1. Tỡnh hỡnh chung về thanh toỏn khụng dựng tiền mặt tại NHNN & PTNT Từ Liờm
Thanh toỏn khụng dựng tiền mặt ngày càng phổ biến và chiếm tỷ lệ cao hầu hết ở cỏc Ngõn hàng. Tại NHNH & PTNT Từ Liờm thanh toỏn khụng dựng tiền mặt ngày càng tăng và chiếm tỷ lệ u thế, tỡnh hỡnh này đợc thể hiện thụng qua bảng so sỏnh với doanh số hoạt động của NHNN Từ Liờm trong 2 năm 2000 và 2001
Bảng 1
Tỡnh hỡnh thanh toỏn tại NHNN & PTNTTừ Liờm
Đơn vị tớnh: triệu đồng
Chỉ tiờu thanh toỏn Năm 2000 Năm 2001
Số tiền Tỷ lệ % Số tiền Tỷ lệ
Dựng tền mặt 2.640.838 13,7% 2.407.314 11,9%
Khụng dựng tiền mặt 10.374.395 86,3 17.852.655 88,1 Thanh toỏn chung 18.979.234 100,0 20.259.655 100,0
Qua bảng so sỏnh ta thấy doanh số thanh toỏn khụng dựng tiền mặt và doanh số thanh toỏn chung của năm 2001 đó tăng đỏng kể so với năm 2000.
Qua bảng trờn chỳng ta cũng thấy rừ tỷ lệ thanh toỏn khụng dựng tiền mặt tăng lờn rừ rệt. Điểm này phản ỏnh quy mụ hoạt động của Ngõn hàng ngày càng mở rộng đồng thời cụng tỏc thanh toỏn khụng dựng tiền mặt của NHNN & PTNTTừ Liờm đó thể hiện tốt do đú đó
thỳc đẩy và tạo điều kiện cho cỏc đơn vị kinh tế, cơ quan xớ nghiệp mở tài khoản giao dịch và tham gia thanh toỏn qua Ngõn hàng ngày càng nhiều chiếm tỷ trọng ngày càng lớn.
Qua bảng số liệu trờn cho ta thấy thanh toỏn khụng dựng tiền mặt luụn chiếm tỷ trọng cao trong tổng doanh số thanh toỏn núi chung của Ngõn hàng: tỷ trọng thanh toỏn khụng dựng tiền mặt thờng chiếm từ 86,3% đến 88,1% tỷ trọng thanh toỏn bằng tiền mặt ngày càng giảm từ 13,7% đến 11,9%.
Đõy chớnh là thành tichs của NHNN & PTNTTừ Liờm trong việc
đối với hoạt động kế toỏn tài chớnh, đỏp ứng đợc yờu cầu thanh toỏn của cỏc tổ chức kinh tế (nhanh chúng, chớnh xỏc, bớ mật ) vừa đảm… bảo tiến độ kinh doanh của cỏc tổ chức kinh tế lại vừa đem lại hiệu quả
kinh doanh và lợi nhuận cho khỏch hàng. Hỡnh thức thanh toỏn khụng dựng tiền mặt đó trở thành hỡnh thức thanh toỏn chiếm u thế hơn hẳn so với thanh toỏn bằng tiền mặt đó trở thành hỡnh thỏi thanh toỏn chiếm u thế hơn hắn so với thanh toỏn bằng tiền mặt.
Khỏch hàng đó nhận thấy lợi ớch thực sự của phơng thức thanh toỏn này.
Bảng II: Tỡnh hỡnh ỏp dụng cỏc thể thức thanh toỏn tại NHNN & PTNT Từ Liờm qua 2 thỏng đầu năm 2001
(Đơn vị: nghỡn đồng)
Cỏc hỡnh thức thanh toỏn Số mún Số tiền
Số lợng Tỷ lệ % Số lợng Tỷ lệ%
1. Cỏc loại Sộc - Sộc chuyển khoản - Sộc bỏo chi 2. Uỷ nhiệm chi 3. Uỷ nhiệm thu 4. Ngõn phiếu T.T 5. Th tớn dụng
128 45 83 275 485 425 0
9,5 3,3 6,2 20,8 36,1 33,6 0
13.061.467 625.798 12.380.669 53.143.417 374.522 29.691.700 0
13,6 0,7 12,9 55 0,4 31,0 0
Cộng 1.344 100,0 96.171.106 100
Qua bảng ta thấy:
- Hỡnh thức uỷ nhiệm chi chuyển tiền:
đõy là một hỡnh thức đợc khỏch hàng rất a chuộng và đợc sử dụng phổ biến tại NHNN & PTNT Từ Liờm. Hỡnh thức này ngày càng tăng cả về số mún và doanh số. Tỷ trọng thanh toỏn bằng uỷ nhiệm chỉ chiếm trờn 55% và thờng dựng thanh toỏn cỏc mún tiền lớn.
