Bài giảng nguyên lý kế toán: Phương pháp đối ứng tài khoản

Phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán

Là phương pháp kế toán sử dụng để tổng hợp số liệu từ các sổ kế toán theo mối quan hệ cân đối vốn có của đối tượng kế toán, nhằm cung cấp các chỉ tiêu kinh tế tài chính cho các đối tượng sử dụng thông tin kế toán phục vụ cho công tác quản lý các hoạt động tài chính của đơn vị. Khi ghi nhận một khoản doanh thu thì phải ghi nhận một khoản chi phí tương ứng có liên quan.

Trình tự tính giá thành sản phẩm, dịch vụ

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá và các chi phí khác mà doanh nghiệp bỏ ra để tiến hành các hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định. Do đó, chi phí sản xuất trong kỳ: bao gồm cả chi phí sản xuất nằm trong cả giá trị sản phẩm hoàn thành, sản phẩm hỏng và sản phẩm dở cuối kỳ (nếu có).

Khái quát về phương pháp đối ứng tài khoản

Là phương pháp kế toán sử dụng tài khoản kế toán để phân loại đối tượng kế toán theo nội dung kinh tế, để ghi chép, phản ánh và kiểm tra một cách thường xuyên, liên tục, có hệ thống tình hình hiện có và sự vận động của từng đối tượng kế toán cụ thể. - Nhờ có phương pháp đối ứng tài khoản có thể hệ thống hoá thông tin cụ thể, chi tiết về tình hình tài sản và sự vận động của tài sản ở từng đơn vị phục vụ cho yêu cầu quản trị kinh doanh, yêu cầu phân cấp quản lý kinh tế trong đơn vị, cũng như yêu cầu quản lý tài sản ở đơn vị.

Tài khoản và phân loại tài khoản kế toán

Tài khoản kế toán là hình thức biểu hiện của phương pháp đối ứng tài khoản được sử dụng để phản ánh, kiểm tra một cách thường xuyên, liên tục, có hệ thống tình hình hiện có và sự vận động của từng đối tượng kế toán cụ thể. Hay số dư phản ánh giá trị thực tế của đối tượng kế toán tài một thời điểm nhất định (thường tại thời điểm đầu kỳ và cuối kỳ) + Sự vận động tăng giảm của đối tượng kế toán được phản ánh trên tài khoản kế toán gọi là số phát sinh tăng và số phát sinh giảm.

Phương pháp ghi chép trên tài khoản kế toán 1 Các mối quan hệ đối ứng tài khoản

Các đối tượng kế toán trong cùng một nghiệp vụ kinh tế phát sinh luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: đó là mối quan hệ chuyển hóa lẫn nhau, mối quan hệ nhân quả, nó kéo theo mối quan hệ giữa các tài khoản kế toán dùng để phản ánh các đối tượng kế toán đó. Khái niệm: Là việc phản ánh nghiệp vụ kinh tế phát sinh cùng một lúc vào các tài khoản liên quan theo đúng mối quan hệ khách quan giữa các đối tượng kế toán do nghiệp vụ kinh tế tác động đến.

Những vấn đề chung về các quá trình kinh doanh chủ yếu

Quá trình kinh doanh lặp đi lặp lại theo một trật tự nhất định tạo thành chu kỳ kinh doanh và trong quá trình kinh doanh vốn của doanh nghiệp thay đổi cả về hình thái lẫn giá trị. Chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất diễn ra ba quá trình: Quá trình mua hàng (quá trình cung cấp), quá trình sản xuất, quá trình bán hàng.

Kế toán quá trình mua hàng 1. Khái niệm, nhiệm vụ

- Tính toán, tổng hợp đầy đủ, trung thực, kịp thời, các khoản chi phí chi ra trong sản xuất, phục vụ cho việc tính toán giá thành sản xuất sản phẩm, thực hiện kiểm tra việc chấp hành các định mức chi phí và các dự toán chi phí trong sản xuất, nâng cao hiệu quả của chi phí. - Công dụng: Dùng để phản ánh tiền lương và phụ cấp lương phải trả công nhân trực tiếp sản xuất, chế tạo sản phẩm hay thực hiện các lao vụ dịch vụ cùng các khoản trích theo tỷ lệ quy định vào quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ tính trên tổng số lương và phụ cấp lương phải trả cho công nhân sản xuất trong kỳ.

Kế toán quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm, nhiệm vụ

* Công dụng: Phản ánh số tiền giảm trừ cho khách hàng ngaòi hoá đơn hay hợp đồng cung cấp dịch vụ do các nguyên nhân như hàng kém phẩm chất, không đúng quy cách …. Tài liệu bổ sung: Biết rằng doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên, hạch toán thuế giá trị gia tăng theo phơng pháp khấu trừ.

