Phân tích hành vi tiêu dùng thực phẩm chức năng dành cho trẻ em nghiên cứu khoa học

PHÂN TÍCH HÀNH VI TIÊU DÙNG TH ỰC PHẨM CHỨC NĂNG DÀNH CHO TR Ẻ EM Mã s ố đề tài: Sinh viên thực hiện: • Lê Thị Mỹ Linh Giới tính: Nữ Dân tộc: Kinh Ngành học: Quản trị kinh doanh • Tạ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

BÁO CÁO T ỔNG KẾT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN

THAM GIA XÉT GI ẢI THƯỞNG

PHÂN TÍCH HÀNH VI TIÊU DÙNG TH ỰC PHẨM CHỨC NĂNG

DÀNH CHO TR Ẻ EM

Mã s ố đề tài:

H ồ Chí Minh, 2/2016

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

BÁO CÁO T ỔNG KẾT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN

THAM GIA XÉT GI ẢI THƯỞNG

PHÂN TÍCH HÀNH VI TIÊU DÙNG TH ỰC PHẨM CHỨC NĂNG DÀNH CHO

TR Ẻ EM

Mã s ố đề tài:

Sinh viên thực hiện:

• Lê Thị Mỹ Linh Giới tính: Nữ

Dân tộc: Kinh

Ngành học: Quản trị kinh doanh

• Tạ Thị Yến Nhi Giới tính: Nữ

Dân tộc: Kinh

Người hướng dẫn: Thạc sĩ Lê Phúc Loan

H ồ Chí Minh, 2/2016

M ỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 TÊN ĐỀ TÀI: 1

2 LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI: 1

3 MỤC TIÊU ĐỀ TÀI: 1

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 2

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: 2

PHẠM VI NGHIÊN CỨU: 2

5 Ý NGHĨA THỰC TIỄN ĐỀ TÀI: 3

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 3

1 Thực trạng sử dụng TPCN cho trẻ em: 13

2.1 Văn hoá 17

2.4 Tuổi và giai đoạn vòng đời 20

2.5 Tâm lý 21

2.6 Nhu cầu 23

2.7 Tình hình kinh tế 25

PHỤ LỤC 32

DANH M ỤC HÌNH VẼ

Hình 1.Mô hình hành vi người tiêu dùng 4

Hình 2 Những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng 6

Hình 3 Sơ đồ ra quyết định mua hàng của người tiêu dùng 7

Hình 4 Biểu đồ tỉ lệ người sử dụng thực phẩm chức năng 13

Hình 5 Biểu đồ thể hiện dạng TPCN bé sử dụng 14

Hình 6 Biểu đồ thể hiện mức độ sử dụng TPCN của bé 15

Hình 7 Biểu đồ thể hiện chi tiêu của người tiêu dùng cho TPCN 16

Hình 9 Biểu đồ thể hiện người lựa chọn thực phẩm chức năng cho bé 19

Hình 10 Biểu đồ thời kì sử dụng TPCN 20

Hình 11 Biểu đồ thể hiện tiêu chí lựa chọn TPCN cho bé 21

Hình 12 Biểu đồ thể hiện nơi mua TPCN cho bé 22

Hình 13 Biểu đồ thể hiện mục đích sử dụng thực phẩm chức năng cho bé 24

Hình 14 Biểu đồ thể hiện thu nhập của người tiêu dùng 25

DANH M ỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM

THÔNG TIN K ẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

1 Thông tin chung:

- Tên đề tài: Phân tích hành vi tiêu dùng đối với thực phẩm chức năng

- Sinh viên thực hiện:

Số năm đào tạo: 4

2 M ục tiêu đề tài:

năng để đưa ra chiến lược phù hợp trong kinh doanh

Phân tích thái độ của người tiêu dùng đối với thực phẩm chức năng dành cho trẻ em

có mặt trên thị trường Đề tài này sẽ trả lời các câu hỏi như:

- Người tiêu dùng sẽ bỏ ra một số tiền lớn để mua một sản phẩm đảm bảo an toàn

- Người tiêu dùng sẽ lựa chọn mặt hàng nào cho phù hợp với nhu cầu của trẻ?

