8. Cấu trúc luận văn
2.4. Đánh giá thực trạng công tác xã hội hóa giáo dục tiểu học huyện
Trung tỉnh Thanh Hóa.
XHH GD là một chủ trương đúng đắn mà huyện đã triển khai thực hiện khá thành công. Tuy vậy, thành quả đạt được mới chỉ là bước đầu, những cản trở, khó khăn đang gặp phải còn rất nhiều. Đó là:
Thứ nhất, nhận thức về XHH GD tiểu học của các cấp, các ngành, đoàn và
nhân dân trên toàn huyện mặc dù đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng chưa đồng đều, chưa đầy đủ. Một số xã có phong trào phát triển mạnh như: Thị trấn, Hà Sơn, Hà Bình, Hà Hải, Hà Lai nhưng cũng còn một số ít xã chuyển mình chậm như Hà Vinh, Hà Long,.. Nguyên nhân của việc chuyển biến chậm này là nặng tư tưởng khoán trắng hoạt động GD cho nhà trường, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc GD học sinh chưa cao, tỷ lệ học sinh lười học, chất lượng học tập còn thấp.
Thứ hai, hoạt động của một số HĐGD xã, thị trấn chưa mạnh, tổ chức còn mang tính hình thức, chưa năng động sáng tạo, chưa xây dựng được quy chế hoạt động, chưa chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động; sự phối hợp hoạt động của các tiểu ban, các thành viên trong Hội đồng chưa cao. Vai trò tham mưu của HĐGD một số xã với cấp ủy Đảng, chính quyền còn hạn chế.
Thứ ba, nhìn chung hệ thống trường lớp, trang thiết bị của nhà trường còn hạn chế, nhiều trường không có các phòng chức năng phục vụ cho dạy và học, các phòng làm việc của Ban giám hiệu và các tổ chức trong nhà trường thiếu hoặc rất chật hẹp, khuôn viên chưa đủ diện tích, việc đầu tư các thiết bị, phương tiện dạy học hiện đại còn hạn chế. Thực tế đó có ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giảng dạy và học tập của các nhà trường.
Thứ tư, đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên thừa về số lượng theo định biên của Nhà nước, nhưng không cân đối về bộ môn, thiếu cục bộ. Các môn thừa nhiều là văn hóa, nhưng lại thiếu GV đặc thù các bộ môn như Mỹ thuật, Âm nhạc. Đặc biệt là thiếu GV phụ trách thư viện, thiết bị dạy học. Hiện nay hầu hết các trường đều phân công kiêm nhiệm công tác thư viện và thiết bị dạy học cho các GV đứng lớp nên nghiệp vụ, công tác phục vụ và bảo quản rất hạn chế.
Thứ năm, việc phân cấp quản lý về GD chưa phù hợp, chưa thống nhất; sự thống nhất giữa các khâu chuyên môn - tổ chức lao động - tài chính chưa hài hòa, còn chồng chéo, thậm chí có lúc mâu thuẫn nhau.
2.4.1.Nguyên nhân của thực trạng 2.4.1.1. Nguyên nhân thành công
Có được những thành công bước đầu trong việc thực hiện XHH GD nói chung và XHH GD tiểu học nói riêng ở huyện Hà Trung là do:
Thứ nhất, huyện Hà Trung có đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan Đảng, Chính quyền, các đoàn thể xã hội có trình độ, nhiệt tình, quan tâm tới sự nghiệp GD, coi GD là quốc sách hàng đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH quê hương đất nước hiện nay.
Thứ hai, huyện Hà Trung là mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, hiếu học, coi học tập là vấn đề có ý nghĩa then chốt trong sự phát triển, tiến bộ của địa phương. Do vậy, cộng đồng đã dồn sức lực, trí tuệ, đầu tư cho giáo dục.
Điều này đã được quán triệt trong tư tưởng, hành động của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi
dòng họ, mỗi phố, xóm, làng, xã...
Thứ ba, ngành GD có những thầy cô giáo và cán bộ lãnh đạo, quản lý tâm huyết với sự nghiệp GD. Hầu hết các CBQL và đội ngũ nhà giáo đều nỗ lực phấn đấu, chủ động phối hợp và tranh thủ sự ủng hộ của các lực lượng xã hội, huy động họ tham gia đóng góp nhân lực, tài lực, vật lực cho GD. Ngành đã có sự hướng dẫn chỉ đạo các cơ sở GD thực hiện công tác XHH GD phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và hoàn cảnh cụ thể của đơn vị.
