Trên cơ sở những nội dung đề xuất ở phần trên, chúng tôi đã tiến hành thưch nghiệm sư phạm nhằm giải quyết một số vấn đề sau:
- Bước đầu đưa ra một số bài tập nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học.
- Sử dụng hệ thống bài tập theo các mức độ nhận thức khác nhau vào dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon thuộc hóa học 11 nâng cao nhằm nâng cao chất lượng dạy học, tăng cường tính tích cực học tập của học sinh trong quá trình học tập môn hóa học, kích thích học sinh đi vào con đường học tập tìm tòi sáng tạo.
- Khẳng định mục đích nghiên cứu của đề tài là thiết thực, đáp ứng được yêu cầu phát huy được tính tích cực của học sinh trong dạy học phần dẫn xuất hiđrocabon.
1. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
- Biên soạn tài liệu thực nghiệm theo nội dung của đề tài, hướng dẫn giáo viên thực hiện theo nội dung và phương pháp của tài liệu.
- Kiểm tra, đánh giá hiệu quả của tài liệu thực nghiệm và cách sử dụng nó trong dạy học.
- Xử lí, phân tích kết quả thực nghiệm, từ đó rút ra kết luận.
2. Kế hoạch thực nghiệm sư phạm 2.1. Đối tượng và địa bàn thực nghiệm
Để tiến hành tốt những nội dung đã biên soạn ở phần trên chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm sư phạm ở 2 loại lớp có trình độ tương đương: Lớp dạy phương pháp thường (lớp đối chứng); Lớp dạy theo phương pháp sử dụng hệ thống bài tập phát huy tính tích cực (lớp thực nghiệm).
Địa bàn TN: Chúng tôi đã tiến hành TN tại 2 trườngTHPT Sông Ray.
STT Trường THPT
Lớp thực nghiệm
Lớp đối chứng
Giáo viên thực nghiệm
1 Sông Ray 11A1 11A2 Nguyễn Thị Thu
Sương
2 Sông Ray 11A3 11A4 Nguyễn Thị
Thanh Huyền 2.2. Chọn bài dạy và xây dựng giáo án
Chúng tôi đã tiến hành trao đổi với giáo viên trực tiếp dạy và tham khảo ý kiến của các GV trong tổ bộ môn về các việc sau:
- Lựa chọn bài dạy:
1. Luyện tập dẫn xuất halogen 2. Luyện tập ancol, phenol.
3. Anđehit-xeton.
4. Luyện tập anđehit-xeton - Xây dựng giáo án bài dạy:
+ Lớp thực nghiệm: Sử dụng phương pháp dạy học theo hướng dạy học tích cực.
+ Lớp đối chứng: Sử dụng theo phương pháp thuyết trình, minh họa...
2.3.Tiến hành thực nghiệm sư phạm và sử lí kết quả
- Bước 1: Chúng tôi tiến hành chọn bốn lớp: lớp thực nghiệm và lớp đối chứng có số lượng HS và học lực tương đương nhau.
Lớp thực nghiệm: Dạy theo hướng sử dụng bài tập để phát huy tính tích cực của học sinh
Lớp đối chứng: Dạy theo phương pháp thường ngày giáo viên sử dụng.
- Bước 2: Ra đề hai kiểm tra (một 15 phút và một 1 tiết) để đánh giá được mức độ hiểu bài của học sinh sau khi kết thúc chương.
- Bước 3: Tiến hành chấm bài kiểm tra theo thang điểm 10 và sắp xếp kết quả kiểm tra theo thứ tự từ 0 đến 10 điểm. Sau đó, chúng tôi phân loại học sinh theo năm nhóm:
Nhóm giỏi có điểm 910; Nhóm khá có điểm 78; Nhóm trung bình có điểm dưới 56; Nhóm yếu có điểm 34; Nhóm kém có điểm 12.
