Trong năm vừa qua số VCĐ của TCT là 36,3% trong tổng số vốn sản xuất kinh doanh. Nh- vậy là nhỏ so với quy mô hoạt động của TCT. Việc huy động tối đa cả sản l-ợng và năng lực của TSCĐ vào hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ tạo ra đ-ợc khối l-ợng sản phẩm lớn, hạ đ-ợc giá thành sản phẩm và lợi nhuận thu đ-ợc sẽ tăng lên từ đó sẽ bảo toàn và phát triển đ-ợc vốn cố định.
Tổng công ty đã sử dụng tối đa số TSCĐ, không có tài sản nào không cần dùng và ch-a cần dùng, nh-ng thực tế hiệu quả sử dụng còn thấp, thậm chí giảm so với năm 1999.
Toàn bộ máy móc của Tổng công ty đ-ợc trang bị không đồng bộ trong các đơn vị, hầu hết đã cũ và lạc hậu. TSCĐ trong sản xuất kinh doanh đã khấu hao hết 60% làm cho công suất hoạt động giảm, mặc dù hệ thống trang bị TSCĐ/công nhân trực tiếp sản xuất ngày càng tăng từ đó ảnh h-ởng đến năng suất và chất l-ợng sản phẩm.
Để khắc phục tình trạng trên TCT cần thực hiện các biện pháp sau:
- Đầu t- hơn nữa cho mua sắm TSCĐ: trong thời kỳ hiện nay với sự phát triển nh- vũ bão của KH - CN thì một trong những lối thoát của công ty là đổi mới máy móc thiết bị, hiện đại hoá quy trình công nghệ từ đó nâng cao năng suất, chất l-ợng sản phẩm và tăng sức cạnh tranh trên thị tr-ờng.
- Có các biện pháp tổ chức để thu hồi VCĐ để bảo toàn VCĐ
- Tổng công ty cần hoàn thiện cơ chế quản lý và sử dụng vốn khấu hao cơ bản. Trong năm 1999, nguồn vốn khấu hao cơ bản trích trong năm là 90.345.514.000 đ, nguồn vốn KHCB trong năm 2000 là 110.986.079.000đ. Đây là nguồn cơ bản để đầu t-, mua sắm mới TSCĐ phục vụ cho SXKD.
Ph-ơng pháp khấu hao mà Tổng công ty đang áp dụng là ph-ơng pháp khấu hao theo đ-ờng thẳng song đối với những TSCĐ đã cũ và lạc hậu phát huy ít tác dụng trong sản xuất thì TCT cần thực hiện khấu hao nhanh để thu hồi vốn.
Ngoài ra để bảo toàn đ-ợc vốn trong TCT hiện nay cần phả i đánh giá lại TSCĐ theo h-ớng điều chỉnh giá cố định ngang với mặt bằng giá chung. Với cách
tính khấu hao của ta hiện nay đã xác định và ổn định một tỷ lệ khấu hao, mức khấu hao chung cho tất cả các loại TSCĐ, không lấy hiệu suất và hiệu quả sử dụng TSCĐ làm cơ sở để xác định tỉ lệ khấu hao cho các thời kỳ khác nhau. Vì vậy tỉ lệ khấu hao TSCĐ phải đ-ợc điều chỉnh cho phù hợp với sự biến động của hiệu quả sản xuất kinh doanh. Việc áp dụng ph-ơng pháp khấu hao nhanh đ-ợc coi là 1 công cụ kinh tế quan trọng, một áp lực kinh tế trong tồn tại và phát triển đối với TCT. Bởi vì chỉ đối với những doanh nghiệp có lợi thế về trình độ KHKT, có năng suất lao động cao, giá thành có khả năng chị đựng đ-ợc mới có thể áp dụng đ-ợc ph-ơng pháp khấu hao nhanh. Do đó khấu hao nhanh là biện pháp để TCT nhanh chóng đổi mới kỹ thuật, có ngay đ-ợc những thiết bị công nghệ hiện đại, tiên tiến. áp dụng ph-ơng pháp này sẽ là thời cơ để trang bị lại kỹ thuật, công nghệ hiện đại cho TSCĐ.
