Giáo án Sinh Học 7: Động vật không xương sống

MỤC TIÊU I. Kiến thức

- Chỉ ra được vai trò tích cự của ĐVNS và những tác hại do ĐVNS gây ra.

TIẾN TRÌNH

- Sinh sản: vô tính và hữu tính Hoạt đông 2: Vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh. - Đại diện nhóm ghi kết quả vào bảng, cỏc nhúm khỏc theo dừi và bổ sung - Yêu cầu các nhóm trình bày.

THỦY TỨC

• MỤC TIÊU 1. Kiến thức

- Thủy tức bắt mồi bằng tua miệng, quá trình tiêu hóa thực hiện ở khoang tiêu hóa nhờ dịch của tế bào tuyến. - Vừa vẽ lên bảng sự mọc chồi vừa giải thích hiện tượng mọc chồi, sự sinh sản hữu tính và khả năng tái sinh.

Bài cũ : Kiểm tra 15phút I Bài mới

Việc rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và ăn rau phải rửa thật sạch thì có liên quan gì đến bệnh giun đũa?. + Giun đũa trưởng thành sống ở ruột non người, trứng  ngoài phát triển thành ấu trùng  chuyển thể và lột xác 4 lần  cơ thể trưởng thành.

Hướng dẫn về nhà : - Đọc sgk và bài ghi để chỉnh lý

+ Trứng giun và ấu trùng phát triển ngoài môi trường  dễ lây nhiễm nhưng cũng dễ tiêu diệt?.

GIUN ĐẤT

• MỤC TIÊU

Giun đất có cấu tạo ngoài phù hợp với lối sống chui rúc trong đất ntn??. - Di chuyển bằng cách cơ thể phình duỗi xen kẽ, vòng tơ là điểm tựa kéo cơ thể về 1 phía.

Bài mới :Nêu mục đích yêu cầu của tiết thực hành chúng ta sẽ tìm hiểu cấu tạo của giun đất qua vật mẫu

- Cho kiểm tra sản phẩm của các nhóm bằng cách gọi 1 nhóm mổ đẹp lên trình bày cách mổ và 1 nhóm chưa đúng lên trình bày?. + Mổ mặt lưng, nhẹ tay, đường kéo ngắn, lách nội quan từ từ ngâm vào nước.

Bài cũ : Giun đất có cấu tạo ngoài để thích nghi với đời sống trong đất ntn?

Ký sinh ngoài (bán ký sinh) Tự do. Tự do, ký sinh ngoài Tự do. - Giáo viên treo bảng đáp án chuẩn và cung cấp thêm thông tin do lối sống và môi trường sống khác nhau  giun đốt có nhiều dạng. Căn cứ vào đặc điểm người ta chia làm 3 lớp quan trọng:. + Giun nhiều tơ: rươi, róm biển, bông thùa  chi bên phát triển thích nghi bơi lội trong nước. + Giun ít tơ: giun đất, giun đỏ, di chuyển trong đất  chi bên ít phát triển. + Lớp đỉa: các loại đỉa, vắt, vét …có biến đổi để thích nghi với đời sống bán ký sinh  giác bám, ruột tịt phát triển. ? Quan sát bảng và thông tin em có kết luận gì?. Tuy môi trường sống và lối sống đãm làm cho cơ thể biến đổi khác nhau, song chúng vẫn mang đặc điểm chung của ngành. Hoạt động 2: Đặc điểm chung của giun đất. Hoạt động của Gv Nội dung. - Hướng dẫn hs trao đổi nhóm, hoàn thành bảng 2. - Trao đổi nhóm để thống nhất và hoàn thiện bảng 2. - Treo bảng câm để hs điền đáp án TT Đại diện. Đặc điểm Giun đất Giun đỏ Đỉa Rươi. 1 Cơ thể phân đốt. Cơ thể không phân đốt Có thể xoang. Có hệ tuần hoàn. Hệ thần kinh và giác quan phát triển Di chuyển nhờ chi bên. Ống tiêu hóa phân hóa Hô hấp qua da hay mang. Hoạt động của Gv Nội dung. ? Giun đốt có vai trò gì trong tự nhiên và đời sống con người?. - Ích lợi: Làm thức ăn cho người và động vật. Làm cho đất tơi xốp, thoáng, màu mỡ. - Tác hại: Hút máu người và động vật. - Qua bài học em hiểu thêm được những gì?. - Cho hs đọc phần kết luận sgk:. 1) Để nhận biết đại diện giun đốt cần dựa vào đặc điểm nào?. 2) Động vật dưới đây được xếp cùng ngành với giun đất là:. Tất cả đều đúng 3) Cấu trúc ở giun đất mà không có ở giun dẹp và giun tròn là.