2.4.1.2. Những nguyên nhân hạn chế
Một là, nhận thức về vai trò, vị trí của GD&ĐT tuy đã có những chuyển biến tích cực, nhưng sự thể hiện trong quá trình chỉ đạo, thực hiện XHH GD ở một số xã còn hạn chế, thiếu sự quản lý, chỉ đạo chưa mang tính thống nhất nên hiệu quả các hoạt động chưa cao.
Hai là, một số HĐGD các địa phương chưa xây dựng được chương trình, kế hoạch dài hạn, hợp lý để phát triển GD của địa phương. Một số nơi lựa chọn biện pháp thực hiện chưa thật sự sát hợp với hoàn cảnh, điều kiện của cơ sở, do vậy hiệu quả thực hiện chưa cao.
Ba là, dù đã tuyên truyền, nhưng vẫn có người, kể cả cán bộ hiểu XHH GD dưới góc độ phiến diện, hiểu đơn thuần là sự đóng góp, hỗ trợ kinh phí cho GD. Ở những nơi này, sự phối hợp giữa các lực lượng xã hội trong hoạt động GD chưa thật hiệu quả, thậm chí có nơi nảy sinh mâu thuẫn không đáng có.
Bốn là, mặc dù đã có quy chế phối hợp giữa các ngành, các cấp, các đơn vị
trong việc thực hiện XHH GD, nhưng ở một số ngành, đoàn thể, có người còn tham gia một cách hình thức, chưa thực sự vào cuộc với tất cả tâm sức và trí tuệ của mình vì sự nghiệp giáo dục chung.
Năm là, đội ngũ CBQL, GV một bộ phận năng lực chuyên môn và nghiệp vụ hạn chế, không đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội; Đội ngũ cán bộ phục vụ và nhân viên hành chính trong các trường học do hạn chế về định biên
nên thiếu tính đồng bộ, phải làm kiêm nhiệm nhiều việc, vì vậy thiếu tính chuyên môn sâu, khó đảm bảo yêu cầu công tác, nhất là cán bộ thiết bị, thư viện, kế toán.
Biểu 5: Bảng phân tích sơ đồ SWOT về XHH GD tiểu học ở huyện Hà Trung
Điểm mạnh Điểm yếu
- Năng lực của đội ngũ CBQL, GV và hội khuyến học huyện Hà Trung - Sự hưởng ứng của các cấp lãnh đạo, các ban ngành, đoàn thể, tổ chức, đơn vị và của người dân. - Sự thành công trong công tác XHH GD những năm gần đây. - Kết quả về thực hiện giáo dục cho mọi người và huy động mọi người chăm lo cho giáo dục tại địa phương.
- Có tác động rõ ràng và trực tiêp đến giáo dục trong nhà trường và công tác xóa đói giảm nghèo.
- Nhu cầu học tập ngày càng cao của người dân.
- Sự ra đời nhiều cụm làng nghề, công ty, xí nghiệp sản xuất...
- Thể chế về công tác XHH GD chưa rõ ràng.
- Cơ chế hoạch động về hệ thống tổ chức còn nhiều bất cập.
- Sự cam kết thực hiện giáo dục cho mọi người còn hạn chế (tài chính, con người, phương tiện).
- Kinh nghiệm và kỹ năng của đội ngũ thực hiện công tác XHH GD còn hạn chế.
- Chưa có một kế hoạch chiến lược dài hạn cho công tác XHH GD tiểu học. - Chưa có thù lao tương xứng đối với những người làm công tác quản lý các trung tâm HTCĐ
- Việc gắn kết hoạt động XHH GD với nâng cao kiến thức để làm tốt công tác XHH GD còn hạn chế.
Cơ hội Thách thức
- Các Nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước, kế hoạch của Bộ GD&ĐT về XHH GD và xây dựng XHHT.
- Tiềm năng cho các hoạt động
- Sự nhận thức không đầy đủ của cán bộ, đảng viên, người dân về công tác XHH GD.
- Sự trì trệ, bảo thủ, tệ quan liêu, hành chính hoá vẫn chưa dứt bỏ; cơ chế
XHH GD ở huyện Hà Trung còn rất lớn.
- Sự phát triển CNTT và yêu cầu đòi hỏi nguồn lao động có trình độ cao tại địa phương và xã hội rất lớn.
- Khả năng kết nối với các tổ chức trong và ngoài nước cao do hội nhập.
chính sách chưa khuyến khích người tài vào sư phạm và cống hiến cho GD. - Những mâu thuẫn, yếu kém trong hệ thống giáo dục ngày càng bộc lộ.
