Phần 2. Xây dựng hệ thống “Lớp học vật lý phổ
2.3. Tiến hành xây dựng theo tiến trình đã phác thảo
2.3.3. Cấu hình cho “Lớp học vật lý phổ thông”
2.3.3.3. Thiết lập các thông số
Các thông số của “LHVL” được thiết lập trong mục quản trị với quyền duy nhất của admin. Để hiểu rõ ý nghĩa các cấu hình, tôi chọn ngôn ngữ sử dụng là English trong menu chọn ngôn ngữ.
- Đăng kí hệ thống “LHVL” với Moodle site
Vào Admin/Notifications (Quản trị/Thông báo)
http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/index.php
Click chuột vào nút để tiến hành đăng kí “LHVL” với Moodle sites.
- Thiết lập giới hạn tải tập tin lên hệ thống
Khi tải lên máy chủ một tập tin dùng trong các khóa học (hình ảnh, phim,…) hoặc tải lên một tập tin gửi kèm trên một diễn đàn, kích thước các tập tin này bị giới hạn bởi các thiết lập trên máy chủ và trên Moodle. Thường thì các máy chủ của các dịch vụ cho thuê cấu hình giới hạn này rất thấp. Vì vậy, muôn tải lên các tập tin có kích thước lớn, ta cần thiết lập điều này cho máy chủ và cho Moodle.
Bước 1: Thiết lập giới hạn kích thước tải tập tin lên cho máy chủ. Trong bước này, ta đồng thời cấu hình để có các hỗ trợ giúp Moodle chạy tốt hơn trên máy chủ.
Tạo một tập tin với tên là .htaccess, đặt vào thư mục gốc của mã nguồn Moodle chứa nội dung sau:
<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>
### Gán giá trị cho các biến PHP cần thiết để Moodle chạy tốt php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0 php_flag register_globals 0 php_flag file_uploads 1 php_flag short_open_tag 1 php_flag session.auto_start 0 php_flag session.bug_compat_warn 0
### Tắt các thiết lập mặt định của Apache LimitRequestBody 0
### Thiết lập giới hạn kích thước tập tin tải lên (20Mb)
### khi không trực tiếp sửa php.ini được php_value upload_max_filesize 20M php_value post_max_size 20M
Bước 2: Đăng nhập với quyền quản trị, vào Admin/Security/Site Policies (Quản trị/Bảo mật/Chính sách trang)
Thiết lập dòng Maximum uploaded file size giá trị là 20971520 để quy định giới hạn kích thước tập tin tải lên là 20MB.
- Thiết lập các thông số về chứng thực người dùng
Admin/User/Authentication (Quản trị/Người dùng/Chứng thực) http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/auth.php
Bật chức năng “Email-based self-registration” và để các thiết lập mặc định.
Tắt các chức năng khác.
Nếu chức năng nào đang bị ẩn đi thì ở phần Enable tương ứng sẽ hiện biểu tượng , ấn vào nó, biểu tượng sẽ đổi thành lúc đó, chức năng được kích hoạt. Nếu click vào biểu tượng (chức năng đang bật) thì nó sẽ chuyển thành (chức năng bị tắt).
Chứng thực dựa trên Email là phương pháp chứng thực mặc định của Moodle. Khi người dùng đăng ký với một tên đăng nhập và mật khẩu mới của riêng họ, một email xác nhận được gửi tới địa chỉ email của người dùng. Email này có một liên kết tới trang xác nhận tài khoản của họ là tồn tại và sẵn sàng sử dụng. Các đăng nhập lần sau sẽ kiểm tra tên đăng nhập và mật khẩu lại, các dữ liệu được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu của “LHVL”.
Tuy nhiên, một số trường hợp, máy chủ bị lỗi nên không thể gửi mail được khi đó người dùng không thể chứng thực và do đó, họ không thể tham gia vào khóa học.
