Trong xã hội, con người gắn kết với nhau bởi những mối quan hệ rất đa dạng, phức tạp, mâu thuẫn, tranh chấp, xung đột phát sinh giữa con người với con người là hiện tượng xã hội mang tính khách quan, là một mặt của đời sống xã hội. Để duy trì trật tự, ổn định xã hội, một trong những nội dung quan trọng của công tác lãnh đạo quản lý ở địa phương là phải biết phát hiện xung đột xã hội và có cơ chế giải quyết xung đột xã hội. Có như thế mới ổn định xã hội, tạo điều kiện cho xã hội phát triển. Từ những vấn đề trên, vận dụng vào thực tiễn ở địa phương việc nâng cao chất lượng giải quyết xung đột xã hội ở xã Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng là vấn đề có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn sâu sắc. Phần II: NỘI DUNG
Trang 1TRƯỜNG CHÍNH TRỊ
*
BÀI THU HOẠCH HẾT HỌC PHẦN Chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính
CHỦ ĐỀ:
XUNG ĐỘT XÃ HỘI Ở CƠ SỞ - MỘT
SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TẠI XÃ NGHĨA TRUNG – HUYỆN BÙ ĐĂNG
Họ tên học viên:
Lớp: Trung cấp LLCT-HC
Phần: V.1 – Một số kỹ năng cơ bản trong lãnh đạo, quản lý của cán
bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở
Phần I: MỞ ĐẦU
Trong xã hội, con người gắn kết với nhau bởi những mối quan hệ rất đa dạng, phức tạp, mâu thuẫn, tranh chấp, xung đột phát sinh giữa con người với
Trang 2con người là hiện tượng xã hội mang tính khách quan, là một mặt của đời sống xã hội Để duy trì trật tự, ổn định xã hội, một trong những nội dung quan trọng của công tác lãnh đạo quản lý ở địa phương là phải biết phát hiện xung đột xã hội và có cơ chế giải quyết xung đột xã hội Có như thế mới ổn định xã hội, tạo điều kiện cho xã hội phát triển
Từ những vấn đề trên, vận dụng vào thực tiễn ở địa phương việc nâng cao chất lượng giải quyết xung đột xã hội ở xã Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng
là vấn đề có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn sâu sắc
Phần II: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XUNG ĐỘT XÃ HỘI
1.1 Khái niệm xung đột xã hội và tính tất yếu khách quan của các xung đột xã hội
Trước hết, khi đề cập đến xung đột tức là đề cập đến trạng thái bất ổn định gây ra bởi sự đối lập thực tế hoặc do nhận thức về các nhu cầu, giá trị và lợi ích Xung đột có thể từ bên trong (ngay trong bản thân) hoặc từ bên ngoài (giữa hai hay nhiều cá nhân) Xung đột là một khái niệm có thể giúp giải thích nhiều mặt của đời sống xã hội và sự tan vỡ xã hội như bất đồng xã hội, các xung đột về lợi ích, và đấu tranh giữa các cá nhân, nhóm hoặc tổ chức Trong thuật ngữ chính trị, “xung đột" có thể là các cuộc chiến tranh, cách mạng hay các cuộc đấu tranh khác liên quan đến việc sử dụng bạo lực như trong từ “xung đột vũ trang” Nếu không có sự điều chỉnh hay giải pháp
về xã hội thích hợp thì các xung đột xã hội có thể dẫn đến tình trạng căng thẳng hoặc rối loạn trong đời sống xã hội Vậy hiểu một cách đầy đủ khái niệm xung đột xã hội là gì?
