Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhận xét: “mỗi con người đều có cái thiện và cái ác ở trong lòng”1, tr.658. Mâu thuẫn và xung đột xã hội cũng từ đây mà ra. Mọi mâu thuẫn xã hội đều có nguồn gốc từ mâu thuẫn giữa các cá nhân, nhóm, cộng đồng, tầng lớp, giai cấp, quốc gia mà ra. Xung đột xã hội là giai đoạn phát triển cao nhất của mâu thuẫn trong hệ thống các quan hệ giữa con người, các tập đoàn xã hội, các thiết chế xã hội, xã hội nói chung; được đặc trưng bằng sự đẩy mạnh các khuynh hướng và lợi ích đối lập nhau giữa các cộng đồng xã hội và các cá nhân với nhau. Để duy trì trật tự, ổn định xã hội, một trong những nội dung quan trọng của công tác lãnh đạo quản lý ở địa phương là phải biết phát hiện xung đột xã hội và có cơ chế giải quyết xung đột xã hội. Có như thế mới ổn định xã hội, tạo điều kiện cho xã hội phát triển.
Trang 1TRƯỜNG CHÍNH TRỊ
*
BÀI THU HOẠCH HẾT HỌC PHẦN
Chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính
CHỦ ĐỀ:
PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA XUNG ĐỘT XÃ HỘI TRONG HOẠT ĐỘNG LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ Ở CƠ SỞ LIÊN HỆ THỰC TẾ TẠI XÃ MINH LẬP – HUYỆN CHƠN THÀNH
Họ tên học viên:
Lớp: Trung cấp LLCT-HC
Phần: V.3 - Nghiệp vụ Công tác Mặt trận Tổ quốc và Đoàn thể nhân dân ở cơ sở
Trang 2Phần I: MỞ ĐẦU
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhận xét: “mỗi con người đều có cái thiện và cái ác ở trong lòng”[1, tr.658] Mâu thuẫn và xung đột xã hội cũng từ đây
mà ra Mọi mâu thuẫn xã hội đều có nguồn gốc từ mâu thuẫn giữa các cá nhân, nhóm, cộng đồng, tầng lớp, giai cấp, quốc gia mà ra Xung đột xã hội là giai đoạn phát triển cao nhất của mâu thuẫn trong hệ thống các quan hệ giữa con người, các tập đoàn xã hội, các thiết chế xã hội, xã hội nói chung; được đặc trưng bằng sự đẩy mạnh các khuynh hướng và lợi ích đối lập nhau giữa các cộng đồng xã hội và các
cá nhân với nhau Để duy trì trật tự, ổn định xã hội, một trong những nội dung quan trọng của công tác lãnh đạo quản lý ở địa phương là phải biết phát hiện xung đột xã hội và có cơ chế giải quyết xung đột xã hội Có như thế mới ổn định xã hội, tạo điều kiện cho xã hội phát triển
Từ vai trò của xung đột xã hội trong hoạt động lãnh đạo, quản lý ở cơ sở, vận dụng vào thực tiễn ở địa phương vấn đề nâng cao chất lượng giải quyết xung đột xã hội ở xã Minh Lập, huyện Bù Đăng là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc
Phần II: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: VAI TRÒ CỦA XUNG ĐỘT XÃ HỘI TRONG HOẠT ĐỘNG LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ Ở CƠ SỞ
1.1 Khái niệm và đặc điểm của xung đột xã hội
Xung đột xã hội là hiện tượng đã tồn tại lâu dài trong lịch sử Lịch sử xã hội loài người, nhất là khi phân chia thành các giai cấp luôn luôn diễn ra các cuộc xung đột xã hội Vậy như thế nào là xung đột xã hội? Về khái niệm: Xung đột xã hội là những mâu thuẫn, bất đồng, khác biệt về nhận thức, lợi ích, ý chí, quan điểm, dẫn đến những va chạm, đấu tranh với các hình thức và mức độ khác nhau trong các quan hệ xã hội nào đó
Từ định nghĩa xung đột xã hội chúng ta có thể hiểu xung đột xã hội ở cơ sở là: là những mâu thuẫn, bất đồng, khác biệt về nhận thức, lợi ích, ý chí, quan
Trang 3điểm, v.v dẫn đến những va chạm, tranh chấp, đấu tranh với các hình thức và mức
độ khác nhau trong các quan hệ xã hội của nhân dân trên địa bàn hành chính nào
đó
Xung đột xã hội có những đặc điểm sau:
Thứ nhất, xung đột xã hội xuất hiện khi một trong các bên đối lập nhau có
các hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp nhằm ngăn trở bên kia và bên kia có hành vi đáp trả Bất cứ xung đột xã hội nào cũng xuất phát từ những mâu thuẫn, nhưng xung đột chỉ xảy ra khi mâu thuẫn trở nên không thể điều hòa Những mâu thuẫn
có thể điều hòa, có thể hóa giải thì không dẫn đến xung đột xã hội Đây là điểm để phân biệt xung đột xã hội với sự khác biệt, sự đối lập, sự bất đồng, sự cạnh tranh,
sự tranh chấp, sự đấu tranh (những hiện tượng này chỉ là tiền đề của xung đột xã hội, chứ chưa phải xung đột xã hội)
Thứ hai, xung đột xã hội có ít nhất hai bên (hai lực lượng) xung đột với nhau.
