Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 5 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
1.3. Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non
1.3.3. Nội dung quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi của hiệu trưởng trường mầm non
1.3.3.1. Xây dựng kế hoạch hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi trường mầm non - Cơ sở để xây dựng kế hoạch năm học và kế hoạch chuyên môn là kế hoạch năm học mới của Bộ Giáo dục - Đào tạo, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Sở Giáo dục - Đào tạo, Phòng Giáo dục - Đào tạo. Trên cơ sở điều tra tình hình chất lượng học sinh của nhà trường đối với giáo viên và các điều kiện đảm bảo cho các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, hiệu trưởng lên kế hoạch năm học đảm bảo đủ điều kiện khả thi nhất.
Cơ sở để thực hiện kế hoạch: Phù hợp với yêu cầu của các cấp quản lý, phù hợp với đặc điểm tình hình đơn vị, thuận lợi, khó khăn xác định phương hướng, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động hợp lý với đơn vị mang tính khả thi tránh chỉ tiêu quá cao không phấn đấu đƣợc gây bi quan chán nản, chỉ tiêu quá thấp dẫn đến hiệu quả giáo dục đạt không cao.
Điều kiện để đảm bảo thực hiện kế hoạch: Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý phải đủ về số lƣợng, đảm bảo về chất lƣợng. Cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị phục vụ phải đáp ứng cho các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi. Nguồn lực tài chính trong và ngoài ngân sách và vốn đóng góp của xã hội hóa giáo dục phục vụ kịp thời.
Tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch: Hiệu trưởng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, triển khai theo từng tháng, theo từng tuần và từng ngày đƣợc thực hiện thông qua:
- Thực hiện tháng chuyên môn: Hoạt động chung, hoạt động của từng tổ.
- Thực hiện theo phân công chuyên môn cho từng thành viên.
- Thực hiện theo kế hoạch thời khóa biểu.
- Thực hiện theo kế hoạch hội giảng, dự giờ và dạy chuyên đề về hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi
- Biện pháp thực hiện kế hoạch:
- Triển khai cho giáo viên học tập nhiệm vụ năm học. Thường xuyên tổ chức chuyên đề bồi dưỡng giáo viên về chuyên môn, đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi...
- Hướng dẫn đầy đủ cụ thể: qui định về hồ sơ, sổ sách chuyên môn, hướng dẫn chi tiết cách viết hồ sơ sổ sách, hướng dẫn đánh giá thi đua cá nhân, tập thể...
- Biện pháp sơ kết tuần, tổng kết tháng trong hội đồng sư phạm nhà trường có khen, chê kịp thời để động viên.
- Thường xuyên theo dõi kiểm tra đôn đốc giáo viên tổ chức HĐPTNN cho trẻ 5 tuổi thông qua việc dự giờ đột xuất, thanh tra toàn diện.
1.3.3.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi trường mầm non
Trên cơ sở yêu cầu chung của công tác giáo dục và yêu cầu riêng của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, căn cứ vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của các cấp quản lý và tình hình thực tế của đơn vị. Hiệu trưởng hướng dẫn tổ trưởng chuyên môn, hướng dẫn cá nhân từng giáo viên xây dựng kế hoạch, giúp họ xác định mục tiêu đúng, sát với nhiệm vụ trọng tâm và biết tìm ra biện pháp để thực hiện các mục tiêu đó.
- Nội dung yêu cầu kế hoạch với tổ chuyên môn:
Cơ sở để thực hiện kế hoạch: căn cứ vào kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của nhà trường, căn cứ vào tình hình thực tế của tổ và kết quả đạt được của năm học trước để xác định phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động.
Điều kiện để đảm bảo kế hoạch: Nhân sự, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động giáo dục; nguồn lực tài chính trong và ngoài ngân sách.
Đƣa ra các biện pháp: Thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục, xây dựng đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất, nâng cao chất lƣợng toàn diện, thanh tra, kiểm tra, phối hợp các lực lƣợng giáo dục trên địa bàn, cải tiến công tác quản lý.
