SKKN giáo dục học sinh bảo vệ môi trường thông qua việc trải nghiệm tái chế rác thải để học bài lựa chọn cơ hội kinh doanh

Dạy học không chỉ là hình thành tri thức cho học sinh mà quan trọng hơn làdạy cho các em biết cách học, cách vận dụng kiến thức vào thực tiễn tức là thôngqua hoạt độn

MỤC LỤC

PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ 2

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 3

III ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3

3.1 Đối tượng nghiên cứu 3

3.2 Thời gian nghiên cứu: 3

3 3.3 Phương pháp nghiên cứu 3

IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4

V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 4

VI ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI 4

PHẦN B: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4

I CƠ SỞ LÝ LUẬN 4

1 Rác thải sinh hoạt 4

2 Tái chế rác thải 6

3 Cơ hội linh doanh 8

4 Hoạt động trải nghiệm 8

5 Giáo dục STEM 10

II CƠ SỞ THỰC TIỄN 10

2.1 Thực trạng rác thải môi trường ở Việt Nam 10

2.2 Một số hình ảnh rác thải ở Việt Nam 11

2.3 Các cách xử lí rác thải ở Việt Nam 12

2.4 Những cơ hội kinh doanh cho học sinh 12

2.5 Thực trạng của việc trải nghiệm trong dạy học STEM trong nhà trường 12

III THIẾT KẾ BÀI: “ Lựa chọn cơ hội kinh doanh.” 13

IV HÌNH ẢNH CỦA MỘT SỐ SẢN PHẨM TÁI CHẾ 20

V MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ TIỂU PHẨM, BÀI THƠ 22

PHẦN D KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 26

I KẾT LUẬN 26

II KIẾN NGHỊ 26

PHỤ LỤC 28

TÀI LIỆU THAM KHẢO 32

PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Cha ông ta đã từng nói “Học đi đôi với hành” đây là lời đúc kết của ngườixưa nhưng vẫn là bài học quý của ngày nay và mai sau cho con người chúng ta.Học tập là công việc suốt đời với mỗi con người nhưng phải chọn học như thế nàocho đúng Học là quá trình tiếp thu kiến thức, nội dung cùng với nó là các kĩ năng,kĩ xảo tương ứng giúp phát triển vẹn toàn nhân cách và đặc biệt trang bị cho họcsinh có những kiến thức để từ đó tham gia vào hoạt động của xã hội, để đem lại lợiích cho cá nhân, gia đình và xã hội Đi đôi với học là “ Hành’’ nghĩa là thực hành,là quá trình vận dụng kiến thức vào cuộc sống, là đem những cái đã học được vậndụng vào thực tế, kiểm chứng cái đã học Việc làm đó còn được gọi là hoạt độngtrải nghiệm

Dạy học không chỉ là hình thành tri thức cho học sinh mà quan trọng hơn làdạy cho các em biết cách học, cách vận dụng kiến thức vào thực tiễn tức là thôngqua hoạt động học tập hình thành cho học sinh các năng lực để biến quá trình họcthành quá trình phát triển tư duy sáng tạo Một trong những giải pháp giáo dục hiệnđại giúp phát huy tối đa năng lực người học là tổ chức hoạt động trải nghiệm sángtạo trong các tình huống nhận thức và thực tiễn Tổ chức hoạt động trải nghiệmsáng tạo là thực hiện nguyên lí “học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao độngsản xuất, lí luận gắn liền với thực tiễn” Với việc đưa học sinh vào các hoạt độngtrải nghiệm thực tế, người học sẽ có cơ hội nhìn vấn đề từ nhiều góc độ và quanđiểm khác nhau, tránh bị áp đặt, và có cơ hội đưa ra giải pháp mang tính sáng tạomang dấu ấn cá nhân

Thế giới nói chung, Việt Nam nói riêng hiện nay tình trạng ô nhiễm môitrường ngày càng trầm trọng Nguyên nhân gây ô nhiễm có nhiều nguyên nhânnhư: Rác thải, khí đốt, khói bụi, tàn dư thuốc hóa học …Nếu tình trạng này kéo dài

sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người

Nhiều người chưa nhận thức được hậu quả của việc thải rác ra môi trườngnên gặp đâu là vứt đó vì vậy mà trên các tuyến đường, các kênh mương, các aohồ… chúng ta đều thấy có rác Một số người biết cách thu gom rác nhưng việc xửlí rác lại chưa hợp lí, họ dùng cách đốt hoặc vùi vào trong đất Những việc làm nàycần phải được khắc phục ngay để góp phần bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏecho con người