Một số cuộc xung đột xã hội có nhiều bên cùng tham gia Xung đột càng có nhiều lực lượng tham gia thì càng phức tạp tính về chất, quy mô, càng có phạm vi rộng
và tất nhiên càng có hậu quả lớn
Thứ ba, xung đột xã hội một mặt là hiện tượng khách quan, tất yếu, mặt khác
là kết quả của hoạt động có chủ đích của con người Theo đó, những lực lượng xã hội chủ đích tạo ra xung đột xã hội để hướng đến những mục đích và lợi ích khác nhau
Thứ tư, xung đột xã hội có tính chất “lây lan” Xung đột xã hội tạo ra hiệu
ứng xã hội mạnh, tác động đến các lực lượng xã hội khác nhau, các khu vực khác nhau
Thứ năm, xung đột xã hội gây ra biến đổi xã hội, mất ổn định xã hội, hoặc
nghiêm trọng hơn, gây ra khủng hoảng xã hội Xung đột xã hội có tính chất hai mặt, đó là tích cực và tiêu cực Đây cũng có thể xem là một đặc điểm nữa của xung đột xã hội Biến đổi của xã hội do xung đột xã hội gây ra ở một phương diện này
có tính tiêu cực, nhưng ở phương diện khác lại có thể là thúc đẩy sự phát triển của
xã hội, góp phần tạo nên sự tiến bộ xã hội Xã hội luôn vận động không ngừng Không có vận động thì không có phát triển Xung đột xã hội tích cực loại bỏ cái lạc
Trang 4hậu, cái kém phát triển, cái lỗi thời, qua đó cái ưu trội, cái mới thắng thế và tồn tại Song xung đột xã hội cũng tạo ra những bất ổn xã hội do đó cần nhận thức rõ xung đột và giải quyết xung đột xã hội hiệu quả đó là động lực của sự vận động phát triển trong xã hội
Thứ sáu, xung đột xã hội có nhiều nguyên nhân Nguyên nhân bên trong và
nguyên nhân bên ngoài, nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan, nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân không chủ yếu, nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân gián tiếp, nguyên nhân kinh tế, nguyên nhân chính trị, nguyên nhân văn hóa, nguyên nhân tâm lý Nguyên nhân chung nhất của xung đột xã hội là mâu thuẫn không thể điều hòa về lợi ích (lợi ích theo nghĩa rộng bao gồm lợi ích kinh tế, lợi ích chính trị, lợi ích văn hóa, lợi ích tinh thần) Mỗi loại xung đột xã hội có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó mâu thuẫn không thể điều hòa về mặt lợi ích đóng vai trò như là nguyên nhân sâu xa, còn các nguyên nhân cụ thể khác đóng vai trò như những nguyên nhân trực tiếp Xác định đúng nguyên nhân của xung đột xã hội là một yêu cầu quan trọng, bởi có xác định đúng đắn nguyên nhân của xung đột xã hội thì chúng ta mới có thể đưa ra cách giải quyết đúng đắn
Xung đột xã hội xảy ra không phải là ý muốn chủ quan của mỗi người, nhóm người mà là một tất yếu khách quan của quá trình vận động và phát triển xã hội Đó
là một trong những trạng thái thường xuyên của cuộc sống con ngưòi, tồn tại ở mọi cấp độ xung đột cá nhân - nhân cách; xung đột thế hệ; xung đột giữa các nhóm, tổ chức, cộng đồng; xung đột sắc tộc - dân tộc; xung đột giữa các nhà nước
