CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI SỞ GIAO DỊCH NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI
3.3. Một số kiến nghị để nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án
Hỗ trợ công tác đào tạo cho các cán bộ NHTM trong việc nâng cao kiến thức và nghiệp vụ chuyên môn. Ban hành một cẩm nang tham khảo chung cho toàn bộ hệ thống Ngân hàng về thẩm định dự án, nhất là thẩm định tài chính. Cần phải đưa ra các chế tài xử phạt thích đáng đối với những thành viên vi phạm cơ chế, thể lệ, quy định tín dụng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các Ngân hàng.
Tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra tình hình tín dụng, kiểm soát nội bộ trong hệ thống Ngân hàng. Nâng cao hiệu quả của Trung tâm thông tin tín dụng (CIC) trong việc cung cấp những thông tin tín dụng cho các NHTM phục vụ cho công tác thẩm định. Tăng cường sự liên kết với các tổ chức tài chính trên thế giới
Nhà nước cần tạo điều kiện để các tổ chức xúc tiến thương mại Việt Nam mở nhiều chi nhánh ở những thị trường được đánh giá là có tiềm năng lớn. Đồng thời tăng cường hỗ trợ về tài chính, trang bị thêm về phương tiện cho các cán bộ ngoại giao để mở rộng giao tiếp, tạo mối quan hệ tốt đẹp với Chính phủ và doanh nghiệp các nước sở tại, có như vậy các tổ chức xúc tiến thương mại Việt Nam mới có thể lấy được những thông tin đắt giá và đồng hành cùng doanh nghiệp, giúp ngân hàng thẩm định thông tin về đối tác, tính khả thi của các dự án xuất khẩu của doanh nghiệp. NHNN cần thực thi chính sách lãi suất thị trường để cho các NHTM có sự linh hoạt cho lĩnh vực đầu tư dự án. Mục tiêu của NHTM là tối đa hóa lợi nhuận nhưng những vấn đề về lãi suất trong thời gian vừa qua mặc dù là một chủ trương đúng đắn nhưng nó cũng góp phần không nhỏ vào việc làm giảm lợi nhuận của Ngân hàng. Nếu vẫn chỉ là lãi suất thị trường thì lãi suất vẫn biến động theo tỷ lệ lãi suất chiết khấu của NHNN làm tăng tối đa lợi nhuận của Ngân hàng nhất là đối với những dự án đầu tư trung và dài hạn. Những hạn chế của lãi suất cố định làm cho khi Ngân hàng tiến hành hoạt động thẩm định để đầu tư và quyết định cho vay, Ngân hàng vẫn phải chịu thiệt thòi bởi vì các dự án là trung và dài hạn nhưng hiện tại lãi suất là thấp. Việc thay đổi chính sách lãi suất khôgn chỉ giúp Ngân hàng tăng hiệu quả trong việc cho vay dự án mà còn giúp cho chính phủ điều tiết nền kinh tế đúng định hướng của mình
NHNN là cơ quan điều hành trực tiếp của các NHTM nên phải có sự hỗ trợ cho các NHTM trong quá trình thẩm định. NHNN nên ban hành một quy trình chung cho công tác thẩm định dự án để phù hợp với thực tiễn Việt Nam và hòa nhập với thông lệ quốc tế. Thường xuyên tổ chức những buổi học thường niên cho cán bộ thẩm định do
các cán bộ của WB, IMF hoặc một số nước có ngành Ngân hàng phát triển để họ có thể nắm bắt được những tiến bộ, ứng dụng thành công vào công tác thẩm định của mình
Song song với việc ban hành các văn bản quy định rõ ràng những thông tin nào được phổ biến, những thông tin nào không được phổ biến, Nhà nước nên sớm thành lập tổ chức chuyên cung cấp thông tin, chuyển tải luật lệ, quy định đến các ngân hàng nói riêng và dân cư nói chung. Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra, xử lý thích đáng những tổ chức tín dụng không báo cáo thông tin theo đúng qui định, báo cáo không đầy đủ, không kịp thời và thiếu chính xác cho Trung tâm thông tin tín dụng của Ngân hàng Nhà nước.
