớịn cuóa caỏc tùở baõo àửồt ngửồt trửồi hỳn quaỏ trũnh ỷỏc chùở; coỏ thùớ goồi chuỏng laõ giờởc nguó mỳ. Àửỡng thỳõi cuọng nhỷ ỳó caỏc giờởc mỳ bũnh thỷỳõng, nhỷọng hịnh ẫnh võ cẫnh tỷỳồng sinh ra trong nậo nhiùỡu khi àan quyùồn vaõo nhau thaõnh hũnh aónh huyùợn tỷỳóng ly kyõ nhờởt. Nhiùỡu khi chủnh sỷồ tỷồ kyó aỏm thừ laồi goỏp phờỡn thuỏc àờớy sỷồ xuờởt hiùồn aóo giaỏc. Noỏi caỏch khaỏc ài, nùởu mửồt ngỷỳõi bựổt àờỡu liùn tuồc nghụ hay tỷồ thuyùởt phuồc mũnh tin vaõo àiùỡu gũ àoỏ thũ "àiùỡu gũ àoỏ" seọ coỏ thùớ xuờởt hiùồn trong yỏ thỷỏc dỷỳỏi daồng caỏc hũnh aónh ma. Chủnh bựỗng caỏch àoỏ mõ ẫo giấc hịnh quyó sỷỏ àậ xuờởt hiùồn trong ốc cư bế ưởm yùởu dùỵ xuỏc caờm kia. Cớu chuýơn ăoõ ặỳơc mử taờ trong cuửịn saõch "Ghi cheõp cuờa bấc sơ tờm thờỡn". Tấc giẫ cuưởn sấch, bấc sơ L. Bưàanưvich, àậ kùớ vùỡ mửồt phuồ nỷọ bừ àau thờỡn kinh nựồng. Vaõo nhỷọng nựm thỳ ờởu, bờỡu khửng khủ tửn giaõo trong gia ằnh ăaụ taõc ăửơng ăùịn cử thớơt khuờng khiùởp. Nhỷọng lỳõi cờỡu nguyùồn laõm moõn moói, viùồc ài lùợ nhaõ thỳõ, sỷồ ăe doaơ vùỡ ắa nguơc - tớịt caờ nhỷụng caõi ăoõ rửịt cuơc ăaụ dớợn ăùịn bùơnh thêìn kinh.
Vỳỏi nưỵi kinh hoõng, cư bế àậ nghe nhỷọng cờu chuyùồn cuóa ngỷỳõi cử mửồ àaồo àùởn cuửỡng tủn vùỡ quyó Sa tựng. Dờỡn daõ trong yỏ thỷỏc non nỳỏt cuóa cư bế àậ hịnh thõnh hịnh ẫnh rộ rùồt cuóa quyó sỷỏ.
Cư bế hịnh dung ra nố rộ àùởn mỷỏc nhỷ thùớ nhịn thờởy nố ngay trỷỳỏc mựổt mũnh. Ban àùm, mửồt tiùởng sửồt soaồt bờởt kyõ cuọng laõm cử beỏ hoaóng sỳồ. Mửồt lờỡn, ngỷỳõi cử nhũn thờởy khuửn mựồt hoaóng hửởt cuóa em àậ quẫ quyùởt rựỗng em "àậ phẩm tưồi" võ dờỵn quyó sỷỏ ra dổa em.
Àùm àùởn, yỏ nghụa rựỗng "vừ khaỏch" ghù sỳồ kia seọ moõ àùởn bựổt àờỡu
àeo àựống cư bế khưng thưi. Võ quyó sỷỏ àậ xuờởt hiùồn. Àuỏng nhỷ cư bế àậ hịnh dung trong trđ tỷỳóng tỷỳồng cuóa mịnh.