Kiểm tra số liệu kế toán chi tiết 1. Sổ chi tiết tài khoản

- Dựa vào số liệu trên dòng tổng cộng của bảng để đối chiếu kiểm tra xem số liệu trên dòng này có phù hợp với số liệu trên tài khoản tổng hợp hay không (Số dư đầu kỳ, số phát sinh, số dư cuối kỳ). - Nếu số liệu tương ứng không phù hợp giữa dòng tổng cộng này với tài khoản tổng hợp thì số liệu hạch toán trên các tài khoản cần xem xét lại sai ở chỗ nào để sửa chữa như các phương pháp chữa sổ kế toán.

Kiểm tra số liệu kế toán tổng hợp trên Bảng cân đối tài khoản 1. Nội dung và kết cấu của bảng cân đối tài khoản

- Sau khi liệt kê hết số liệu của tài khoản chi tiết thuộc loại tài khoản tổng hợp phản ánh trên bảng này thì tổng cộng số liệu (cột số tiền) theo cột để ghi vào dòng tổng cộng cuối bảng. Sau khi kiểm tra nếu không đảm bảo tính cân đối trên chứng tỏ việc ghi chép của kế toán vào tài khoản có sự nhầm lẫn, sai sót cần phải được kiểm tra, phát hiện và tiến hành sửa chữa số liệu trên tài khoản theo phương pháo chữa sổ thích hợp.

Kiểm tra số liệu kế toán tổng hợp trên Bảng đối chiếu số phát sinh và số dư theo kiểu bàn cờ 1. Nội dung và kết cấu của bảng đối chiếu số phát sinh và số dư theo kiểu bàn cờ

- Phương pháp tổng hợp cân đối giúp cho việc tổng hợp tài liệu kinh tế theo ngành và toàn bộ nền kinh tế quốc dân, từ đó nghiên cứu ban hành các chính sách, chế độ, thể lệ về kinh tế tài chính phù hợp, đề ra các giải pháp, các quyết định tối ưu, định hướng cho hoạt động quản lý và điều hành các hoạt động của đơn vị trong hiện tại và tương lai, thúc đẩy sự phát triển của đơn vị, của toàn bộ nền kinh tế quốc dân và của toàn xã hội. - Ngoài 2 phần tài sản và nguồn vốn, bảng cân đối kế toán còn có thêm phần các chỉ tiêu ngoài bảng cân đối kế toán ở phần cuối bảng cân đối để phản ánh tài sản của đơn vị khác mà đơn vị có trách nhiệm quản lý sử dụng và phản ánh bổ sung cho các chỉ tiêu ở 2 phần tài sản và nguồn vốn trong bảng cân đối kế toán.

Nguồn kinh phí và quỹ khác 430

Khái niệm: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là báo cáo tài chính tổng hợp phản ánh khái quát tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tình hình thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với nhà nước về các khoản thuế và các khoản phải nộp khác trong một kỳ kế toán nhất định. - Thông qua các chỉ tiêu trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh để kiểm tra phân tích và đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch dự toán chi phí sản xuất, giá vốn, doanh thu của số sản phẩm hàng hóa đã tiêu thụ, tình hình chi phí và thu nhập của hoạt động khác cũng như kết quả tương ứng của từng hoạt động.

30 17. Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp

• Các hình thức sổ kế toán (các hình thức kế toán)

Là những tờ sổ được xây dựng theo mẫu nhất định có liên hệ chặt chẽ với nhau được sử dụng để ghi chép, hệ thống hoá thông tin về các hoạt động kinh tế tài chính trên cơ sở số liệu của chứng từ kế toán theo đúng phương pháp kế toán nhằm cung cấp thông tin có hệ thống phục vụ công tác lãnh đạo và công tác quản lý các hoạt động kinh tế tài chính trong đơn vị. Đối với những đơn vị có quy mô sản kinh doanh lớn, có nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh, địa bàn hoạt động của các đơn vị này lại ở xa trung tâm chỉ huy, trong trờng hợp này, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công việc sản xuất kinh doanh ở cơ sở, mặt khác đảm bảo việc cập nhật sổ sách kế toán trong toàn doanh nghiệp, sự cần thiết khách quan là tại các đơn vị hình thành tổ chức kế toán hay nói cách khác ngời lãnh đạo doanh nghiệp phải phân cấp việc hạch toán kế toán cho các đơn vị sản xuất kinh doanh phụ thuộc.

Trong tháng 01/2009 có các nghiệp vụ kinh tế phát sinh

Kết chuyển chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, kết chuyển chi phí thuế TNDN cho thành phẩm tiêu thụ trong kỳ. * Tài liệu bổ sung: Doanh nghiệp thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và tính thuế GTGT theo phư- ơng pháp khấu trừ thuế.