3.3.2. Kiến nghị đối với Chính phủ, các bộ, ban ngành có liên quan
Chính phủ cần có những nghị định nhằm đưa công tác kiểm toán phát huy hơn nữa vai trò của mình. Bên cạnh đó phải có những nghị định cụ thể đối với Bộ tài chính nhằm làm cho các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc chế độ kế toán theo đúng quy định của Nhà nước nhằm mục đích làm tăng độ tin cậy của các báo cáo tài chính, tăng tính trung thực của các doanh nghiệp trong việc nộp thuế vào NSNN, để từ đó hình thành thói quen trong hoạt động của doanh nghiệp dễ cổ phần hơn nhất là đối với csca doanh nghiệp nhà nước. Đối với các doanh nghiệp này, chính phủ cần giảm bớt sự nâng đỡ để họ tự chủ trogn sản xuất kinh doanh, chịu sự tác động của quy luật cạnh tranh thị trường. Cho phép các doanh nghiệp nhà nước vay vốn khôgn cần tài sản đảm bảo điều này là hoàn toàn hợp lẽ bởi vì khi không phải thế chấp thì tổng số vốn cần cho vay sẽ lớn hơn rất nhiều so với nguồn kinh doanh hiện có. Điều này hiển nhiên cho rằng hệ số tài trợ khôgn có giá trị trong công tác thẩm định. Hậu quả là doanh nghiệp sẽ thổi phồng to hơn so với năng lực của mình, nếu như có rủi ro xảy ra, doanh nghiệp không có khả năng tự tài trợ. Nhà nước cần hoàn thiện hơn nữa môi trường pháp lý, chú trọng hơn nữa các chính sách hỗ trợ cho công tác thẩm định dự án như ban hành các nguyên tắc, tiêu chuẩn phục vụ cho NHTM, các tổ chức tài chính
Cần có những biện pháp chế tài, xử lý những trường hợp vi phạm nghiêm trọng trong việc cung cấp thông tin giả mạo để đưa cao năng lực hoạt động sản xuất kinh daonh nhằm nâng cao pháp chế xã hội chủ nghĩa
Hoàn thiện hệ thống các định mức kinh tế kỹ thuật, các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế của từng ngành, nghề, lĩnh vực kinh doanh. Cần có tiêu chuẩn kê toán phù hợp theo đúng quy định của Nhà nước, bên cạnh đó ban hành các quy chế bắt buộc kiểm toán và kê khai quyết toán của doanh nghiệp, tạo điều kiện giúp các Ngân hàng trong việc phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh qua đó hạn chế rủi ro. Hơn nữa tạo điều kiện
cho các ngân hàng đánh giá đúng sức mạnh của dự án cũng như doanh nghiệp thực hiện dự án
Nhà nước cần phối hợp với Bộ Tài chính để ban hành các quy định về hạch toán tài chính đối với các thành phần kinh tế
Các Bộ, ngành cần phối hợp chặt chẽ trong việc thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư
3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Hàng Hải
Hỗ trợ hơn nữa trong việc tạo lập và tăng cường các mối quan hệ với các khách hàng lớn
Nhanh chóng xây dựng mạng lưới thông tin nội bộ, tăng cường đầu tư thêm trang thiết bị trên toàn hệ thống để phục vụ cho công tác thập, xử lý và triển khai thông tin.
Ngân hàng nên có kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước thành lập một công ty chuyên đánh giá và xếp hạng doanh nghiệp.
Tăng cường tự kiểm toán hoặc phối hợp với cơ quan kiểm toán để kiểm tra, đanh giá nguồn gốc, độ tin cậy của cơ sở số liệu khách hàng trên tinh thần hợp tác, hỗ trợ và phát triển.
Hệ thống hoá các văn bản về định mức kinh tế kỹ thuật của một số ngành, nghề chủ yếu trên cơ sở tiêu chuẩn nhà nước đã ban hành, trang bị cho Sở giao dịch và các chi nhánh để có sự thống nhất trong công tác thẩm định.
Mở các lớp tập huấn nâng cao nghiệp vụ chuyên sâu về thẩm định ... để cán bộ làm công tác thẩm định hiểu sâu hơn, giúp cho công tác thẩm định được tốt hơn.
NHTM nên chuyên môn hóa hơn nữa các bộ phận làm nhiệm vụ thu thập, phân tích, lưu trữ thông tin về KH; năng động tìm kiếm các biện pháp xử lý, khai thác sử dụng những thông tin đó một cách có hiệu quả nhất. Đồng thời thường xuyên tổ chức các lớp bồi dường kĩ năng phân tích doanh nghiệp cho các cán bộ tín dụng, khuyến khích họ tiếp cận với công nghệ hiện đại.
Xu hướng hiện nay, quy mô vốn cho vay mỗi hợp đồng tín dụng, mỗi khách hàng ngày càng lớn hơn. Các dự án vay vốn có mục đích đa dạng hơn. Lĩnh vực kinh doanh phức tạp hơn và thị trường diễn biến thất thường hơn. Tính cạnh tranh cao hơn.Những hợp đồng tín dụng lớn cũng tiềm ẩn rủi ro .Việc thẩm định dự án, phương án sản xuất kinh doanh chính là việc đưa ra những nhận định về khả năng trả nợ của dự án, phương án đó; Trong quá trình thẩm định dự án cần thẩm định uy tín, khả năng tài chính của khách hàng. Trong thực tế, còn nhiều khách hàng cung cấp thông tin sai
sự thật, trong khicông tác thẩm định này chủ yếu dựa trên báo cáo tài chính của khách hàng. Thẩm định tài chính giúp cho ngân hàng đánh gía đúng thực trạng tài chính của khách hàng trước khi có quyết định cho vay, chẳng hạn chỉ xét duyệ cho vay đối với các dự án khả thi và khác hàng có đủ nguồn vốn tự có tham gia như cam kết… sẽ hạn chế được rủi ro trong hoạt động tíndụng. Để đánh giá tình hiệu quả của dự án, trong quá trình thẩm định cần đánh giá dự án trên phương án động, các tình huống có thể xảy ra, trên cơ sở đó so sánh và đánh giá độ nhạy của dự án đó để xem xét quyết định cho vay.Thẩm định dự án đồng thời cũng là tư vấn cho khách hàng trong việc vay vốn làm sao cho đồng vốn phát huy hiệu quả cao nhất.Thẩm định dự án không chỉ thẩm định khi cho vay mà cần tái thẩm định sau cho vay để đánh giá hiệu quả của dự án đã đầu tư, từ đó rút ra những kinh nghiệm cho việc thực hiện các dự án sau được tốt hơn.