Xung đột xã hội là những mâu thuẫn, bất đồng, khác biệt về nhận thức, lợi ích, ý chí, quan điểm, dẫn đến những va chạm, đấu tranh với các hình thức và mức độ khác nhau trong các quan hệ xã hội nào đó
Từ định nghĩa xung đột xã hội, chúng ta có thể hiểu xung đột xã hội ở cơ
sở là: là những mâu thuẫn, bất đồng, khác biệt về nhận thức, lợi ích, ý chí, quan điểm dẫn đến những va chạm, tranh chấp, đấu tranh với các hình thức
Trang 3và mức độ khác nhau trong các quan hệ xã hội của nhân dân trên địa bàn hành chính nào đó
Xung đột xã hội xảy ra không phải là ý muốn chủ quan của mỗi người, nhóm người mà là một tất yếu khách quan của quá trình vận động và phát triển
xã hội Đó là một trong những trạng thái thường xuyên của cuộc sống con ngưòi, tồn tại ở mọi cấp độ xung đột cá nhân - nhân cách; xung đột thế hệ; xung đột giữa các nhóm, tổ chức, cộng đồng; xung đột sắc tộc - dân tộc; xung đột giữa các nhà nước - quốc gia; xung đột giữa các nền văn hóa, văn minh Một xã hội không có mâu thuẫn và xung đột là một xã hội ngưng đọng và trì trệ, không có sức sống Nhưng cuộc sống cũng cần sự
ổn định, do đó, ai cũng muốn có những người bạn đồng hành hòa bình và thân thiện Nhận thức đúng sự tồn tại và vai trò của mâu thuẫn, xung đột, có cách ứng xử thích hợp, thì chắc chắn đó cũng là những tác nhân làm cho xã hội lành mạnh, ổn định, gắn kết và phát triển Do vậy, điều tiết xung đột và quản lý các tình huống xung đột xã hội là vấn đề đã và đang được giới khoa học xã hội rất quan tâm, đặc biệt là đối với các xung đột xã hội cụ thể
1.2 Tính tích cực và tiêu cực của xung đột xã hội
Chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ ra rằng: bất kỳ sự vật hiện tượng nào cũng có chứa đựng mâu thuẫn, và giải quyết tốt mâu thuẫn là nguồn gốc động lực của
sự vận động phát triển của sự vật hiện tượng [2, tr.98] Xung đột xã hội cũng vậy, xung đột có thể mang đến những kết quả tiêu cực hoặc tích cực, phụ thuộc vào bản chất và cường độ của xung đột và vào cách giải quyết xung đột Có thể nhận thấy rằng, bản thân xung đột, trong tính chất của chúng, tạo
ra những tác động tích cực, đặc biệt là sự cảnh báo xã hội một cách nghiêm khắc, tạo áp lực cần thiết để giải quyết những vấn đề không thể trì hoãn (bất bình đẳng, thiếu dân chủ, năng lực yếu kém của đội ngũ cán bộ ), giúp sửa chữa những thiếu sót và khẳng định những thay đổi có tính tiến bộ Về mặt tâm lý, xung đột góp phần giải tỏa, không để tích tụ sự căng thẳng thái quá
Trang 4Khi nhìn nhận những tác động tích cực của xung đột không có nghĩa là khuyến khích xung đột, mà ngược lại, cần phải tìm cách xử lý mâu thuẫn một cách hợp lý bằng con đường phi xung đột Làm được như vậy, một mặt, phát huy được vai trò của xung đột, mặt khác, hạn chế được những hậu quả xấu
mà nó có thể mang lại
Tuy nhiên, dù theo thuyết nào thì người ta cũng phải thừa nhận: về khía cạnh xã hội học, hành vi của cá nhân, nhóm tham gia xung đột thường là tập hợp những hành vi có khuynh hướng lệch chuẩn, vượt quá chuẩn mục pháp luật và đạo đức, luôn chứa đựng nguy cơ đe dọa sự ổn định xã hội và an ninh trật tự Do đó xung đột nói chung nằm ngoài mong đợi của các nhà nước - chủ thể luôn tìm cách làm cho xã hội ổn định Bên cạnh đó, xung đột
