2.4. Đánh giá thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI) vào
2.4.2. Tồn tại trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
Hiện nay tỡnh hỡnh thu hỳt đầu tư trực tiếp nước ngoài trong ngành dệt may Cămpuchia cũn gặp nhiều khú khăn trong hệ thống phỏp luật, trong thủ tục hành chớnh, nguồn nguyờn liệu cho ngành dệt cũn thiếu, cơ sở hạ tầng cũn nhiều yếu kộm, chất lượng lao động cũn thấp… Những tồn tại này được thể hiện một cỏch cụ thể như sau:
♦ Hệ thống phỏp luật cũn nhiều bất cập:
- Nhiều nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao vào Cămpuchia cụng nghệ lạc hậu với giỏ cả cao. Trong một số trường hợp do tỡnh hỡnh chớnh trị việc nhà đầu tư nước ngoài khụng thiện chớ đầu tư và làm ăn lõu dài ở Cămpuchia là nguyờn nhõn làm cho cỏc dự ỏn đầu tư khụng thể triển khai hoặc triển khai khụng cú kết quả.
- Một số chớnh sỏch chưa được xỏc định rừ nờn chưa thể chế hoỏ hoặc đó cú chớnh sỏch làm cơ sở nhưng văn bản phỏp quy ban hành chậm.
- Một số luật kinh tế liờn quan đến đầu tư nước ngoài chậm ban hành như luật lao động, luật bất động sản...
- Phỏp luật chưa đồng bộ, hoàn chỉnh, nghiờm trọng hơn là việc thi hành phỏp luật chớnh sỏch nhiều khi khụng nghiờm tỳc, ảnh hưởng nhiều đến hoạt động của cỏc nhà đầu tư trong quỏ trỡnh triển khỏi dự ỏn, thực hiện kế hoạch kinh doanh, thương mại và một loạt cỏc vần đề khỏc liờn quan đến quản lý và sử dụng lao động.
♦ Cơ quan quản lý FDI của Chớnh phủ Hoàng gia cũn nhiều bất cập::
83,3% nhà đầu tư đó đỏnh giỏ rằng sự hạn chế và khụng quan tõm của
toà ỏn và cơ quan địa phương khi nhà đầu tư gặp khú khăn là nhõn tố làm cho nhà đầu tư khụng yờn tõm. Mặc dự cú sự cam kết giải quyết của Cămpuchia cú cỏc nhà đầu tư khụng nhận được những giải phỏp cụ thể hợp lý.
Cỏc nhà đầu tư cụng nghiệp dệt may đó lo lắng về đồng tiền để làm thủ tục của họ trong đú 83,3% cho biết rằng đồng tiền cho cỏc quan chức của cơ quan khụng hợp phỏp. Hơn nữa tham nhũng là vấn đề rất nặng nề cú ảnh hưởng đến lợi nhuận và khụng cú lựa chọn nào khỏc cho cụng nhõn tăng sản lượng theo khả năng làm thờm giờ để ngăn cản việc lỗ vốn của họ. Thỉnh thoảng luật, luật phỏp và chớnh sỏch chớnh trị đó thuyết phục rất nhiều lần để làm cho nhà đầu tư khú khăn sắp xếp việc thực hiện của mỡnh với những tỡnh hỡnh thay đổi. Như vậy, 90% chủ cụng ty đó lờn tiếng rằng quan chức Chớnh phủ hoàng gia Cămpuchia thường xuyờn dựng hỡnh thức kiểm soỏt để đũi hỏi cụng ty phải cho họ tiền.
♦ Thiếu nguồn nguyờn liệu:
Theo số liệu nghiờn cứu cho thấy những khú khăn trong cụng nghiệp dệt may Cămpuchia chớnh là sự hạn chế nguyờn liệu trong nước và hạn chế cụng nghiệp hỗ trợ. Nhà đầu tư buộc phải nhập khẩu nguyờn liệu và cỏc thiết bị phục vụ cho ngành dệt may từ nước ngoài. Điều này làm cho cỏc nhà đầu tư phải đối mặt với việc vận chuyển và nhập khẩu.