Muốn tài khoản được xác nhận, ta cần thay đổi giá trị của trường (Field)
“confirmed” tương ứng với bản ghi (Record) chưa được chứng thực từ 0 về 1 trong bảng “mdl_user”. Có 2 cách làm, cách thứ nhất là sử dụng công cụ quản lý người dùng của Moodle để chứng thực bằng tay lần lượt cho từng người. Cách thứ 2 là viết một tập tin làm nhiệm vụ chứng thực cho các tài khoản chưa chứng thực. Ta đặt một đoạn mã tìm xem những ai chưa được chứng thực (có giá trị 0) rồi đổi giá trị của trường “confirmed” từ chưa chứng thực (0) về đã chứng thực (1).
Tạo một tập tin tên xacnhan.php với đoạn mã sau (Vì lý do bảo mật, các giá trị “máy chủ”, “người dùng”, “Cơ sở dữ liệu” “mật mã” đã được đổi từ giá trị thực sang các từ này):
<html>
<?PHP
$link = mysql_connect ("máy chủ", "người dùng", "mật mã") or die ("Chưa kết nối với cơ sở dữ liệu được");
mysql_select_db("Cơ sở dữ liệu", $link);
$sql="SELECT username FROM mdl_user WHERE `confirmed` = 0";
$result = mysql_query($sql, $link);
$i = mysql_num_rows($result);
//show
echo "$i tài khoản được xác nhận <br>";
if ($i!=0) {
while ($row=mysql_fetch_array($result))
{
$username = $row["username"];
echo $username. "<br>";
}
}
mysql_query("UPDATE mdl_user SET `confirmed` = 1 WHERE `confirmed` = 0", $link);
?>
Nếu tài khoản của bạn không có trong danh sách thì tức là nó đã được chứng thực bời người khác. Ngay bây giờ, bạn có thể đăng nhập được.
</html>
Khi đoạn mã được gọi từ trình duyệt, các tài khoản chưa được chứng thực sẽ được chứng thực.
Trong mục Common settings (Các thiết lập thông thường), thiết lập các giá trị phù hợp với mục đích là:
+ Cho phép tự động đăng kí (với cơ sở là chứng thực dựa trên email) + Hiển thị nút đăng nhập với vai trò là khách
+ Hiển thị phần hướng dẫn đăng nhập với nội dung:
Xin chào! Để có thể truy cập vào các khóa học bạn có 3 cách:
** Cách 1: Đăng nhập với tên đăng nhập là vatly1, vatly2, vatly3,...vatly20 với password là 1234
** Cách 2: Đăng nhập như là khách hoặc...
** Cách 3: Tạo một tài khoản mới theo các bước sau đây:
1. Click nút "Tạo một tài khoản". Điền các thông tin của bạn. Nếu bạn không có email thì có thể sử dụng một email bất kì nào đó.
2. Nếu kiểm tra thấy thư đã được gửi trong hộp thư của bạn thì làm theo HD trong thư đó để xác nhận, còn nếu màn hình xuất hiện thông báo lỗi, hoặc bạn không nhận được thư thì đừng bận tâm nhưng hãy click vào link sau: http://thuvienvatly.info/moodle18/xacnhan.php, tài khoản sẽ được xác nhận. Khi đó, bạn có thể đăng nhập bình thường.
<font color = ‘red’ >(Xem hướng dẫn chứng thực trên trang chủ) </font>
3. Chọn khóa học bạn muốn tham gia vào.
Good look
- Tạo một danh sách 20 người dùng mặc định
Điều này nhằm giúp những người gặp khó khăn trong việc tạo một tài khoản có được những ưu tiên như người dùng thực sự. Đây là một hình thức đăng nhập nhanh.
