1.1 Hoàn thiện cụng tỏc xõy dựng định mức lao động tổng hợp.
Trung tõm QLBDDVN là một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ khụng lu, sản phẩm của Trung tõm khụng phải là những sản phẩm hữu hỡnh, khụng phải do một ngời làm nờn mà đú là sự tổng hợp, kết hợp sức lực trớ tuệ của nhiều ngời,
nhiều bộ phận. Do đú việc định mức lao động khụng thể xõy dựng định mc lao
động cho từng đơn vị sản phẩm, khụng thể tiến hành bấm giờ và chụp ảnh cỏc b- ớc cụng việc đợc mà phải ỏp dụng phơng phỏp định mức lao động theo định biờn của từng bộ phận tham gia sản xuất kinh doanh và lao động quản lý trực tiếp, giỏn tiếp của Trung tõm. Định mức lao động là cơ sở cho việc xỏc định đơn giỏ tiền lơng, vỡ vậy muốn xõy dựng đơn giỏ tiền lơng hợp lý cần phải định mức một cỏch chớnh xỏc. Việc xỏc định lao động định biờn cần phải dựa trờn cơ sở bỏm sỏt yờu cầu của cỏc cụng việc cần xem bao nhiờu lao động là đủ trỏnh tỡnh trạng lao động định biờn quỏ lớn so với thực tế yờu cầu. Để xỏc định lao động
định biờn hợp lý cần xỏc định cỏc yếu tố hỡnh thành lao động định biờn: đú là lao
động cụng nghệ, lao động phục vụ và lao động quản lý.
- Lao động cụng nghệ; đợc tớnh theo lao động định biờn (lao động cú căn cứ kỹ thuật) lao động kỹ thuật trực tiếp của những cụng nhõn chớnh thực hiện cỏc nguyờn cụng theo quy trỡnh cụng nghệ. Đối với Trung tõm việc xỏc định yờu cầu của 5 đơn vị thành viờn phải căn cứ vào tớnh chất hoạt động sản xuất kinh doanh cụ thể để xỏc định chớnh xỏc số lao động cần thiết cho từng cụng việc trỏnh tỡnh trạng xỏc định lao động cụng nghệ quỏ cao làm cho việc xỏc định mức lao động khụng đợc chớnh xỏc khụng gắn với kết quả sản xuất kinh doanh của Trung tõm.
- Lao động phục vụ: đợc tớnh theo khối lợng cụng việc phụ trợ và phục vụ sản xuất kinh doanh trong cỏc hoạt động lao động và lao động của cỏc hoạt động phụ trợ thực hiện cỏc chức năng phục vụ cho việc sản xuất ra sản phẩm. Lao
động phục vụ phải tớnh theo mức phục vụ và khối lợng cụng việc phục vụ quy
định để sản xuất ra sản phẩm, hoặc tớnh bằng tỉ lệ % so với lao động cụng nghệ hoặc tớnh bằng tỉ lệ % định biờn lao động phụ trợ so với cụng nhõn chớnh.
Để xỏc định lao động định biờn phục vụ chớnh xỏc đũi hỏi phải xỏc định định biờn lao động trực tiếp một cỏch chớnh xỏc.
- Lao động quản lý; để cú thể giảm bớt sự cồng kềnh của bộ mỏy quản lý, tạo
điều kiện cho cụng tỏc định mức lao động tổng hợp đợc chớnh xỏc hơn cần phải tinh giảm bộ mỏy quản lý, xỏc định số lao động quản lý cho từng đơn vị.
Ta cú:
Vđg = Vkh/ Tkh.
Trong đú:
Vkh là tổng quỹ lơng kế hoạch đợc tớnh theo số lao động định biờn, nếu lao
động định biờn quỏ lớn so với yờu cầu sẽ làm cho tổng quỹ lơng kế hoạch tăng lờn do đo đơn giỏ tiền lơng cũng tăng lờn mà khụng phự hợp với doanh thu, khụng gắn với kết quả sản xuất kinh doanh. Chớnh vỡ vậy xỏc định lao động hợp lý làm cho việc xỏc định đơn giỏ tiền lơng chớnh xỏc hơn gắn với tỡnh hỡnh sản xuất kinh doanh của Trung tõm hơn.
