1. Tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba trên thị trường hiện nay:
Cùng với sự tăng trưởng của nền kinh tế, thị trường bảo hiểm Việt Nam những năm qua đã có bước tăng trưởng khả quan. Là nghiệp vụ mũi nhọn của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm, bảo hiểm xe cơ giới nói chung và bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba những năm qua tăng khá, đóng góp đáng kể vào mức tăng chung toàn thị trường. Hơn thế nữa đây là một loạt hình bảo hiểm khá phổ biến và có mức độ ảnh hưởng lớn tới người dân.
Năm 2007, là năm khá thành công đối với ngành bảo hiểm nói chung và bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng với tốc độ tăng trưởng cao, hội nhập quốc tế
mạnh mẽ thông qua tiếp nhận đầu tư và đổi mới quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế. Đối với nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba cũng có những điểm thuận lợi nổi bật. Các cơ quan quản lý nhà nước ban hành các chính sách có tác động tích cực tới thì trường. Môi trường pháp lý thuận lợi đó thúc đẩy thị trường bảo hiểm xe cơ giơi nói chung và bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba nói riêng tăng trưởng lâu dài. Quyết định số 23/2007/QĐ- BTC ngày 9/4/2007 của Bộ tài chính ban hành quy tắc, điều khoản, biểu phí bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 12/06/2007. Trong đó có điểm đáng chú ý nhất là thời hạn bảo hiểm băt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới tối thiểu là 1 năm, khuyến khích chủ xe mua bảo hiểm nhiều hơn một năm với chế độ giảm phí. Việc mở rộng phạm vi bảo hiểm và nâng mức trách nhiệm, phí trách nhiệm dân sự bắt buộc đối với người thứ ba được nâng lên 50% với tỷ lệ phí tăng lên 1,5 lần… giúp số phí thu tăng lên đáng kể. Nghị quyết 32 của chính phủ về công tác trật tự an toàn giao thông trong đó có chương trình đội mũ bảo hiểm là cơ hội để các doanh nghiệp bán bảo hiểm xe máy kết hợp với các chương trình này. Thông tư liên tịch số 16 của Bộ Công an- Bộ tài chính được ban hành tạo thuận lợi cho việc giám định tai nạn, giải quyết quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng và hỗ trợ khai thác bảo hiểm. Trong quy chế điều tra tai nạn đã có nội dung cung cấp hồ sơ cho doanh nghiệp bảo hiểm. Do vậy, sự cộng tác giữa hai nghành đã chặt chẽ hơn trong quy trình giải quyết tai nạn và khai thác bảo hiểm. Ngoài ra, chính sách giảm thuế nhập khẩu xe ôtô( cả xe mơi và cũ ) đã khiến lượng xe nhập tăng vọt cũng là một thuận lợi nổi bật đối với nghiệp vụ bảo hiểm đầy tiềm năng này.
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cớ giới đối với người thứ ba đối với các công ty trên thị trường cũng gặp không ít những khó khăn. Tính đến hết năm 2007, trên toàn thị
trường có 22 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ thì có tới 14 doanh nghiệp kinh doanh nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới trong đó có nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba. Con số đó sẽ không dừng trong năm nay. Theo cam kết WTO, các doanh nghiệp bảo hiểm có vốn nước ngoài sẽ được bình đẳng với các doanh nghiệp trong nước trong việc khai thác các nghiệp vụ bảo hiểm bắt buộc do vậy việc cạnh tranh trên thị trường đối với nghiệp vụ này sẽ trở nên rất gay gắt. Hơn nữa, tình trạnh giảm phí, trục lợi bảo hiểm tiếp tục là mối quan ngại của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan chức năng. Các doanh nghiệp lớn, chiếm khoảng 70% thị phần bao gồm: Bảo Việt, PJICO, Bảo Minh đã hợp tác với nhau vì một môi trường cạnh tranh lành mạnh, hiệu quả. Các doanh nghiệp bảo hiểm nhỏ, mới ra đời mải miết chạy đua theo doanh thu. Điều đó khiến cho mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp nghiệp vụ này ngày càng “ nóng” hơn. Ngoài ra, việc cung cấp nghiệp vụ bảo hiểm này gặp phải một khó khăn không nhỏ đó là sự thiếu hiểu biết của người đân về bảo hiểm TNDS xe cơ giới. Nhìn chung ở Việt Nam hiện nay, nhận thức của người dân về bảo hiểm trách nhiệm dân sự nói chung và bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới nói riêng còn hạn chế, người dân chưa thấy được sự đe doạ của rủi ro khi gây ra tai nạn giao thông, thậm chí còn coi thường, không thận trọng khi điều khiển xe, phóng nhanh, vượt ẩu, lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép…
Như vậy, việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba trên thị trường bảo hiểm Việt Nam hiện này có nhiều thuận lợi và không ít những khó khăn. Trước thực trạng đó của thị trường trong những năm vừa qua, lãnh đạo và tập thể nhân viên công ty cổ phần bảo hiểm PETROLIMEX có những giải pháp hợp lý và đúng đắn, tận dụng những lợi thế vốn có và khắc phục khó khăn vươn lên và cũng có vững chắc vị trí thứ 3 của mình trên thị trường về nghiệp vụ bảo hiểm này.