Trong caỏc truyùỡn thuyùởt, caỏc cuửởn saỏch tửn giaỏo, trong caỏc chuyùồn kùớ cuóa nhỷọng ngỷỳõi theo àaồo àùỡu coỏ thùớ àoồc vaõ nghe thờởy vùỡ viùơc ngỷỳđi ta ăaụ tỷđng nhũn thớịy Ăỷõc meơ, quyờ sỷõ, caõc thiùn thớỡn, caỏc thaỏnh. Chựống nhỷọng hoồ nhũn thờởy maõ coõn nghe thờởy caó gioồng noõi nỷụa. Trong kinh Cửran coõ thuớơt laơi rựỡng Mửhamet ăaụ ặỳơc tiùịp chuyùồn vỳỏi thỷỳồng àựống thiùn thờỡn Giùbrain, Gian Àa àậ nghe thờởy gioồng noỏi phaỏn baóo naõng ra ài cỷỏu nỷỳỏc khoói aỏch xờm lỷỳồc cuóa quờn Anh. Hoõn toõn rộ rõng, tờởt cẫ nhỷọng cấi àố àùỡu lõ ẫo giaỏc, chuỏng khửng chú laõ aóo thừ, maõ coõn laõ aóo thủnh nỷọa.
Trỷỳõng hỳồp ngỷỳõi theo àaồo coỏ aóo giaỏc khửng phaói laõ hiùởm.
Nhỷọng lỳõi cờỡu nguyùồn, nhỷọng àỳồt ựn chay keỏo daõi laõm cỳ thùớ suy kiùơt, nhỷụng yõ nghụ vùỡ tửơi lửợi, vùỡ nửợi ăau khửớ nỳi ắa nguơc vađ sỷơ cỷõu rửợi - tờởt caó nhỷọng caỏi àoỏ dờợn àùởn viùồc laõ ngỷỳõi suõng àaồo trỳó thaõnh ngỷỳõi mựổc bùồnh tờm thờỡn, vaõ nhỷọng "aóo hũnh" seọ àùởn cuõng bùồnh tờồt. Ngỷỳõi àoỏ coỏ thùớ nhũn thờởy ngay trỷỳỏc mựổt mũnh khuửn mựồt cuờa Ăỷõc Meơ hay cuờa mửơt vừ thaõnh mađ ngỷỳđi ăoõ tửn suđng hùơt nhỷ àậ tỷõng thờởy võ ghi nhỳỏ trùn cấc tỷỳồng thấnh. Nhỷọng "ẫo hịnh"
nhỷ thùở àưi khi rộ rõng nhỷ hịnh hõi nhỷọng ngỷỳõi chuỏng ta thỷỳõng thờởy trong mỳ. Nhỷng ỳó àờy con ngỷỳõi àờu phaói nguó! Vaõ ngỷỳõi àoỏ tin chựổc rựỗng trỷỳỏc mựổt mũnh laõ hiùồn thỷồc chỷỏ khửng phaời hũnh boõng ma quaõi. Thớơm chủ coõ khi ngỷỳđi bùơnh quýịt ắnh kiùớm tra chủnh mũnh. Ngỷỳõi àoỏ mỳó vaõ nhựổm mựổt, bừt tai, nhỷng hũnh boỏng khửng mờởt ài, ngỷỳõi àoỏ vờợn tiùởp tuồc trửng thờởy caó nhỷọng ngỷỳõi chùởt tỷõ lờu, nghe thờởy gioồng noỏi cuóa hoồ.
Tờởt nhiùn, cuọng nhỷ trong caỏc giờởc mỳ, tủnh chờởt cuóa caỏc aóo giaõc ặỳơc xaõc ắnh bỳời khửịi lỷỳơng caõc ớịn tỷỳơng ặỳơc con ngỷỳđi lỷu giỷọ trong yỏ thỷỏc vaõ tiùỡm thỷỏc cuóa mũnh...
Coỏ leọ, phỷỳng caỏch boỏc trờỡn coỏ tủnh thuyùởt phuồc nhờởt àửởi vỳỏi
"tủnh chờởt siùu nhiùn" cuóa caỏc aóo giaỏc laõ sỷồ kiùồn cho thờởy rựỗng coỏ thùớ taồo nùn caỏc aóo giaỏc mửồt caỏch nhờn taồo. Àùớ nghiùn cỷỏu nhỷọng àiùỡu kiùồn vaõ nguyùn nhờn xuờởt hiùồn caỏc boỏng ma, ngay tỷõ thùở kyó trỷỳỏc, mưồt nỷọ bấc sơ ngỷỳõi Anh àậ tẩo nùn cấc ẫo giấc bựỗng cấch
naỏu mũnh trong mửồt cựn phoõng biùồt lờồp vaõ cửở triùồt boó tờởt caó caỏc ờởn tỷỳồng bùn ngoaõi. Baõ chựm chuỏ nhũn vaõo bùỡ mựồt mửồt àửỡ vờồt naõo àoỏ saỏng lỳõ mỳõ, chựống haồn nhỷ bùỡ mựồt tinh thùớ hay mựồt gỷỳng. Àiùỡu àoỏ laõm cho oỏc mùồt moói vaõ trùn nùỡn yỏ thỷỏc hoaõng hửn hiùồn lùn nhỷụng hũnh aờnh aờo giaõc. Nhỷụng nhađ nghiùn cỷõu khaõc ăaụ tỷơ ặa mũnh vaõo traồng thaỏi giỷọa nguó vaõ thỷỏc nhỳõ caỏc chờởt maõ tuyỏ khaỏc nhau vâ ẫo giấc àậ nẫy sinh trong têm trđ hổ.
