Một cài phương pháp tồn tại để đánh giá mức độ hoạt động của vật chất trong nguyên liệu thô và sản phẩm hoàn chỉnh. Các hợp chất bậc bốn được thử nghiệm bởi sự chuẩn độ 2 pha tiêu chuẩn . Kỹ thuật Auerbach chiết phức quat–methylene xanh bằng chloroform là rất phổ biến .
VIII) Các dạng của sản phẩm làm mềm
Có 4 dạng chính của sản phẩm làm mềm: 1. Rinse cycle softeners
2. Dryer-added softeners 3. Wash cycle softeners 4. Softergents
* Trong 4 dạng thì rinse cycle softeners là chất làm mềm hiệu quả nhất, được thêm vào trong giai đoạn xả nước cuối cùng (the last rinse cycle),sau khi các vết bẩn và phần cặn của chất hoạt động bề mặt đã được lấy đi.
- Dạng rinse cycle softeners là hiệu quả nhất , bởi vì nó được thêm vào sau khi quá trình giặt chính đã :
Ngăn sự hình thành các muối trung tính không hiệu quả cho chất hoạt động bề mặt anion
Ngăn sự kết tụ lại của các hạt lơ lửng
Ngăn sự tạo thành lớp phủ không đồng nhất
- chất làm mềm rinse cycle ở dạng lỏng , 1 số trường hợp cũng có thể ở dạng rắn.Chất làm mềm vải dung cho hộ gia đình lần đấu tiên được giới thiệu ở thị trường Mỹ vào giữa
những năm 1950 và ra mắt ở châu Âu và Nhật Bản vào đầu những năm 1960 bởi các nhà sản xuất bột giặt.
- chất làm mềm rinse cycle quan trọng ở châu Âu hơn là Mỹ vì ở Tây Âu ,số lượng máy làm khô nhanh quần áo ít hơn ở Mỹ ,( năm 1991 con số này là 20% ở Tây Âu và 75% ở Mỹ ),do đó ở khu vực này việc làm khô quần áo là để tự nhiên ở môi trường không khí bên ngoài.
- chất làm mềm rinse cycle có thể chuẩn bị dễ dàng ở nồng độ 3 -8 % bằng cách trộn các chất làm mềm dạng nóng chảy vào nước tại 50 0C đến 700C ,trộn chậm.Ví dụ : 5% khối lượng phân tán của DTDMAC có thể chuẩn bị trong phòng thí nghiệm qua các giai đoạn:
Thêm từ từ pha dầu ở 70°C dạng nóng chảy (33.3 g, 75% tác chất DTDMAC)vào nước nóng (466.7g) ở 70°C và khuấy trộn .
Thêm dung dịch NaCl (0.4 g dd 10% NaCl , nồng độ hoạt động của NaCl trong nhũ :0.008% hoặc 1.368 × 10−3 M)
Làm lạnh hệ nhũ đang được khuấy trộn xuống nhiệt độ phòng nhờ bể nước đá - đặc điểm:khi dung cánh khuấy côn quay (spindle) tốc độ 4.2 rpm thì độ nhớt là 40 cP, cỡ hạt trung bình là 23 µm(LS Coulter 130),pH là 5.5
- khoảng 3 thập kỉ vừa qua, nồng độ cần thiết của chất làm mềm vải rinse cycle là 3–8 % khối lượng.Nhưng trong khoảng 10-15 năm trở lại đây, thị trường ngày càng đòi hỏi yêu cấu phải cắt giảm chi phí chi phí cho đóng gói và vận chuyển,giảm không gian trống trong gói sản phẩm, sản phẩm nhỏ gọn và bao- gói-thùng chứa phải dễ xách tay hơn nữa.Cho nên yêu cầu chất làm mềm rinse cycle cũng phải đậm đặc hơn.
