Vì vậy, em chọn đề tài số 1: “Anh/chị hãy phân tích kỹ năng nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự ?” l
Trang 1BỘ TƯ PHÁP
ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN KỸ NĂNG THAM GIA GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ
Đề tài:
Đề 1: (Anh/chị) hãy phân tích kỹ năng nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết
vụ án dân sự ?
HÀ NỘI - 12/2021
Mã học viên : K18ICQ101
Trang 2I Phần mở đầu
Nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự là một hoạt động thường xuyên và quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án dân sự của Thẩm phán, Hội thẩm và trong qua trình tham gia tố tụng dân sự của dân sự của Kiểm sát viên, Luật sư Thực tiễn cho thấy chất lượng nghiên cứu hồ
sơ vụ án dân sự có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng giải quyết vụ án dân sự theo đó nếu việc nghiên cứu hồ sơ được thực hiện nghiêm túc chặt chẽ và khoa học thì sẽ nâng cao được chất lượng giải quyết vụ án, ngược lại nếu việc nghiên cứu hồ sơ vụ án thực hiên qua loa, sơ sài thì chất lượng giải quyết vụ án không cao, có thể dẫn đến làm tăng tỷ lệ án bị huỷ, sửa.Thực chất thì chất lượng nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự phụ thuộc vào kỹ năng, phương pháp nghiên cứu hố sơ, theo đó nếu người nghiên cứu tốt và phương pháp nghiên cứu chuyên sâu thì chất
lượng nghiên cứu sẽ được nâng cao Vì vậy, em chọn đề tài số 1: “(Anh/chị) hãy phân tích
kỹ năng nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự ?” làm tiểu luận kết thúc học phần kỹ năng tham
gia giải quyết vụ án dân sự dành cho sinh viên văn bằng hai tại trường Đại học Luật Hà Nội
II Phần nội dung
1 Khái niệm
Nghiên cứu hồ sơ vụ án là một công việc hết sức quan trọng và cần thiết Vụ án đủ đơn giản đến đầu thi Luật sư cũng phải dành thời gian để nghiên cứu hồ sơ vụ án Việc nghiên cứu hồ sơ vụ án một cách toàn diện, có hệ thống, khách quan giúp Luật sư nắm bắt được những mặt mạnh, mặt yếu của khách hàng của mình, trên cơ sở đó hình thành các luận cứ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ Việc nghiên cứu hồ sơ vụ án có thể đi theo nhiều hướng khác nhau tuỳ thuộc vào việc Luật sư có tham gia tố tụng từ giai đoạn nào Nguyên tắc là nghiên cứu một cách toàn diện nhưng không nhất thiết phải nghiên cứu lại những văn sẽ mà mình đã biết trước đó
2 Kỹ năng nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự
2.1 Nghiên cứu hồ sơ một cách toàn diện
Nghiên cứu hồ sơ một cách toàn diện về thực chất là nghiên cứu lướt qua toàn bộ hồ
sơ để nắm bắt được cái hồn của hồ sơ và kiểm tra xem những gì mình đã biết được thông qua các chứng cứ do khách hàng của mình cung cấp những gì mình chưa biết do chứng cứ của
Trang 3phía bên kia cung cấp Sau khi đã lướt qua một lượt toàn bộ hồ sơ, Luật sự sẽ đi vào nghiên cứu kỹ chi tiết, nhất là đối với những phần mà chưa được biết trước đó hoặc biết nhưng chưa
kỳ Thực tiễn hành nghề của Luật sư đã cho thấy trong rất nhiều trường hợp Luật sư nghiên cứu không toàn diện dẫn đến việc bỏ sót nhiều tình tiết quan trọng của vụ ăn Điều này đã dẫn đến hiện tượng ra trước Toà án, Luật sư đưa ra các luận cứ kém thuyết phục do có nâu thuẫn với các tài liệu khác trong hồ sơ Để khắc phục tình trạng này, khi nghiên cứu hồ sơ, Luật sư cần cần trong xem xét kẻ cả các tài liệu không liên quan đến chân chủ của mình Chính những tài liệu tưởng như không liên quan này lại có thể có những mối liên hệ mang tính dẫn dắt Nếu không nghiên cứu chúng hoặc nghiên cứu không kỹ, có thể sẽ không đưa ra được những kết luận lôgic và xác thực Việc nghiên cứu hồ sơ một cách toàn diện có thể được tiến hành nhiều lần, lập đi lặp lại Mỗi một lần như thể giúp luật sự phát hiện ra những điều quan trọng giúp để đưa ra các lập luận cứ thể hơn Sau khi đã nghiên cứu hồ sơ một cách toàn diện thì Luật