+ Chuẩn bị một tập tin text (Vatly.txt) lưu dưới chuẩn (encoding) ANSI có nội dung như sau:
Vatly1, 1234, vat ly 1, auto, vatly1@gmail.com Vatly2, 1234, vat ly 2, auto, vatly2@gmail.com Vatly3, 1234, vat ly 3, auto, vatly3@gmail.com Vatly4, 1234, vat ly 4, auto, vatly4@gmail.com Vatly5, 1234, vat ly 5, auto, vatly5@gmail.com Vatly6, 1234, vat ly 6, auto, vatly6@gmail.com Vatly7, 1234, vat ly 7, auto, vatly7@gmail.com Vatly8, 1234, vat ly 8, auto, vatly8@gmail.com Vatly9, 1234, vat ly 9, auto, vatly9@gmail.com Vatly10, 1234, vat ly 10, auto, vatly10@gmail.com Vatly11, 1234, vat ly 11, auto, vatly11@gmail.com Vatly12, 1234, vat ly 12, auto, vatly12@gmail.com Vatly13, 1234, vat ly 13, auto, vatly13@gmail.com Vatly14, 1234, vat ly 14, auto, vatly14@gmail.com Vatly15, 1234, vat ly 15, auto, vatly15@gmail.com Vatly16, 1234, vat ly 16, auto, vatly16@gmail.com Vatly17, 1234, vat ly 17, auto, vatly17@gmail.com Vatly18, 1234, vat ly 18, auto, vatly18@gmail.com Vatly19, 1234, vat ly 19, auto, vatly19@gmail.com Vatly20, 1234, vat ly 20, auto, vatly20@gmail.com
+ Vào phần Admin/User/Accounts/Upload user (Quản trị/Người dùng/Các tài khoản/Upload các người dùng mới)
http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/uploaduser.php
Nhấn nút Browse, mở tới tập tin text vừa tạo, rồi chọn Upload users.
- Tạo một danh mục các khóa học Tạo danh mục gồm 4 mục:
+ Lớp 10 + Lớp 11 + Lớp 12 + Lịch sử vật lý + Các khóa học khác
Vào Admin/Course/Add - Edit courses (Quản trị/Các khóa học/Thêm và soạn các khóa học)
http://elearning1.thuvienvatly.com/course/index.php
Gõ tên mục vào ô trống, Chọn nút Add new category (Thêm danh mục mới).
Làm như vậy cho hết 5 mục trên. Cuối cùng ta được:
Hình 2-27: Danh mục khóa học đã được tạo
Xóa một danh mục được tạo, ấn chọn nút
Ần một mục, không muốn hiển thị với người dùng, ấn chọn nút Hiện lại một mục đã ẩn, ấn nút
Di chuyển một mục lên trên hay xuống dưới mục khác trong danh mục, ấn nút hoặc
Và đây là kết quả hiện trong khối danh mục trên hệ thống:
Hình 2-28: Khối danh mục các khóa học - Chọn phương thức cho HS tham gia vào khóa học
Chủ trương của “LHVL” là miễn phí, do đó, cần chọn phương thức để HS có thể tham gia khóa học tự động và dễ dàng.
Vào Admin/Courses/Enrolments (Quản trị/Các khoá học/Các kết nạp).
http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/enrol.php
Lựa chọn Internal Enrolment (Đăng ký nội bộ) với các thiết lập mặc định.
Điều này cho phép người dùng tìm và tham gia các khóa học một cách dễ dàng. Họ có thể tham gia mọi khóa học trong “LHVL” miễn sao nó không đòi hỏi khóa truy cập (Enrollment key). Đây là một phương pháp thuận lợi nhưng tính bảo mật không bằng các phương pháp khác.
- Thiết lập sao lưu (backup) khóa học
Chức năng Backup (sao lưu) giúp lưu lại các dữ liệu khóa học vào một nơi nào đó do admin chỉ định trên máy chủ. Nếu có vấn đề gì nghiêm trọng đối với
khóa học, ta sử dụng lại các bản sao lưu này để khôi phục lại trạng thái lúc sao lưu.
Hoặc ta cũng có thể dùng các bản sao lưu này để khôi phục lại ở một hệ thống khác.
Công việc này rất quan trọng. Ta cần thiết lập các thông số cho quá trình sao lưu tự động cho tất cả các khóa học trong lớp học:
Vào Admin/Courses/Backups (Quản trị/Các khóa học/Sao lưu)
http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/settings.php?section=backups Chọn Include Modules (Sao lưu bao gồm các mô-đun), sẽ cho phép sao lưu các mô-đun của khóa học trong quá trình sao lưu. tùy chọn này có thể không bao gồm các dữ liệu của người dùng, để sao lưu dữ liệu người dùng, bật tùy chọn Include module user data (Bao gồm cả dữ liệu người dùng)
Bật tùy chọn Metacourse để sao lưu phần tổng quan của khóa học.
