Quá trình trung gian tài chính của các công ty tài chính đặc trưng ở điểm họ huy động những món tiền lớn nhưng lại thường cho vay những khoản tiền nhỏ hoặc đặc thù trong một lĩnh vực nhấ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM
KHOA TÀI CHÍNH
^GÁN HÀty
Trang 2TIỂU LUẬN MÔN: THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
VÀ CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH
TÊN CHỦ ĐỀ: CÔNG TY TÀI CHÍNH VÀ CÔNG TY
CHO THUÊ TÀI CHÍNH GVHD: Nguyễn Thị Mai Huyên
Nhóm thực hiện: Nhóm 4 Lớp:D12
Họ tên sinh viên MSSV
Ngô Thị Hồng Hạnh 030136200146
Võ Thị Hồng Hạnh 030136200149
Đinh Thị Hằng 030136200158
Phạm Thị Vũ Hằng 030136200164
Trương Quang Nhân 030136200425
Lê Thị Hồng Nhung 030136200448
Bùi Bích Vân 030136200744
Lý Thảo Vy 030136200768
TP.HỒ CHÍ MINH - THÁNG 12, NĂM 2021
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH ẢNH
Trang 3Hình 1: Công ty Tài chính Home Credit
Hình 2.1.Sơ đồ mô tả hoạt động cho thuê 2 bên
Hình 2.2 Sơ đồ mô tả hoạt động cho thuê 3 bên Hình 2.3 Sơ đồ mô tả hoạt động cho thuê đồng tài trợ Hình 2.4 Sơ đồ mô tả hoạt động mua và cho thuê lại
Trang 4MỤC LỤC
Trang 5PHẦN 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ CÔNG TY TÀI CHÍNH VÀ CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH
I CÔNG TY TÀI CHÍNH
1 Khái niệm công ty tài chính:
ũ Công ty tài chính là một trung gian tài chính Theo truyền thống nó huy động vốn bằng cách phát hành thương phiếu, cổ phiếu trái phiếu.Sau đó dùng tiền thu được
để cho vay (thường là những khoản vay nhỏ ) đặc biệt thích hợp với nhu cầu của người tiêu dùng và doanh nghiệp nhỏ Quá trình trung gian tài chính của các công ty tài chính đặc trưng ở điểm họ huy động những món tiền lớn nhưng lại thường cho vay những khoản tiền nhỏ hoặc đặc thù trong một lĩnh vực nhất định - một quá trình khác với quá trình trung gian của các ngân hàng thương mại Do các khoản cho vay của các công ty tài chính thường là các khoản cho vay nhỏ lẻ và có tính rủi ro cao nên thông thường lãi suất cho vay của công ty tài chính cũng lớn hơn lãi suất cho vay cùng loại của các Ngân hàng thương mại
ũ Theo Luật Tổ chức tín dụng năm 2010, sửa đôi bổ sung năm 2017, Công ty tài chính là tổ chức tín dụng phi ngân hàng, được thực hiện một hoặc một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này, trừ các hoạt động nhận tiền gửi cá nhân và cung cấp dịch vụ thanh toán qua tài khoản
2 Các loại hình công ty tài chính
ũ Theo nghị định 39/2014/NĐ-CP, Công ty tài chính bao gồm
- Công ty tài chính tổng hợp : là công ty tài chính được thực hiện các hoạt
động theo quy định
- Công ty tài chính chuyên ngành:
* Công ty tài chính bao thanh toán :là công ty tài chính chuyên ngành , hoạt
động chính trong lĩnh vực bao thanh toán theo quy định của Nghị định này
* Công ty tài chính tín dụng tiêu dùng : là công ty tài chính chuyên ngành , hoạt
động chính trong lĩnh vực tín dụng tiêu dùng theo quy định của Nghị định này
* Công ty cho thuê tài chính: là công ty tài chính chuyên ngành , hoạt động
chính là cho thuê tài chính theo quy định tại Nghị định này Dư nợ cho thuê tài chính phải chiếm tối thiểu 70% tổng dư nợ cấp tín dụng
Trang 6ũ Dựa trên phạm vi cung ứng dịch vụ, có thể phân loại công ty tài chính như sau
♦ Công ty tài chính tiêu dùng (Consumer Finance Company): là công ty tài
chính tập trung cung cấp các khoản vay nhỏ cho các cá nhân, gia đình nhằm đáp ứng các nhu cầu về tiêu dùng như (mua xe, dụng cụ trang thiết bị gia đình, sửa chữa nhà, khám chữa bệnh, )
Ví dụ: Công ty Tài chính Home Credit tại Việt
Nam đã mang đến thị trường các sản phẩm cho
vay trả góp mua hàng gia dụng, cho vay trả góp