Học sinh thời nay nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ cộng với nhucầu ăn ngon, mặc đẹp nên có nhiều em rất năng động ngoài việc học các em muốnthử sức kinh doanh Một số em đã tham gia vào việc kinh doanh nhân dịp nghỉ hè,nghỉ lễ cũng đã kiếm được một số lợi nhuận Với tất cả các lí do trên tôi thiết kế đề

tài: GIÁO DỤC HỌC SINH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA VIỆC TRẢI NGHIỆM TÁI CHẾ RÁC THẢI ĐỂ HỌC BÀI “LỰA CHỌN CƠ HỘI KINH DOANH” Qua đó giúp các em có cơ hội thực hành trải nghiệm, cơ hội

được kinh doanh để phát triển năng lực của bản thân đồng thời giúp các em có ýthức tuyên truyền cho mọi người biết cách xử lí rác thải phù hợp

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Thay đổi phương pháp dạy và học để gây sự hứng thú cho học sinh và

tránh hiện tượng nhàm chán đối với người dạy

- Phát huy được tính sáng tạo cũng như tài năng, năng khiếu của học sinh

- Biết được tâm tư, nguyện vọng của các em góp phần định hướng nghềnghiệp cho các em

III ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng dạy học là học sinh khối 10

- Bài dạy được tiến hành trong 2 tiết học: 1 tiết dành cho hoạt động trải

nghiệm và 1 tiết lên lớp.

3.2 Thời gian nghiên cứu:

- Năm học 2019 – 2020

- Năm học 2020-2021

3 3.3 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thông qua sách, vở, tạp chí, các trangmạng…

- Phương pháp tổng hợp, đánh giá: Trên cơ sở thu thập tài liệu, hình ảnhthực tế cộng với thu thập thông tin từ học sinh tiến hành tổng hợp và đánh giá xử líthông tin

Dưới đây là một số phương pháp dạy học mới có thể áp dụng trong hoạtđộng trải nghiệm Các phương pháp:

1 Thuyết trình với sự tham gia tích cực của học sinh

2 Động não

3 Giải quyết vấn đề

4 Trò chơi

5 Hùng biện

IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Phạm vi nghiên cứu: Giáo dục ý thức của học sinh trong việc bảo vệ môi

trường, phát huy khẳ năng sáng tạo của học sinh để tái chế ra các sản phẩm đồngthời cho học sinh thử sức với lĩnh vực kinh doanh thông qua hoạt động trảinghiệm

Phạm vi lĩnh vực giáo dục: Chính khóa, ngoại khóa, trong trường, tại gia

đình và địa phương

V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Xây dựng và tổ chức được hoạt động trải nghiệm gồm các nội dung như sau:

HOẠT ĐỘNG 1 Khởi động bằng trò chơi: “Hộp quà bí ẩn.”

HOẠT ĐỘNG 2 Hình thành kiến thức mới.

Các nhóm thuyết trình sản phẩm

HOẠT ĐỘNG 3 Đánh giá và cho điểm.

HOẠT ĐỘNG 4: Luyện tập thông qua trò chơi tìm ô chữ.

HOẠT ĐỘNG 5: Vận dụng.

Thông qua tiểu phẩm của nhóm học sinh đã chuẩn bị trước

HOẠT ĐỘNG 6: Ứng dụng tại gia đình và địa phương.

VI ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

- Nội dung sách giáo khoa là cho tình huống yêu cầu học sinh giải quyết cáctình huống Đóng góp mới của để tài là cho học sinh thu gom rác thải sau đó tự làm

ra các sản phẩm như đồ dùng học tập, đồ trang trí trong phòng học, phòng khách…và tìm cơ hội để kinh doanh từ đó các em rút ra được mục đích của cơ hội kinhdoanh

- Dạy học trải nghiệm theo định hướng giáo dục STEM giúp giáo viên, họcsinh thay đổi phương pháp dạy và học, học sinh được thực hành nhiều đồng thờitạo ra môi trường học tập thoải mãi vui vẻ để định hướng phát triển phẩm chất,năng lực và vận dụng vào thực tiễn địa phương

PHẦN B: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Rác thải sinh hoạt.

1.1 Khái niệm rác thải sinh hoạt.

Rác thải là những vật, những chất mà con người không sử dụng nữa và thải

ra môi trường xung quanh như: Thức ăn thừa, bao bì ni lông, phế liệu, giấy, áoquần, nội thất không dùng được nữa, các vỏ chai lọ …

1.2 Phân loại rác sinh hoạt.

Theo quy định về môi trường, rác thải sinh hoạt có thể được phân thành 3loại chính như sau:

Rác hữu cơ: Rác thải hữu cơ là loại rác dễ phân hủy và có thể tái chế để đưavào sử dụng cho việc chăm bón và làm thức ăn cho động vật Như các loại hoa, lácây, cỏ con người không sử dụng sẽ trở thành rác thải trong môi trường