Mục tiêu

Tập đoàn ..dù có nhiều ..nhưng vẩn chỉ là một nhóm động vật ..vì mổi tế bào vẩn vận động và dinh dưởng độc lập. Cấu tao ngoài giun đất thích nghi với lối sôngd tring đất như cơ thể hình giun các đốt phần đầu có thành cơ phát triển chi bên tiêu giảm như vẩn giử các vòng tơ để làm chổ dựa khi chui rúc trong đất.

TRAI SÔNG

• TIẾN TRÌNH I. Ổn định tổ chức

- Cho hs quan sát H18.3  đối chiếu trên vật mẫu và phân biệt các phần - Giải thích cấu tạo áo trai khoang áo. - Trứng được thụ tinh  ấu trùng (mang trai mẹ)  ấu trùng (da, mang cá)  rơi xuống bùn phát triển thành trai trưởng thành.

TIẾN TRÌNH 1. Ổn định tổ chức

- Sống ở cạn, nước ngọt, nước mặn - Chúng có lối sống vùi lấp, bò chậm chạp và di chuyển tốc độ cao (bơi) Hoạt động 2: Một số tập tính ở thân mềm. + Nhờ hệ thần kinh phát triển (hạch não) làm cơ sở cho tập tính phát triển - Cá nhân thu nhận  qua kênh hình và kênh chủ ở sgk.

Hướng dẫn về nhà

- Xem lại bài học đói chiếu với thực hành - Tìm hiểu vai trò của thân mềm.

TÔM SÔNG

- Hướng dẫn hs quan sát mẫu đối chiếu với hình vẽ xác định vị trí của phần phụ. - Vỏ cấu tạo bằng kitin có ngấm thêm canxi cứngche chở và chỗ bám cho hệ cơ phát triển.

PHƯƠNG PHÁP : Thực hành I C. CHUẨN BỊ

- Sau khi quan sát xong hệ tiêu hóa, nhẹ nhàng gỡ bỏ toàn bộ hệ tiêu hóa và các bó cơ  lộ ra hệ thần kinh. Hoặc: găm ngửa con tôm trên chậu mổ  qua tấm bụng trong suốt cũng thấy hệ thần kinh.

PHƯƠNG PHÁP Giải quyết vấn đề

- Các nhóm thảo luận  đánh vào ô trống theo thứ tự đúng với tập tính chăng lưới ở nhện. TT Các đại diện Nơi sống Hình thức sống ahưởng đến người Kí sinh Ăn thịt Có lợi Có hại 1.

CHÂU CHẤU

Gv: châu chấu (có số lượng loài) rất dễ gặp ngoài thiện nhiên, có cấu tạo tiêu biểu, kích thước lớp, dễ quan sỏt  được chọn làm đại diện cho lớp sõu bọ  để hiểu rừ về sõu bọ. - Đẻ trứng (thành ổ dưới đất)  châu chấu non qua nhiều lần lột xác  châu chấu trưởng thành  phát triển qua biến thái?.

Bài cũ : Nêu đặc điểm để nhận biết châu chấu nói riêng và sâu bọ nói chung

+ Chuồn chuồn: biến thái không hoàn toàn: ấu trùng gọi là bà mụ (ở dưới nước) khi trưởng thành bà mụ bò lên cạn lột xác  chuồn chuồn. - Cho biết một số sâu bọ có hại ở địa phương em và nêu biện pháp phòng trừ.

TIẾN TRÌNH 1. Nêu vấn đề

+ Ngoài những tập tính trên em còn phát hiện thêm những tập tính nào khác ở sâu bọ. - Hs dựa vào hiếu và nội dung ghi chép  trao đổi nhóm và hòan thiện nội dung.

Ổn định tổ chức : 2. Bài cũ

- Nhờ sự thích nghi với ĐKS và môi trường khác nhau mà chânkhớp rất đa dạng về cấu tạo, môi trường sống và tập tính. - Cá nhân nghiên cứu thông tin và bằng những kiến thức đã học, lựa chọn những đại diện có ở địa phương để điền bảng.