3 Tính m ới và sáng tạo:

Tác giả nghiên cứu khoa học là sinh viên đang theo học tại trường đại học

Đề tài nghiên cứu khoa học về thực phẩm chức năng dành cho trẻ em, đối tượng được nhiều người quan tâm trong xã hội, là mầm non tương lai của đất nước

4 K ết quả nghiên cứu:

người tiêu dùng sử dụng như một loại thuốc đáng tin cậy phòng chống bệnh tật, cung

năng của người tiêu dùng cho trẻ em

5 Đóng góp về mặt kinh tế - xã hội, giáo dục và đào tạo, an ninh, quốc phòng và

kh ả năng áp dụng của đề tài:

năng dành cho trẻ em” giúp các doanh nghiệp có thêm thông tin về hành vi tiêu dùng trên địa bàn TPHCM nhằm mục đích xây đựng chiến lược hiệu quả để phát triển, đem

lại lợi nhuận

Về mặt giáo dục và đào tạo, cung cấp những kiến thức cần thiết và đúng đắn về TPCN cho người tiêu dùng, không lạm dụng TPCN, không mua hàng rẻ tiền và kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái nên sẽ tránh được những nguy cơ phản tác dụng, gây rối

loạn, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng và tiết kiệm tiền cho bản thân, gia đình

hàng kém chất lượng

để các đề tài NCKH sau phát triển, thông tin cung cấp cho các doanh nghiệp, người tiêu dùng để tham khảo khá cao

6 Công b ố khoa học của sinh viên từ kết quả nghiên cứu của đề tài:

Sinh viên ch ịu trách nhiệm chính

th ực hiện đề tài

(ký, họ và tên)

Nh ận xét của người hướng dẫn về những đóng góp khoa học của sinh viên thực

hi ện đề tài:

đáp ứng tốt hơn sức khỏe của con người, thực phẩm chức năng (TPCN) trở nên phổ

con người chú trọng đến sức khỏe cá nhân Trong các nhóm đối tượng sử dụng TPCN,

Đây là những tiền đề hấp dẫn cho nhóm tác giả lựa chọn đề tài Tuy chỉ thực hiện khảo sát trên một số lượng mẫu nhỏ do các điều kiện hạn chế về không gian, thời gian,

lĩnh vực sản phẩm TPCN so sánh được thực tiễn tiêu dùng và lý thuyết hành vi tiêu dùng Đồng thời, kết quả khảo sát cũng đóng góp vào những nghiên cứu thực tế về

marketing cũng như cho các doanh nghiệp kinh doanh TPCN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM

THÔNG TIN V Ề SINH VIÊN

CH ỊU TRÁCH NHIỆM CHÍNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I SƠ LƯỢC VỀ SINH VIÊN:

Sinh ngày: 01 tháng 05 năm 1996

Nơi sinh: Ấp Thới Hoà, xã Thành Thới A, Mỏ Cày, Bến Tre

Địa chỉ liên hệ: 463B/54B, Cách Mạng Tháng Tám, phường 13, quận 10

Điện thoại: 01287983045 Email: Mylinhle.0105@gmail.com

nhu cầu đó của người tiêu dùng

phẩm ngăn ngừa bệnh tật, tăng sức đề kháng cho cơ thể

khỏe của trẻ em, thậm chí còn ảnh hưởng đến thể trạng của thai nhi

tiêu dùng chưa hoàn toàn hiểu được về công dụng, đặc tính của TPCN nên có cái nhìn

với giá cả thấp? Người tiêu dùng sẽ lựa chọn như thế nào để giúp ích cho sự phát triển toàn diện của trẻ em? Qua những vấn đề trên, đề tài: “Phân tích hành vi tiêu dùng đối

đối với TPCN

3 M ỤC TIÊU ĐỀ TÀI:

năng để đưa ra chiến lược phù hợp trong kinh doanh

Phân tích thái độ của người tiêu dùng đối với thực phẩm chức năng dành cho trẻ em

có mặt trên thị trường Đề tài này sẽ trả lời các câu hỏi như:

- Người tiêu dùng sẽ bỏ ra một số tiền lớn để mua một sản phẩm đảm bảo an toàn

- Người tiêu dùng sẽ lựa chọn mặt hàng nào cho phù hợp với nhu cầu của trẻ?