Rác tái chế: Rác thải tái chế là loại rác khó phân hủy nhưng có thể đưa vàotái chế để được sử dụng nhằm mục đích phục vụ cho con người Ví dụ như các loạigiấy thải, các loại chai lọ/ hộp/ vỏ lon thực phẩm bỏ đi…

Rác vô cơ: Rác thải vô cơ là những loại rác không thể sử dụng được nữacũng không thể tái chế được mà chỉ có thể đem đi xử lý bằng cách mang ra các khuchôn lấp rác thải Nó bắt nguồn từ các loại vật liệu xây dựng không thể sử dụnghoặc đã qua sử dụng và bị bỏ đi: gồm các loại bao bì dùng để bọc bên ngoài hộp/chai thực phẩm; các loại túi nilong, bịch đựng, hộp chứa được bỏ đi sau khi conngười dùng đựng thực phẩm và một số loại vật dụng, thiết bị trong đời sống hàngngày của con người

1.3 Tác hại của rác thải sinh hoạt.

Bên cạnh khái niệm rác thải sinh hoạt là gì thì tác hại của chúng cũng đangtrở thành vấn đề nhức nhối hiện nay Rác thải sinh hoạt có ảnh hưởng tới nhiều mặtcủa môi trường, là một trong những nguyên nhân chính gây và làm gia tăng tìnhtrạng ô nhiễm môi trường

Ảnh hưởng đến môi trường nước.

Những loại chất thải sinh hoạt có ảnh hưởng đến đời sống của các loài độngvật trong nước khiến hệ sinh thái đa dạng của sông ngòi và biển đang dần mất đi.Đặc biệt nước ta là quốc gia giáp biển và có hệ thống sông dày đặc, một bộ phậnngười dân sống nhờ vào việc đánh bắt thủy, hải sản hay nuôi tôm, cá trên cá vùngnước ngọt cũng ngày càng cạn kiệt, cá tôm chết hàng loạt ở các đập vì môi trườngnước bị ô nhiễm

Ảnh hưởng đến môi trường không khí.

Không chỉ ảnh hưởng tới môi trường nước, rác thải sinh hoạt- cùng với chấtthải công nghiệp, là nguyên nhân khiến tình trạng ô nhiễm không khí Quá trình xửlý đốt rác thải sinh hoạt và thải khói trực tiếp ra môi trường khiến không khí củanhững khu vực xung quanh bị ô nhiễm trầm trọng Bên cạnh đó, các khu dân cưgần bãi tập kết rác cũng bị ảnh hưởng bởi mùi hôi thối của rác chưa được xử lý

Ảnh hưởng đến môi trường đất.

Trong thành phần rác thải có chứa nhiều chất độc, khi rác thải được đưa vàomôi trường và không được xử lý khoa học thì những chất độc xâm nhập vào đất sẽtiêu diệt nhiều loài sinh vật có ích cho đất như: giun, vi sinh vật, nhiều loài độngvật không xương sống, ếch nhái,…Điều này cũng làm cho môi trường đất bị giảmtính đa dạng sinh học và phát sinh nhiều sâu bọ phá hoại cây trồng Rác thải sinhhoạt khi được chôn xuống đất sẽ gây thoái hóa đất và giảm đa dạng sinh học Đặcbiệt hiện nay, túi ni lông được sử dụng phổ biến trong sinh hoạt và đời sống, chúngcần tới 50 – 60 năm mới phân hủy trong đất Yếu tố này tạo thành các bức tườngngăn cách trong đất hạn chế mạnh quá trình phân hủy, tổng hợp các chất dinhdưỡng, làm cho đất giảm độ phì nhiêu, đất bị chua và năng suất cây trồng giảm sút

Ảnh hưởng đến cảnh quan.

Không chỉ gây ảnh hưởng đến môi trường, rác thải sinh hoạt cũng gây ảnhhưởng nghiêm trọng đến cảnh quan Việc vứt bừa bãi, chất đống lộn xộn, khôngthu gom, vận chuyển đến nơi xử lý,…để lại những hình ảnh làm ảnh hưởng rất đếnvẻ mỹ quan

Rác thải sinh hoạt cũng là nguồn dịch bệnh.

Những rác thải công cộng nếu để lâu ngày không xử lí sẽ là những nguồnmang dịch bệnh cho động vật, cho con người Kết quả nghiên cứu cho thấy:Trong các bãi rác, vi khuẩn thương hàn có thể tồn tại trong 15 ngày, vi khuẩn lỵ là

40 ngày, trứng giun đũa là 300 ngày Những vi trùng gây bệnh thực sự phát huy tácdụng khi có các vật chủ trung gian gây bệnh tồn tại trong các bãi rác như những ổchứa chuột, ruồi, muỗi,…Và nhiều loại ký sinh trùng gây bệnh cho người và giasúc, một số bệnh điển hình do các trung gian truyền bệnh như: chuột truyền bệnhdịch hạch, bệnh sốt vàng da do xoắn trùng, ruồi, gián truyền bệnh đường tiêu hoá,muỗi truyền bệnh sốt rét, sốt xuất huyết,…Đặc biệt nạn đại dịch đã và đang ảnhhưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của con người trên toàn thế giới vẫnchưa chấm dứt đó là dịch Corona