Thường xuyên kiểm tra thực hiện chương trình giảng dạy của giáo viên dạy đúng và đủ theo quy định của bộ giáo dục thông qua phân phối chương trình, thời khoá biểu.
Kiểm tra việc thực hiện chương trình qua các biên bản tổ, nhóm, chuyên môn, qua phản ảnh của tổ trưởng, thành viên nhà trường
- Nội dung yêu cầu kế hoạch với cá nhân:
Cơ sở để thực hiện kế hoạch: Căn cứ vào kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của tổ chuyên môn; hướng dẫn giảng dạy bộ môn; chỉ tiêu phấn đấu của tổ; căn cứ vào tình hình thực tế của học sinh và kết quả đạt được của năm học trước để xác định phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động.
Điều kiện để đảm bảo kế hoạch: Phải có đầy đủ các thiết bị, đồ dùng dạy học, sách giáo khoa, sách giáo viên… phục vụ cho các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi.
Đƣa ra các biện pháp: nâng cao chất lƣợng giáo dục, liên hệ thực tế cuộc sống, kiểm tra đánh giá kết quả của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường.
Quán triệt giáo viên thực hiện đúng phân phối chương trình, tránh bỏ tiết, đảo tiết, tách tiết, gộp tiết, hoặc làm sai lệch chương trình
Yêu cầu giáo viên làm kế hoạch môn học và duyệt kế hoạch của GV trước tuần Thường xuyên kiểm tra thực hiện chương trình giảng dạy của giáo viên qua lịch dự giờ.
1.3.3.3. Chỉ đạo giáo viên thực hiện nội dung chương trình hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non
Chương trình hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi quy định nội dung, phương pháp, hình thức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi một cách thống nhất, nhằm thực hiện những yêu cầu mục tiêu của cấp học. Thực hiện chương trình hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mục tiêu của trường mầm non. Người hiệu trưởng phải nắm vững và tổ chức cho giáo viên nghiên cứu để nắm vững chương trình của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, mục tiêu giáo dục của cấp học mầm non vào đầu năm học và khi có sự thay đổi, điều chỉnh của cơ quan quản lý giáo dục cấp trên.
Quản lý việc dạy đúng, dạy đủ chương trình và nắm vững hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi của giáo viên từ các khâu. Nghiên cứu bài giảng, soạn bài, chuẩn bị đồ dùng dạy học, tổ chức thực hiện trên lớp, thực hành, ôn tập, kiểm tra, cho và lấy điểm, tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài tiết học và trong tiết học để đảm bảo việc thực hiện dạy đúng, dạy đủ chương trình, hiệu trưởng cần quan tâm chỉ đạo, thực hiện các nội dung sau:
- Yêu cầu giáo viên xây dựng kế hoạch hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi lớp do mình phụ trách theo phân phối chương trình và thời khóa biểu.
- Phối hợp cùng phó hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn thực hiện việc theo dõi nắm tình hình thực hiện hàng ngày, hàng tuần của giáo viên. Kịp thời điều chỉnh và đề ra các biện pháp nhằm quản lý tốt chương trình hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi.
Thông qua hệ thống hồ sơ, sổ sách: Giáo án, sổ kế hoạch giảng dạy, sổ dự giờ… để nắm tình hình thực hiện nhiệm vụ của giáo viên hàng ngày.
1.3.3.4. Chỉ đạo giáo viên đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi
- Để nâng cao chất lƣợng giờ lên lớp cần phải tổ chức các chuyên đề về đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi.
Thông qua giờ dạy mẫu, đánh giá tiết dạy
Thông qua tọa đàm về đổi mới phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi Phổ biến kinh nghiệm giảng dạy của giáo viên dạy giỏi.
