Câu 1: Tại sao nói “Để phát triển kinh tế, văn hóa miền núi, GTVT phải đi trước một bước”?
- GTVT ở miền núi được phát trienr sẽ thúc đẩy sự giao lưu giữa các địa phương ở miền núi vốn có nhiều trở ngại do địa hình, giữa miền núi với đồng bằng, nhờ thế sẽ giúp phá được thế
“cô lập”, “tự cung tự cấp” của nền kinh tế.
- Sẽ có điều kiện khai thác các tài nguyên thế mạnh to lớn của miền núi, hình thành được các nông, lâm trường, thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp, đô thị, thúc đẩy sự thu hút dân cư từ đồng bằng lên miền núi.
- Như vậy, sẽ thúc đẩy sự phân công lao động theo lãnh thổ, hình thành cơ cấu kinh tế ở miền núi. Các hoạt động dịch vụ (kể cả văn hóa, giáo dục, y tế) sẽ có điều kiện phát triển.
Câu 2: Điều kiện tự nhiên của Việt Nam có thuận lợi và khó khăn gì cho việc phát triển ngành GTVT?
* Thuận lợi:
- Vị trí: gần trung tâm ĐNÁ, phía Đông giáp biển Đông thuận lợi phát triển GTVT đường biển giao lưu với quốc tế.
- Hình thể: lãnh thổ kéo dài theo hướng Bắc – Nam nên trong nước phát triển GTVT đường ô ố và đường sắt Bắc – Nam.
- Địa hình: đồng bằng có mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt phát triển GTVT đường sông, nhất là ở ĐBSCL.
- Khí hậu: nhiệt đới nóng, ẩm, không có băng tuyết GTVT hoạt động dễ dàng quanh năm.
* Khó khăn:
- Núi nhiều, phân bố theo hướng tây bắc – đông nam giao thông Bắc – Nam khó, phải xây dựng đường đèo, đường hầm xuyên núi.
- Nhiều sông ngòi chảy theo hướng tây bắc – đông nam, nên việc giao thông theo hướng Bắc – Nam gặp nhiều khó khăn, phải xây dựng nhiều cầu, phà.
- Thiên tai: bão, lũ lụt gây khó khăn cho việc xây dựng và bảo dưỡng mạng lưới GTVT.
Mùa mưa lũ: hoạt động GTVT gặp khó khăn (hư dường, lỡ đường).
Câu 1: Cho bảng:
VĨ ĐỘ CỦA 1 SỐ ĐỊA ĐIỂM Ở ĐÔNG NAM Á
Địa điểm Vĩ độ Địa điểm Vĩ độ
TP Hà Nội (Việt Nam) 21˚02’B TP Jakarta (Inđônêxia) 6˚09’N TP Ma- ni –la (Philippin) 14˚35’B TP Di-li (Đông Timo) 8˚34’N a) Tính góc nhập xạ lúc 12 giờ trưa vào các ngày 20/5 và 20/1 ở các địa điểm trên.
b) Tính ngày mặt trời lên thiên đỉnh tại TP Hà Nội và TP Di-li.
Câu 2: Một trận bóng đá ở Anh tổ chức vào lúc 15h ngày 10/5/2018 được truyền hình trực tiếp. tính giờ truyền hình trực tiếp tại các kinh độ ở các quốc gia sau:
Vị trí Việt Nam Anh Nga Ôxtrâylia Hoa Kì
Kinh độ 105˚Đ 0˚ 45˚Đ 150˚Đ 120˚T
Giờ ? 15h ? ? ?
Ngày tháng ? 10/5 ? ? ?
Câu 3:
a) Hãy cho biết vào ngày nào trong năm thì góc nhập xạ ở TP HCM (10˚47’B) lớn hơn góc nhập xạ ở Hà Nội (21˚02’B) là 7˚30’.
b) “Vào ngày 21/3 và 23/9, mọi địa điểm trên bề mặt Trái Đất đều có thời gian chiếu sáng, góc nhập xạ và lượng nhiệt nhận được như nhau”. Khẳng định trên là đúng hay sai? Vì sao?
c) Vì sao có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất?
Câu 4: Phân tích mối quan hệ giữa hiện tượng chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt Trời giữa hai chí tuyến với hiện tượng mùa trong năm và hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa.
Câu 5: Vào ngày nào thì điểm cực Bắc và điểm cực Nam của nước ta (phần đất liến) có góc nhập xạ bằng nhau? Tính góc nhập xạ đó.