Tại sự kiện do Tổng lãnh sự quán Mỹ tổ chức, bà Quách Thị Xuân - giámđốc Trung tâm tư vấn phát triển bền vững Đà Nẵng - cho biết trung bình mỗi ngườiViệt Nam thải ra 1,2kg rác Nếu làm tròn dân số Việt Nam là 100 triệu người thì số

lượng rác thải là 120.000 tấn mỗi ngày Trong số đó 16% là rác thải nhựa, vị chi

mỗi ngày sẽ có gần 19.000 tấn rác thải nhựa được thải ra ở Việt Nam Cũng theobà Xuân, vấn đề hiện nay là số lượng rác thải nhựa được tái chế còn rất thấp, nên

số rác nhựa còn lại vẫn tồn tại trong môi trường và đi ra đại dương

2 Tái chế rác thải.

2.1 Tái chế rác thải là gì ?

Tái chế sử dụng rác thải được hiểu là khi rác thải hoặc phế liệu thông quamột số quá trình mà có thể biến thành một vật liệu mới có ứng dụng khác để phụcvụ đời sống sản xuất của con người qua đó giảm thiểu tối thiểu việc ô nhiễm môitrường Việc làm này không những là một giải pháp bảo vệ môi trường, hạn chếrác thải còn tạo ra nhiều sản phẩm khác nhau, tiết kiệm vật liệu cũng như hạn chếthải khí nhà kính so với dây chuyền sản xuất sản phẩm mới.

Các chất thải thường được sử dụng để tái sử dụng đa phần là ở dạng rắn như:nhựa, nhôm, inox, sắt,… Tùy vào mức độ có thể còn sử dụng được hoặc hư hại màcác công ty, nhà máy sẽ thu mua phế liệu sẽ sản xuất thành vật khác hữu ích hơn

2.2 Mục đích của việc tái chế rác thải.

Giảm lượng rác thải tại các bãi rác:

Tại các bãi tập rác thì có rất nhiều loại rác từ dễ cho đến khó phân hủy Tùyvào mức độ phân hủy, nhưng chúng đều sản sinh ra vô vàn các độc tố ra ngoài môitrường Việc ta tái chế rác thải giúp giảm lượng rác thải tại các bãi tập rác, songsong ta cũng đã hạn chế lượng thải các độc tố ra ngoài môi trường

Giảm ô nhiễm:

Việc tái chế rác thải giảm ô nhiễm môi trường Đây là một việc vô cùngquan trọng Khi mà các lượng rác thải được tái chế và sẽ ít bị đốt hay chôn lấp Tránh gây tình trạng ô nhiễm môi trường, đặc biệt là môi trường nước, không khívà đất

Giảm tiêu thụ năng lượng:

Việc sử dụng rác thải hay phế liệu để tái chế lại thành sản phẩm mới sẽ tốn ítnăng lượng hơn so với việc tạo các sản phẩm đấy từ các nguồn nguyên chất

Giảm chi phí:

Việc tái sử dụng rác thải sẽ tiết kiệm không ít chi phí cho nguồn tài nguyêncủa các công ty, nhà máy, xí nghiệp

Góp phần tạo cảnh quan đẹp cho địa phương, cho đất nước.

Nếu mỗi một con người chúng ta ai cũng có ý thức, biết cách bỏ rác đúng vịtrí thì ở gia đình mình, địa phương mình hay ở bất cứ nơi đâu cũng không thấy cácbao rác vứt bừa bãi thì góp phần tạo nên một môi trường sống văn minh trong lành

Hành động biến đổi rác thải thành hữu ích hơn là vô cùng quan trọng đốivới đời sống, góp phần bảo vệ môi trường của chúng ta Thay vì vứt bỏ rác thảihay phế liệu, các bạn hãy tự phát huy khả năng sáng tạo của bản thân, biến nhữngphế liệu hay rác thải thành những vật liệu mới phục vụ cho nhu cầu của chínhmình

2.3 Những rác thải có thể tái chế được gồm:

- Thiết bị điện

- Trang phục

- Giấy báo, giấy vụn

- Bìa, thùng carton

- Thiết bị điện tử

- Bao bì thực phẩm

- Rác thải từ kim loại, nhựa, thủy tinh

3 Cơ hội linh doanh.

3.1 Kinh doanh là gì?

Kinh doanh là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quátrình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, hoặc cung ứng dịch vụ trên thịtrường nhằm mục đích sinh lợi