xã hội cũng có thể mang đến những hậu quả tiêu cực Đó là khi xung đột xã hội không được quản lý tốt, hoặc bị chi phối bở những hoạt động chủ quan trái với quy luật phát triển khách quan tự nhiên, tạo ra những xung đột giả tạo Lúc đó, xung đột xã hội đe dọa sự liên kết xã hội, phá hủy kết cấu chính trị xã hội hiện có, gây mất ổn định chính trị - xã hội, gây những thiệt hại về kinh tế, vật chất và tư tưởng tinh thần Mặt khác, chính bản thân xung đột cũng như bất kỳ quá trình nào khác, có những chi phí của nó, nếu phải hao phí nguồn lực xã hội vô ích, không tương xứng cho những xung đột và đương nhiên đi kèm với nó là giải tỏa và quản lý xung đột thì xung đột sẽ mang lại hiệu quả tiêu cực
Chương 2 THỰC TRẠNG XUNG ĐỘT XÃ HỘI Ở XÃ NGHĨA TRUNG, HUYỆN BÙ ĐĂNG HIỆN NAY
2.1 Nhận diện những xung đột xã hội ở xã Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng, hiện nay
Nghĩa Trung là một xã (thuộc huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước) có diện tích 86,68 km², dân số năm 2007 là 7237 người, mật độ dân số đạt 83 người/km² Là một địa phương mang nét đặc thù của xã miền núi có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, đời sống kinh tế xã hội tuy còn gặp nhiều khó khăn,
Trang 5nhưng tình hình chính trị xã hội luôn ổn định Mặc dù hiện nay trên địa bàn xã Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng vẫn tồn tại những xung đột xã hội Song tính chất, mức độ của những xung đột này chỉ dừng lại ở những mâu thuẫn, bất đồng giữa cá nhân, hay nhóm người với nhau chứ không phải là những xung đột và đấu tranh liên quan đến chính trị hay bạo lực Có thể thấy những xung đột xã hội ở xã Nghĩa Trung thường tập trung vào những vấn đề sau:
Thứ nhất là xung đột xã hội liên quan đến vấn đề đất đai: những xung
đột trong vấn đề đất đai chủ yếu là tranh chấp giữa làm thủ tục mua bán bất động sản (ví dụ: đòi thêm tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất); xung đột
do công trình xây dựng ảnh hưởng đến bất động sản liền kề, tranh chấp vì tự
ý đổi ruộng cho nhau nhưng không làm thủ tục đổi theo quy định, tranh chấp
vì lấn chiếm đất đai của nhau…
Thứ hai là xung đột liên quan đến hôn nhân và gia đình: xung đột trong
lập di chúc và tranh chấp tài sản thừa kế (ví dụ: tranh chấp tài sản và đất đai trong anh chị em trong gia đình), quyền thừa kế tài sản giữa vợ chồng, xung đột khi ly hôn (tranh chấp quyền nuôi con, thăm con và tài sản phân chia khi
ly hôn),…
Thứ ba xung đột liên quan tranh chấp vấn đề chung trong sinh hoạt, lao
động sản xuất và đời sống như: tranh chấp ranh giới đất giữa các nhà với nhau (ví dụ: lấn chiếm cột mốc, hàng rào, lấn chiếm lối đi chung…); xung đột giữa các cộng đồng dân cư với các công ty, doanh nghiệp hoặc hộ gia đình trong chăn nuôi và sản xuất gây ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, ô nhiễm không khí ở địa phương; tranh chấp trong khai thác, sử dụng và hưởng lợi từ rừng trong phạm vi hộ gia đình được giao bảo vệ và chăm sóc; bồi thường thiệt hại không thống nhất (ví dụ như bồi thường tai nạn, vô ý gây ảnh hưởng đến tài sản người khác); tranh chấp lao động cá nhân…
Như vậy, đây là những mâu thuẫn, tranh chấp trong đời sống xã hội và tính chất mức độ xung đột xã hội không quá lớn và gay gắt Song nếu không
Trang 6nhận rõ và có biện pháp giải quyết thì cũng sẽ để lại những hậu quả nhất định ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự xã hội của địa phương
2.2 Những mặt đặt được và hạn chế trong giải quyết xung đột xã hội
ở xã Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng
