III. Hồn cảnh ra đời, thể thơ, nội dung, nghệ thuật
2. Qua Đèo Ngang: Cảnh đất nớc, tức “Hồnh Sơn nhất
VĂN BIỂU CẢM VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM A Mục tiêu cần đạt
A. Mục tiêu cần đạt
- Hiểu đợc văn biểu cảm nảy sinh là do nhu cầu biểu cảm cuả con ngời.Biết phân biệt biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp .
- Hiểu đợc đặc điểm cụ thể của văn biểu cảm.đặc điểm của phơng thức biểu cảm là thờng mợn cảnh vật, đồ vật, con ngời để bày tỏ tình cảm, khác với văn mtả là nhằm mục đích tái hiện đối tợng đợc miêu tả.
- Nắm đợc kiểu đề và các bớc làm văn biểu cảm.
- nhận diện và phân tích các văn bản biểu cảm, chuẩn bị để tập viết kiểu văn bản này.
B. Tiến trình lên lớp I. Kiến thức cần nắm
1. Khái niệm
Văn biểu cảm là văn viết ra nhằm biểu đạt cảm xúc, sự đánh giá, suy nghĩ của mình về TG xung quanh, và khêu gợi lịng đồng cảm nơi con ngời.
Văn biểu cảm cịn gọi là văn trữ tình, gồm thể loại: Thơ trữ tình, ca dao trữ tình, tuỳ bút, th…
- Nội dung bài văn biểu cảm: tập trung biểu đạt tình cảm là chủ yếu.
- Tình cảm thể hiện: là t/c đẹp, thấm nhuần t tởng nhân văn.
- Hai cách biểu cảm:
+ Trực tiếp: Bộc lộ cảm xúc, t/c qua những tiếng kêu, lời than gợi ra t/c ấy.
+ Gián tiếp: Bộc lộ cảm xúc, t/c thơng qua các biện pháp tự sự, miêu tả để khêu gợi tình cảm.
2 . Mỗi bài văn biểu cảm tập trung biểu đạt một t/c chủ yếu. - Để biểu đạt t/c ấy, ngời viết cĩ thể chọn một hình ảnh cĩ ý nghĩa ẩn dụ, tợng trng => Gửi gắm t/c,
t tởng, hoặc biểu đạt => cCách thổ lộ trực tiếp cảm xúc trong lịng.
3. Đề văn biểu cảm: Nêu đợc đối tợng biểu cảm, định hớng tình cảm cho bài làm.
4. Lu ý:
a. Đối tợng văn biểu cảm rất phong phú và đa dạng. Dựa vào đối tợng ngời ta chia làm 2 dạng bài biểu cảm :
+ Biểu cảm về đối tợng trong cuộc sống : sự vật, con ngời... + Biểu cảm về tác phẩm văn học
b. Phân biệt văn biểu cảm với văn miêu tả, tự sự : phơng thức biểu đạt chính và mục đích giao tiếp hồn tồn khác nhau.
+ Văn biểu cảm cũng dùng miêu tả, tự sự nhng chỉ là cơ sở gợi cảm xúc, giúp tình cảm trong bài văn chân thực hơn. Vì vậy ta khơng miêu tả, kể lại đối tợng cụ thể, hồn chỉnh mà chỉ chon chi tiết cĩ khả năng gợi cảm, để từ đĩ biểu hiện cảm xúc, tình cảm.