3.2 Cơ hội kinh doanh là gì?

Là những điều kiện, hoàn cảnh thuận lợi để nhà kinh doanh thực hiện đượcmục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp

3.3 Mục đích của kinh doanh.

- Nhằm thu lợi nhuận

- Có cơ hội được giao tiếp với nhiều người

- Tạo cho con người có được sự nhanh nhẹn, gặp gỡ với nhiều người để cóthể học hỏi được nhiều kinh nghiệm

- Có cơ hội được đi nhiều nơi

4 Hoạt động trải nghiệm.

4.1 Hoạt động trải nghiệm là gì?

Học tập trải nghiệm, hiểu một cách đơn giản, là học thông qua làm Học tậptrải nghiệm yêu cầu người học không chỉ áp dụng lý thuyết học thuật vào các trảinghiệm trong thế giới thực, lớp học, cộng đồng hoặc nơi làm việc mà còn suyngẫm về việc áp dụng nội dung và kỹ năng học được trong các trường hợp khác.Trải nghiệm làm việc trong chương trình hoặc vị trí thực tập là một hình thức củahọc tập trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm là một nhiệm vụ học tập gắn với thực tiễn mà họcsinh cần phải vận dụng vốn kinh nghiệm sẵn có để trải nghiệm, phân tích, kháiquát hóa thành kiến thức của bản thân và vận dụng để giải quyết vấn đề thực tiễn”

4.2 Đặc điểm hoạt động trải nghiệm.

Hoạt động trải nghiệm là một loại hình hoạt động dạy học có mục đích, có tổchức được thực hiện trong hoặc ngoài nhà trường học sinh được chủ động tham giavào tất cả các khâu của quá trình hoạt động, từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị,thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năngcủa bản thân, các em được trải nghiệm, bày tỏ quan điểm, ý tưởng, đánh giá và lựachọn ý tưởng hoạt động, thể hiện tự khẳng định bản thân, tự đánh giá và đánh giákết quả hoạt động của bản thân, của nhóm mình và bạn bè Hoạt động trải nghiệmđược tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như: Thí nghiệm, hoạt động câu lạcbộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã ngoại, các hội thi,hoạt động giao lưu, hoạt động tình nguyện, hoạt động cộng đồng, lao động côngích, sân khấu hóa, tổ chức các ngày hội

4.3 Lợi ích của học tập trải nghiệm

Tạo sự liên quan trong thế giới thực

Thông qua việc lấy dữ liệu, khái niệm và áp dụng chúng cho các nhiệm vụthực hành, mang lại kết quả thực tế

Tạo cơ hội cho sự sáng tạo

Học tập trải nghiệm kích thích người học động não để tìm kiếm giải phápđộc đáo của riêng họ cho vấn đề hoặc nhiệm vụ Đây là cơ hội để các em có thể thểhiện tài năng, năng khiếu, đam mê của mình

Cung cấp cơ hội để phản xạ

Người học quan sát và phân tích hành động của họ ảnh hưởng đến kết quảnhư thế nào và kết quả của họ có thể khác với những người học khác như thế nào.Phân tích này giúp họ hiểu rõ hơn cách áp dụng các khái niệm đã học vào cáctrường hợp khác

Dạy giá trị của sai lầm

Khi người học tham gia vào các nhiệm vụ thực hành, họ nhận thấy rằng một

số phương pháp tiếp cận hoạt động tốt hơn các phương pháp khác Quá trình sai-rút kinh nghiệm là một phần có giá trị của học tập

thử-Tăng tốc học tập

Nghiên cứu về cách não bộ học hỏi cho thấy, hành động thực hành một kỹnăng củng cố các kết nối thần kinh trong não, thực tế là khiến chúng ta “thôngminh hơn” Đồng thời, người học nhìn thấy thành quả lao động cụ thể của mìnhthông qua học tập trải nghiệm Nhờ vậy, họ sẽ cảm thấy hài lòng và tự hào hơn,tăng cường sự hăng hái tiếp tục học tập

Hướng dẫn người học hướng tới tương lai

Nhiều dự án học tập trải nghiệm mang tính định hướng nghề nghiệp vìchúng dựa trên các hoạt động trong thế giới thực Thông qua đó, người học bắt đầukhám phá và phát triển các kỹ năng, năng khiếu và đam mê của mình Điều này đặthọ trên một con đường xác định hơn về những gì họ muốn theo đuổi sau khi tốtnghiệp, bao gồm cả đại học và nghề nghiệp.