Cuửởi cuõng, khi chuỏng ta laõm quen vỳỏi "nhỷọng boỏng ma hiùớn hiùồn" àuó loaồi thũ khửng thùớ khửng noỏi rựỗng àửi khi chuỏng coỏ thùớ laõm cho caó ngỷỳõi khửng coỏ thiùn kiùởn phaói hoaóng sỳồ. Viùồn sụ thửng tờởn Viùồn hõn lờm khoa hổc Liùn xư V. Emùlianưp àậ kùớ mưồt cờu chuyùồn nhỷ thùở. "Luỏc coõn laõ sinh viùn, - ửng nhỳỏ laồi, - khi caó nhoỏm chuỏng ta ài thỷồc tờồp nhaõ maỏy trỳó vùỡ, trong toa tờỡu hoaó chuỏng tửi gựồp laồi mửồt sinh viùn quen biùởt hoồc khoa moó. Thờồt khoỏ nhờồn ra ặỳơc anh ớịy: caờ mửơt loơn toõc baơc phỳ ruờ xuửịng bùn traõn. Khi thớịy chuỏng tửi chỷa daỏm hoói chuyùồn mũnh, anh ta noỏi: "Caỏc baồn khửng nhờồn ra sao? Mũnh cuọng ỳó viùồn moó maõ. Phaói, toỏc tỳỏ baồc rửỡi, nhỷng khửng sao àờu, àửi khi vờợn xaóy ra nhỷ vờồy"..
ÚÃ mỗ than Kỷdỷn - Kia, nỳi anh chõng àố thỷồc tờồp àậ xẫy ra mửồt vuồ sờồp loõ. Ba thỳồ moó bừ àờởt vuõi. Sau mửồt thỳõi gian ngỷỳõi ta bỳỏi lùn ặỳơc hai ngỷỳđi, cođn ngỷỳđi thỷõ ba khửng tũm thớịy. Cửng viùơc laơi tiùởp tuồc, vaõ vaõo ngaõy àờỡu tiùn bửợng lan ra tin àửỡn: coỏ ai àoỏ ài laồi trong hêìm loâ.
Khửng ai daỏm xuửởng moó. Luỏc àoỏ chaõng sinh viùn thỷồc tờồp noái:
- Tửi seọ ài.
Sau khi hỗi rộ xem nhỷọng ngỷỳõi thỳồ mỗ àậ nghe thờởy gị võ ỳó àờu vùỡ "ngỷỳõi ờởy'', anh xuửởng hờỡm loõ vỳỏi cờy àeõn moó. Trong hờỡm loõ ớớm ỷỳõt. Khi ngỷỳđi sinh viùn ăi ăùịn ặõng nỳi caõc thỳơ moờ nghe thớịy tiùởng "ngỷỳõi àoỏ", anh dỷõng laồi vaõ caóm thờởy raõnh roồt nhỷọng bỷỳỏc chờn leỏp nheỏp trùn buõn. Rửỡi sau àoỏ anh nhũn thờởy chủnh caỏi maõ caỏc bẩn àậ àổc ỳó àoẩn trùn.
Anh ta gựồp ai trong moó vờồy?