mua xe máy và cho vay tiền mặt Home Credit
cũng là đơn vị tiên phong đưa ra gói vay 0% lãi
suất cho các sản phẩm cho vay trả góp mua xe
máy và mua hàng gia dụng Hình 1:
Công ty Tài chính Home Credit
♦ Công ty tài chính phụ thuộc (Captive Finance Company): là công ty con của
một tập đoàn, chuyên cung cấp tín dụng cho các khách hàng mua sản phẩm của công ty mẹ Mục đích chính của loại hình công ty này là việc thúc đẩy việc bán sản phẩm của nhà sản xuất cá biệt nào đó bằng cách cung cấp các khoản tín dụng thích hợp
Ví dụ: Công ty TNHH Một Thành Viên Tài Chính Toyota Việt Nam (TFSVN) là công ty con của Toyota, hoạt động trong lĩnh vực cung cấp các dịch vụ và sản phẩm tài chính cho khách hàng mua xe Toyota tại Việt Nam
♦ Công ty tài chính thương mại (Commercial Finance Company):là công ty tài
chính cung cấp các dạng tín dụng đặc biệt cho các doanh nghiệp bằng cách mua lại các khoản phải thu có chiết khấu (còn được gọi là mua nợ) Bên cạnh đó công ty tài chính thương mại còn tài trợ cho doanh nghiệp nào cần vốn lưu động hoặc vốn đầu tư dài hạn hoặc cả hai
3 Nguồn vốn và sử dụng nguồn vốn chủ yếu:
ũ Nguồn vốn
Công ty tài chính có thể huy động các nguồn vốn chính như sau:
Trang 7• Vay vốn của tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật; Vay vốn Ngân hàng Nhà nước dưới hình thức tái cấp vốn
• Đại lý phát hành thương phiếu, trái phiếu và các chứng khoán nợ khác để huy động vốn của tổ chức
• Tiếp nhận vốn ủy thác của Chính phủ, tổ chức, cá nhân để thực hiện hoạt động đầu tư vào các dự án sản xuất, kinh doanh
• Tiếp nhận tiền gửi của tổ chức(Ở Việt Nam và một số tiểu bang ở Mỹ)
• Tạo lập vốn chủ sở hữu: Các công ty tài chính tùy thuộc loại hình sở hữu có cách tạo lập vốn ban đầu, tăng vốn đáp ứng cho nhu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh khác nhau
□ Sử dụng nguồn vốn
Các công ty tài chính sử dụng nguồn vốn để
• Cho vay tiêu dùng
• Cho vay và cho thuê kinh doanh: cho vay vốn lưu động, cho vay mua doanh nghiệp, bao thanh toán và cho thuê tài chính
• Cho vay bất động sản
• Phát hành thẻ tín dụng, bao thanh toán, cho thuê tài chính và các hình thức cấp tín dụng khác sau khi được ngân hàng Nhà nước chấp thuận
• Chiết khấu, tái chiết khấu, cầm cố thương phiếu và các giấy tờ có giá khác
• Tham gia thị trường tiền tệ
• Mua bán trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp
• Kinh doanh cung ứng dịch vụ ngoại hối theo quy định
• Làm đại lý kinh doanh bảo hiểm
• Cung ứng dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực Ngân hàng, tài chính đầu tư
• Cung ứng dịch vụ quản lý, bảo quản tài sản của khách hàng
I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH
1 Khái niệm công ty cho thuê tài chính
ũ Theo khoản 7 Điều 3 NĐ 39/2014/NĐ- CP: Cho thuê tài chính là hoạt động cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài chính giữa bên cho thuê tài chính với bên thuê tài chính Bên cho thuê tài chính cam kết mua tài sản cho thuê
Trang 8tài chính theo yêu cầu của bên thuê tài chính và nắm giữ quyền sở hữu đối với tài sản cho thuê tài chính trong suốt thời hạn cho thuê Bên thuê tài chính sử dụng tài sản thuê tài chính và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê quy định trong hợp đồng cho thuê tài chính
ũ Công ty cho thuê tài chính là công ty tài chính chuyên ngành, hoạt động chính
là cho thuê tài chính theo quy định Dư nợ cho thuê tài chính phải chiếm tối thiểu 70% tổng dư nợ cấp tín dụng
ũ Các yếu tố cơ bản:
• Tài sản cho thuê tài chính là máy móc, thiết bị hoặc tài sản khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn cụ thể các loại tài sản cho thuê trong từng thời kỳ