Tạo nên sự gần gũi thân thiện giữa cô và trò

5 Giáo dục STEM

5.1 Giáo dục STEM là gì?

STEM là một chương trình giảng dạy dựa trên ý tưởng trang bị cho ngườihọc những kiến thức, kĩ năng liên quan đến (các lĩnh vực) khoa học, công nghệ, kỹthuật và toán học – theo cách tiếp cận liên môn (interdisciplinary) và người học cóthể áp dụng để giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày Thay vì dạy bốn mônhọc như các đối tượng tách biệt và rời rạc, STEM kết hợp chúng thành một môhình học tập gắn kết dựa trên các ứng dụng thực tế Có thể nói, giáo dục STEMkhông hướng đến mục tiêu đào tạo để học sinh trở thành những nhà toán học, nhàkhoa học, kỹ sư hay những kỹ thuật viên mà chủ yếu là trang bị cho học sinh kiếnthức, kỹ năng để làm việc và phát triển trong thế giới công nghệ hiện đại ngày nay

5.2 Vai trò của STEM trong dạy học.

Giáo dục STEM tạo ra những con người có thể đáp ứng được nhu cầu côngviệc của thời đại phát triển của khoa học công nghệ, đáp ứng sự phát triển kinh tế,xã hội của quốc gia và có thể tác động tích cực đến sự thay đổi của nền kinh tế trithức trong bối cảnh toàn cầu hóa

Giáo dục STEM là một cách tiếp cận liên ngành trong quá trình học, trongđó các khái niệm học thuật mang tính nguyên tắc được lồng ghép với các bài họctrong thế giới thực, ở đó học sinh áp dụng các kiến thức trong khoa học, côngnghệ, kỹ thuật và toán học vào các bối cảnh cụ thể, giúp kết nối giữa trường học,cộng đồng, nơi làm việc và các tổ chức toàn cầu để từ đó phát triển các năng lựctrong lĩnh vực STEM và khả năng cạnh tranh trong nền kinh kế mới

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

2.1 Thực trạng rác thải môi trường ở Việt Nam.

Rác thải ở Việt Nam đang là vấn đề mà nhiều người đặt các câu hỏi khi nàothì rác thải được xử lí hết? Khi nào không thấy cảnh rác thải trên các kênh mươngtrên các ven đường đặc biệt các thành phố lớn là nơi phát sinh khối lượng rác thảisinh hoạt và công nghiệp khổng lồ Dân cư tập trung đông đúc, các nhà máy, xínghiệp mọc lên nhiều khiến tình hình càng thêm trầm trọng Ngoài lượng rác thảilớn, tình hình thu gom và phân loại rác tại đây cũng chưa được thực hiện triệt để

Trên các con đường rất nhiều rác thải sinh hoạt lung tung Rác thải công nghiệp tạicác nhà máy vẫn chưa được xử lý đúng quy trình.

Các thành phố lớn có lượng rác thải báo động phải kể đến là Hà Nội, ĐàNẵng và thành phố Hồ Chí Minh Theo thống kê của bộ Tài nguyên và Môi trườngrác thải tại các địa điểm này chiếm một nửa lượng rác trên toàn quốc Tình hình rácthải ở thành phố Hồ Chí Minh đã chạm mốc 9000 tấn rác mỗi ngày Đây là con sốnguy hiểm và còn tăng lên nếu không có biện pháp cải thiện Ở một địa điểm khác,

5000 tấn mỗi ngày là thực trạng rác thải ở Đà Nẵng Rất nhiều bãi chứa rác bị quátải và không thể xử lý kịp thời lượng rác này

Tình trạng rác thải hiện nay ở các vùng nông thôn:

Việt Nam có 73% dân số sống ở nông thôn Theo thống kê, mỗi năm vùngnông thôn thải ra môi trường trên 13 triệu tấn rác sinh hoạt Ngoài rác, khu vực nàycòn thải hơn 1300 triệu m3 nước bẩn và 7500 tấn rác sản xuất như vỏ bao bì thuốcbảo vệ thực vật Lượng rác thải này hàng năm được thải trực tiếp ra môi trường vàkhông được xử lý triệt để Hoạt động chăn nuôi cũng làm rác thải ở nông thôn tăngcao Rác từ thức ăn, phân động vật,… không được thu gom và xử lý khiến đất vàkhông khí bị ảnh hưởng và ô nhiễm Ngoài ra, quá trình công nghiệp hóa ở nôngthôn cũng gây ra rác thải Các nhà máy, khu chế xuất thải vào môi trường lượnglớn khí thải và rác Nhiều nhà máy không đầu tư hệ thống xử lý nước thải khiếnnhiều nguồn nước ở nông thôn ô nhiễm nặng

2.2 Một số hình ảnh rác thải ở Việt Nam.

Qua những hình ảnh trên chúng ta thấy rằng đó chính là những nơi hội tụcủa các mầm bệnh lâu dần không xử lí kịp thời sẽ gây ô nhiễm môi trường xungquanh, môi trường đất, môi trường nước cuối cùng ảnh hưởng đến sức khỏe củacon người.