Một thực tế ở Trung tõm là do đơn vị mới đợc thành lập lại cú sự chuyển đổi về cơ chế hoạt động nờn mụ hỡnh tổ chức quản lý cha thực sự đi vào ổn định vững mạnh. Điều này cũng gõy khú khăn cho cụng tỏc định mức. Hiện nay cụng tỏc định mức đang là vấn đề đợc quan tõm . Trớc đõy việc định mức chủ yếu là theo phơng phỏp thống kờ kinh nghiệm, cỏc mức định ra theo định tớnh chứ cha theo cỏc thụng số kỹ thuật để tớnh toỏn chớnh xỏc theo định lợng. Vỡ vậy mức đa ra cũn cha sỏt với thực tế làm ảnh hởng đến cụng tỏc xõy dựng và sử dụng quỹ tiền lơng của Trung tõm. Để khắc phục hạn chế này, Trung tõm cần phải cú riờng một ban nghiờn cứu về định mức và cú chuyờn viờn chuyờn trỏch về định mức. Mức lao động phải đợc xỏc định trờn cơ sở nghiờn cứu một cỏch tỉ mỉ cỏc tài liệu về cỏc loại mỏy múc thiết bị, số ca làm việc trờn ngày, năm, số giờ làm việc, nghỉ ngơi/ca, số giờ bồi dỡng nghiệp vụ/ca, số giờ phục vụ/ca. Phải tớnh toỏn chớnh xỏc cỏc hao phớ lao động thực tế của mỗi ca làm việc. Muốn vậy phải tiến hành khảo sỏt phõn tớch tớnh chất cụng việc một cỏch hợp lý, một cỏch chi tiết. Đồng thời cỏc cơ quan chức năng Nhà nớc cũng phải cú những quy định h- ớng dẫn cụ thể để giỳp đỡ Trung tõm hoàn thành cụng tỏc định mức một cỏch
đầy đủ chớnh xỏc, hiện nay tiờu chuẩn viờn chức quản lý ở Trung tõm cha đợc xõy dựng cụ thể. Mặt khỏc một số tiờu chuẩn tuy đó xõy dựng nhng cha đợc Cục hàng khụng phờ duyệt để cho phộp đa vào ỏp dụng.
Về thủ tục xõy dựng và bảo vệ đơn giỏ tiền lơng ở Trung tõm cần đợc cỏc cơ
quan quản lý Nhà nớc thống nhất về thủ tục trỡnh tự xõy dựng đơn giỏ tiền lơng và phải nghiờm tỳc thực hiện cỏc quy định đú.
1.2 Hoàn thiện cụng tỏc xõy dựng đơn giỏ tiền lơng.
Nh đó phõn tớch và trỡnh bày ở phần II Trung tõm đó xõy dựng quỹ tiền lơng dựa trờn giỏ tiền lơng/ doanh thu kế hoạch, nếu doanh thu tăng thỡ quỹ tiền lơng
cũng sẽ tăng. Nhng trờn thực tế tại Trung tõm thỡ doanh thu tăng cha phản ỏnh rừ đợc kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Doanh thu tăng do nhiều yếu tố sản xuất quyết định trong đú bao gồm cỏc yếu tố nh tăng vốn đầu t, thay đổi cụng nghệ, thay đổi cơ cấu và chất lợng lao động cựng phơng phỏp hạch toỏn kinh doanh, phơng phỏp quản lý. Mặt khỏc trong tổ chức tiền lơng nguyờn tắc đú
đũi hỏi là tốc độ tăng của năng suất lao động lớn hơn tốc độ tăng của quỹ tiền l-
ơng và tiền lơng bỡnh quõn mà quỹ tiền lơng lại đợc tớnh trờn doanh thu, điều này cho thấy cỏch xỏc định đơn giỏ tiền lơng cha thực sự gắn với hiệu quả sản xuất kinh doanh của Trung tõm, cha phỏt huy đợc vai trũ kớch thớch ngời lao