sư bắt đầu nghiên cứu chi tiết Có thể nghiên cứu chi tiết thực một trình tự được trình bày dưới đây
2.2 Nghiên cứu hồ sơ của bị đơn
Nghiên cứu các tài liệu của bị đơn (trong trường hợp là Luật sư của nguyên đơn ) Là Luật sư của nguyên đơn thì cần thiết bắt đầu việc nghiên cứu hồ sơ từ các tài liệu do phía bị đơn cung cấp Thông thường tài liệu của phía bị đơn cung cấp bao gồm các tài liệu mà bị đơn dùng để phản bác lại yêu cầu của nguyên đơn Các tài liệu chứng minh cho các yêu cầu phản yêu cầu của bị đơn Cần nắm bắt được ý tưởng của các tài liệu đó để nếu cần thiết thì soạn thảo tự khai gửi cho Toà án hoặc kết hợp khi Tòa án lấy lời khai thi đưa ra các lập luận với mục đích bác bỏ chúng
2.3 Nghiên cứu các tài liệu do Toà án xác minh thu nhập được
Đây là một phần rất quan trọng trong toàn bộ hồ sơ vụ án Thông thường, trước khi tiếp xúc với hồ sơ, Luật sư chưa biết đến những tài liệu nà , vì vậy cần thiết phải nghiên cứu kỹ, toàn diện có hệ thống để nắm bắt được quan điểm của Toà án về vụ án cao cấp liệu này có thể
bổ sung cho các tài liệu của khách hàng Trong rất nhiều trường hợp các tài liệu nếu dùng một mình tưởng như mâu thuẫn với nhau nếu xem xét dưới góc độ logic thì của các tài liệu nhiều khi tưởng là mâu thuẫn nhau đấy lại bổ sung cho nhau Từ các tài liệu khác nhau nếu biết kết hợp sẽ giúp Luật sư đánh giá chứng cụ của công thế vụ ăn được tốt hơn
Trang 4Nghiên cứu các lời khai của những người tham gia tố tụng Kể cả lời khai của thân chủ của mình Luật sư cũng cần phải nghiên cứu kỹ Mục đích là từ đó giúp đương sự khai chuẩn hơn, phù hợp với thực tế khách quan và có lợi cho mình hơn Nghiên cứu các lời khai của các đương sự khác là để tìm ra các mẫu thuẫn để phản bác lại Không loại trừ Luật sư sử dụng các lời khai hoặc các bút lục của các đương sự khác có trong hồ sơ để làm luận cử bảo vệ cho khách hàng của mình
Nghiên cứu các phương tiện chứng minh khác có trong hồ sơ Ví dụ, chứng cứ viết, vật chứng (nếu có), kết luận giám định
Nghiên cứu phần thủ tục của Toà án Phần này thông thường bao gồm các văn bản tố tụng do Toà án ra trong quá trình chuẩn bị xét xử Có thể có những vi phạm tố tụng trong việc
ra các văn bản tố tụng Luật sư cần nắm bắt được văn bản đó để khai thác các vi phạm nếu có trong trường hợp có lợi cho thân chủ của mình Có thể mô tả quá trình nghiên cứu hồ sơ của Luật sư như sau:
+ Nghiên cứu toàn bộ hồ sơ vụ án;
+ Đọc lưới qua toàn bộ hồ sơ;
+ Ghi chép các sự kiện chính theo ngày tháng, theo nội dung vụ việc theo sự kiện; + Sắp xếp và nghiên cứu các chứng cử;
+ Suy nghĩ về phương hướng để tìm ra giải pháp giải quyết vụ án có lợi cho khách hàng của mình;
Nghiên cứu hồ sơ do nguyên đơn cung cấp:
+ Nghiên cứu đơn kiện
+ Nghiên cứu toàn bộ hồ sơ khởi kiện
+ Nghiên cứu các yêu cầu của nguyên đơn
+ Các giấy tờ, tài liệu các chứng cứ do nguyên đơn cung cấp
+ Đề xuất với người đang quản lý hồ sơ về những sai sót phát hiện được trong quá trình nghiên cứu để kịp thời sửa chữa nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự
Nghiên chi hồ sơ do bị đơn cung cấp:
+ Các yêu cầu phản kiện, ý đồ của bị đơn khi đưa ra các yêu cầu phản kiện
+ Các giấy tờ, tài liệu, chứng cử do bị đơn cung cấp
Trang 5+ Khai thác các bất hợp lý glừa các sự kiện, trong trường hợp là Luật sư của nguyên đơn thì dùng các bất hợp lý đó để khẳng định hồ sơ của nguyên đơn