CÁ CHÉP

Qua những thông tin trên em có kết luận gì về đời sống và môi trường sống cũng như sinh sản của cá chép?. - Tổ chức cho hs quan sát tranh vẽ, đối chiếu với vật mẫu (mô hình)  nhận biết các bộ phận trên cơ thể cá.

Kỹ năng : Rèn kỹ năng mổ ĐV có xương sống, kỹ năng trình bày mẫu mô, phối hợp làm việc, hợp tác nhóm nhỏ

Vây cá có các tia vây được ăng bởi da mỏng, khớp động với thân. - Gv treo tranh: gọi hs lên trình bày đặc điểm cấu tạo ngoài cá chép.

PHƯƠNG PHÁP Thực hành theo nhóm

- Nằm dưới xương nắp mang trong phần đầu, gồm các lá mang, gần các xương cung mang  có vai trò trao đổi khí. - Nằm phía trước khoang thân, ứng với vây ngực, cobóp để đẩy máu vào ĐM  giúp cho sự tuần hoàn máu.

Giáo dục : ý thức, thái độ bảo vệ động vật có ích

Mắt và lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu (mũi Khi bơi vừa thở vừa. thông với khoang miệng và phổi) quan sát xung quanh Da đầu phủ chất nhầy và ẩm (dễ thấm khí) Giảm ma sát và giúp hô. Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch vừa thích nghi với đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn?.

Bài cũ : Trình bày đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở nước, ở cạn

+ Các bộ khung nâng đỡ cơ thể. + Là nơi bám của cơ  di chuyển + Tạo thành khoang bảo vẹ bộ não, tủy sống và các nội quan. Hoạt động 2: Quan sát da và các nội quan trên mẫu mổ. Hoạt động của gv Nội dung. Quan sát mắt trong và nhận xét. - Hướng dẫn thảo luận. - Đến từng nhóm yc hs chỉ từng cơ quan trên mẫu mổ. ? Hệ tiêu hóa của ếch có đặc điểm gì khác cá?. ? Vì sao ếch xuất hiện phổi mà vẫn trao đổi khí qua da?. ? Trình bày sự tuần hoàn máu?. Quan sát trên da :. - Làm theo hướng dẫn của gv. - Mặt trong da có nhiều mạch máu để trao đổi khí. Quan sát nội quan :. - Đại diện nhóm trình bày  các nhóm bổ sung sai sót. + Phổi có cấu tạo giản đơn, hô hấp qua da là chủ yếu. Tiêu hóa Hô hấp. Tuần hoàn Thần kinh Bài tiết Sinh dục. - Miệng có lưỡi phóng ra để bắt mồA. - Dạ dày lớn, ruột ngắn, gan mật lớn, có tuyến tụy. - Xuất hiện phổi, hô hấp nhờ sự nâng lên hạ xuống của thân miệng. Xuất hiện vòng tuần hoàn phổi. - Thận vẫn là thận giữa giống cá, có ống dẫn, bóng đáA. - Ếch đực không có cơ quan giao phối, con cái đẻ trứng, thụ tinh ngoàA. Hoạt động: Các nhóm báo cáo thu hoạch - Đại diện nhóm báo cáo, gv nhận xét và bổ sung. 1) Xuất hiện phổi và vòng tuần hoàn phổi, tim 3 ngăn.