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

người tiêu dùng đối với TPCN nhằm hiểu rõ

Quá trình thực hiện đề tài từ… đến 22/2/2016 và được chia thành 3 giai đoạn:

- Giai đoạn 1 (1/10/2015 - 14/1/2016): Phát triển đề tài (đặt vấn đề, xác định mục tiêu, phương pháp nghiên cứu,…), lập bảng khảo sát và thử nghiệm với mẫu

thử là N=6

các công viên Gia Định, Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh; công viên Lê Thị

- Giai đoạn 3 (13/2/2016 - 22/2/2016): Tổng hợp kết quả khảo sát, phân tích, ra

kết quả nghiên cứu và hoàn thành đề tài

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

sóc trẻ: cha, mẹ, ông, bà hay người giúp việc

Phân tích hành vi tiêu dùng đối với TPCN trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

3

5 Ý NGHĨA THỰC TIỄN ĐỀ TÀI:

Đối với doanh nghiệp:

và quan điểm của người tiêu dùng đối với TPCN

lược kinh doanh của công ty

Đối với người tiêu dùng:

lãng phí cũng như không lạm dụng quá mức sản phẩm này

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Để một doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển, doanh nghiệp đó phải có những chiến lược cụ thể trong ngắn hạn hay dài hạn để thu hút người tiêu dùng mua sản phẩm của

Như

vậy, việc tìm hiểu về hành vi khách hàng luôn được các tác giả trên thế giới, kể cả Việt Nam đề cập đến trong các sách về marketing của mình Hàng ngày, người tiêu dùng đưa ra rất nhiều quyết định mua hàng và nhiệm vụ của các chuyên gia marketing là nỗ

lực tìm hiểu về các yếu tố ảnh hưởng, tiến trình ra quyết định và kết quả hành vi tiêu dùng của khách hàng

1 Kotler, P & Armstrong, G (2010), Principles of Marketing

MÔI TRƯỜNG

H ỘP ĐEN CỦA NGƯỜI MUA

Các đặc điểm của người mua

PH ẢN ỨNG CỦA NGƯỜI MUA

Quan điểm và sở thích mua hàng Hành vi mua hàng gì, khi nào, ở đâu, bao nhiêu

ty

Ngu ồn: Kotler, P & Armstrong, G (2010), Principles of Marketing

Hình 1.Mô hình hành vi người tiêu dùng

5

ứng: cách nhìn nhận của người mua về mối liên hệ giữa thương hiệu và công ty và người đó sẽ mua gì, khi nào, ở đâu và bao lâu một lần

Công việc chủ yếu của người làm marketing là tìm hiểu các tác nhân được chuyển thành những đáp ứng ra sao ở bên trong "hộp đen" của người mua Hộp đen có hai

người mua tự ảnh hưởng đến các kết quả

VĂN HOÁ XÃ H ỘI

Tiều văn hoá

Niềm tin và quan điểm

Nh ững yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng

trước khi hành vi mua hàng được thực hiện, và tiếp tục kéo dài sau đó rất lâu nữa

chịu một loạt sự tác động diễn ra một cách phức tạp bởi những yếu tố bên trong và bên ngoài

ĐÁNH GIÁ SAU KHI MUA

Marketing căn bản (2013), Hoàng Thị Phương Thảo – Đoàn Thị Mỹ Hạnh –

Lê Khoa Nguyên

Hình 3 Sơ đồ ra quyết định mua hàng của người tiêu dùng

Tất cả các yếu tố tác động vào một trong các giai đoạn của quá trình ra quyết định của người mua đều có thể làm thay đổi quyết định của họ Vì vậy, không thể bỏ qua bất kỳ giai đoạn nào trong hành vi tiêu dùng của khách hàng, đặc biệt là hành vi tiêu dùng

Cho đến nay, mặc dù TPCN được sử dụng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới nhưng vẫn chưa có một tổ chức quốc tế nào có thể định nghĩa cụ thể và đầy đủ về TPCN Tuy

1980 để chỉ những thực phẩm chế biến có chứa những thành phần tuy không có giá trị dinh dưỡng nhưng giúp nâng cao sức khoẻ cho người sử dụng

Theo Viện Khoa học và Đời sống quốc tế (International Life Science Institute - ILSI) thì "thực phẩm chức năng là thực phẩm có lợi cho một hay nhiều hoạt động của cơ thể như cải thiện tình trạng sức khoẻ và làm giảm nguy cơ mắc bệnh hơn là so với giá trị dinh dưỡng mà nó mang lại" Theo Hội đồng Thông tin Thực phẩm Quốc

như thực phẩm thuốc, TPCN nằm ở nơi giao thoa giữa thực phẩm và thuốc và người ta cũng gọi TPCN là thực phẩm – thuốc