- sự ra đời sản phẩm làm mềm vải dạng rinse cycle của nhãn hàng Downy Rinse Free (Libre Enjuagne) ở Mexico vào năm 2004 có ý nghĩa rất quan trọng.sản phẩm đã đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng Mexico( cả giặt tay và giặt máy).Họ có thói quen là phải xả 1 nước trước khi đưa nước xả làm mềm vải vào quần áo .Nước rửa thứ 1 với nước chỉ lấy đi chất hoạt động bề mặt anionic khỏi quần áo ẩm vào dung dịch nước giặt .Ở Mexico , bột giặt dạng bột đậm đặc có nồng độ chất hoạt động bề mặt cao làm cho bột giặt có bọt nhiều .Do đó mà người tiêu dùng thường xả 1 nước trước rồi mới xả tiếp bằng nước xả vải ,việc này thường tốn rất nhiều thời gian , công sức và đặc biệt là thiếu nước-là nguồn rất khan hiếm.Sản phẩm làm mềm vải của nhãn hàng này không cần phải xả trước quần áo bằng nước trước khi xả với sản phẩm.Do đó sau khi giặt xong,chỉ cần xả với 1 nước xả duy nhất.Trong công thức của sản phẩm có thành phần phá bọt ,giúp làm giảm và loại trừ bọt nhìn thấy được bằng mắt do các chất hoạt động bề mặt anion từ bột giặt gây ra.Ngoài ra còn có tác dụng giảm sự tương tác giữa chất làm mềm cation và chất hoạt động bề mặt anion gây ra phức kết tụ
*Dryer softeners : được bỏ vào trong các máy làm khô nhanh sau sự giặt ẩm . chất làm mềm dryer softeners được dùng phổ biến nhất được làm từ những tờ polyurethane ( ở dạng bọt) hoặc vật liệu không dệt.Những tờ này được tẩm vào những thành phần hoạt động , khi đó những tờ này đóng vai trò như những chất mang hay chất nền rất mềm dẻo ,đàn hồi dung phổ biến cho các máy làm khô cơ học( theo bằng sang chế U.S. Patent 5300238, European Patent
Application 0544493 A1, và U.K. Patent Application GB 2240791)
* Chất làm mềm dạng wash cycle : được them vào bồn giặt chính cùng với bột giặt.Sản phẩm này mang lại sự tiện lợi cho những người tiêu dùng Mỹ khi sử dụng các loại máy giặt không có bộ phận định lượng tự động cho chất làm mềm vải dạng rinse-cycle.
- Đương nhiên là khi sử dụng chất làm mềm dạng wash cycle thì hiệu quả đã giảm sút do ảnh hưởng của chất hoạt động bề mặt anion có mặt trong bột giặt.
- gần đây , chất làm mềm vải dạng wash cycle có liều lương định sẵn ,đã được giới thiệu ở thị trường châu Âu ; đã mang lại sự tiện lợi và dễ dàng khi sử dụng , sản phẩm được đóng thành những gói riêng biệt và đã được cân ,định lượng trước ,sản phẩm sau đó được thêm trực tiếp vào nước giặt.
- sản phẩm rất tiện lợi :
không cần phải đo tính liều lượng
không cần phải lo lắng đến việc sản phẩm bị đổ ra ngoài lộn xộn khi muốn lấy sản phẩm
khi so với softergent ( bột giặt kết hợp chất làm mềm )thì sản phẩm này không cần phải kiểm soát hệ bột giặt, cũng như quan tâm tỉ lệ chất làm mềm cho bột giặt sử dụng.
- các sản phẩm Soupline Hearts và Comfort Pearls được ra mắt ở Pháp vào cuối năm 2003 và ở United Kingdom vào năm 2004.
- Soupline Hearts có dạng hình trái tim và chứa đất sét hữu cơ, cũng như được bổ sung hương hoa.Hệ chất làm mềm trên cơ sở đất sét hữu cơ trước đây đã được dùng cho softergent dạng bột .
- Comfort Pearls là sản phẩm dạng lỏng không có nước, dùng Cocos nucifera (là 1 loại dầu nguồn gốc từ dừa ) bổ sung thêm axit béo và muối của axit béo trở thành 1 hệ làm mềm,chứa trong túi thơm hình oval không tan trong nước.Tuy nhiên triglyceride có thể bị thủy phân ở môi trường pH cao do các chất hoạt động bề mặt điển hình trong bột
giặt.Muối của axit béo có thể kết tủa do các ion kim loại nặng .Do đó sẽ làm giảm hiệu quả của chất làm mềm.