- Khi nhỷỳỏn cựồp mựổt lùn tửi nom thờởy cờy cửồt chửởng loõ coỏ dỷồng chiùởc thang... Tửi leo lùn. Thờồt bỷồc mũnh vaõ tỷỏc cỷỳõi. Chựống gị tưi cuõng sựỉp thõnh kyọ sỷ rưỡi! Àiùỡu gị àậ buưồc tưi phẫi run sỳồ võ cuọng mựỉc chỷỏng loẩn tinh thờỡn nhỷ mổi ngỷỳõi? Khi àậ lùn mựồt ăớịt, tửi mún cỷỳđi kùớ laơi cho nhỷụng ngỷỳđi thỳơ moờ ặõng vớy lớịy tửi vùỡ cuửồc gựồp gỳọ vỳỏi "ngỷỳõi àoỏ"... Thùở nhỷng cỳn chờởn àửồng thờỡn kinh dờợu sao cuọng vờợn àùớ laồi dờởu vùởt.
Vờng, cuọng coỏ thùớ xaóy ra nhỷ thùở àờởy!
Nửợi cử àỳn, sỷồ àau khửớ cuóa saỏng taồo vaõ chuyùồn mù tủn
Vaõ àờy laõ nhỷọng cờu chuyùồn vùỡ nhỷọng aóo giaỏc khửng dủnh daỏng gũ àùởn bùồnh tờm thờỡn.
Nựm 1956, baõc sụ ngỷỳđi Ăỷõc K. Linăùmah vỷỳơt Ăaơi Tớy Dỷỳng trùn mửồt con thuyùỡn nhoó. Hỳn hai thaỏng trỳõi ửng mửồt mũnh lùồnh àùnh trùn biùớn cẫ, võ àiùỡu àố àậ tấc àưồng àùởn tờm lyỏ cuóa ưng.
Nhỷọng "aóo hũnh" bựổt àờỡu xuờởt hiùồn trong trủ oỏc con ngỷỳõi khoeó maồnh àoỏ. Coỏ lờỡn, trong traồng thaỏi nỷóa mỳ nỷóa túnh bửợng nhiùn ửng trửng thờởy mửồt chiùởc taõu viùợn dỷỳng. Ngỷỳõi ta haồ taõu xuửởng chiùởc xuửỡng, mửồt thuyó thuó da àen nhaóy vaõo xuửỡng vaõ bỳi laồi phủa ửng. Vaõ sau àoỏ bựổt àờỡu caỏc huyùợn tỷỳóng: tỷõ àờu àoỏ hiùồn ra con ngỷồa àen võ kếo theo sau mịnh chiùởc xuưỡng... Linàùman àậ phẫi hùởt sỷỏc cửở gựổng àùớ cho aóo giaỏc àoỏ hùởt ài.
Khi nghiùn cỷỏu caỏc hiùồn tỷỳồng àoỏ, phoỏ tiùởn sụ y hoồc V.
Lùbùăep ăaụ ăaơt ặỳơc nhỷụng kùịt quaờ lyõ thuõ taơi mửơt trong nhỷụng nửng trỷỳõng khai hoang ỳó miùỡn Antai. Trong sửở mỷỳõi bửởn thỳồ laỏi mấy kếo thị ba ngỷỳõi àậ trẫi qua nhỷọng trẩng thấi tờm lyỏ kyõ lẩ khi hoồ laõm viùồc mửồt mũnh ỳó thaóo nguyùn Kulunàa. Mửồt ngỷỳõi trong sưở àố àậ cẫm thờởy mưồt vỷồc thựốm bờởt ngỳõ nỷỏt ra trỷỳỏc chiùởc maỏy keỏo vaõ anh phaói phanh ngay maỏy keỏo laồi. Ngỷỳõi thỷỏ hai trửng thờởy mửồt àaỏm cỷỳỏi nửng dờn trùn thaóo nguyùn. Trong tiùởng àửồng cỳ àang lõm viùồc anh ta nghe thờởy rộ tiùởng nhẩc võ tiùởng hất. Khi chiùởc maỏy keỏo tiùởn laồi gờỡn thũ àaỏm cỷỳỏi biùởn mờởt. Nhỷọng ngỷỳõi thỳồ àố àùỡu hoõn toõn khoễ mẩnh, khưng mù tđn, võ hổ àậ ngẩc nhiùn
khửng ủt bỳói caỏi "huyùợn aónh" àoỏ. Mửồt sửở ngỷỳõi cho rựỗng "ỳó àoỏ coỏ àiùỡu gũ àờởy".
Vũ sao sỷồ cử àỳn laồi coỏ aónh hỷỳóng kyõ laồ àùởn thùở tỳỏi con ngỷỳõi?
