"Trong tư tưởng của Bác đạo đức là gốc, pháp luật là chuẩn. Đạo đức giữ vững thì phép nước mới nghiêm. Có pháp luật nhưng không có đạo đức thì sẽ bất chấp pháp luật... Cái "Đức" trong chính trị được hiểu đơn giản là: "Nếu dân không đủ ăn, không đủ mặc thì Đảng và Chính phủ có lỗi; thì mọi đường lối chính sách của Đảng và Chính phủ dù có hay đến mấy cũng không thể thực hiện được".
Đạo đức và pháp luật trong tư tưởng Hồ Chí Minh không thể có sự tách rời, chúng tác động và xâm nhập lẫn nhau bởi đạo đức trong quan điểm của Người không chỉ dừng lại ở đạo đức cá nhân mà phát triển thành đạo đức cộng đồng, đạo đức xã hội, đạo đức cách mạng. Đạo đức ấy không thể đi chệch khỏi những giá trị tiến bộ mà Nhà nước Việt Nam hướng tới, không thể không bảo vệ các quyền tự do dân chủ của con người. Với nội dung này tư tưởng đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tạo nền tảng cho việc xây dựng hệ thống pháp luật kiểu mới. Điều này lí giải tại sao trong suốt thời gian dài từ 1945 đến 1954 Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng chế độ ban hành sắc lệnh để điều chỉnh công việc đất nước nhưng đó "thực sự là một điều kỳ diệu - đó cũng là giai đoạn mà chính quyền ta thực sự là một chính quyền thân dân, gần gũi với dân".
Như vậy với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đạo đức và pháp luật luôn có mối quan hệ biện chứng, thống nhất, “Đạo đức và Pháp luật là nhất thể. Cái nhất thể ấy không phải luôn luôn cứ giữ nguyên trạng. Nhưng dù nó có biến đổi thế nào, cùng với sự biến chuyển cả vạn vật… thì cái căn nguyên của nó vẫn thế. Đó là tính nhân bản của Đạo đức và Pháp luật. Nắm vững cái bất biến ấy, Bác Hồ ứng với vạn biến của xã hội, trong nước cũng như trên thế giới. Cái bất biến ấy là Nhân Nghĩa”.
1.4. Quan điểm Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền, quản lý xã hội bằng pháp luật pháp luật