Nghiên cứu tệp hồ sơ tố tụng của Tòa án:
+ Nghiên cứu các văn bản tố tụng
+ Các lời khai của các đương sự
+ Các chứng cứ, tài liệu do các cơ quan tiến hành tố tung thu thập được
+ Các kết luận giám định, khám nghiệm
2.4 Đánh giá chứng cứ
Nghiên cứu chứng cứ là việc trực tiếp thụ cảm, xem xét, phân tích và so sánh chứng cứ Mục đích của nghiên cứu chứng cứ là nhìn nhận chứng cứ dưới góc độ trực giác để bước đầu xác định giá trị chứng minh của từng chứng cứ
Đánh giá chứng cứ là quá trình xác định giá trị chứng minh của chứng cứ và tính hiệu quả của chúng gắn trong tổng thể vụ án Khác với tòa án, Luật sư nghiên cứu và đánh giá chứng cứ là để bảo vệ cho thân chủ của mình Như vậy không loại trừ những trường hợp trong quá trình nghiên cứu và đánh giá chứng cứ như hiện ra những chúng có bất lợi cho khách hàng của mình Luật sư phát hiện ra chứng cứ bất lợi cho khách hàng mình Luật sư không thể loại
bỏ sự hiện diện và giá trị chứng minh của chứng cứ Luật sư nên tận dụng triệt để Qúa trình đánh giá chứng cứ còn tìm ra các bất hợp lý trong các chứng cứ do các đương sự khác cung cấp Luật sư cần phải tận dụng những điều đó để vạch ra cho Tòa án thấy được những bất cập liên quan đến việc bảo vệ quyền và lợi ích của đối thủ của mình Điều đó cũng đồng nghĩa với việc tìm ra được những chứng cứ có lợi cho thân chủ cua mình
Chứng cứ trong hồ sơ vụ án được thể hiện dưới nhiều dạng khác nhau Có thể là một bản hợp đồng, một bản di chúc, một tờ giấy khai sinh, một kết luận giám định Nhiều khi bản thân các chứng cứ này dùng riêng lẻ thi không tạo nên giá trị chứng cử, nhưng nếu phân tích,
so sánh chúng với nhau thì thấy rõ sự khác biệt và chính sự khác biệt đó lại tạo nên giá trị chứng minh Ví dụ : đương sự (nguyên đơn) cung cấp cho toà án một Giấy khai sinh ( Bản sao công chứng ), theo đó nguyên đơn sinh ngày 01/01/1989 Tính đến ngày ( 01/01/2006 ) là thời điểm hai bên thực hiện hợp đồng mua bán nhà đất với nhau thì nguyên đơn chưa đủ năng lực hành vi dân sự, do đó hợp đồng được ký giữa các đương sự với nhau là vô hiệu Khi xuất trình Giấy khai sinh này nguyên đơn muốn toà án hủy hợp đồng đã được ký với bị đơn và
Trang 6đương nhiên từ đó họ được lợi Tuy nhiên trong hồ sơ còn có một bản sao Giấy khai sinh cũng do nguyên đơn cung cấp trước đó Về nội dung và hình thức hai bản sao này nhìn qua không có gì khác, nhưng nếu nhìn kỹ thì thấy con số 1989 có khả năng bị tẩy xóa Tất nhiên bản sao mà nguyên đơn nộp sau đó đã được gia công nên rất khó phát hiệu là bị tẩy xóa Bản trước có thể có một con số khác (có thể là con số 5 đã bị xóa ) Luật sư ra dùng sự khác biệt giữa hai văn bản và từ đó tìm ra được sự thật nhằm chứng minh cho việc nguyên đơn khi đó
đã đủ tuổi ký hợp đồng mua bán hay chưa
III Phần kết luận
Thông thường việc nghiên cứu hồ sơ theo tuần tự như đã phân tích ở trên Tuy nhiên, tùy theo diễn biến cụ thể mà có vụ khi đang nghiên cứu lời khai nguyên đơn có thể đối chiếu ngay với lời khai của bị đơn, của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, biên bản đối chất hoặc các tài liệu khác như bản kết luận giám định, biên bản định giá.v.v… Trong thực tiễn cho thấy đối với những vụ án phức tạp, hồ sơ dày, việc nghiên cứu tuần tự, hết lời khai nguyên đơn, hết lời khai đương sự này mới chuyển qua nghiên cứu lời khai của đương sự khác là một phương pháp hiệu quả Việc nâng cao chất lượng nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giải quyết vụ án dân sự Nâng cao chất lượng nghiên cứu hồ sơ vụ án dân sự còn là một yêu cầu không thể thiếu trong hoạt động tố tụng dân sự