Lỳõi giaói àaỏp cho thờởy laõ vaõo traồng thaỏi àoỏ, sửở taỏc nhờn kủch thủch taỏc àửồng tỳỏi caỏc cỳ quan caóm giaỏc giaóm ài àửồt ngửồt, tủnh àa daồng cuóa chuỏng mờởt ài. Tấc àưồng võo nậo chĩ cụn cố cấc xung thờỡn kinh àỳn àiùồu, mửồt mựồt chuỏng aónh hỷỳóng tiùu cỷồc àùởn hoaồt àửồng cuóa nậo, lõm giẫm trỷỳng lỷồc nậo, mựồt khấc, chuỏng àờớy con ngỷỳõi võo traồng thaỏi nỷóa thửi miùn. Vũ thùở naóy sinh "nhỷọng giaỏn àoaồn" trong hoaồt àửồng bũnh thỷỳõng cuóa tờm lyỏ.
Lờm vaõo nhỷọng àiùỡu kiùồn nhỷ thùở trong nhỷọng giai àoaồn keỏo daõi laõ caỏc thuyó thuó trong caỏc chuyùởn ài biùớn mửồt mũnh, nhỷọng thỳồ laỏi maỏy keỏo laõm viùồc ỳó thaóo nguyùn, caỏc phi cửng laỏi maỏy bay tờỡm cao mửồt chửợ ngửỡi.
Cuõng vỳỏi viùồc con ngỷỳõi bay vaõo vuọ truồ, mửồt nghaõnh khoa hổc mỳỏi - nghõnh tờm lyỏ hổc vuọ truồ - àậ ra àỳõi. Àùớ chuờớn bừ ngỷỳõi cho caỏc chuyùởn bay vuọ truồ, caỏc nhaõ baỏc hoồc nghiùn cỷỏu traồng thaỏi vaõ haõnh vi cuóa con ngỷỳõi trong àiùỡu kiùồn thiùởu nghiùm troồng caỏc taõc nhớn kủch thủch tỷđ bùn ngoađi. Ngỷỳđi ta ặa hoơ vađo caõc phođng àựồc biùồt khửng coỏ ờm thanh loồt vaõo - caỏc phoõng tiùu ờm. Mửồt phống viùn bấo chđ àậ tham gia mưồt thđ nghiùồm nhỷ thùở. Ngưỡi trong traồng thaỏi biùồt lờồp hoaõn toaõn, anh ta ghi laồi tú mú vaõo nhờồt kyỏ tờởt caó nhỷọng gũ anh ta caóm thờởy. Sau àờy laõ nhỷọng gũ ngỷỳõi phống viùn àố àậ "nghe thờởy" võo ngõy thỷỏ tỷ cuóa sỷồ giam hậm cư àún:
"Tửi caóm thờởy thùở naõo ỷ? Thúnh thoaóng tửi haõi loõng, thúnh thoaỏng thờởy rờỡu rụ. Mửồt nửợi lo lựổng ờm thờỡm naõo àoỏ, noỏ bửồc lửồ ỳó chưỵ tưi luưn luưn lựỉng nghe... Tưi nhỳỏ lẩi rờởt rộ nhỷọng giai àiùồu quen biùởt... Tửi ài nựỗm "luỏc ban saỏng", dờồy vaõo buửới trỷa, vaõ trong tai vang lùn baón giao hỷỳóng sửở Chủn cuóa Bethửven" do daõn nhaồc Ăỷõc thỷơc hiùơn. Mửơt khoaõi caờm khửng thùớ taờ nửới. Lựưng nghe Rakhmaninưp ... tưi bưỵng nhịn thờởy rờởt rộ toõn bưồ quang cẫnh gian lỳỏn ỳó nhaồc viùồn vaõ thờồm chủ nghe thờởy gioồng ngỷỳõi phuồ nỷọ giỳỏi thiùồu chỷỳng trũnh. Vang lùn khe khaõng hỳn laõ nhỷọng vỳó kừch
noỏi, nhỷọng khuỏc aria vaõ rửmựng tửi yùu thủch, rửỡi mửồt mỳỏ hửợn àửồn nhỷọng caỏi hiùn nhaóy ỳó caỏc thaõnh phửở nghú buửỡn chaỏn quay troõn thaõnh mửồt àaỏm raỏc nhiùỡu maõu. Chuỏng cỷỏ aóm aónh tửi mửồt caỏch trỷồc tiùởp".
