* Cỏc nhõn tố khỏch quan:
Đú chớnh là chớnh sỏch vĩ mụ của cỏc quốc gia thể hiện qua cỏc văn bản Luật và dới luật và sự thay đổi của chỳng tỏc động tới hoạt động bảo lónh cũng nh chất lợng bảo lónh. Tại Việt Nam, hoạt động bảo lónh vẫn cũn mới song cỏc văn bản Luật và dới Luật quy định về nghiệp vụ bảo lónh ngõn hàng đó ra đời từ rất sớm nh Luật dõn sự, Luật cỏc tổ chức tớn dụng, Nghị định về đảm bảo tiền vay của NHNN và mới đõy là quy chế về bảo lónh của NHNN. Tuy nhiờn, cỏc văn bản này vẫn cha đồng bộ và đầy đủ, hay thay đổi làm cho quỏ trỡnh thực hiện bảo lónh gặp nhiều khú khăn.
* Cỏc nhõn tố thuộc về phớa ngời đợc bảo lónh:
Khi thực hiện hợp đồng gốc, ngời đợc bảo lónh thờng gặp phải nhiều khú khăn khiến việc thực hiện hợp đồng theo đỳng cỏc điều khoản đó ký kết khụng diễn ra theo ý muốn. Họ cú thể gặp khú khăn do trỡnh độ quản lý qỳa kộm hay do thiờn tai tỏc động làm họ khụng thể hoàn thành hợp đồng nh đỳng kế hoạch.
Mặt khỏc, do cỏc doanh nghiệp đợc quyền vay vốn từ cỏc ngõn hàng khỏc nhau, mở cỏc tài khoản giao dịch nhiều nơi nờn việc quản lý của ngõn hàng đối với doanh nghiệp cũn nhiều khú khăn.
* Cỏc nhõn tố thuộc về phớa ngời nhận bảo lónh:
Trong một số trờng hợp, do cỏc nhõn tố tỏc động, ngời nhận bảo lónh đó
thực hiện giả mạo cỏc chứng từ để yờu cầu ngõn hàng phải thực hiện nghĩa vụ bảo lónh mặc dự khụng cú sự vi phạm từ phớa ngời đợc bảo lónh. Khi đú, Ngõn hàng sẽ gặp tổn thất nếu đú là bảo lónh vụ điều kiện. Ngõn hàng phải thực hiện thanh toỏn ngay lập tức mà khụng cú quyền yờu cầu xem cỏc chứng từ. Đõy là
điều bất lợi rất lớn đối với cỏc ngõn hàng.
Ngoài ra, trong một số trờng hợp, ngời nhận bảo lónh cố tỡnh để ngời đợc bảo lónh khụng thực hiện đợc đầy đủ cỏc điều khoản ghi trong hợp đồng để nhận tiền bảo lónh.
* Cỏc nhõn tố thuộc về phớa ngõn hàng phỏt hành bảo lónh
Thụng thờng, trớc khi ra quyết định bảo lónh, ngõn hàng phải tiến hành thẩm
định khỏch hàng. Song tại nhiều ngõn hàng, trỡnh độ nhõn viờn kộm dẫn đến thẩm định sai, ra quyết định khụng đỳng. Thỏi độ của nhõn viờn ngõn hàng cũng
ảnh hởng rất lớn tới việc mở rộng hoạt động bảo lónh. Nú ảnh hởng tới hỡnh ảnh của ngõn hàng trong mắt khỏch hàng. Nhõn viờn cú thỏi độ phục vụ tận tỡnh, chu
đỏo sẽ khiến khỏch hàng hài lũng, tiếp tục giao dịch với ngõn hàng.
Hiện nay, cỏc ngõn hàng ở cỏc nớc phỏt triển đợc trang bị mỏy múc hiện đại.
Tạo điều kiện trong việc cung cấp thụng tin, xử lý dữ liệu, quản lý khỏch hàng.
Song tại Việt nam, việc đầu t cho mỏy múc cũn gặp nhiều khú khăn. Do thiếu thụng tin về khỏch hàng, về thị trờng, khú khăn trong việc quản lý dũng tiền ra vào tại tài khoản của khỏch hàng đó tỏc động tới việc ra quyết định và theo dừi kiểm tra việc thực hiện hợp đồng.
1.3. Những rủi ro trong một nghiệp vụ bảo l nhó
Bảo lónh ngõn hàng là một dịch vụ mà ngõn hàng cung cấp cho khỏch hàng bằng việc bảo đảm. Số tiền bảo lónh đợc hạch toỏn ngoại bảng cú nghĩa là nú khụng ảnh hởng đến quy mụ nguồn vốn và tài sản của ngõn hàng. Ngoài ra, phớ thu từ nghiệp vụ bảo lónh đúng gúp một phần đỏng kể vào thu nhập của ngõn hàng. Nhng đú là trong trờng hợp khỏch hàng đỳng cam kết giữa họ với bờn
nhận bảo lónh. Nếu khỏch hàng vi phạm cam kết thỡ ngõn hàng và cú khi là cả
ngời nhận bảo lónh cú thể sẽ gặp rủi ro.