Mặt khỏc sự thiếu nguyờn liệu trong nước, thiếu cụng nghiệp hỗ trợ với cụng nghiệp Cămpuchia đó trở thành vấn đề lớn đối với sản xuất sản phẩm, đồng thời một số nguyờn liệu cú thể nhập khẩu khụng cần đúng thuế nhưng nhà đầu tư phải tiờu thụ nhiều vận tải và làm thủ tục khỏc mà cuối cựng sẽ làm cho sản phẩm của họ mất cơ hội cạnh tranh vỡ giỏ đầu của sản phẩm rất cao. Về điều này, 60% nhà đầu tư đó lo lắng và đề nghị cho Chớnh phủ hoàng gia Cămpuchia quan tõm đến vấn đề này nếu Cămpuchia thật sự muốn thu hỳt nhà đầu tư nước ngoài.
♦ Cơ sở hạ tầng yếu kộm:
Sự hạn chế của cơ sở hạ tầng cũng là nguy cơ đối với FDI trong cụng
nghiệp dệt may Cămpuchia. Nhà đầu tư 90% cho biết Cămpuchia cũn thiếu cơ sở hạ tầng kinh tế để phỏt triển ngành cụng nghiệp như vấn đề cụng nghiệp dệt may đặc biệt ngành điện tử, hệ thống điện nước và hệ thống vận tải. Cũng với vấn đề trờn cũn hạn chế sự tham gia của cơ quan Chớnh phủ, hạn chế tham gia cơ quan tư phỏp làm cho nhà đầu tư nước ngoài khụng yờn tõm.
♦ Chất lượng lao động thấp:
Đào tạo về chuyờn mụn ở Cămpuchia cũn hạn chế làm cho chủ đầu tư thiếu rất nhiều cụng nhõn lao động cú tay nghề cao. Chớnh độ chuyờn mụn của lực lượng lao động cũn hạn chế đó làm cho nhà đầu tư gặp khú khăn trong việc tăng sản xuất sản phẩm vỡ phải dành nhiều thời gian và nhiều tiền để đào tạo cụng nhõn lao động. Theo nghiờn cứu cho thấy rằng cụng nhõn lao động phần lớn từ 40%-46% mới học hết cấp 1. Lý do này làm cho nhà đầu tư nước ngoài vào ngành cụng nghiệp dệt may ở Cămpuchia lo ngại.
Tất cả những vấn đề trờn đó làm cho giỏ cả sản phẩm dệt may cao. Đõy là lý do làm cho sản phẩm của cụng ty khú cạnh tranh trờn thị trường. Đồng thời giỏ cả sản phẩm cao cộng chi phớ tham nhũng làm cho tiờu thụ của nhà đầu tư thờm khú khăn. Khụng những thế chất lượng sản phẩm sản xuất của cụng ty lại thấp do đào tạo kiến thức và chuyờn mụn của cụng nhõn cũn hạn chế. Như vậy cụng ty nhận được lợi nhuận thấp nờn mục tiờu của chủ đầu tư khụng đặt được. Điều đú đó làm cho doanh nghiệp phải buộc cụng nhõn lao động làm thờm giờ với tiền lương rất thấp. Việc bắt buộc cụng nhõn lao động làm việc thờm giờ và lương rất thấp cộng với những vấn đề coi thường hay khai thỏc quỏ mức lao động đó dẫn đến tỡnh trạng biểu tỡnh của cụng nhõn đối với chủ cụng ty, đũi tăng tiền lương và giảm bớt giờ làm việc và đũi hỏi chủ nhà mỏy dừng coi thường cụng nhõn. Chớnh cỏc nguyờn nhõn này đó phỏ hỏng cỏc đơn đặt hàng từ nước ngoài. Đồng thời do bạo loạn và biểu tỡnh của cụng nhõn tăng nờn nhiều chủ đầu tư phải đúng cửa nhà mỏy. Kết quả cụng nhõn lao động phải đối mặt với sự thiếu việc làm và khụng cú lương củng cố
đời sống gia đỡnh. Như vậy vấn đề này sẽ ảnh hưởng đến kinh tế và toàn xó hội.
2.4.3. Những nguyờn nhõn của sự tồn tại trong việc thu hỳt FDI của