2. Tình hình tham gia bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại PJICO Như đã phân tích ở trên, nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới luôn là nghiệp vụ mũi nhọn của PJICO trong những năm gần đây. Là một bộ phận của bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại PJICO trong những năm vừa qua cũng thu hút được một lượng đông đảo khách hàng tham gia và tái tục trong những năm tiếp sau đó. Tình hình tham gia bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba được thể hiện như sau:
Bảng 2.4: Tình hình tham gia bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại PJICO giai đoạn 2003- 2007:
Năm Đơn vị 2003 2004 2005 2006 2007
Số xe thực tế lưu hành:
Ôtô - Xe máy
Xe
11.752.222 13.026.742 14.083.476 15.567.149 17.544.398 655.992 705.192 735.606 776.303 865.412 10.273.000 12.321.550 13.347.875 14.790.846 16.678.986 Số xe tham gia bảo
hiểm:
- Ôtô - Xe máy
Xe
546.426 782.291 808.851 703.426 1.419.296 120.385 135.410 141.457 131.814 162.500 426.041 646.881 667.394 517.612 1.256.796 Tỷ lệ tham gia:
- Ôtô - Xe máy
%
4,65 6,01 5,74 4,51 8,08
18,35 19,20 19,23 16,97 18,77
3,84 5,25 5,00 3,50 7,53
Tốc độ tăng số xe tham gia:
- Ôtô - Xe máy
%
- 43,16 3,39 - 13,03 101,76
- 12,48 4,46 - 6,81 23,27
- 51,84 3,17 - 22,44 142,80
( Nguồn: phòng bảo hiểm xe cơ giới PJICO ) Từ bảng số liệu trên ta thấy, sô xe tham gia bảo hiểm tại PJICO không ngừng ra tăng qua các năm. Đây là những nổ lực to lớn của PJICO trong công tác tìm kiếm, khai thác và chào bán sản phẩm của công ty. Số lượng chi nhánh và đại lý của PJICO không ngừng ra tăng qua các năm. Hiện nay, toàn công ty có 48 chi nhánh và trên 4.500 đại lý trên toàn quốc chính vì vậy khả năng thu hút và tìm kiếm khách hàng tham gia nghiệp vụ bảo hiểm này của PJICO ngày
càng được mở rộng và triệt để. Trong những năm gần đây, tận dụng ưu thế của mình là một thành viên của Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam, PJICO đã triển khai bán bảo hiểm trách nhiệm dân sự xe máy- ôtô ngay tại các trạm xăng của PETROLIMEX. Đây là một vị trí tương đối thuận lợi để thực hiện chào bán bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba của PJICO ra công chúng. Lợi thế về vị trí này cũng đã góp phần tích cực trong việc nâng cao số lượng khách hàng tham gia sản phẩm bảo hiểm này của PJICO.
Qua kết quả về tình hình tham gia bảo hiểm tại PJICO giai đoạn 2003- 2007 vừa qua ta thấy các năm từ 2003 tới năm 2005 số lượng xe cơ giới tham gia bảo hiểm tại PJICO liên tục gia tăng. Tới năm 2006 số lượng khách hàng tham gia sản phẩm bảo hiểm này tại PJICO đột ngột giảm xuống so với năm 2005. Tốc độ giảm là 13,01%. Trong đó số xe máy tham gia giảm 22,44%; ôtô giảm 6,81%. Sự giảm xuống này không chỉ ở riêng PJICO mà đây là sự giảm xuống chung của toàn thị trường về nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba. Sở dĩ vậy vì năm 2006 chính phủ bãi bỏ quy định bắt buộc phải có bảo hiểm khi đăng ký xe máy mới, điều này làm lượng khách hàng tham gia nghiệp vụ bảo hiểm này trên toàn thị trường sụt giảm đáng kể.