Câu 1:
a) Tính góc nhập xạ
* Vào ngày 20/5, ta có: = 908’’/ngày. Từ ngày 21/3 đến 20/5 là 60 ngày
= 908’’ x 60 = 15˚08’B
- Ta có: TP Hà Nội và TP Manila nằm ở bán cầu mùa hạ + TP Hà Nội có = 21˚02’ B > 15˚08’ => h = 90˚ - + + TP Manila có = 14˚35’B < 15˚08’ => h = 90˚ + -
+ TP Jakarta và TP Dili nằm ở bán cầu mùa đông => h = 90˚ - -
* Vào ngày 20/1, ta có = 908’’/ngày , n = 60 ngày
=> = 908’’ x 60 = 15˚08’N - Ta có:
+ TP Hà Nội và TP Manila nằm ở bán cầu mùa đông. h = 90˚ - -
+ TP Jakarta và TP Dili nằm ở Nam bán cầu , bán cầu mùa hạ. > => h = 90˚ + - Áp dụng công thức trên để tính góc nhập xạ tại các địa điểm, ta có bảng kết quả sau:
Địa điểm Vĩ độ 20/5 20/1
TP Hà Nội 21˚02’ B 84˚06’ 53˚20’
TP Manila 14˚35’ B 89˚27’ 59˚47’
TP Jakarta 6˚09’ N 68˚43’ 80˚31’
TP Dili 8˚34’N 66˚18’ 82˚56’’
b) Tính ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh
- Tại Hà Nội: ở Bắc bán cầu, mỗi ngày Mặt Trời chuyển động biểu kiến được một góc: 23˚27’
= 908’’
Như vậy Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ Xích đạo đến vĩ độ 21˚02’ hết số ngày là:
908’’ : 93 = 83 ngày
+ Ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh lần 1: 21/3 + 83 ngày => tức là vào ngày 12/6.
+ Lần 2: 23/9 – 83 ngày => tức là vào ngày 2/7.
- Tại Dili: ở Nam bán cầu
+ Trong thời gian từ 23/9 đến 22/12, Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ Xích đạo đến 8˚34’N hết:
8˚34’ : 908’’ = 33 ngày.
+ Mặt Trời lên thiên đỉnh lần 1: 23/9 + 33 ngày => tức là vào ngày 26/10 + Lần 2: 21/3 – 33 ngày => tức là vào ngày 16/2.
Câu 2: Giờ truyền hình trực tiếp tại các địa điểm
Vị trí Việt Nam Anh Nga Ôxtrâylia Hoa Kì
Kinh độ 105˚Đ 0˚ 45˚Đ 150˚Đ 120˚T
Giờ 22 giờ 15 giờ 18 giờ 1 giờ 7 giờ
Ngày tháng 10/5 10/5 10/5 10/5 10/5
Câu 3:
a) * Gọi vĩ độ Mặt Trời lên thiên đỉnh
- Công thức tổng quát: ho= 90˚ - -
- Góc nhập xạ ở TP HCM: h = 90˚ - - 10˚47’
- Góc nhập xạ ở Hà Nội: h = 90˚ - - 21˚02’
- Để góc nhập xạ ở TP HCM lớn hơn góc nhập xạ ở Hà Nội là 7˚30’ thì:
90˚ - - 10˚47’ = 90˚ - - 21˚02’ + 7˚30’
=> - 10˚47’ = - 13˚32’
=> Có 2 trường hợp:
+ Trường hợp 1: ( - 10˚47’) = ( - 13˚32’)
- = 13˚32’ - 10˚47’
0 = 2˚45’ (loại)
+ Trường hợp 2: ( - 10˚47’) = - ( - 13˚32’)
- 10˚47’ = - + 13˚32’
+ = 13˚32’ + 10˚47’ => = 12˚09’30’’ (nhận)
- Vậy để góc nhập xạ ở TP HCM lớn hơn góc nhập xạ ở Hà Nội là 7˚30’ thì Mặt Trời phải lên thiên đỉnh tại vĩ độ 12˚09’30’’B
* Ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh tại vĩ độ 12˚09’30’’B
- Từ ngày 21/3 đến 22/6, Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ Xích đạo đến CTB hết 93 ngày, đi được 23˚27’. Mỗi ngày Mặt Trời di chuyển được: 23˚27’ : 93 = 0˚15’08’’
Số ngày di chuyển của Mặt Trời đến vĩ độ 12˚09’30’’B là: 12˚09’30’’ : 0˚15’08’’ 48 ngày Vậy Mặt Trời lên thiên đỉnh tại 12˚09’30’’B vào ngày
- lần 1: 21/3 + 48 ngày => tức là vào ngày 8/5 - Lần 2: 23/9 – 48 ngày => tức là vào ngày 6/8
b) “Vào ngày 21/3 và 23/9, mọi địa điểm trên bề mặt Trái Đất đều có thời gian chiếu sáng, góc nhập xạ và lượng nhiệt nhận được như nhau”. Khẳng định trên vừa có ý đúng vừa có ý sai, vì:
* Ý đúng:
- Vào ngày 21/3 và 23/9, mọi địa điểm trên Trái Đất đều có số giờ chiếu sáng như nhau và bằng 12 giờ.
- Nguyên nhân: Do đường phân chia sáng tối đi qua hai cực.
* Ý sai:
- Góc nhập xạ và lượng nhiệt nhận được tại các vĩ độ không giống nhau mà lớn nhất ở Xích đạo, rỗi giảm dần về hai cực.
- Nguyên nhân: + Do Trái Đất có hình khối cầu + Các tia sáng Mặt Trời là những tia song song.
+ Vào hai ngày 21/3 và 23/9, không có bán cầu nào chếch về phía Mặt Trời.
c) Có hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất vì
- TĐ có hình cầu, trục TĐ luôn nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo một góc không đổi 66˚33’.
Trong quá trình chuyển động tình tiến quanh Mặt Trời, đường phân chia sáng tối thường xuyên thay đổi tạo nên hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau.