lạc vào một thế giới kỡ ảo.
+ Quan sỏt nhiều lần để nhận thấy màu nước sụng Đà biến đổi theo mựa:
“Mựa xuõn dũng xanh ngọc bớch, chứ nước sụng Đà khụng xanh màu xanh canh hến của sụng Gõm, sụng Lụ. Mựa thu nước sụng Đà lừ lừ chớn đỏ như da mặt một người bầm đi vỡ rượu bữa”
+ Con sụng giống như “một cố nhõn” lõu ngày gặp lại.
+ Nắng cũng “giũn tan” và cứ hoe hoe vàng mói cỏi sắc Đường thi “yờn hoa tam nguyệt” “Chao ụi, trụng con sụng, vui như thấy nắng giũn tan sau kỡ mưa dầm, vui như nối lại chiờm bao đứt quóng”
+ Bờ sụng “hoang dại” và “hồn nhiờn” như “một bờ tiền sử”, phảng phất “nỗi niềm cổ tớch”.
+ Sự im lặng thỡ tịch mịch đến nỗi con người thốm được giật mỡnh:
“Chao ụi, thấy thốm được giật mỡnh vỡ một tiếng cũi xỳp – lờ của một chuyến xe lửa đầu tiờn” + “Con hươu thơ ngộ” trờn ỏng cỏ sương như biết cất lờn cõu hỏi khụng lời:
“Hươu vểnh tai nhỡn tụi khụng chớp mắt mà như hỏi tụi bằng cỏi tiếng núi riờng của con vật lành: “Hỡi ụng khỏch sụng Đà, cú phải ụng cũng vừa nghe thấy một tiếng cũi sương?”
+ Đàn cỏ dầm xanh: “quẫy vọt lờn mặt sụng bụng trắng như bạc rơi thoi”
+ Con thuyền: lặng lẽ trụi trờn dũng nước lững lờ như thương như nhớ như “một người tỡnh nhõn chưa quen biết”.
=> Sự tài hoa đó đem lại cho ỏng văn những trang tuyệt bỳt. Nguyễn Tuõn đó dựng nờn cả một khụng gian trữ tỡnh khiến người đọc say đắm, ngất ngõy, thờm yờu thờm cuộc đời này?
3. Hỡnh tượng người lỏi đũ trong cuộc chiến đấu với con sụng Đà:- Tớnh chất cuộc chiến: khụng cõn sức - Tớnh chất cuộc chiến: khụng cõn sức
o Đỏ trờn sụng như bầy thuỷ quỏi dàn trận đợi sẵn: “Đỏ ở đõy ngàn năm vẫn mai phục hết trong lũng sụng” o Khi thuyền đến nơi:
“Mặt nước hũ la vang dậy quanh mỡnh, ựa vào bẻ góy cỏn chốo vừ khớ trờn cỏnh tay mỡnh.
Súng nước như thể quõn liều mạng vào sỏt nỏch mà đỏ trỏi mà thỳc gối vào bụng và hụng thuyền. Cú lỳc chỳng đội cả thuyền lờn. Nước bỏm lấy thuyền như đụ vật tỳm thắt lưng ụng đũ đũi vật ngửa mỡnh ra”
súng nước hũ reo quyết vật ngửa mỡnh thuyền, súng thỏc tung ra những miếng đũn hiểm quyết búp chết người lỏi đũ.
+ Thạch trận với đủ 3 lớp trựng vi võy bủa, được trấn giữ bởi những hũn đỏ ngỗ ngược, hỗn hào và nham hiểm:
“”Mới thấy rằng đõy là nú bày thạch trận trờn sụng. Đỏm tảng đỏm hũn chia làm ba hàng chặn ngang trờn sụng đũi ăn chết cỏi thuyền”
Thiờn nhiờn lớn lao, dữ dội và hiểm độc với sức mạnh được nõng lờn hàng thần thỏnh. + Con người:
nhỏ bộ, khụng cú phộp màu, vũ khớ trong tay chỉ là chiếc cỏn chốo trờn “một cỏi thuyền đơn độc khụng cũn biết lựi đi đõu để trỏnh một cuộc giỏp lỏ cà cú đỏ dàn trận điạ sẵn”
- Kết quả:
Thỏc dữ đó khụng chặn bắt được con thuyền; con người chiến thắng sức mạnh thần thỏnh của tự nhiờn:
+ Đố sấn được súng giú, nắm chặt cỏi bờm súng mà thuần phục sự hung hón của dũng sụng:
“Nắm chặt lấy được cỏi bờm súng đỳng luồng rồi, ụng đũ ghỡ cương lỏi, bỏm chắc lấy luồng nước đỳng mà phúng nhanh về cửa sinh”
+ Con người cưỡi lờn thỏc ghềnh, xộ toang hết lớp này đến lớp kia của trựng vi thạch trận: “Cứ phúng thẳng thuyền, chọc thủng cửa giữa đú. Thuyền vỳt qua cổng đỏ cỏnh cửa mở cỏnh khộp.”
+ Những thằng đỏ tướng:
“đó tiu nghỉu qua bộ mặt xanh lố thất vọng thua cỏi thuyền đó đỏnh trỳng cửa sinh mà nú trấn lấy”.