Theo thông tư số 43/2014/TT-BYT ngày 24/12/2014 của Bộ Y Tế Việt Nam, Thực

cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh, bao gồm

70% người lớn sử dụng ít nhất một loại TPCN hằng ngày Ở Việt Nam, TPCN xuất

hiện từ năm 2000 Đến nay, tỉ lệ người dùng đã tăng lên đáng kể Đặc biệt, tại 2 thành

TPCN trong ngày2

Như đã trình bày ở trên, TPCN có nhiều lợi ích cho con người như bổ sung nhanh

có điều kiện ăn uống bình thường (như khi ở môi trường thiếu thốn thực phẩm hoặc

9

trạng cơ thể từng người, các chế phẩm đều ở dạng tinh chế rất tiện lợi, dễ sử dụng và

sức khoẻ, thay đổi thói quen để có chế độ ăn uống hợp lý và lối sống lành mạnh có lợi

khám bệnh kê toa

người dùng thực phẩm chức năng bỏ quên bữa ăn thông thường, lấy thực phẩm chức năng thay thế cho nguồn dinh dưỡng từ những thực phẩm tự nhiên Nghĩa là đi từ chế

độ ăn chưa hợp lý một cách vô tình đến chế độ ăn mất cân đối một cách chủ ý

Lương Nguyên (quận Cầu Giấy) do bận việc không có nhiều thời gian chăm con nên

Cách đây 1 tháng, TS Trần Ðáng - nguyên Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (ATTP),

trường hợp cháu nội ông mới 3 tuổi bị ngộ độc sau khi sử dụng sản phẩm Antot-iq của Cty CP Traphaco

dưỡng bác sĩ bảo con chớm bị suy dinh dưỡng, nên đã ra hiệu thuốc mua TPCN để kích thích ăn, nâng cao miễn dịch Cho con uống liên tục 3 tháng mà con vẫn không

uống thì tình hình thấy cải thiện hơn nhiều”3

3

http://laodong.com.vn/xa-hoi/thuc-pham-chuc-nang-cho-tre-em-co-hai-neu-qua-lam-dung-143196.bld

Mặt khác nếu hiểu thực phẩm chức năng là vô hại rồi dùng quá nhiều, dùng kéo dài liên tục nhiều tháng nhiều năm thì ngoài việc tốn kém tiền bạc còn mang lại nhiều tác

hại không nhỏ Tác hại trước hết là làm rối loạn quá trình đồng hoá trao đổi chất trong

cơ thể do liên tục phải tiếp nhận dư thừa nhiều loại chất bổ và chất dinh dưỡng Năng lượng dư thừa được kết hợp với các chất dư thừa khác để dự trữ trong cơ thể làm mỡ máu tăng cao và mô mỡ dự trữ cũng phì đại, đường huyết tăng và các sản phẩm oxy hoá cũng tăng theo, gây tác hại đến nhiều cơ quan bộ phận, đẩy nhanh quá trình lão hoá của cơ thể

Tuy không được coi là thuốc nhưng thực phẩm chức năng cũng có khả nảng gây các

đến tính mạng Quá mê tín thực phẩm chức năng mà coi nhẹ việc thay đổi thói quen ăn

nguy cơ bệnh tật mà cũng không thể duy trì được tình trạng sức khoẻ cần thiết cho một

cuộc sống bình thường

thuyết sau:

dùng Ở thị trường Việt Nam, hầu hết người tiêu dùng đều tin tưởng vào bác sĩ Vì thế

hay không hay đơn giản chỉ qua các kênh thông tin khác như quảng cáo, bạn bè, người

chúng ta đã biết, TPCN không thể sử dụng tràn lan mà không có tiết chế Vậy câu hỏi

trong 1 ngày, 1 tháng, 1 năm Với quan niệm và thói quen tiêu dùng những sản phẩm

11

do đâu?” sẽ giải quyết vấn đề này

dùng Người tiêu dùng luôn bị vây quanh bởi những người và sự vật xung quanh họ và

những mẫu quãng cáo dễ nhớ, tươi vui và đặc biệt hơn, chỉ cần một câu nói của bạn bè, người thân cũng đủ làm họ thay đổi suy nghĩ và hành vi Để giải quyết vấn đề này, ta đặt câu hỏi “Bạn biết sản phẩm đó qua phương tiện truyền thông nào?” Vai trò và đia