2.4.Kết quả thực nghiệm sư phạm 2.4.1. Kết quả kiểm tra 15 phút
Bảng 3.1. Tổng hợp kết quả điểm kiểm tra 15 phút Đối
tượng
SỐ LƯỢNG
ĐIỂM Trung
1 2 3 4 5 6 7 8 9 1bình
0
TN 96 0 2 5 5 9 1
9
2 0
1 6
1
2 6 6,77
ĐC 95 3 7 8 1
0
1 4
1 2
1 4
1
8 6 3 5,78
B ng 3.2. Th ng kê ch t lảng đặc trưng ống kê chất lượng kiểm tra 15 phút ất lượng kiểm tra 15 phút ưng ợng kiểm tra 15 phútng ki m tra 15 phútểm tra 15 phút
Đối
tượng Tổng số lượng
Giỏi (9-10đ) Khá(7-8đ) TB(5-6đ) YẾU(3-4đ) KÉM(1-2đ)
SL % SL % SL % SL % SL %
TN 96 18 18,75 38 39,58 28 29,17 10 10,42 2 2,08
ĐC 95 9 9,47 32 33,68 26 27,37 18 18,95 10 10,53
Biểu đồ 3.1. Thống kê chất lượng kiểm tra 15 phút
2.4.2. Kết quả kiểm tra 1 tiết
Bảng 3.3. Tổng hợp kết quả điểm kiểm tra 1 tiết
Đối
Tượng Số Lượng ĐIỂM Trung
Bình
1 2 3 4 5 6 7 8 9 0
TN 96 1 1 2 5 9 2 23 15 12 6 6,82
ĐC 95 1 7 9 8 14 17 20 7 8 4 5,83
Bảng 3.4. Thống kê chất lượng kiểm tra 1 tiết Đối
Tượng
Số Lượng
GIỎI (9-10đ)
KHÁ (7-8đ)
TB (5-6đ)
YẾU (3-4đ)
KÉM (1-2đ)
SL % SL % SL % SL % SL %
TN 96 18 18,75 38 39,58 31 32,29 7 7,29 2 2,08
ĐC 95 12 12,63 27 28,42 31 32,63 17 17,89 8 8,42 Biểu đồ 3.2. Thống kê chất lượng kiểm tra 1 tiết
2.4.3. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm
Qua kết quả thực nghiệm sư phạm trên chúng tôi có một số nhận xét sau:
- Chất lượng học tập của lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng, cụ thể như sau:
+ Tỉ lệ % học sinh yếu kém, trung bình của các lớp thực nghiệm luôn thấp hơn so với lớp đối chứng.
+ Tỉ lệ % học sinh đạt khá giỏi của các lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng, chứng tỏ học sinh ở lớp thực nghiệm sau khi học xong bài thi hiểu bài và vận dụng kiến thức để giải bài tập tốt hơn lớp đối chứng.
- Từ việc sử dụng hệ thống bài tập trong việc giảng dạy phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 nâng cao thực tế cho thấy :
- Việc lựa chọn và sử dụng bài tập phù hợp với trình độ nhận thức và tư duy của HS, áp dụng linh hoạt các phương pháp dạy học thích hợp cho từng kiểu bài lên lớp tạo cho HS được chủ động hơn, tích cực hơn trong quá trình lĩnh hội kiến thức, tạo điều kiện cho các em tham gia các hoạt động nhóm trong các giờ học.
Hình thức tổ chức của các giờ học đa dạng phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi HS THPT.
- HS các lớp thực nghiệm nắm vững kiến thức hơn, có kết quả cao hơn so với các lớp đối chứng và các em đã có sự tiến bộ nhất định; hướng các em biết cách tự học, tự trau dồi tri thức.
Như vậy, có thể kết luận rằng: việc sử dụng bài tập theo các mức độ nhận thức và tư duy trong dạy học có vai trò quan trọng đối với HS, đây là phương pháp học tập tích cực, hiệu quả, giúp HS nắm vững những kiến thức hóa học, phát triển tư duy, hình thành khái niệm, khả năng ứng dụng hóa học vào thực tiễn, làm giảm nhẹ sự nặng nề căng thẳng của khối kiến thức và gây hứng thú cho HS trong học tập.
Các GV dạy thực nghiệm đều có ý kiến thống nhất rằng: hệ thống bài tập khá rõ ràng, phong phú đáp ứng được những yêu cầu cụ thể của việc thiết kế các bài soạn, các bài kiểm tra phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 nâng cao. Tuy nhiên, tuỳ theo mục đích dạy học, tính phức tạp và đặc trưng của từng loại bài lên lớp, GV cần sử dụng hệ thống bài tập theo các mức khác nhau một cách linh hoạt, phải tự thiết kế các hoạt động dạy học phù hợp với các đối tượng HS để đạt được hiệu quả cao nhất.