Giáo dục : Thái độ, ý thức bảo vệ động vật có ích

ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG. trường nước khác nhau  ảnh hưởng đến cấu tạo ngoài từng bộ phận. khỏc theo dừi, bổ sung. Tên bộ lưỡng cư Đặc điểm phân biệt. Hình dạng Đuôi KT chi sau Có đuôi. Không đuôi Không chân. Dàu, giống TL Ngắn. Nhỏ, dài giống giun. Dẹp Ko có Ko có. Gần bằng nhau Dài. ? Qua những thông tin trên em hãy cho biết lưỡng cư gồm mấy bộ, đặc điểm của từng bộ?. Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm sinh học của lưỡng cư. Hoạt động của gv Nội dung. - Treo bảng phụ, cho hs trình bày đáp án bằng cách dán các mảnh giấy ghi câu trả lời đúng. - Thông báo câu trả lời đúng. - Cá nhân tự thu nhận thông tin qua hình vẽ. - Đại diện nhóm lên chọn đáp án và dán vào bảng phụ, các nhóm khác theo dừi, bổ sung. T2 Tên đại diện Đ2 nơi sống Hoạt động Tập tính tự vệ 1 Cóc Tam Đảo Chủ yếu trong nước Chủ yều ban đêm Trốn chạy, ẩn nấp. 2 Ễnh ương lớn Ưa ở nước hơn Ban đêm Doạ nạt. 3 Cóc nhà Ưa ở cạn hơn Chiều và đêm Tiết nhựa độc 4 Ếch cây Trên cây, bụi cây Ban đêm Trôn chạy, ẩn nấp 5 Ếch giun Chui luồn trong hang Cả ngày và đêm Trôn chạy, ẩn nấp. *Kết luận: ND ở bảng Hoạt động: Đặc điểm chung của lưỡng cư. Hoạt động của gv Nội dung. - Treo bảng phụ ghi các đặc điểm và yêu cầu hs trao đổi nhóm  hoàn thiện. - Nêu câu hỏi và rút ra đặc điểm chung. - Cá nhân dựa vào kiến thức đã học và bảng để hoàn thiện. MTS Cqdi chuyển. Tocơ tim thể. Máu trog TT. Máu đi nuôi. tuần hoàn nước. ? Qua bảng em hãy rút ra kết luận về đặc điểm chung của lưỡng cư?. - Thụ tinh ngoài, nòng nọc phát triển qua biến tháA. - Là động vật biến nhiệt. Hoạt động 1: Vai trò của lưỡng cư. Hoạt động của gv Nội dung. ? Lưỡng cư có vai trò gì đối với con người? Ví dụ. ? Vì sao hệ cơ quan có vai trò tiêu diệt sâu bọ của lưỡng cư bổ sung cho hoạt động của chim?. ? Muốn bảo vệ những loài lưỡng cư có ích ta cần phải làm gì?. - Cá nhân nghiên cứu lại thông tin và bằng sự hiểu biết để trả lời câu hỏA. - Làm thức ăn cho ngườA. - Tiêu diệt sâu bọ và động vật trung gian truyền bệnh. - Qua bài học em hiểu thêm được những gì?. - BT: hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng về đ2 chung của lưỡng cư:. 1) Là động vật biến nhiệt. 6) Phát triển có biến tháA.

Bài củ : Nêu đặc điểm chung và vai trò của lưỡng cư?

- Yc hs quan sát H38.2 đọc thông tin sgk và nêu thứ tự cử động của thân và đuôi khi thằn lằn di chuyển. + Thân uốn sang phải  đuôi uốn sang trái, chi trước phải, chi sau trái chuyển lên phía trước và ngược lạA.

Giáo dục : Thái độ yêu thích môn học

Hoạt động của gv Nội dung - Yc hs quan sát tranh vẽ, kết hợp tranh. - ểng tiờu húa phõn húa rừ: ruột già có khả năng hấp thụ lại nước.

PHƯƠNG PHÁP Giải quyết vấn đề + hoạt động nhóm I C. CHUẨN BỊ

Hoạt động của gv Nội dung - Yc hs nghiên cứu sgk và trả lời câu.

TIẾN TRÌNH 1. Ổn định tổ chức

Hoạt động 2: Quan sát các nôi quan trên mẫu mổ Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Yc hs quan sát H42.2  xác định vị. - Cho hs quan sát mẫu mổ  nhận biết các hệ cơ quan và thành phần cấu tạo của từng hệ  hoàn thành bảng tr.139 sgk.

C. CHUẨN BỊ

- Lối sống và MTS phong phú Hoạt động 2: Đặc điểm chung của lớp chim Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Cho hs nêu đặc điểm chung của. Đà điểu có cấu tạo thích nghi với tập tính chạy nhanh trên thảo nguyên và sa mạc khô nóng.

MỤC TIÊU

- Gv:ngoài đặc điểm sinh sản, khi phân chia người ta còn dựa vào điều kiện sống, chi và bộ răng. Kanguru có cấu tạo phù hợp với đời sống chạy nhảy trên đồng cỏ , tại sao Kanguru con phải ở trong túi ấp của mẹ??.