Những mặt đạt được:
Những năm qua, trong giải quyết xung đột xã hội ở cấp cơ sở xã Nghĩa Trung đã kịp thời phát hiện và giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp của nhân dân trên địa bàn Nhiều xung đột đã được hòa giải và giải quyết một cách thuận lợi, đạt được sự kỳ vọng của các bên (trong đó có những xung đột
đã phát hiện ở giai đoạn ngầm nhờ sự nắm bắt kịp thời và giải quyết nhanh nhẹn, linh hoạt thấu tình đạt lý trên tinh thần thượng tôn pháp lý của cán bộ làm công tác hòa giải, hoặc cán bộ có thẩm quyền Cho nên vì thế mà ít xảy
ra những vụ xung đột gay gắt hoặc kiện tụng vượt cấp Sỡ dĩ đạt được những kết quả đó là do dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh uỷ, huyện ủy, các cấp uỷ đảng và chính quyền địa phương trong những năm qua xã Nghĩa Trung đã đẩy mạnh công tác giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật cho nhân dân trên địa bàn xã, đồng thời làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hòa giải (hoặc cán bộ có thẩm quyền) cả về kiến thức lẫn kỹ năng thực tiễn, do vậy trình độ, kiến thức hiểu biết pháp luật của nhân dân được từng bước nâng lên chuyên môn; nghiệp vụ, năng lực lãnh đạo, tổ chức điều hành giải quyết xung đột của cán bộ càng ngày càng hiệu quả; nhân dân có ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần đoàn kết trong cộng đồng càng cao góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh
tế - xã hội, đảm bảo an ninh, chính trị, quốc phòng ở địa phương
Về hạn chế:
Bên cạnh những kết quả đạt, được, thì công tác giải quyết xung đột xã hội ở Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng hiện nay vẫn còn tồn tại một số hạn chế, khuyết điểm, đó là: vẫn có những mâu thuẫn tranh chấp chưa đươc kịp thời được giải quyết hoặc giải quyết không dứt điểm; vẫn còn sự sai sót trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp trong nội bộ nhân dân; sự bất cập trong việc thực thi pháp luật, và có những mâu thuẫn tranh chấp giải
Trang 7quyết xong nhưng chưa thực sự đạt được nguyện vọng của cả hai bên, hoặc
có những xung đột mới xuất hiện (trước đây chưa từng xảy ra trên địa bàn xã) cho nên giải quyết xung đột còn bối rối, vướng mắc
Tồn tại những hạn chế nệu trên trước hết phải nói đến do sự yếu kém của
hệ thống chính trị ở cơ sở mà cụ thể chịu trách nhiệm cao nhất là chính quyền xã; bên cạnh đó là sự yếu kém về kiến thức và kỹ năng của một số cán bộ, cả cán bộ lãnh đạo, quản lý trong giải quyết xung đột xã hội; và cùng với đó là nhận thức của nhân dân về pháp luật còn hạn chế
Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT XÃ HỘI Ở XÃ NGHĨA TRUNG, HUYỆN BÙ ĐĂNG HIỆN NAY VÀ VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM NGƯỜI LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ 3.1 Giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết xung đột xã hội ở Nghĩa Trung, huyện Bù Đăng hiện nay
3.1.1 Tăng cường bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng giải quyết xung đột cho đội ngũ cán bộ công chức xã