Phần User chọn Course để chỉ sao lưu các người dùng trong khóa học đó.
Không chọn All vì sẽ làm nặng bản sao lưu và làm chậm quá trình sao lưu do đó dễ phát sinh lỗi.
Bật các tùy chọn Logs, User Files, Course files, Messages để sao lưu cả các phần dữ liệu thông tin hoat động của khóa học, các tập tin của người dùng, các tập tin của khóa học, các tin nhắn.
Chọn 5 trong mục Keep để giữ lại 5 bản sao lưu gần nhất. Số này chọn càng lớn thì ta càng lưu được nhiều trạng thái và dữ liệu của khóa học nhưng nếu chọn quá lớn thì sẽ chiếm nhiều bộ nhớ máy tính.
Bật tùy chọn Active để bật tính năng tự động sao lưu. Xác định ngày tự động sao lưu bằng cách bật tùy chọn ở các mục Sunday, Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday. Xác định giờ bắt đầu sao lưu trong các ngày đã chọn.
Chọn 0 giờ 0 phút để sao lưu vì khi đó, lượng người dùng vào ”LHVL” cũng như lượng người dùng truy cập vào máy chủ ít đi nên ít ảnh hưởng tới hoạt động của
“LHVL” và tiến trình sao lưu.
Mục Save to để trống để lưu bản sao lưu vào thư mục gốc của khóa học.
- Thiết lập các lựa chọn ngôn ngữ cho “LHVL”
Admin/Language/Language settings (Quản trị/ngôn ngữ/Cài đặt ngôn ngữ) http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/settings.php?section=langsettings Lựa chọn ngôn ngữ mặc định của “LHVL” là tiếng Việt bằng cách lựa chọn Vietnamese (vi) trong mục Default language
Bật tùy chọn Display language menu để cho phép hiển thị mục lựa chọn ngôn ngữ hiển thị đối với người dùng.
Trong ô Language on language menu, gõ vi, en để thiết lập rằng trong lựa chọn ngôn ngữ chỉ có tiếng Việt là tiếng Anh, chưa hỗ trợ các loại ngôn ngữ khác.
Các phần còn lại để mặt định theo Moodle - Thiết lập các hoạt động (Activities) trong “LHVL”
Như đã nói, Moodle được xây dựng theo nguyên tắc mô-đun, ta có thể xây dựng và bổ sung các chức năng vào hệ thống của mình bằng cách thiết kế các mô- đun với các chức năng chuyên biệt. Việc phát triển các mô-đun phải dựa vào các quy định của Moodle.
Hoặc ta cũng có thể tìm kiếm trên trang Plugins của cộng đồng Moodle các mô-đun có những chức năng cần thiết về cài đặt vào hệ thống của mình theo hướng dẫn của tác giả. (Trang Plugins http://moodle.org/mod/data/view.php?id=6009)
Các Mô-đun có thể xếp vào 3 loại:
+ Các hoạt động (Activities): Các hoạt động là công cụ để GV xây dựng các hoạt động học tập trong nội dung khóa học của mình như diễn đàn, bài học, đề thi, bộ thuật ngữ, chat, nhật ký, …
+ Các khối (Blocks): Khối là công cụ thể hiện thông tin từ hệ thống, được hiển trị ở 2 bên trên các trang web của hệ thống. Có các khối như: Lịch, người dùng mới, các hoạt động mới, tìm kiếm, tin nhắn, các thông báo mới, danh mục các khóa học,…
+ Các bộ lọc: Moodle có các bộ lọc văn bản (text filters) trong Moodle giúp hệ thống phân tích các văn bản bất kì trong hệ thống. Có nhiều bộ lọc trong Moodle như: Tự động liên kết tới các thuật ngữ, tự động liên kết tới các tài nguyên, bộ lọc
chuyển đổi chữ thành các kí tự toán học, bộ lọc giúp hiển thị công thức toán học theo ký hiệu TeX, …
Để cài đặt các thuộc tính cho các hoạt động (Activities), ta vào Admin/Modules/Activities (Quản trị/Mô-đun/Các hoạt động)
http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/Modules.php
Phần này sẽ thiết lập các dạng hoạt động được sử dụng trong “LHVL”. Nếu nó không được bật ở phần này thì GV không thể sử dụng nó để xây dựng khóa học.
