IV. Thực hiện ODA của Nhật Bản tại Việt Nam
2. Khoản vay song phương - ODA loans (yen loans)
Ngân Hàng Quốc Tế Nhật Bản (JBIC) cấp tín dụng ưu đãi cho Việt Nam kể từ năm 1992 khi chính phủ Nhật Bản nối lại viện trợ cho Việt Nam. Trong năm tài khoá 2000, dù tổng giá trị ODA của Chính phủ Nhật Bản nói chung giảm 10% và tổng giá trị các khoản vay ODA nói
riêng giảm 23% trên toàn thế giới, JBIC đã tăng giá trị cam kết cho Việt Nam thêm 5%.
Tình hình thực hiện các khoản vốn vay của JBIC
Tổng vốn vay ODA tích luỹ cho Việt Nam đến nay đạt 726.303 triệu Yên cho 37 dự án phát triển và 4 dự án cho vay hàng hoá với 69 hiệp định vay vốn. Tỷ lệ thực hiện của năm tài khoá 2001 là 9,8%, giảm đáng kể so với tỷ lệ thực hiện 17,1% trong năm tài khoá 2000 và rất thấp so với tỷ lệ bình quân trên thế giới 13,9%.
Hiện tại JBIC đang tài trợ cho 36 dự án với 69 hiệp định tín dụng, được phân thành hai loại: 33 dự án và 4 chương trình gọi là tín dụng ngành hỗ trợ phát triển nông thôn và tín dụng hai bước hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Xét theo cơ cấu ngành, vốn vay do JBIC cung cấp tập trung cao nhất cho giao thông vận tải (41,7%) và điện khí (33,6%). Điều này thể hiện rõ mũi nhọn của của vốn vay ODA là phát triển cơ sở hạ tầng, chủ yếu tập trung vào giao thông và điện lực nhằm phát triển một môi trường thuận lợi cho công nghiệp và các hoạt động kinh doanh và đang phát huy tác dụng tích cực trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam.
Đối với giao thông vận tải, ODA Nhật được sử dụng vào việc xây các trục đường bộ, cầu và cảng quan trọng trên toàn quốc. Có thể kể ra đây một số công trình quan trọng được thực hiện bằng vốn vay ODA Nhật như: Quốc Lộ 5 Hà Nội Hải Phòng, Cảng Hải Phòng, Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại, Nhà máy Nhiệt điện Phú Mỹ, dự án Đường dây truyền tải 500KV Phú Mỹ- Thành Phố Hồ Chí Minh…
Bảng 3.12: Cam kết vốn vay ODA của JBIC cho Việt Nam theo lĩnh vực và năm
(đơn vị: triệu Yên)
Năm tài khoá/
lĩnh vực
Điện/
Khí
Giao thông vận tải
Viễn thông
liên lạc
Thuỷ lợi và phòng chống lũ lụt
Nộng - Lâm -
Ngư nghiệp
Khai thác và sản xuất
Dịch vụ xã
hội
Vốn vay hàng
hoá
Tổng
1992 - - - - - - - 45.500 45.500
1993 29.315 20.669 - - - - - 2.500 52.304
1994 38.411 8.383 - - - - 6.406 4.800 58.000
1995 24.962 38.038 - - - - 7000 - 70.000
1996 55.813 7.739 1.997 - - - 15.433 - 81.000 1997 25.529 29.605 11.903 - - - 17.936 - 85.000 1998 25.630 46.370 - - - 4.000 12.000 - 88.000
1999 - 59.867 21.414 - - - - 20.000 101.281
2000 29.027 33.240 - 437 - - 8.200 - 70.904
2001 15.594 58.720 - - - - - - 74.314
Tổng 244.119 302.631 35.341 437 0 4.000 66.975 72.800 726.303 Tỉ lệ 33.6% 41.7% 4.9% 0.1% 0.0% 0.6% 9.2% 10% 100%
Nguồn: "Hoạt động ODA của JBIC tại Việt Nam" Ngân hàng Hợp tác Quốc Tế Nhật Bản tại Việt Nam. 4-2002
Nội dung các dự án do JBIC thực hiện trong các lĩnh vực như sau:
Điện - Khí
- Dự án Nhà máy Nhiệt điện Phú Mỹ - Dự án Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại - Dự án Thuỷ điện Hàm Thuận Đa Mi - Dự án cải tạo Hệ thống điện Đa Nhim
- Dự án Thuỷ Điện Đại Ninh
- Dự án đường dây truyền tải điện 500KV Phú Mỹ - Hồ Chí Minh
Giao Thông Vận tải
- Dự án Nâng cấp Quốc Lộ 5 - Dự án cải tạo cầu trên Quốc Lộ 1 - Dự án nâng cấp Quốc Lộ 10 - Dự án Nâng cấp Quốc Lộ 18 - Dự án Xây dựng cầu Bãi Cháy - Dự án Đường hầm Hải Vân
- Dự án Xây dựng đường cao tốc Đông Tây Sài Gòn
- Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng Giao Thông Vận tải ở Hà Nội - Dự án Xây dựng cầu Bính
- Dự án Xây dựng cầu Thanh Trì
- Dự án Xây dựng cầu Cửu Long (Cần Thơ) - Dự án Cải tạo Cảng Hải Phòng
- …
Thông tin liên lạc
- Dự án Hệ thống thông tin liên lạc Duyên Hải - Dự án Trung tâm Truyền Hình Việt Nam - …
Thuỷ lợi và phòng chống lũ lụt
Khai thác và sản xuất
- Dự án tài trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ
Dịch vụ xã hội
- Dự án Thoát nước Cải thiện Môi trường Hà Nội - Dự án Cấp nước Đồng Nai và Bà Rịa Vũng Tàu - Dự án Cơ sở Hạ tầng đô thị Hà Nội
- Dự án Phát Triển Cơ sở hạ tầng Nông thôn và nâng cao mức sống.
Vốn vay hàng hoá
Vốn vay Hỗ trợ cải cách kinh tế (Sáng kiến mới Miyazawa)