- Tìm kiếm một mô hình thực sự phù hợp cho công tác XHH GD tiểu học huyện Hà Trung
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Từ những nghiên cứu ở chương 2 cho thấy:
1. Thực tiễn XHH GD tiểu học trên địa bàn huyện Hà Trung đã khẳng định XHH GD là chủ trương đúng đắn, mang tầm chiến lược trong xu thế hội nhập kinh tế, văn hoá hiện nay.
2. Thực hiện chủ trương XHH GD huyện Hà Trung đã triển khai nhiều giải pháp và bước đầu đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Kết quả thực hiện XHH GD trong những năm qua trên địa bàn huyện cho thấy: XHH đã có những tác động tích cực đến phong trào GD huyện nhà. Tuy nhiên, phong trào XHH GD đã được các ngành, các cấp và các tầng lớp nhân dân đồng tình, hưởng ứng nhưng chưa tích cực, vẫn còn hạn chế cả về bề rộng lẫn chiều sâu: Nhận thức chung của toàn xã hội về XHH GD còn có mặt hạn chế; công tác quản lý, chỉ đạo, phối hợp chưa kịp thời; các giải pháp thực hiện thiếu đồng bộ; điều kiện KT- XH của địa phương còn gặp rất nhiều khó khăn chính là những nguyên nhân ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả công tác quản lý XHH GD tiểu học. Chính vì vậy công tác XHH GD tiểu học huyện Hà Trung cũng còn nhiều hạn chế, bất cập.
3. Cả thành tựu và hạn chế, bất cập trong việc thực hiện chủ trương XHHGD tiểu học ở huyện Hà Trung đều do những nguyên nhân chủ quan và khách quan, nếu
khắc phục được những nguyên nhân này thì có thể nâng cao hiệu quả của công tác XHH GD nói chung, XHH GD tiểu học nói riêng.
4. Những kết quả phân tích thực trạng trên đây, là những cơ sở thực tiễn quan trọng. Những cơ sở này cùng với cơ sở lý luận đã nghiên cứu, sẽ giúp chúng tôi tìm ra những giải pháp khoa học, khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công tác XHH GD tiểu học của huyện Hà Trung trong thời gian tới.
CHƯƠNG 3
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC TIỂU HỌC HUYỆN HÀ TRUNG - TỈNH THANH HÓA
3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp
Việc đề xuất các giải pháp quản lý XHH GD tiểu học nhằm góp phần đẩy mạnh sự nghiệp GD tiểu học tại huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa ổn định, phát triển, cần dựa trên các nguyên tắc sau:
3.1.1. Nguyên tắc đảo đảm tính mục tiêu
Nguyên tắc này đòi hỏi các giải pháp được đề xuất phải hướng vào thực hiện tốt công tác XHH GD tiểu học tại huyện Hà Trung, gắn thực hiện XHH GD với phát triển GD tiểu học, tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội, xóa đói giảm nghèo, thực hiện công bằng xã hội, với chiến lược phát triển GD góp phần thực hiện mục tiêu CNH, HĐH.
3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính toàn diện và hệ thống
Nguyên tắc này đòi hỏi các giải pháp được đề xuất phải tác động lên cả nhận thức lẫn hành vi của mọi thành viên trong xã hội. Mỗi người dân và toàn xã hội không chỉ được nâng cao nhận thức về trách nhiệm công tác XHH GD mà còn phải trực tiếp tham gia thực hiện XHH GD tiểu học bằng những hành động cụ thể của mình.
3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
Nguyên tắc này đòi hỏi các giải pháp được đề xuất phải đảm bảo thực hiện được các chức năng quản lý GD: kế hoạch hóa, tổ chức chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá quá trình GD.
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
Nguyên tắc này đòi hỏi các giải pháp được đề xuất phải phù hợp với điều kiện KT -XH, truyền thống lịch sử, văn hóa của huyện Hà Trung, đồng thời phải thích hợp với đại đa số người dân sống trên ở những vùng khác nhau của huyện.
Hệ thống các giải pháp phải phù hợp với điều kiện thực hiện chúng trong thực tiễn, trên cơ sở khai thác, tận dụng các nguồn lực của Nhà nước, của Ngành và của cộng đồng xã hội một cách hiệu quả nhất.
Các giải pháp đề xuất phải mang tính cụ thể, chỉ rõ hướng thực hiện và có khả năng áp dụng vào thực tiễn công tác quản lý XHH GD tiểu học tại huyện Hà Trung một cách thuận lợi, có tính hiện thực và đem lại hiệu quả cao.