Nếu hoạt động nào đang bị ẩn đi thì ở phần Hide/Show tương ứng sẽ hiện biểu tượng , ấn vào nó, biểu tượng sẽ đổi thành lúc đó, hoạt động sẽ được phép sử dụng trong lớp học. nếu click vào biểu tượng (hoạt động đang bật) thì nó sẽ chuyển thành (Hoạt động bị tắt)
Bật tất cả các hoạt động trong danh sách, ẩn hoạt động LAMS và Database vì
“LHVL” chưa sẵn sàng để sử dụng hoạt động này.
- Bật các khối (Blocks) cần thiết
Vào Admin/Modules/Blocks (Quản trị/Mô-đun/Các khối) http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/blocks.php
Mỗi khối trong hệ thống đảm nhiệm một chức năng thể hiện thông tin trong hệ thống. Ta có thể thêm hoặc bớt các khối vào một trang tùy theo mục đích và chức năng cần có của trang đó. Phần nầy sẽ thiết lập các khối được phép sử dụng trong “LHVL”.
Bật tất cả các khối Moodle hỗ trợ cho “LHVL”, các thiết lập cho các khối để mặc định
- Cài đặt chức năng hiển thị công thức toán
Trong Moodle đã có sẵn một bộ lọc (filter) hiển thị công thức toán là TeX Notation hiển thị công thức toán theo định dạng LaTeX. Tuy nhiên, “LHVL” đang cài đặt trên máy chủ sử dụng Linux nên phải có quyền cấu hình máy chủ cho phù hợp thì mới có thể sử dụng bộ lọc này được. Đa số các máy chủ đều không cho
người dùng cấu hình sâu vào. Tôi đã tìm được trên trang Plugins của Moodle 2 bộ lọc hay cho phép viết công thức toán học, đều sử dụng định dạng LaTeX. Đó là Jmath và MathTran.
Jmath hoat động dựa trên các đoạn Java script nhúng vào nên không cần cấu hình sâu vào máy chủ, công thức toán hiển thị đẹp. Tuy nhiên, quá trình dịch rất chậm và có khi làm treo cả hệ thống.
MathTran thì tốt hơn rất nhiều, quá trình dịch nhanh hơn, không cần cấu hình sâu vào máy chủ. Tuy nhiên công thức hiển thị không đẹp lắm. Như vậy, lựa chọn MathTran có phần khả thi hơn.
Để cài đặt MathTran vào “LHVL” ta thực hiện các bước sau:
+ Tìm và tải MathTran về máy tính từ trang Plugins của Moodle tại địa chỉ:
http://moodle.org/mod/data/view.php?d=13&rid=916
+ Giải nén, đưa cả thư mục mathtran lên máy chủ, vào thư mục filter của mã nguồn Moodle.
+ Đăng nhập quyền quản trị vào “LHVL”, chọn Admin/Notifications (Quản trị/Thông báo) (http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/index.php) để thực hiện cài đặt cho MathTran.
+ Quá trình cài đặt đã xong, vào Admin/Modules/Filter (Quản trị/Mô- đun/Các bộ lọc) (http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/filters.php), tắt TeX Notation rồi bật MathTran lên.
Hướng dẫn cách viết công thức toán học xem tại “LHVL”, phần hướng dẫn.
- Bật các bộ lọc cần thiết
Phần trên đã tiến hành cài đặt bộ lọc công thức toán, để “LHVL” hoạt động xuông sẻ, cần bật các bộ lọc hình ảnh, âm thanh, flash, phim,…Ta cũng vào Admin/Modules/Filters (Quản trị/Mô-đun/Các bộ lọc)
http://elearning1.thuvienvatly.com/admin/filters.php
Bật tất cả các bộ lọc trừ bộ lọc TeX notation. Để các thiết lập mặc định.
- Thiết lập phần nội dung trang chính và các cấu hình chung cho “LHVL”