• Bên cho thuê tài là công ty cho thuê tài chính, công ty tài chính
• Bên thuê tài chính là tổ chức, cá nhân hoạt động tại Việt Nam, trực tiếp sử dụng tài sản thuê cho mục đích hoạt động của mình
• Tiền thuê là số tiền mà bên thuê phải trả cho bên cho thuê theo thỏa thuận trong hợp đồng cho thuê tài chính
• Hợp đồng cho thuê tài chính là hợp đồng không hủy ngang, được ký giữa bên cho thuê và bên thuê về việc cho thuê tài chính đối với một hoặc một số tài sản cho thuê
2 Các loại hình cho thuê tài chính
ũ Cho thuê tài chính 2 bên
ũ Cho thuê tài chính 3 bên
ũ Cho thuê đồng tài trợ
ũ Mua và cho thuê lại
ị- Cho thuê tài chính 2 bên:
- Cho thuê 2 bên là hình thức cho thuê tài chính trong đó công ty cho thuê tài
chính tiến hành mua tài sản, lập thủ tục chuyển quyền sử dụng tài sản cho bên thuê Định kỳ, bên thuê thanh toán tiền thuê cho bên cho thuê
Trả tiền thuê
Trang 9Bên cho thuê
(Công ty cho thuê tài chính) Cho thuê
4
Bên thuê
(Tổ chức, cá nhân )
Trang 10V
Mua tài sản
Hình 2.1.Sơ đồ mô tả hoạt động cho thuê 2 bên
ị- Cho thuê tài chính 3 bên
- Cho thuê tài chính 3 bên là hình thức cho thuê tài chính trong đó có sự tham gia
của bên thứ ba là bên cung cấp tài sản Công ty cho thuê tài chính tiến hành ký
hợp đồng và trả tiền mua tài sản với bên cung cấp, đồng thời ký hợp đồng cho thuê tài sản với bên thuê
Hình 2.2 Sơ đồ mô tả hoạt động cho thuê 3 bên.
ị- Cho thuê đồng tài trợ
- Cho thuê đồng tài trợ là việc có từ hai tổ chức tín dụng trở lên cùng thực hiện
cấp tín dụng đối với khách hàng thông qua cho thuê tài chính
Hình 2.3 Sơ đồ mô tả hoạt động cho thuê đồng tài trợ
ị- Mua và cho thuê lại
Trang 11- Mua và cho thuê lại là việc bên cho thuê tài chính mua máy móc, thiết bị hoặc
tài sản khác theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu của bên thuê và bên cho thuê tài chính để bên thuê tiếp tục sử dụng phục vụ cho hoạt động của mình
Rpn chothnp Bán tài sản Rpn thnp
niuv
(Công ty cho thuê tài chính) (Tổ chức, cá nhân )('liuv
Cho thuê
\ / Tài sản được mua thuộc
sở hữu bên thuê
Hình 2.4 Sơ đồ mô tả hoạt động mua và cho thuê lại
3 Phân biệt cho thuê vận hành và cho thuê tài chính
TIÊU
CHÍ CHO THUÊ TÀI CHÍNH CHO THUÊ VẬN HÀNH
Khái
niệm Cho thuê tài chính là hoạtđộng tín dụng trung và dài hạn
thông qua việc cho thuê máy
móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác
trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê với bên thuê
Bên cho thuê cam kết mua máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê Bên thuê
sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được hai bên thoả thuận
Cho thuê vận hành là hình thức
cho thuê hoạt động, theo đó công ty
cho thuê tài chính cho thuê tài
sản đối với Bên thuê vận hành
để sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định theo nguyên tắc có hoàn trả tài sản khi kết thúc thời hạn thuê tài sản Công ty cho thuê tài chính sở hữu tài sản thuê trong suốt thời hạn thuê Bên thuê vận hành sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê quy định trong hợp đồng cho thuê vận hành
Đối tượng
phù hợp Hình thức cho thuê này phù hợp với nhiều doanh nghiệp có vốn đầutư nước ngoài hoặc các đơn vị có thời gian hoạt động ngắn, không
phải mất chi phí mua tài sản, (chỉ mang tính tương đối)
Quyền sở
hữu tài
sản
Bên cho thuê cam kết chuyển quyền sở hửu tài sản (bán) cho bên thuê
Không có cam kết này trên hợp đồng, bên cho thuê chỉ chuyển giao quyền sử dụng cho bên đi thuê không chuyển giao quyền sở hữu
Trang 12Thời hạn
thuê
Dài, chiếm gần hết thời gian hữu dụng tài sản
Ngắn, chiếm một phần nhỏ thời gian hữu dụng tài sản
Mức thu
hồi từ tài
sản cho
thuê.