3.2. Một số giải pháp quản lý công tác xã hội hóa giáo dục tiểu học huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa
3.2.1. Tuyên truyền nâng cao nhận thức của xã hội về chủ trương xã hội hóa giáo dục, trong đó có giáo dục tiểu học hóa giáo dục, trong đó có giáo dục tiểu học
3.2.1.1. Mục tiêu của giải pháp
Nâng cao nhận thức cho toàn xã hội về giá trị, vai trò lợi ích của GD, vị trí tầm quan trọng của việc tiến hành thực hiện XHH GD nói chung và XHH GD tiểu học nói riêng. Từ đó tạo ra được sự thống nhất về nhận thức, thống nhất ý chí, thống nhất hành động trong toàn xã hội đối với việc phát triển GD và XHH GD nói chung, XHH GD tiểu học nói riêng.
3.2.1.2. Nội dung của giải pháp
* Đối với các cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp
Trước hết là cấp ủy Đảng, phải có nhận thức đầy đủ, toàn diện, sâu sắc về XHH GD nói chung và XHH GD tiểu học nói riêng. Trên cơ sở đó các cấp ủy Đảng có chủ trương về XHH GD; Hội đồng nhân dân các cấp trước mỗi kỳ họp đại biểu HĐND tiếp xúc cử tri lấy ý kiến của nhân dân, thảo luận tại hội đồng, ra Nghị quyết. Kịp thời triển khai học tập các Nghị quyết, Chỉ thị, Thông tri, Quyết định của các cấp ủy Đảng, Chính quyền về GD và công tác XHH GD. Triển khai tuyên truyền thông qua Ban Tuyên giáo Huyện ủy, đội ngũ tuyên truyền viên, báo cáo viên, cán bộ các đoàn thể xã hội. Phòng GD cũng phải kịp thời có chương trình kế hoạch ký kết chương trình phối hợp hoạt động với các tổ chức đoàn thể, thông qua các tổ chức đoàn thể tuyên truyền, vận động đội ngũ CBGV, công nhân, viên chức, lao động và toàn thể nhân dân tích cực, tự giác tham gia công tác XHH GD.
Mặt khác UBND huyện, xã căn cứ vào chức năng quyền hạn của mình trên tinh thần chủ trương của cấp ủy Đảng vạch ra các chính sách, chương trình hành động, kế hoạch, biện pháp thực hiện để huy động các lực lượng xã hội tham gia
công tác XHH GD. Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp phải làm cho cán bộ, nhân dân nhận thấy rõ trách nhiệm xây dựng phát triển GD chính là phát huy nội lực, biến nhận thức thành hành động thực tế. Bên cạnh đó cũng phải đẩy mạnh phong trào nghiên cứu học tập Luật giáo dục năm 2005 và Luật giáo dục sửa đổi năm 2009 và các văn bản Luật để nhân dân hiểu và thực hiện.
* Đối với Phòng GD& ĐT
Để làm tốt điều này, đòi hỏi Phòng GD&ĐT phải tham mưu tốt cho Ban Tuyên giáo Huyện ủy, phối hợp với Phòng Văn hóa thông tin huyện để chọn người có trình độ, am hiểu lĩnh vực GD, tâm huyết với sự nghiệp GD. Xây dựng được chương trình, kế hoạch cụ thể để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, với tất cả các hình thức như: tuyên truyền miệng thông qua phụ huynh học sinh, tuyên truyền qua hệ thống thông tin đại chúng, tuyên truyền qua các lớp tập huấn, các buổi nói chuyện chuyên đề, …
T ch c b i dổ ứ ồ ưỡng nh n th c v n ng l c cho CBQL các c p trong công tácậ ứ à ă ự ấ XHH GD. T ch c th o lu n v v n ổ ứ ả ậ ề ấ đề qu n lý công tác XHH GD ả để tìm ra nh ng v n ữ ấ đề ư đượ à ch a c l m sáng t , ch a rõ trong quá trình qu n lý. Trỏ ư ả ường h p n u th y c n thi t có th t ch c m i chuyên gia, c t cán c a huy n, t nhợ ế ấ ầ ế ể ổ ứ ờ ố ủ ệ ỉ trong l nh v c qu n lý XHH GD v t ng ĩ ự ả ề ừ đơ ị để ồ ưỡn v b i d ng t i ch .ạ ỗ
Ph i h p các huy n lân c n ố ợ ệ ậ để CBQL được tham gia sinh ho t có sạ ự