2.3 Các cách xử lí rác thải ở Việt Nam

Xử lý rác bằng cách thu gom và phân loại

Ở nước ta, rác thải thường được thu gom và tập trung tại các bãi rác theoquy định Các bãi rác thường được xây dựng ở khu vực xa nhà dân Đây là cách xửlý truyền thống thuận tiện nhất để giải quyết lượng rác mỗi ngày Rác thải sau khiđược vận chuyển đến bãi rác sẽ được phân loại theo khu vực chờ xử lý Tùy theoloại rác mà có phương pháp xử lý khác nhau Mặc dù thuận tiện nhưng các bãi ráccũng gây nhiều bất cập Lượng rác thải quá lớn khiến nhiều bãi rác không đủ sứcchứa Số lượng rác chưa được xử lý thường tạo ra mùi hôi thối gây ô nhiễm khôngkhí và sức khỏe những người dân sống ở gần

Xử lý rác bằng cách đốt và chôn lấp

Trước đây rác thải thường được xử lý bằng cách chôn lấp trực tiếp Phươngpháp này không giải quyết triệt để những loại rác khó phân hủy Ngày nay, nhiềuloại rác sẽ được xử lý bằng cách đốt Quá trình đốt được thực hiện trong các lò đốtxây dựng khép kín với công nghệ hiện đại Các loại khí tạo ra sau khi đốt sẽ đượclọc sạch trước khi thải ra không khí Phần xỉ than còn lại sẽ được chôn lấp mộtcách an toàn Tuy nhiên do lượng rác quá nhiều nên các lò đốt vẫn chưa đáp ứngđủ

2.4 Những cơ hội kinh doanh cho học sinh.

Học sinh ngày nay ngoài việc học có rất nhiều em có nhu cầu làm thêm đểtrải nghiệm và kiếm thêm thu nhập Có em đi phụ rửa bát, có em đi phụ hồ, bưng

bê ở các nhà hàng, làm người mẫu, cộng tác viên hay có em thử sức kinh doanh Học sinh là lứa tuổi mà rất nhiều phụ huynh chỉ muốn con em tập trung thời gianđể học tập Tuy nhiên nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ cộng với nhu cầutiêu dùng của các em ngày càng nhiều nên một số em đã tìm được cơ hội để kinhdoanh như:

- Bán hoa nhân dịp tết

- Bán một số mặt hàng trên mạng

2.5 Thực trạng của việc trải nghiệm trong dạy học STEM trong nhà trường.

Hoạt động trải nghiệm theo hướng STEM cho học sinh là việc làm rất cầnthiết cho tất cả các môn học đặc biệt là học sinh THPT Tuy nhiên thực tế việc trảinghiệm ở các trường vẫn đang còn ít nhất là môn Công nghệ Nguyên nhân là

Công Nghệ là môn học không thi học sinh giỏi, không thi tốt nghiệp nên các emcũng như một số giáo viên chưa được chú trọng.

III THIẾT KẾ BÀI: “ Lựa chọn cơ hội kinh doanh.”

A - Mục tiêu dạy học

1 Kiến thức

- Biết được tác hại của rác thải và ưu điểm của việc tái chế rác thải

- Trình bày được một số sản phẩm tái chế từ rác thải

- Biết được các loại hình kinh doanh để lựa chọn cơ hội kinh doanh phùhợp

2 Kỹ năng

- Học sinh biết cách chọn và phân loại rác

- Biết cách tính toán các nguyên liệu để tái chế ra một sản phẩm

- Hợp tác giữa các thành viên trong nhóm

- Cắt dán tạo các mẫu sản phẩm khác nhau

- Rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo

3 Thái độ

- Có ý thức bảo vệ môi trường, không vứt xả rác bừa bãi

- Nghiêm túc trong làm việc

4 Phát triển năng lực : Rèn luyện học sinh

- Năng lực Tự học

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực thực hành

B - Chuẩn bị

Trước khi chia nhóm giáo viên nên nhắc học sinh do nội dung sách giáokhoa đã viết từ lâu năm 2005 nên một số nội dung không phù hợp với hiện tại nhưnội dung bài 52 chị H kinh doanh thu lãi mỗi tháng 1 đến 1,5 triệu hay bác A thulãi 500 ngàn đồng trên tháng nên các em về đọc tham khảo và tự lên kế hoạchkinh doanh cho bản thân phù hợp với tình hình thực tế

Chia lớp làm 4 nhóm, các nhóm đăng kí chủ đề, về thu thập nguyên liệu vàtiến hành làm để tạo ra sản phẩm

Giáo viên có thể cho các em tự đăng kí chủ đề hoặc giáo viên gợi ý các emlàm theo các chủ đề sau:

- Làm các dụng cụ như hộp đựng bút

- Làm các đồ chơi, đồ trang trí

- Mô hình bản đồ Việt Nam.