Mặc khác, do TSCĐ th-ờng bị hao mòn vô hình nên giá trị của TSCĐ bị mất đi vì vậy Tổng công ty nên có biện pháp phòng ngừa sự tác động của hao mòn vô hình bằng cách rút ngắn thời gian sử dụng của TSCĐ. Hơn nữa, do sự phát triển của KH -CN mà tỷ lệ hao mòn TSCĐ ngày càng lớn và quá trình hao mòn di ễn ra nhanh hơn, do vậy khấu hao nhanh đ-ợc coi là biện pháp tích cực để chống lại hao mòn vô hình bảo toàn VCĐ. Song với thực tế TSCĐ ở Tổng công ty giấy hiện nay thì khi thực hiện ph-ơng pháp khấu hao nhanh cần thực hiện những biện pháp sau:
- Ph-ơng thức bảo toàn VCĐ hiện nay, là xác định đúng nguyên giá TSCĐ, trên cơ sở tính toán đầy đủ khấu hao cơ bản và kế hoạch sửa chữa lớn TSCĐ để tạo nguồn thay thế.
- Điều chỉnh tăng giá trị TSCĐ và tăng tỉ lệ khấu hao cơ bản bằng cách đánh giá lại TSCĐ trong công ty để nâng giá trị TSCĐ ngang với mặt bằng giá trị chung và đ-a tỷ lệ khấu hao vô hình vào tỉ lệ khấu hao cơ bản.
- TCT phải thực hiện tính đúng, tính đủ số tiền khấu hao cơ bản TSCĐ với mục đích phản ánh kết quả sản xuất kinh doanh và bảo toàn đ-ợc VCĐ. Điều này có nghĩa là TCT phải tôn trọng nguyên tắc tự trang trải mọi chi phí. Còn nếu sản xuất kinh doanh bị lỗ do tính đúng, tính đủ KH, nghĩa là TCT không bảo toàn đ-ợc vốn và có thể không tồn tại đ-ợc.
- Quỹ KHCB của TCT phải làm sao để vừa tái sản xuấ t giản đơn vừa tái sản xuất mở rộng TSCĐ, do vậy quỹ KHCB là một nguồn vốn không những dùng để bảo toàn VCĐ mà còn để phát triển VCĐ.
c)Các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng VLĐ:
Ph-ơng thức bảo toàn VLĐ là định kỳ tháng, quý năm, TCT phải giúp các đơn vị thành viên xác định đ-ợc khoản chênh lệch đánh giá tài sản, vật t- hiện có tại mỗi đơn vị để bổ sung cho VLĐ. Đây là số VLĐ thực tế đã bảo toàn đ-ợc của TCT. Nh-ng VLĐ của TCT có đ-ợc bảo toàn hay không lại phụ thuộc rất lớn vào khả
năng bảo toàn vốn trong khâu l-u thông. Đó chính là VLĐ trong khâu thanh toán. Thực tế tại TCT giấy Việt Nam cho thấy VLĐ ch-a hợp lý giữa các khâu, vốn trong thanh toán lớn, vốn dự trữ nhiều so với VLĐ trong khâu sản xuất. Do vậy VLĐ của TCT bị ứ đọng, chậm luân chuyển, khả năng sinh lời thấp. Để giải quyết tình trạng trên TCT cần thực hiện các biện pháp sau:
- Th-ờng xuyên hoặc định kỳ kiểm kê đánh giá lại toàn bộ vật t- hàng hoá, vốn bằng tiền, vốn trong thanh toán để xác định số VLĐ hiện có của TCT theo giá trị hiện tại. Những vật t-, hàng hoá tồn đọng lâu ngày và kém phẩm chất cần chủ động giải quyết.
