Sau khi kết thúc công tác đổ thải cần phủ xanh nhanh bề mặt bãi thải để chống sói mòn, tạo bụi và trả lại cảnh quan cho khu vực. Việc trồng cây phủ xanh bãi thải Chính Bắc tại mỏ than Núi Béo được tiến hành theo hai bước:
Bước 1: Trồng cây để cải tạo thành phần dinh dưỡng cho đất đá bãi thải
* Trên bề mặt bãi thải trồng các giống cây như: Keo, điền thanh trên bề mặt
50
Quá trình trồng cây trên bề mặt bãi thải Chính Bắc mỏ than Núi Béo được
thực hiện như sau:
- Tiến hành đào hố trồng cây với kích thước 0,4 x 0,4 x 0,4m, đất đổ
xung quanh miệng hố. Sau đó trộn phân vi sinh vào đất màu tỉ lệ 1/40, đổ lót
đáy hố với chiều dày 0,3m.
- Đặt cây vào hố trồng và lấp đất, lèn chặt gốc cây và tiến hành trồng lần lượt từ mức cao xuống mức thấp, xa trước gần sau với mật độ 2.200cây/ha.
- Sau đó theo dõi, chăm sóc tưới cây định kỳ trong năm đầu đến khi cây
phát triển ổn định. Hàng năm tiến hành trồng dặm thay thế những cây chết
hoặc không có khả năng sinh trưởng.
* Trên sườn dốc bãi thải trồng cỏ Vetiver: Đến nay mỏ than Núi Béo đã trồng được 7,9ha cỏ Vetiver và nhận thấy đây là loại cỏ có bộ rễ xốp, dầy đặc, ăn sâu từ 3÷5m và có khả năng chịu lực tốt, chính vì thế loại cỏ này ngăn được sự sói mòn, góp phần cải tạo đất. Quá trình trồng cỏ Vetiver tại các sườn bãi thải Chính Bắc mỏ than Núi Béo như sau:
- Ươm cây trong túi nhựa: Cỏ giống sau khi mua về được loại bỏ các cây
kém chất lượng, được tách chồi và cắt ngắn còn 12cm giâm trong bầu đất là
túi nhưa PE có kích thước dài x rộng: 15x5cm, đường kính túi 7cm. Đất trong bầu là đất mầu trộn với giá thể phân vi sinh với tỷ lệ pha trộn giá thể: đất = 2:1; các bầu được xếp sát nhau thành luống, được tưới nước 2 lần/ngày nếu thời tiết khô hanh; sau khoảng 45 ngày cây phát triển tốt, cao khoảng 30cm, rễ dài 5cm, đẻ 3÷5 nhánh sẽ được đưa đi trồng.
51
Hình 2.3. Cây Keo được trồng trên bề mặt bãi
Hình 2.4. Vườn ươm Cỏ Vetiver trên bãi thải Chính Bắc
- Trồng cỏ: Trên sườn tầng dọc theo các đường đồng mức tiến hành đánh rạch các kích thước rộng x sâu = 20÷20cm, khoảng cách các rạch từ 1,8÷2m và đổđầy giá thể phân vị sinh vào rạch; cỏVetiver được cắt ngọn để lại chiều
52
dài khoảng 20cm, tháo bầu đem trồng vào rạch với khoảng cách giữa các khóm 0,15÷0,2m và lấp đất chặt để tránh lay rễ.
- Chăm sóc cỏ: Trong tuần đầu tiên nếu thời tiết kho hạn, tưới nước cho cỏ như chế độ ươm cây. Kho cỏ phát triển được 6 tháng tiến hành cắt ngọn chỉđể lại chiều cao khoảng 20cm để phát triển rễ.
Hình 2.5: Cỏ Vetiver sau khi trồng được 1 năm
Bước 2: Trồng cây thân gỗ kết hợp với trả lại cảnh quan cho bãi thải:
Cây thầu dầu mới được trồng thử nghiệm để xem xét khả năng thích nghi đối với thổ nhưỡng, hoa Giấy đã được trồng đại trà tại bãi thải Chính Bắc,
trong thời gian vừa qua mỏthan Núi Béo đã trồng 2130 cây hoa Giấy tại sườn
tầng và Trúc Anh Đào tại mép mặt tầng đã tạo được cảnh quan cho bãi thải Chính Bắc. Qúa trình trồng hoa Giấy tại bãi thải Chính Bắc thực hiện:
- Chiều cao cây trồng trồng ban đầu: Với Trúc Anh Đào từ 1,2÷1,5m,
Hoa Giấy từ 0,7÷0,8m.
- Tiến hành đào hố trồng cây với kích thước 0,5 x 0,5 x 0,5m, với cự ly cây là 10m, cự ly hàng 10m, các hố được bố trí so le nhau, với những khu vực
53
nhiều đá sẽ lót bao tải dứa vào hố để giữ đất, sau đó trộn phân vi sinh với đất màu đổ vào hố.
- Đặt cây vào hố trồng và lấp đất, lèn chặt gốc cây và tiến hành trồng lần lượt từ mức cao xuống mức thấp.
- Sau đó theo dõi, chăm sóc tưới cây định kỳ trong năm đầu đến khi cây
phát triển ổn định. Hàng năm tiến hành trồng dặm thay thế những cây chết
hoặc không có khả năng sinh trưởng.
Hình 2.6. Cây hoa Giấy được trồng trên sườn bãi thải
2.5. Những kết quả đạt được và tồn tại của công tác hoàn nguyên môi trường các mỏ than lộ thiên ở quảng ninh hiện nay