- quốc gia; xung đột giữa các nền văn hóa, văn minh, v.v Một xã hội không có mâu thuẫn và xung đột là một xã hội ngưng đọng và trì trệ, không có sức sống Nhưng cuộc sống cũng cần sự ổn định, do ai cũng muốn có những người bạn đồng hành hòa bình và thân thiện, ai cũng muốn có sự ổn định chính trị - xã hội để
có cơ hội tiến bộ Nhận thức đúng sự tồn tại và vai trò của mâu thuẫn, xung đột, có cách ứng xử thích hợp, thì chắc chắn đó cũng là những tác nhân làm cho xã hội lành mạnh, ổn định, gắn kết và phát triển
1.2 Vai trò của quản lý, giải tỏa xung đột trong đời sống chính trị
Trang 5Về nguyên tắc, cảnh báo xung đột, quản lý và giải tỏa xung đột là nhiệm vụ đương nhiên của nhà cầm quyền Bất kỳ một chính quyền hợp pháp nào cũng phải chuẩn bị đối phó và giải quyết các xung đột xax hội nói chung, xung đột chính trị nói riêng (kể cả xung đột quân sự và chiến tranh), v.v Nếu chính quyền không chuẩn bị được về nhận thức, tổ chức và phương tiện để làm điều đó thì chính quyền sẽ sụp đổ
Muốn giải tỏa xung đột có hiệu quả cần phải có cảnh bảo xung đột Để cảnh báo tốt các xung đột, trước hết phải có các điều kiện và phương tiện để cảnh báo Những điều kiện đó là:
Một là, xã hội phải đạt được một trình độ phát triển nhất định về kinh tế - xã
hội, về văn hóa chính trị, về lòng tin của nhân dân vào chính quyền và pháp luật Nói cách khác, xã hội phải đạt đến trình độ dân chủ và pháp quyền nhất định
Hai là, đối với người cầm quyền: Phải trung thực, có lòng tin vào nhân dân,
không giấu diếm những khó khăn, không được hứa hão với nhân dân Đồng thời phái có nghệ thuật khéo léo để yên lòng dân bởi những hy vọng, trong lúc chưa thỏa mãn được ngay những nhu cầu bức xúc của nhân dân, làm cho dân tin vào khả năng của chính quyền và tin rằng tinh hình sẽ được cải thiện tốt hơn
Ba là, phải có những phương tiện về tổ chức và kỹ thuật để đủ sức nắm được
đầy đủ thông tin về tình hình thực trong tâm trạng của dân, những khó khăn vướng mắc của họ
Xung đột không xuất hiện ngay lập tức Nguyên nhân dẫn đến xung đột thường tích lũy dần và thường cũng có nhiều nguyên nhân, chúng chín muồi dần, thậm chí diễn ra trong thời gian rất dài, qua nhiều giai đoạn Vì vậy cảnh báo xung đột cũng cần cảnh báo theo từng giai đoạn phát triên của xung đột
Xung đột phát triển qua 5 giai đoạn (giai đoạn ngầm, giai đoạn công khai, giai đoạn căng thẳn, giai đoạn đối đầu, giai đoạn không tương dung) Nhiệm vụ của cảnh báo là đưa ra quy mô, tính chất, phương án quản lý giải tỏa và hậu quả mà xung đột có thể mang lại Quan trọng nhất của cảnh báo xung đột là cảnh báo
từ giai đoạn ngầm, tức là khi vừa hình thành tâm trạng không hài lòng của các bên
và giải tỏa tốt nhất cũng là giải tỏa từ giai đoạn ngầm Bởi bản chất của xung đột từ