Sang năm 2007 cùng với sự phát triển chung của toàn thị trường về bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, PJICO thực hiện bán bảo hiểm kỳ hạn 2 năm kèm theo một mũ bảo hiểm. Chính sách này của công ty đã làm số lượng xe máy tăng ra bảo hiểm TNDS tăng 142,80% so với năm 2006, về số tuyệt đối tăng 739.184 xe. Cũng trong năm 2007, lượng xe ôtô tham gia bảo hiểm TNDS tại PJICO tăng lên đáng kể, số lượng xe ôtô tham gia tăng so với năm 2006 là 23,27%, về số tuyệt đối tăng 30.686 xe. Lượng xe ôtô tham gia bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại PJICO tăng nhanh là do năm 2007 thị trường ôtô phát triển mạnh, chính sách giảm thuế nhập khẩu của nhà nước làm lượng ôtô bán ra khoảng 80.000 chiếc(
nguồn VAMA) tăng 97% so với năm 2006, cộng với sự lớn mạnh về thương hiệu PJICO và mạng lưới chi nhánh trên toàn quốc, PJICO đã thu hút được một lượng lớn số xe ôtô tham gia bảo hiểm TNDS như trên.
Về kết quả doanh thu phí nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại PJICO trong những năm qua được phản ánh như sau:
Bảng 2.5: doanh thu phí bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại công ty bảo hiểm PJICO giai đoạn 2003 – 2007:
Chỉ tiêu
Đơn
vị 2003 2004 2005 2006 2007
Doanh thu phí BHTNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ
ba
Triệu đồng
65.567,01 87.034,26 91.167,62 81.034,28 165.486,48
Tốc độ tăng doanh
thu % - 32,74 4,75 -11,12 104,22
Doanh thu toàn nghiệp vụ BH xe cơ
giới Triệu
đồng 262.458 286.828 343.830 280.047 463.138 Tỷ trọng DT phí
BHTNDS so với BH
xe cơ gíới %
24,98 30,34 26,52 28,94 35,73
Doanh thu phí bảo hiểm gốc
Triệu
đồng 580.456 597.884 726.520 667.377 880.126 Tỷ trọng DT phí
BHTNDS so với DT
phí BH gốc %
11,30 14,56 12,55 12,14 18,80
(Nguồn: Phòng bảo hiểm xe cơ giới PJICO) Doanh thu phí bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba ra tăng qua các năm thể hiện sự lớn mạnh về thương hiệu PJICO trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam. Năm 2006, phí bảo hiểm nghiệp vụ này có sự sụt giảm so với những năm trước là đo sự sụt giảm về số người tham gia như đã giải thích ở trên. Sang năm 2007, sự ra tăng đột biến về số lượng chủ xe
tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với người thứ ba đã kéo phí bảo hiểm nghiệp vụ này tăng 104,22% so với năm 2006.
Cơ cấu doanh thu phí bảo hiểm TNDS chủ xe cớ giơi đối với người thư ba so với nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới và tổng doanh thu phí bảo hiểm gốc tại PJICO trong giai đoạn vừa qua cũng cho thấy những con số ấn tượng. Nếu so với toàn nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới thì trong những năm qua bảo hiểm TNDS chiếm trung bình khoảng từ 25- 30% phí bảo hiểm, riêng năm 2007 chiếm tới trên 35%. Điều này thể hiện nghiệp vụ bảo hiểm TNDS góp phần không nhỏ cho vị trí thứ 3 của PJICO trên thị trường bảo hiểm xe cơ giới hiện nay. Nếu xét riêng tỷ trọng phí bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới so với doanh thu phí bảo hiểm gốc toàn công ty thì nghiệp vụ này chiếm trung bình từ 11- 15% , riêng năm 2007 con số này lên tới 18,80% phí bảo hiểm gốc toàn công ty. Chỉ tiêu này thể hiện được tầm quan trọng của nghiệp vụ bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới đối với người thứ ba trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm gốc của PJICO. Trong thời gian tới lãnh đạo công ty cần có những biện pháp để phát huy những tiềm năng vốn có của nghiệp vụ này.
III. Công tác giám định và bồi thường tổn thất nghiệp vụ bảo hiểm