Nguyờn nhõn dẫn đến uỷ nhiệm chi đợc sử dụng nh vậy là do thủ tục thanh toỏn của nú khỏ đơn giản, khi cần thanh toỏn tiền hàng, dịch vụ cũng nh thanh toỏn phi hàng hoỏ(chuyển cấp kinh phớ, trả nợ, thực hiện nghĩa vụ đối với ngõn sỏch...) trong phạm vi một ngõn hàng và khỏc ngõn hàng ngời mua chỉ cần lập uỷ nhiệm chi gửi để ngõn hàng phục vụ mỡnh trong cựng một ngày
hay sau một ngày thỡ bờn bỏn đó nhận đợc tiền và bờn bỏn khụng cần phải đến ngõn hàng để làm thủ tục nh đối với cỏc hỡnh thức khỏc. Vỡ vậy thanh toỏn bằng uỷ nhiệm chi thuận lợi cho cả ngời bỏn và ngời mua. Hỡnh thc này đợc
ỏp dụng chủ yếu khi bờn bỏn tin tởng vào khả năng thanh toỏn của bờn mua.
Trong trờng hợp này uỷ nhiệm chi dựng để thanh toỏn những hàng hoỏ đó
giao, khả năng rủi ro thuộc về bờn bỏn.
- Hỡnh thức thanh toỏn uỷ nhiệm thu: Hỡnh thức này sử dụng ở NHNN &
PTNT Từ Liờm, chiếm trung bỡnh 20,8% số mún, nhng doanh số chỉ chiếm 0,4%. Uỷ nhiệm thu chỉ đợc dựng để thanh toỏn cỏc mún hàng cú giỏ trị nhỏ chủ yếu là phớ dịch vụ đó đợc cung ứng mang tớnh chất thờng xuyờn định kỳ nh tiền điện thoại, nớc, tiền điện...
Mặt khỏc cỏc uỷ nhiệm thu xuất phỏt từ bờn bỏn nhng đũi hỏi phải ghi ” Nợ” trớc ghi “Cú” nờn bờn bỏn bị chiếm dụng vốn từ trớc lại phải chờ một thời gian mới sử dụng đợc tiền hàng (đặc biệt khi bờn mua khụng đủ tiền thanh toỏn ) do vậy ngời bỏn ớt sử dụng hỡnh thức này.
- Hỡnh thức thanh toỏn bằng ngõn phiếu
Ngõn phiếu thanh toỏn hiện nay đang đợc sử dụng rất phổ biến. Tại NHNN & PTNT Từ Liờm ngõn phiếu thanh toỏn chiếm tỷ lệ khỏ cao từ 30%- 35% doanh số. Ngõn phiếu thanh toỏn đợc coi nh một loại sộc vụ chủ vỡ bất cứ ai cú nú trong tay cũng sử dụng đợc, hơn nữa khỏch hàng muốn sử dụng ngõn phiếu thanh toỏn chỉ cần mang đến ngõn hàng hoặc bất kỳ một điểm giao dịch mua bỏn nào đú để trao đổi. Mặt khỏc ngõn phiếu thanh toỏn cú những đặc điểm giống nh tiền mặt nhng mệnh giỏ lớn hơn cho nờn nú những - u điểm nh gọn nhẹ, dễ kiểm đếm...
- Hỡnh thức thanh toỏn bằng sộc
Qua bảng số liệu trờn ta thấy tỡnh hỡnh sử dụng sộc tại NHNN & PTNT Từ Liờm chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ: Về số mún thanh toỏn bằng sộc chiếm 9,5%
với số tiền chiếm 13,6% trong tổng doanh số thanh toỏn. Tuy thanh toỏn bằng sộc khụng bằng ngõn phiếu thanh toỏn, uỷ nhiệm chi nhng chỳng cũng chiếm một phần đỏng kể trong thanh toỏn khụng dựng tiền mặt và cũng tất yếu làm tăng doanh số thanh toỏn qua ngõn hàng.
2. Thực trạng thanh toỏn bằng sộc tại NHNN & PTNT Từ Liờm