động nõng cao năng suất lao động của mỡnh. Đõy là một doanh nghiệp Nhà nớc hoạt động cụng ớch, mục tiờu chớnh là đảm bảo cho cỏc chuyến bay An toàn-
Điều hoà- Hiệu quả, lợi nhuận là quan trọng nhng khụng phải là mục tiờu hàng
đầu. Là đơn vị đợc Nhà nớc bao cấp, vốn do Nhà nớc bỏ ra và hiện nay Trung tõm đợc Cục hàng khụng DDVN núi riờng và Nhà nớc núi chung u tiờn phỏt triển. Vỡ sự phỏt triển của ngành sẽ gúp phần quan trọng vào nền kinh tế quốc dõn và khăng định vị trớ của Việt Nam trờn trờng chớnh trị, ngoại giao quốc tế và khu vực. Cú khi cú hoạt động chi phớ đầu t lớn nhng khụng cú doanh thu do đú Nhà nớc phải bự lỗ. Cú thể núi phơng phỏp xõy dựng đơn giỏ tiền lơng theo doanh thu mới chỉ đảm bảo đợc lợi ớch cho ngời lao động, cho doanh nghiệp chứ cha đảm bảo lợi ớch cho xó hội. Sở dĩ Trung tõm ỏp dụng phơng phỏp tớnh này cũng là do tớnh chất đặc biệt của ngành là chi phớ đầu t cho hoạt động lớn, lao
động đa số đũi hỏi cú trỡnh độ cao nờn cụng tỏc trả lơng hàng thỏng vẫn phải
đảm bảo để trỏnh tỡnh trạng chảy mỏu chất xỏm, ngời lao động nhận đợc số tiền xứng đỏng với trỡnh độ và sức lao động của họ. Mặc dự năng suất lao động ở Trung tõm tăng cha thực sự cao hơn nhiều so với tốc độ tăng của tiền lơng nhng
đõy khụng phải là lỗi chớnh của ngời lao động.
Mặt khỏc để khắc phục khú khăn nhất là về điều kiện thu hỳt lao động thỡ vẫn
đề trẻ hoỏ đội ngũ ngời lao động cú trỡnh độ kỹ thuật vững vàng để đảm đơng cỏc cụng việc cú tớnh chất cụng nghệ cao thay thế cho một số lao động cú thõm niờn cụng tỏc lõu năm khụng đỏp ứng đợc nhu cầu của cụng việc nhng cha đủ tuổi nghỉ chế độ. Để tạo sự tin tởng cho ngời lao động thuộc thành phần này thỡ
cần phải thuyờn chuyển bố trớ cụng tỏc cho họ một cỏch hợp lý để họ yờn tõm làm việc.
Chỉ núi tới những khuyết điểm thỡ cha hợp lý vỡ trong những năm qua Trung tõm đó rất cố gắng để tăng doanh thu và tăng thu nhập cho ngời lao động. Đồng thời Trung tõm đó chọn lọc những lao động cú chất lợng tốt và tinh giảm loại bớt những lao động kộm hiệu quả vỡ thế mà tổng doanh thu khụng những giảm mà cũn tăng đồng thời quỹ lơng và thu nhập cho ngời lao động cũng tăng theo.
Trung tõm đó và đang cố gắng khắc phục những nhợc điểm mắc phải. Ngoài việc giỏo dục nõng cao ý thức kỷ luật, nõng cao chuyờn mụn nghiệp vụ, việc
động viờn bằng chế độ tiền lơng cũng là biện phỏp quan trọng cú tớnh độc thự của ngành quản lý bay, việc dần đi vào hoàn thiện và xõy dựng đơn giỏ tiền lơng là một cỏch làm cú hiệu quả để đa doanh nghiệp trở thành một doanh nghiệp vững mạnh thực sự về tài chớnh, ổn định về cụng tỏc quản lý tạo đợc uy tớn và niềm tin cho ngời lao động.