- Tìm kiếm các nguồn cung cấp vật t- ổn định đặc biệt là đối với các loại vật t- nhập từ n-ớc ngoài hoặc vật t- có tính thời vụ để từ đó yên tâm sản xuất. TCT có một số đơn vị sản xuất bột nên TCT cần cân đối điều kiện sản xuất hợp lý, quan trọng nhất là nguyên liệu và bột nhập. Nâng cao năng lực sản xuất bột ở Bãi Bằng, huy động dây truyền bột khử mực ở Tân Mai vào sản xuất, ổn định sản xuất bột CTMP ở trong n-ớc. Yêu cầu nhập khẩu năm 2001 khoảng 50.000 tấn bột, 40.000 m2 gỗ thông, 15.000 tấn giấy vụn. Các đơn vị có nhu cầu cần lên đơn hàng và tiến độ nhập ngay để chủ động tìm thị tr-ờng nhập.
- Chấn chỉnh tổ chức cung cấp, thu mua nguyên liệu phân bổ hợp lý khả năng cung cấp và tiêu thụ, -u tiên mua nguyên liệu đến tuổi khai thác của dân trong vùng. - Tích cực đôn đốc thu hồi, nhất là các khoản nợ dây d-a. Thực hiện đẩy mạnh công tác tiêu thụ sản phẩm bằng các biện pháp nh- tìm nguồn tiêu thụ mới, tăng c-ờng thông tin quảng cáo giới thiệu sản phẩm, mở rộng liên doanh, liên kết để trao đổi hàng hoá. Nếu có thể, TCT có thể hạ giá bán một số mặt hàng để khuyến khích tiêu thụ... Từ đó sẽ giảm đ-ợc khối l-ợng thành phẩm tồn kho đồng thời tránh tình trạng vốn bị ứ đọng.
- Tăng khối l-ợng VLĐ trong khâu sản xuất vì thực tế ở TCT l-ợng VLĐ trong khâu sản xuất còn quá ít (8,6% cuối năm 2000). Vì vậy TCT cần sắp xếp lại dây truyền sản xuất, sắp xếp lại lao động cho phù hợp, cung cấp vật t- cho giai đoạn đầu của sản xuất cho kịp thời và đầy đủ.
- Lập kế hoạch dự trữ sản xuất phải sát và đúng với thực tế, chủ động tìm nguồn vật t- dự trữ một cách đầy đủ, kịp thời nh-ng phải tránh tình trạng thừa quá nhiều vật t- gây ứ đọng, lãng phí vốn.
- Xác định mức tiêu hao NVL sát với thực tế, phòng kỹ thuật, kế hoạch chủ động cùng với các phòng ban liên quan, các phân x-ởng rà soát định mức thực đã có, xây dựng bổ sung các loại vật t- ch-a có định mức đồng thời phát huy những sáng kiến cải tiến nhằm tiết kiệm vật t-, NVL để nâng cao năng su ất lao động và hạ giá thành sản phẩm.
- Căn cứ vào nhu cầu vật t- của từng đơn vị để lập kế hoạch cung cấp và giao trách nhiệm quản lý vật t- cho từng đội, nhằm nâng cao trách nhiệm trong sản xuất.
- Việc xử lý VLĐ trong quá trình thanh toán hợp lý có ản h h-ởng trực tiếp đến công tác bảo toàn VLĐ của TCT.
Để giảm VLĐ trong quá trình thanh toán tr-ớc hết là giảm số vốn TCT bị chiếm dụng, TCT có thể áp dụng nhiều biện pháp khác nhau. TCT là một đ-n vị lớn do vậy TCT cần tổ chức riêng một bộ máy chuyên làm n hiệm vụ đôn đốc các khoản công nợ của TCT.
TCT cũng cần có biện pháp xử lý nghiêm ngặt những tr-ờng hợp nợ nần dây d-a quá hạn, nếu tình trạng nợ nần diễn ra th-ờng xuyên TCT sẽ kiên quyết không bán cho khách hàng đó. Song trong tr-ờng hợp khách hàng có quan hệ th-ờng xuyên với TCT và luôn chấp hành tốt chế độ thanh toán của TCT đề ra thì TCT nên -u tiên cho mua với số l-ợng nhiều và có hỗ trợ chi phí vận chuyển.
Tr-ờng hợp những khách hàng không có khả năng thanh toán, nợ ứ đọng nhiều, TCT nên dùng tài sản thế chấp của họ để bù vào giá trị hàng hoá mà TCT đã bán, đồng thời thông báo cho bên mua biết và cắt hợp đồng với khách hàng đó.