Phổ biến kinh nghiệm soạn giáo án và sử dụng đồ dùng dạy học hiện đại…
Tổ chức hội giảng
- Đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là yêu cầu cấp thiết, để nâng cao chất lƣợng ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, vì thế bằng nhiều biện pháp khác nhau bằng nhiều hình thức tổ chức khác nhau, hiệu trưởng phải chỉ đạo làm thật tốt đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi
- Khi tổ chức các chuyên đề phải chọn các chủ đề thiết thực đối với tình hình cụ thể của nhà trường và phải đầu tư và chuẩn bị thật chu đáo khi thực hiện chuyên đề đó.
Quản lý công tác đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi của giáo viên là nội dung trọng tâm trong quản lý ho hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non. Để làm tốt công tác này, hiệu trưởng cần quán triệt vấn đề đổi mới sau:
- Đổi mới cách dạy của giáo viên là cho trẻ đƣợc khám phá,tìm tòi, trải nghiệm...
tạo sự chuyển biến thụ động sang chủ động.
- Tăng cường rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống, sử dụng phương tiện dạy học hiện đại. Cụ thể, trong mỗi hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ cần làm cho trẻ hoạt động nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn.
Một số biện pháp giúp hiệu trưởng quản lý tốt công tác đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi:
- Tổ chức cho giáo viên, nghiên cứu, quán triệt yêu cầu đổi mới phương pháp và tổ chức cho giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi theo hướng tích cực.
- Động viên khuyến khích giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin, các phần mềm hỗ trợ, phương tiện nghe nhìn… để góp phần đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
- Tổ chức thao giảng, nhân điển hình các tiết dạy tốt theo hướng đổi mới phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi.
1.3.3.5. Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp
*) Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên
Quy định hồ sơ chuyên môn đối với mỗi giáo viên phải có:
- Giáo án (bài soạn);
- Sổ ghi chép sinh hoạt chuyên môn và dự giờ;
- Sổ kiểm diện (theo dõi trẻ đến lớp)
- Các hồ sơ khác theo quy định của Phòng Giáo dục - Đào tạo và nhà trường như: Bồi dưỡng thường xuyên, sổ họp Hội đồng, sổ dự giờ, sổ tuyên truyền v.v.
- Sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy, phân phối chương trình bộ môn, tƣ liệu giảng dạy.
Trong đó bài soạn là hồ sơ quan trọng nhất của giáo viên, vì đó thể hiện sự đầu tƣ công sức, tâm huyết cả về kiến thức chuyên môn và kỹ năng, kinh nghiệm sƣ phạm của giáo viên. Quản lý hồ sơ chuyên môn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của người hiệu trưởng. Để quản lý tốt công tác này, người Hiệu trưởng phải dựa trên cơ sở sau đây:
- Trên cơ sở những quy định chung của ngành về hồ sơ chuyên môn của giáo viên, hiệu trưởng xây dựng những quy định về quản lý hồ sơ chuyên môn giáo viên.
- Phân công cho phó hiệu trưởng và tổ trưởng các tổ chuyên môn quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên.
- Xây dựng các tiêu chuẩn để đánh giá, xếp loại hồ sơ chuyên môn của giáo viên theo định kỳ và gắn với công tác thi đua của cá nhân và tập thể.
*) Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên:
Chuẩn bị cho từng tiết học chính là việc soạn giáo án và chuẩn bị đồ dùng cho giờ lên lớp. Đây là sự chuẩn bị quan trọng nhất của giáo viên cho giờ lên lớp. Giáo án là bản thiết kế chi tiết cho giờ lên lớp, do đó cần phải nêu rõ mục tiêu cần đạt đƣợc sau khi tổ chức thực hiện tiết lên lớp, dự kiến các hoạt động của giáo viên và học sinh, dự kiến hình thức tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, phân phối thời gian cho tiết lên lớp. Đồ dùng dạy học là phương tiện để hỗ trợ giáo viên và học sinh trong việc đạt đƣợc mục tiêu của giờ lên lớp. Để quản lý tốt công tác soạn bài, chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên người hiệu trưởng cần thực hiện tốt nội dung sau:
- Hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài, sử dụng các loại sách: Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách hướng dẫn, sách bài soạn có sẵn, đặc biệt phải bám sát vào chuẩn kiến thức và kỹ năng.