Các mâu thuẫn và xung đột xã hội đều có nguyên nhân gốc rễ, do đó các mâu thuẫn và xung đột xã hội chỉ có thể được giải quyết triệt để khi xử lý được vấn đề gốc rễ của nó Điều này đòi hỏi phải có cách tiếp cận, phương pháp cách giải quyết phù hợp với từng loại mâu thuẫn và xung đột xã hội cụ thể Cho nên nó có yêu cầu cao về kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ đối với đội ngũ cán bộ đảm nhiêm công tác giải quyết xung đột xã hội Trong khi đó ở xã Nghĩa Trung cán bộ làm công tác hòa giải và cán bộ lãnh đạo quản lý có mặt còn hạn chế Do vậy phải tăng cường bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng giải quyết xung đột cho đội ngũ cán bộ là giải pháp cơ bản, không thể thiếu bởi chính họ là chủ thể tham gia vào quá trình giải quyết xung đột với
tư cách là người ở giữa nhưng có vai trò quan trọng trong việc giải thích và vận động các bên hiểu rõ quy định của pháp luật, lợi ích của các bên đồng thời vận động, khích lệ các bên đoàn kết, rộng lượng trong xem xét giải quyết xung đột
Trang 83.1.2 Chính quyền địa phương cấp xã cần thực hiện nghiêm hệ thống kiểm soát quyền lực và kịp thời phát hiện, giải quyết xung đột xã hội một cách có hiệu quả
Xung đột xã hội là mâu thuẫn không điều hòa giữa các nhóm xã hội, có thể tích cực hoặc tiêu cực, vừa có tính khách quan, vừa có tính chủ quan Xung đột xã hội là một hiện tượng tất yếu của xã hội Bất cứ xã hội nào (ở thể chế nào và ở giai đoạn lịch sử nào) cũng có xung đột xã hội Ở cấp cơ sở mà trực tiếp là cấp xã cũng không tránh khỏi có những xung đột xã hội Do đó, chúng ta không thể ngăn chặn mọi xung đột xã hội, nhưng chúng ta có thể ngăn chặn những xung đột xã hội tiêu cực Vậy để ngăn chặn những xung đột
xã hội tiêu cực thì đòi hỏi trước hết trách nhiệm của chính quyền địa phương,
mà trong đó giải pháp căn cơ là chính quyền địa phương cấp xã cần thực hiện nghiêm hệ thống kiểm soát quyền lực Đồng thời phải kịp thời phát hiện, giải quyết xung đột xã hội một cách có hiệu quả trên cơ sở tôn trọng pháp luật Bởi như chúng ta đã biết xung đột xã hội có năm giai đoạn, nếu chúng ta phát hiện sớm tức giai đoạn ngầm thì sẽ nhanh chóng giải quyết xung đột xã hội, không để xung đột diễn ra căng thẳng, gay gắt dẫn đến giải quyết khó khăn
3.1.3 Chính quyền địa phương xã cần chăm lo phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân; xây dựng, củng
cố các mối quan hệ trong nhân dân, trong đó chú trọng nâng cao kiến thức, hiểu biết pháp luật cho người dân
Có thế nói nếu như kinh tế phát triển, đời sống của người dân được nâng lên thì những mâu thuẫn trong xã hội sẽ giảm đi hoặc không có Bởi lẽ nguyên nhân của đa số xung đột chính là mâu thuẫn về mặt lợi ích mà trong
đó có lợi ích kinh tế, những mâu thuẫn về lợi ích kinh tế sẽ dẫn tới những xung đột xã hội không thể tránh khỏi, và đây cũng được xem là nguyên nhân phổ biến của các xung đột xã hội ở Việt Nam nói chung và ở các địa phương nói riêng thời gian gần đây [3, tr.124]
Trang 9Cùng với đời sống vật chất, đời sống tinh thần của nhân dân cũng cần được quan tâm, bởi vì gần đây những xung đột xã hội như mâu thuẫn trong giáo dục, trong y tế, trong tín ngường, trong các mối quan hệ: cha mẹ con cái,
vợ - chồng, anh – em, bạn bè, đồng nghiệp, cấp trên – cấp dưới cũng đã xuất hiện nhiều dẫn tới xung đột xã hội trên địa bàn xã càng đa dạng và phức tạp Trên thực tế đời sống vật chất và tinh thần của người dân xã Nghĩa Trung có mặt còn thiếu thốn Do đó, chăm lo phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân; xây dựng, củng cố các mối quan hệ trong nhân dân, là giải pháp quan trọng để giảm, loại bỏ xung đột và nâng cao chất lượng giải quyết xung đột Bên cạnh đó cần tập trung nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật cho người dân để tránh những xung đột không đáng