* Softergents: là sự kết hợp của hệ chất tẩy rửa ,làm sạch vải sợi và chất làm mềm . - Khi sản xuất sản phẩm ,phải tìm cách làm giảm thiểu ảnh hưởng của hệ chất tẩy rửa với sự làm mềm và hệ làm chất làm mềm đối với quá trình làm sạch.Do đó đặt ra vấn đề cần phải cân bằng giữa lợi ích trong 1 sản phẩm và khả năng hoạt động của sản phẩm đó.Và dĩ nhiên sản phẩm softergents không thể sánh bằng chất làm mềm vải dạng rinse cycle về khả năng hoạt động . Thành phần của bột giặt dạng bột mềm Thành phần Khối lượng % 6.0 19.0 3.5 1.1 0.5 0.4 0.2 13.54
10.0 9.0 1.8 0.5 0.36 0.4 0.55 18.0 4.25 6.0 4.9 Thành phần của bột giặt dạng lỏng Thành phần Khối lượng % 18.0 5.0 2.0 5.0 3.0 2.0 3.7 8.0 1.1 3.5
1.2 3.0 0.9 0.1 0.08 Điều chỉnh pH đến 8 Vừa đủ 100%
- ở bảng 1 và 2 là các ví dụ về bột giặt dạng bột mềm,có chứa pentaerythritol distearate – đóng vai trò là chất làm mềm và 1 loại bột giặt dạng lỏng có chứa tác chất làm mềm vải lauryl trimethyl ammonium chloride.
- Softergents ( softener – detergent) là dạng sản phẩm đặc biệt trong những năm 1980 và đầu những năm 1990, nhưng đã không còn quan trọng nữa vào cuối những năm
1990.Nhưng vào 2004 , đã lại khởi đầu 1 sự chú ý mới về Softergents khi nhãn hiệu “Tide with a Touch of Downy “ ra đời , cả ở dạng bột và lỏng.Đây là đồng nhãn hiệu của 2 nhãn hàng dẫn đầu thị trường là Tide và Downy.Nhãn hàng này được mô tả là hoạt động bằng cách sử dụng chất hoạt động bề mặt có tính năng tẩy rửa ,lấy đi các vết bẩn.Quá trình này tạo ra các vùng âm điện trên bề mặt vải sợi, nên sẽ lội cuốn các thành phần làm mềm dương điện.
- Theo sáng chế dạng lỏng của nhãn hàng Touch of Downy thì việc làm mềm có thể đạt được với các tác chất làm mềm cation được sử dụng vào khoảng 1% đến 8%.Tác chất làm mềm chủ yếu là : các hợp chất chứa 2 dây alkyl mạch dài.
- Chất hoạt động bề mặt cationic bậc 4 có mặt trong sản phẩm Touch of Downy- dạng bột chủ yếu la 1 dây alkyl và thường là từ C6-C10.Các dạng chất hoạt động bề mặt cation khác là mono và bis- alkoxylated ammonium bậc 4.
- Nhìn chung , các chất hoạt động bề mặt cationic trong sản phẩm bột Touch of Downy có tác dụng trực tiếp là khử tĩnh điện hơn là chức năng làm mềm vải
- Sản phẩm mới ra đời Tide with a Touch of Downy- dạng bột , trong công thức gồm chất làm mềm vải dạng đất sét, Sodium hoặc calcium montmorillonites thường được dùng.Tác chất dạng đất sét đông tụ (clay flocculating agent ) cũng được đề cập tới như là 1 tác chất rất có tiềm năng.Và dạng thường được sử dụng nhất là polyethylene oxide với mức khối lương phân tử khoảng 200,000 đến 1,000,000.
IX) Các sản phẩm thị trường
1) Comfort
Thành phần:
Dihydrogenated tallow dimethyl ammonium chloride, chất thơm, Stearic acid, Benzalkonium chloride, Acid citric, titanium dioxide, calcium chloride, 1;2- Benzisothiazolin-3-one, chất tạo màu, Nước.
2)Downy
Thành phần
Diethyl ester dimethyl Ammonium Chloride , hyrdrochloric acid , silicone , calcium chloride , polyethylene glycol , Glutaraldehyde , Didecyl Dimethyl Ammonium Chloride , chất tạo hương , chất tạo màu ,nước .
Tài liệu tham khảo :
1. Liquid detergents , second edition Chapter 12 - Fabric Softeners . 2. Handbook of detergnets . 3.