Nh vậy việc xõy dựng đơn giỏ tiền lơng theo doanh thu khụng cũn phự hợp với tớnh chất hoạt động của chuyờn ngành và khụng cũn phự hợp với quy chế hoạt
động tài chớnh nh hiện nay nữa. Nú khụng kớch thớch đợc ngời lao động, khụng phự hợp với quan điểm phõn phối theo lao động làm nhiều hởng nhiều, làm ớt h- ởng ớt, khụng làm khụng hởng. Tuy nhiờn để kớch thớch hoạt động sản xuất làm cho ngời lao động gắn bú với cụng việc cố gắng hết sức để tăng năng suất lao
động của mỡnh đồng thời để đảm bảo tốt cỏc chức năng của tiền lơng tụi xin mạnh dạn đề xuất ý kiến xõy dựng đơn giỏ tiền lơng theo sản phẩm.
Ta cú:
Vđg = Vgiờ x Tsp Trong đú:
Vđg là đơn giỏ tiền lơng (đơn vị tớnh đ/km điều hành quy đổi) Vgiờ là tiền lơng giờ (đ/giờ)
Tsp là mức lao động của một sản phẩm quy đổi (giờ- ngời/km điều hành quy
đổi)
Phơng phỏp này ỏp dụng cú hiệu quả khi dựa vào kết quả đó đạt đợc của năm trớc kết hợp với nghiờn cứu dự bỏo mức biến động và khả năng hoạt động của năm kế hoạch để xỏc định chớnh xỏc cỏc chỉ tiờu sản xuất kinh doanh nh:
- Tổng sản phẩm.
-Tổng doanh thu.
- Tổng chi cha cú lơng.
- Chờnh lệch thu chi.
- Tổng cỏc khoản nộp ngõn sỏch.
Đồng thời xõy dựng hệ thống định mức lao động cho phự hợp, tớnh toỏn cỏc hệ số phụ cấp bỡnh quõn trong đơn giỏ, hệ số cấp bậc bỡnh quõn từ đú tớnh lơng tối thiểu của doanh nghiệp, xõy dựng quỹ tiền lơng kế hoạch cho phự hợp với kết quả sản xuất kinh doanh. Cú xõy dựng đơn giỏ tiền lơng theo sản phẩm mới đảm bảo đợc chức năng gắn tiền lơng với kết quả sản xuất kinh doanh, đảm bảo tốc
độ tăng của năng suất lao động bỡnh quõn cao hơn tốc độ tăng của tiền lơng bỡnh quõn. Đõy là tiền đề cho việc xõy dựng và sử dụng quỹ tiền lơng một cỏch cú hiệu quả .
Túm lại: Vấn đề xõy dựng quỹ tiền lơng thế nào cho hợp lý, phỏt huy đầy đủ tỏc dụng và chức năng của tiền lơng cũn là vấn đề đang đợc quan tõm của Trung tõm. Cũng giống nh cỏc doanh nghiệp khỏc đều mong muốn cú một quỹ tiền l-
ơng lớn để đảm bảo nõng cao cuộc sống cho ngời lao động đồng thời đảm bảo
đỳng luật phỏp, đỳng cỏc nguyờn tắc xõy dựng quỹ tiền lơng. Để cú một quỹ tiền lơng lớn và hợp lý ngoài những biện phỏp trờn Trung tõm cú thể tăng số lao
động lờn một cỏch phự hợp bằng cỏch tỡm mọi biện phỏp để tăng khối lợng việc làm của Trung tõm.
III. Hoàn thiện cụng tỏc quản lý quỹ tiền lơng.
Với cỏch sử dụng quỹ tiền lơng nh đó trỡnh bày ở phần 2 ta thấy bờn cạnh tớnh u việt của nú thỡ cũng khụng thể trỏnh khỏi những hạn chế nhất định. Nhất là đối với Trung tõm QLB là một doanh nghiệp Nhà nớc hoạt động cụng ớch độc quyền nờn việc học hỏi kinh nghiệm cũn hạn chế. Dự đó hết sức cố gắng đổi mới và hoàn thiện cụng tỏc tổ chức quản lý nhng việc phõn phối quỹ tiền lơng của Trung tõm vẫn cũn nhiều tồn tại cha phỏt huy hết vai trũ của nú. Tiền lơng cha thức sự là cụng cụ kớch ngời lao động. Với một vài ý kiến của mỡnh tụi hy vọng sẽ đúng gúp một phần trong việc hoàn thiện cụng tỏc sử dụng quỹ tiền lơng cuả
Trung tõm.