Nhỷọng con ngỷỳõi coỏ taõi nựng saỏng taồo lỳỏn lao nhỷ caỏc nhaõ vựn, hoẩ sơ, nghùồ sơ àùỡu cố thiùn hỷỳỏng rộ rõng àưởi vỳỏi cấc "ẫo hũnh". Banzực viùởt rựỗng buửới tửởi khi ửng ngửỡi viùởt trong cựn phoõng coỏ caỏc cỷóa sửớ buửng reõm kủn thũ "tờởt caó moồi thỷỏ àùỡu chuyùớn àửồng, mửồt cửng viùồc àiùn cuửỡng vaõ tuyùồt vỳõi bựổt àờỡu. Sỷồ thiùởu vựổng caỏc ờởn tỷỳồng thừ giaỏc cho pheỏp tờởt thaóy nhỷọng hũnh aónh quaỏi dừ sinh ra luỏc ban ngaõy lỳỏn vỷỳồt lùn trong caóch tranh tửởi tranh saỏng. Àùởn àùm chuỏng trỳó nùn maồnh meọ vaõ àửồc lờồp".
I.A. Gửntsarửp thỷõa nhờồn, khi ửng viùởt, caỏc nhờn vờồt khửng laõm cho ửng an tờm, chuỏng xuờởt hiùồn laõm àiùồu bửồ trùn sờn khờởu, ửng coõn nghe thờởy caó nhỷọng àoaồn hửồi thoaồi cuóa nhờn vờồt nỷọa.
Cờỡn phaói noỏi rựỗng, mựồc duõ nhỷọng hũnh aónh xuờởt hiùồn trỷỳỏc mựổt con ngỷỳõi trong caỏc giai àoaồn caóm hỷỏng saỏng taồo vùỡ baón chờởt cuọng laõ caỏc aóo giaỏc nhỷng vùỡ tủnh chờởt thũ chuỏng khaỏc xa nhỷọng
"aờo hũnh" khửng ăiùỡu khiùớn ặỳơc ỳờ nhỷụng bùơnh nhớn mựưc chỷõng ixtùri, khaỏc vỳỏi bùồnh loaồn thờỡn kinh vaõ suy suồp tinh thờỡn. Traỏi hựốn lẩi nhỷọng bỷỏc tranh rộ rõng nẫy sinh trong yỏ thỷỏc nhõ vựn giuỏp cho ngỷỳõi viùởt taỏi hiùồn cuửồc sửởng vỳỏi mửồt sỷỏc thuyùởt phuồc sờu sựổc àựồc biùồt.
Àửi khi nhỷọng nhaõ saỏng taồo àoỏ laõm chuỏng ta sỷóng sửởt bỳói sỷồ mậnh liùồt cuóa trđ tỷỳóng tỷỳồng. Mõ àố lẩi lõ tỷỳóng tỷỳồng thừ giấc.
Khi bựổt àờỡu veọ chờn dung mửồt ai àoỏ, hoaồ sụ trỷỏ danh ngỷỳõi Anh Rờynửnx mỳõi ngỷỳõi ờởy àùởn chú trong buửới veọ àờỡu, sau àoỏ ửng laõm viùồc bựỗng trủ nhỳỏ. "Khi ngỷỳõi mờợu ngửỡi trỷỳỏc mựổt tửi, - ửng giaói thủch, - tửi chựm chuỏ quan saỏt ngỷỳõi ờởy trong voõng nỷóa tiùởng, thúnh thoaóng phaỏc nhỷọng neỏt cuóa ngỷỳõi àoỏ lùn mựồt vaói; tửi khửng cờỡn mửồt buửới veọ daõi hỳn thùở. Tửi cờởt tờởm vaói veọ àoỏ laồi vaõ chuyùớn sang ngỷỳõi khaỏc. Khi tửi muửởn tiùởp tuồc veọ bỷỏc chờn dung àờỡu tiùn kia, tưi hịnh dung lõ àậ àựồt ngỷỳõi àố ngưỡi trùn ghùở võ nhịn thờởy mổi chi tiùởt rộ rùồt àùởn mỷỏc dỷỳõng nhỷ àđch thỷồc ngỷỳõi àố àang