có (do kém hiểu biết mà tranh chấp)
3.1.4 Tăng cường xây dựng tốt đồng thuận xã hội, đoàn kết xã hội
Có thể nói, ngoài yếu tố đảm bảo lợi ích kinh tế thì sự đồng thuận xã hội
là yếu tố quan trọng dẫn tới việc hạn chế hoặc loại bỏ xung đột xã hội Mà muốn xây dựng đoàn kết và đồng thuận xã hội, một trong những yếu tố quan trọng là xây dựng được các mục tiêu chung, lý tưởng chung phù hợp với tâm
tư, tình cảm, nguyện vọng của nhân dân cũng như lợi ích dân tộc, lợi ích của đất nước Để thực hiện điều này ngoài vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương còn là ý thức, trách nhiệm của quần chúng nhân dân bởi vì khi bản thân người dân biết nhường nhịn, bớt bỏ đi lòng tham, sự ích kỷ lợi ích
cá nhân, có trách nhiệm với tập thể, với cộng đồng, xã hội (ví dụ trong chăn nuôi sản xuất người dân biết đến cần bảo vệ môi trường, trong giải phóng mặt bằng để làm công trình công ích người dân biết hy sinh vì lợi ích chung) thì sự đồng thuận xã hội mới có thể được xây dựng Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần phát huy vài trò của các thiết chế truyền thống của xã hội (như gia đình, họ tộc, các cộng đồng làng, xã, các tổ chức chính trị xã hội) trong tăng cường xây dựng đồng thuận xã hội, đoàn kết xã hội
Trang 103.2 Vai trò trách nhiệm của người lãnh đạo, quản lý
Bản thân tôi trên cương vị là lãnh đạo, quản lý cấp xã, tôi nhận thức sâu sắc rằng, để có thể giải quyết tốt xung đột xã hội ở cơ sở thì vai trò của người lãnh đạo, cán bộ chủ trì hết sức quan trọng Với trọng trách của mình, tôi xác định cần phải có kiến thức chuyên môn vững chắc, có hiểu biết pháp luật, có
kỹ năng linh hoạt, mềm dẻo để giải quyết xung đột một cách thấu tình đạt lý với tinh thần thượng tôn pháp luật Theo tôi, một trong những kỹ năng quan trọng cần phải trau dồi đó là kỹ năng nhận biết và phát hiện mâu thuẫn từ giai đoạn ngầm, và cần phải tìm đúng nguyên nhân dẫn đến xung đột Bởi vì có nhiều nguyên nhân gây ra xung đột xã hội, mà nếu không tìm ra đúng nguyên nhân thì chỉ giải quyết được phần ngọn chứ không giải quyết được phần gốc,
và do vậy xung đột xã hội vẫn âm ỉ tồn tại
Với vai trò là trung tâm đoàn kết trong tổ chức chính quyền xã, và trong toàn địa phương tôi xác định phải luôn gương mẫu tuân thủ và thực hiện nghiêm pháp luật của Nhà nước, quy định, hướng dẫn của chính quyền các cấp đồng thời biết xây dựng sự đoàn kết trong cộng đồng Đặc biệt người lãnh đạo trong thời đại mới hiện nay cần phải thấu triệt tinh thần của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Đó là “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám nói, dám đột phá sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn, thử thách” Khi có xung đột xã hội xảy ra không được trốn tránh, đùn đẩy trách nhiệm mà ngược lại phải chịu trách nhiệm cao nhất ở cơ sở khi giải quyết xung đột kém hiệu quả Trên cương vị lãnh đạo, bản thân tôi sẽ cùng với chính quyền xã tham mưu, ý kiến lên cấp trên sự bất cập trong việc thực thi phá luật và kiến nghị các cấp hoàn thiện hệ thống pháp luật một các đầy
đủ và phù hợp hơn để góp phần vào sự ổn định, phát triển của địa phương và đất nước
Phần III KẾT LUẬN
Xung đột xã hội là một hiện tượng không tránh khỏi trong đời sống xã hội, là một thuộc tính của quá trình phát triển Xung đột xã hội còn đóng vai