1.3.1. Rủi ro đối với ngời nhận bảo lónh.
Trờn lý thuyết, ngời nhận bảo lónh sẽ đợc ngõn hàng đảm bảo chi trả đầy đủ cỏc thiệt hại phỏt sinh do bờn đợc bảo lónh vi phạm hợp đồng. Song thực tế khụng phải lỳc nào cũng đợc nh vậy, chớnh vỡ thế mà ngời nhận bảo lónh rất cú thể sẽ gặp phải rủi ro do khả năng nhận đợc tiền bồi thờng phụ thuộc rất lớn vào khả năng tài chớnh của ngõn hàng. Nếu ngõn hàng đứng ra bảo lónh bị phỏ sản thỡ ngũi nhận bảo lónh sẽ gặp khú khăn trong việc thu đợc tiền bồi thờng mặc dự họ luụn đợc u tiờn đầu tiờn khi thanh toỏn cỏc khoản nợ.
1.3.2. Rủi ro đối với ngõn hàng bảo lónh
- Rủi ro do ngời đợc bảo lónh khụng trả số tiền đó cam kết trong hợp đồng bảo lónh: Hoạt động bảo lónh đợc hạch toỏn ngoại bảng, song nếu khỏch hàng vi phạm hợp đồng đó ký kết, ngõn hàng phải thực hiện việc trả thay cho khỏch hàng thỡ khoản tiền này sẽ đợc coi nh là khoản nợ bắt buộc đối với khỏch hàng, khi đú nú giống nh một khoản tớn dụng. Ngõn hàng sẽ gặp rủi ro rất lớn nếu khỏch hàng khụng hoàn trả đợc đầy đủ số tiền ngõn hàng đó thanh toỏn hộ.
Trong trờng hợp này, ngõn hàng sẽ bị mất vốn, khoản mục nợ quỏ hạn tăng nhanh. Ngõn hàng sẽ gặp khú khăn hơn nếu những tài sản thế chấp, cầm cố, ký quỹ khụng bự đắp đủ đợc những khoản tớn dụng này.
- Rủi ro thanh khoản: Thụng thờng, ngõn hàng phải trớch vốn để thành lập quỹ bảo lónh nhằm đề phũng cú khoản thanh toỏn thay bờn đợc bảo lónh, nhng nếu số tiền phải trả quỏ lớn vợt quỏ giỏ trị của quỹ, ngõn hàng sẽ lõm vào tỡnh trạng mất khả năng thanh khoản, lỳc này phải chuyển một phần nguồn vốn dựng
để cho vay sang để chi trả cho quỹ bảo lónh. Cỏc hoạt động này khi thực hiện một cỏch bị động thờng làm cho ngõn hàng lõm vào tỡnh trạng khú khăn.
- Rủi ro lói suất: Trong nghiệp vụ bảo lónh, đặc biệt là bảo lónh vốn, ngõn hàng phải cam kết hoàn trả cả gốc và lói cho bờn nhận bảo lónh khi bờn đợc bảo lónh khụng thực hiện đỳng hoặc khụng đầy đủ nghĩa vụ trả nợ. Lói suất thờng đ-
ợc quy định ngay khi ký kết hợp đồng. Nhng lói suất thị trờng luụn biến động, do vậy nếu lói suất thị trờng thấp hơn nhiều so với lói suất quy định trong hợp
đồng gốc, ngõn hàng sẽ phải thực hiện cam kết với lói suất cao trong khi khỏch hàng chỉ nhận nợ với lói suất thấp.
- Rủi ro hối đoỏi: Ngày nay, hoạt động bảo lónh khụng chỉ bú hẹp trong phạm vi một quốc gia mà diễn ra trờn phạm vi toàn thế giới, đồng tiền sử dụng trong quan hệ bảo lónh khụng chỉ là một đồng tiền duy nhất. Chớnh vỡ thế khi cú biến động tỷ giỏ giữa cỏc đồng tiền liờn quan thỡ sẽ xẩy ra rủi ro hoặc cho bờn này hoặc cho bờn kia trong quan hệ bảo lónh. Nếu ngõn hàng cam kết thực hiện nghĩa vụ bằng ngoại tệ của quốc gia bờn nhận bảo lónh trong khi hợp đồng bảo lónh đợc ký kết với bờn đợc bảo lónh bằng nội tệ. Nếu đồng ngoại tệ lờn giỏ so với đồng nội tệ thỡ ngõn hàng sẽ thiệt hại.
Túm lại, bảo lónh ngõn hàng là một nghiệp vụ vụ cựng quan trọng khụng chỉ đối với cỏc NHTM mà cũn đối với cỏc doanh nghiệp và nền kinh tế. Nghiệp vụ bảo lónh khụng những giỳp ngõn hàng hạn chế rủi ro trong hoạt động kinh doanh của mỡnh mà nú cũn giỳp ngõn hàng thu đợc một khoản lợi nhuận đỏng kể. Để hiểu sõu hơn việc ỏp dụng nú vào thực tiễn tại ngõn hàng, sau đõy chỳng ta sẽ tỡm hiểu thực tế ỏp dụng, những kết quả đó đạt đợc và những hạn chế của hoạt động bảo lónh tại NH ĐT&PT Hà Nội.
Chơng II
Thực trạng hoạt động của nghiệp vụ bảo lónh