TPCN là bao nhiêu?” và “Bé không dùng TPCN là do đâu?” sẽ giúp giải quyết vấn đề này Qua đó ta sẽ biết được hiện nay trong gia đình, ai sẽ là người quyết định và họ có

đủ khả năng chi trả cho những sản phẩm TPCN hay không

động đến hành vi của người tiêu dùng Để biết rằng hiện nay người tiêu dùng có đủ

đâu?”, “Thu nhập của anh/chị là bao nhiêu?” Tuy người mua là các bậc phụ huynh nhưng người sử dụng lại là các em nhỏ nên việc sử dụng TPCN cần thiết phải được sự

chấp thuận của trẻ về khẩu vị, thị hiếu và phù hợp với thể trạng và độ tuồi của trẻ Để

Cuối cùng không thể thiếu các yếu tố về tâm lý như kiến thức, niềm tin và quan điểm

tìm hiểu các thông tin về sản phẩm Để biết được họ thường lấy thông tin từ đâu, ta có

cộng với quan điểm cá nhân, người tiêu dùng có thể lựa chọn đổi sản phẩm hay không

đâu?”

nhưng đã rất phát triển Ưu thế lớn nhất của TPCN là nằm giữa ranh giới Thực phẩm -

dùng cũng không ngần ngại tin vào thực phẩm chức năng Ngoài ra, còn một lợi thế vô

biết đến rộng rãi và phổ biến hơn các loại thuốc trên thị trường hiện nay

13

CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Th ực trạng sử dụng TPCN cho trẻ em:

làm thay đổi những cơ cấu cơ bản như: lối sống và sinh hoạt, phương thức làm việc,

tiểu đường, ung thư, các bệnh về da, xương khớp,

sự phát triển toàn diện của trẻ em ngày càng tăng cao Theo khảo sát trong tổng số 100 người có hơn một nửa số người sử dụng TPCN cho trẻ em nhằm ngăn ngừa bệnh tật, phát triển thể chất, sức khoẻ cho bé

Hình 4 Bi ểu đồ tỉ lệ người sử dụng thực phẩm chức năng

Câu 1 Bé có s ử dụng thực phẩm chức năng hay không?

A Có (làm tiếp trừ câu 13)

B Không (làm từ câu 13 trở về sau)

29%

71%

Lo ại TPCN được sử dụng nhiều nhất

đồng thời làm giảm độ chán của trẻ Theo khảo sát cho thấy người tiêu dùng lựa chọn cho trẻ sử dụng phần lớn là sữa để cung cấp những nhu cầu cần thiết Sữa là thực

15

cũng có thể phòng ngừa khi thời tiết chuyển mùa vì đó là thời điểm dịch bệnh phát triển mạnh

Hình 6 Bi ểu đồ thể hiện mức độ sử dụng TPCN của bé

Câu 6 Bé s ử dụng thực phẩm chức năng khi nào?

A Khi bệnh

B Hàng ngày

C Khi thời tiết chuyển mùa

điều họ quan tâm là hiệu quả của sản phẩm hay chính xác hơn, họ nghĩ rằng món hàng

đó giúp bổ sung, cải thiện tình trạng thể lực, trí não, sức khỏe,… của trẻ Từ thực tế

khỏe của trẻ

89%

10%

1%

Hình 7 Bi ểu đồ thể hiện chi tiêu của người tiêu dùng cho TPCN

Câu 8 Chi tiêu c ủa anh/chị cho thực phẩm chức năng là bao nhiêu?

17

2 Y ếu tố ảnh hưởng đến người tiêu dùng khi sử dụng TPCN

2.1 Văn hoá

tưởng tuyệt đối vào bác sĩ cũng như các loại thuốc phòng và chữa bệnh, còn thực

phát triển cơ thể Với lợi thế nằm ở vị trí giao thoa giữa thực phẩm và thuốc, lại là sản

Trẻ em, đặc biệt từ 0-5 tuổi là lứa tuổi phát triển nhanh nên cần nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể Bên cạnh đó, trẻ cũng rất dễ mắc bệnh do sức đề kháng yếu nên cần đến sự

Hình 4 Bi ểu đồ thể hiện số người sử dụng thực phẩm chức năng

Câu 1 Bé có s ử dụng thực phẩm chức năng hay không?

A Có (làm tiếp trừ câu 13)

B Không (làm t ừ câu 13 trở về sau)

29%

71%