- Niêm yết lịch họp tổ, nhóm chuyên môn để thống nhất những nội dung, phương pháp soạn bài, những thay đổi cần bổ sung, đổi mới và cải tiến phương pháp hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi.
- Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn cần có sự phân công: Kiểm tra theo dõi để nắm bắt tình hình chuẩn bị bài soạn và đồ dùng dạy học của giáo viên.
Trong quá trình xây dựng kế hoạch cần tính đến khả năng đáp ứng của nhà trường về cơ sở vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị của nhà trường phục vụ hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, khả năng tự làm đồ dùng dạy học của giáo viên và học sinh. Từ đó lựa chọn phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi cho phù hợp.
Hoạt động hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non giáo viên là người giữ vai trò quyết định đến chất lượng. Vì vậy khi thực hiện giáo viên cần thực hiện linh hoạt và sáng tạo bản thiết kế của mình, đồng thời sau mỗi tiết dạy giáo viên cần đối chiếu giữa kịch bản (giáo án) với thực tế việc thực hiện trên lớp để có những điều chỉnh cho các tiết sau.
Để quản lý tốt hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi của giáo viên, hiệu trưởng nhà trường cần quán triệt tốt quan điểm sau:
- Cần tạo điều kiện một cách thuận lợi nhất để giáo viên lên lớp có hiệu quả.
Mặt khác có thể tác động đến hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi thông qua dự giờ, trao đổi, rút kinh nghiệm về nội dung và phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, đánh giá, xếp loại chính xác giờ lên lớp.
- Tổ chức cho giáo viên học tập, nghiên cứu để nắm vững các tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại giờ dạy.
- Yêu cầu giáo viên phải chấp hành nghiêm chỉnh giờ, đảm bảo thời gian tiết học.
Việc quản lý tốt nề nếp dạy học trong nhà trường là điều kiện tốt để nâng cao chất lƣợng của hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi. Xây dựng nề nếp của trẻ nhằm đảm bảo tính nghiêm túc trong giảng dạy và thực hiện giảng dạy một cách đồng bộ. Để quản lý tốt hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi, hiệu trưởng cần có kế hoạch dự giờ thường xuyên, dự giờ đột xuất kết hợp trao đổi trực tiếp với giáo viên về khả năng học tập của học sinh, chất lượng toàn diện của giờ lên lớp, thường xuyên đánh giá hiệu quả của những biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi để điều chỉnh công tác quản lý của mình.
1.3.3.6. Quản lý việc dự giờ và đánh giá hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi của giáo viên
Thực tiễn cho thấy việc giáo viên dự các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi của đồng nghiệp thường xuyên có ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao kiến thức, kỹ năng sƣ phạm của giáo viên. Đây là một hoạt động mang tính sƣ phạm, trao đổi kinh nghiệm dạy học trong nhà trường đồng thời là cơ sở để đánh giá hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi của giáo viên.
Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi sẽ giúp cho người hiệu trưởng có đủ thông tin về nghiệp vụ sư phạm, năng lực chuyên môn của giáo viên.
Đây là cơ sở để hiệu trưởng có kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Vì vậy, người hiệu trưởng ngoài việc giao nhiệm vụ cho phó hiệu trưởng và các tổ trưởng chuyên môn quản lý thì còn phải trực tiếp dự giờ giáo viên. Để quản lý tốt công tác này, hiệu trưởng cần có kế hoạch và quy định cụ thể cho từng giáo viên về trách nhiệm dự giờ trong học kỳ và năm học.
1.3.3.7. Quản lý về kiểm tra đánh giá hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non
Kiểm tra đánh giá giáo viên nhằm có kế hoạch sát thực và phù hợp với trình độ giảng dạy của giáo viên và khả năng tiếp thu của trẻ nhằm giúp nhà trường tăng cường thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi để nâng cao chất lƣợng hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là một việc làm vô cùng quan trọng.