Gần bằng giá trị tài sản Chiếm tỷ lệ nhỏ trên giá trị tài sản
Trách
nhiệm
bảo quản
và đóng
thuế tài
sản.
Thuộc về bên thuê Thuộc về bên cho thuê
Trách
nhiệm rủi
ro tài sản
Mọi rủi ro tài sản bên thuê chịu
Người thuê chỉ chịu rủi ro do mình gây ra
Tính chất
hợp đồng
Không được huỷ ngang Có thể huỷ ngang
4 Các nghiệp vụ công ty cho thuê tài chính
ũ Nghiệp vụ huy động vốn
ũ Nghiệp vụ tài sản có
ũ Các dịch vụ
Nghiệp vụ huy động vốn
* Nhận tiền gửi có kỳ hạn từ 01 năm trở lên của tổ chức, cá nhân
* Vay vốn ngắn, trung và dài hạn của tổ chức tín dụng trong và ngoài nước
* Phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi và giấy tờ có giá khác có kỳ hạn trên một năm để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước khi được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp thuận
* Vay vốn của các tổ chức tài chính, tín dụng trong và ngoài nước
* Nhận các nguồn vốn khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước
Nghiệp vụ tài sản có
* Cho thuê tài chính
* Cho thuê vận hành
* Mua và cho thuê lại theo hình thức cho thuê tài chính
Trang 13• Bán các khoản phải thu từ hợp đồng cho thuê tài chính cho các tổ chức, cá nhân
Các dịch vụ
• Tư vấn cho khách hàng về những vấn đề có liên quan đến nghiệp vụ cho thuê tài chính
• Thực hiện các dịch vụ quản lý tài sản liên quan cho thuê tài chính
• Thực hiện các dịch vụ bảo lãnh liên quan đến cho thuê tài chính theo hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước
• Dịch vụ uỷ thác: Công ty cho thuê tài chính cho khách hàng thuê theo chỉ định của bên uỷ thác và được hưởng phí uỷ thác cho thuê Mọi rủi ro trong quá trình uỷ thác cho thuê do bên uỷ thác chịu Công ty cho thuê tài chính được thực hiện các dịch
vụ uỷ thác sau: Nhận uỷ thác bằng máy móc, thiết bị để cho thuê tài chính đối với khách hàng; Nhận uỷ thác bằng tiền từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để nhập máy móc, thiết bị cho thuê tài chính đối với khách hàng
5 Nguồn vốn và sử dụng vốn chủ yếu:
□ Nguồn vốn
Công ty cho thuê tài chính có thể huy động vốn từ các nguồn sau:
• Nhận tiền gửi của tổ chức
• Phát hành chứng chỉ tiền gửi, kì phiếu, tín phiếu, trái phiếu để huy động vốn
• Vay vốn của tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật; vay vốn Ngân hàng nhà nước và nước ngoài dưới hình thức tái cấp vốn theo qui định của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• Tiếp nhận vốn ủy thác của Chính phủ, tổ chức, cá nhân để thực hiện hoạt động cho thuê tài chính Việc tiếp nhận vốn của cá nhân thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước
□ Sử dụng nguồn vốn
Công ty cho thuê tài chính có thể thực hiện các hoạt động sau :
• Cho thuê tài chính
• Cho vay bổ sung vốn lưu động đối với bên thuê tài chính
• Cho thuê vận hành với điều kiện tổng giá trị tài sản cho thuê vận hành không được vượt quá 30% tổng tài sản của công ty cho thuê tài chính
Trang 14• Thực hiện hình thức cấp tín dụng khác khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận
• Tham gia đấu thầu tín phiếu Kho bạc do Ngân hàng Nhà nước tổ chức
• Mua bán trái phiếu chính phủ
• Kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối và ủy thác cho thuê tài chính theo quy định của Ngân hàng Nhà nước
• Làm đại lí kinh doanh bảo hiểm
• Cung ứng dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính, đầu tư cho bên thuê tài chính
• Mua và cho thuê lại
• Được bán các khoản phải thu từ hợp đồng cho thuê tài chính cho các tổ chức và
cá nhân theo qui định của Ngân hàng Nhà nước