- Thiết kế các mẫu thời trang

- Làm các giỏ hoa, cây cảnh

- Làm các đồ lưu niệm nhân các ngày lễ

C- Phương pháp thực hiện

1 Thuyết trình với sự tham gia tích cực của học sinh

2 Động não

3 Giải quyết vấn đề

4 Trò chơi

5 Hùng biện

D - Tiến trình tổ chức dạy học:

HOẠT ĐỘNG 1 Khởi động bằng trò chơi: “ Hộp quà bí ẩn.”

Mục tiêu:

- Tạo cho các em không khí học tập vui vẻ, tích cực

- Rèn luyện cho các em có những phản ứng nhanh trước các tình huống

- Hiểu được những vẫn đề liên quan đến nội dung bài học

Cách chơi: Giáo viên giới thiệu có bốn hộp trong đó có ba hộp mỗi hộp có

một câu hỏi còn một hộp có món quà là ba cái bút Giáo viên cho các em xungphong hoặc gọi các em chọn hộp để mở ra trả lời câu hỏi hoặc nhận quà

Số 1 số 2

Số 3 số 4

Câu hỏi ở ba hộp là:

Câu 1: Rác thải là gì?

Câu 2: Ở gia đình em thường xử lí rác thải bằng cách nào?

Câu 3: Em đã kinh doanh mặt hàng nào chưa? Em có ý tưởng kinh doanhmặt hàng nào không?

HOẠT ĐỘNG 2 Hình thành kiến thức mới.

Các nhóm thuyết trình sản phẩm

Mục tiêu:

- Rèn luyện cho học sinh có khẳ năng truyền đạt giữa đám đông

- Giúp cho các em biết cách phản ứng nhanh với các tình huống khác nhau

- Có ý thức góp phần bảo vệ môi trường

- Phát huy được khả năng, thế mạnh của học sinh

Hình thành kiến thức mới

Giáo viên chuẩn bị 4 lá thăm đánh số 1,2,3,4 Yêu cầu các nhóm cử đại diệnlên bốc thăm và báo cáo sản phẩm của nhóm Cả lớp chú ý lắng nghe và quan sátsản phẩm đồng thời yêu cầu các em đặt ra một số câu hỏi liên quan đến chủ đề mànhóm báo cáo

Sau đây là một số báo cáo của các em học sinh trường THPT Nguyễn SỹSách năm học 2019-2020

Tổng kết hoạt động thông qua một số câu hỏi:

Câu 1: Nguyên liệu để làm sản phẩm các em lấy từ đâu?

Câu 2: Mục đích của các sản phẩm tái chế là gì?

Câu 3: Em sẽ làm gì các sản phẩm tái chế này?

Câu 4: Em có dự định mở rộng thêm sản phẩm của mình không?

Câu 5: Nguyên liệu mà em chọn có thể tạo ra được sản phẩm nào khác nữa không?Câu 6: Giá thành sản phẩm của em làm là bao nhiêu?

Câu 7: Em có dự định tham gia vào lĩnh vực kinh doanh không?

HOẠT ĐỘNG 3 Đánh giá và cho điểm.

Mục tiêu:

- Đánh giá giúp các em hiểu được những cái đã làm được và những cái chưa

làm được để từ đó phát huy cái làm được và khắc phục những cái chưa làm được

- Cho điểm nhằm khích lệ động viên các em giúp cho các em sẽ hứng thúhơn khi cô giao nhiệm vụ tiếp theo

Đánh giá và cho điểm.

Giáo viên sau khi lắng nghe, quan sát tất cả các báo cáo và sản phẩm sẽ cónhững nhận xét ưu, nhược điểm của từng nhóm Để đảm bảo công bằng trong cáchcho điểm giáo viên cần cộng điểm cho những em tích cực, trừ điểm những em ýthức chưa tốt

HOẠT ĐỘNG 4: Luyện tập thông qua trò chơi tìm ô chữ.

Mục tiêu:

- Củng cố lại bài học

- Rèn luyện học sinh có khẳ năng phán đoán, phản ứng nhanh

Giáo viên: Tìm các chữ cái ở ô chữ hàng ngang và ô chữ hàng dọc thông quacác gợi ý sau:

1 Ô chữ thứ 1 gồm 7 chữ cái: Những nguyên liêu, vật dụng chúng ta khôngdùng nữa được gọi là gì?

2 Ô chữ thứ 2 gồm 6 chữ cái: Các chai, lọ đã sử dụng được con người sửdụng lại với mục đích khác gọi là gì?

3 Ô chữ thứ 3 gồm 8 chữ cái: Khi kinh doanh muốn mặt hàng của mìnhđược nhiều người biết đến cần phải làm gì?

4 Ô chữ thứ 4 gồm 5 chữ cái: khi đi làm cho nhà hàng hay công ti ngườilàm sẽ được nhận gì?