Trang 6giai đoạn ngầm đến giai đoạn không tương dung chỉ có một nhưng giải tỏa xung đột ngay từ khi nó mới hình thành không gây ra những hậu quả tiêu cực cho xã hội Tuy vậy, nhiều chính quyền, thường không muốn hoặc không có khả năng giải tỏa xung đột ngay từ giai đoạn này, phải chấp nhận trả giá đắt cho những xung đột xã hội Lý do chính của hiện tượng trên là do không được cảnh báo tốt, chính quyền không thể thấy hết tính chất, quy mô và hậu quả tiêu cực của xung đột, hoặc do năng lực yếu kém của chính quyền
Chương 2 XUNG ĐỘT XÃ HỘI Ở XÃ MINH LẬP, HUYỆN BÙ ĐĂNG HIỆN NAY – NHẬN DIỆN VÀ KẾT QUẢ
2.1 Nhận diện những xung đột xã hội ở xã Minh Lập, huyện Bù Đăng hiện nay
Xã Minh lập nằm trên tuyến đường QL 14, Có diện tích tự nhiên 5001,31 ha chia làm 7 ấp, với 8541 nhân khẩu; có 7 dân tộc và 03 tôn giáo chính Xã có vị trí nằm ở phía Đông Bắc, cách trung tâm huyện Chơn Thành 16 km, có đường QL 14
và ĐT 756 đi qua thuận lợi cho giao thông phát triển kinh tế Xã có cơ cấu dân số tương đối trẻ, lực lượng lao động dồi dào Kinh tế của xã trong những năm qua có bước tăng trưởng khá ổn định, cơ cấu kinh tế cơ bản vẫn là công nghiệp, thu nhập của người dân trong xã chủ yếu là trồng cây công nghiệp dài ngày (cao su, điều, tiêu); diện tích trồng cây cây hàng năm (cây ăn trái, rau, củ quả…) tương đối ít; chăn nuôi (heo, dê, bò và gia cầm) chủ yếu theo mô hình nông hộ, nhỏ Có thể thấy, tình hình kinh tế - chính trị, xã hội của xã luôn ổn định và ngày đang từng bước phát triển, mặc dù hiện nay trên địa bàn xã Minh Lập, huyện Bù Đăng vẫn tồn tại những xung đột xã hội Song tính chất, mức độ của những xung đột này chỉ dừng lại ở những mâu thuẫn, bất đồng giữa cá nhân, hay nhóm người với nhau chứ không phải là những xung đột và đấu tranh liên quan đến chính trị hay bạo lực Có thể thấy những xung đột xã hội ở xã Minh Lập thường tập trung vào những vấn đề sau:
Trong lĩnh vực kinh tế, đây là lĩnh vực đang xuất hiện nhiều xung đột xã hội nhất Các xung đột đó diễn ra, trong quan hệ lao động giữa người lao động và chủ
sử dụng lao động có: tranh chấp lao động cá nhân, tranh chấp lao động tập thể liên
Trang 7quan đến hợp đồng lao động, tiền công, thời gian làm thêm, điều kiện lao động, bảo hiểm xã hội, phúc lợi xã hội; Ngoài ra còn có xung đột do tranh chấp hợp đồng kinh tế hay tranh chấp đất đai (giữa cá nhân với cá nhân, giữa các cộng đồng, nhóm người với nhau về giải tỏa, đền bù, xung đột trong chuyển nhượng quyền sử dụng đất, hoặc lấn chiếm đất đai, đất công làm của riêng…
Trong lĩnh vực xã hội, các chính sách, chế độ xã hội không hợp lý hoặc không được thực hiện một cách nghiêm túc cũng dẫn đến các cuộc xung đột xã hội Những xung đột này thường xảy ra giữa các cá nhân, các nhóm dân cư, các nhóm
xã hội với các cơ quan thực thi chính sách, pháp luật ở xã như đền bù giải phóng mặt bằng làm dự án, vận động lấy đất làm các công trình công cộng Thời gian gần đây cũng xuất hiện thêm xung đột trong lĩnh vực y tế (giữa bệnh nhân, người nhà bệnh nhân với bác sĩ, với cơ quan y tế) hay trong tai nạn giao thông có tranh chấp, xung đột khi đền bù thiệt hại…
Trong gia đình có nhiều cuộc xung đột giữa vợ và chồng, giữa cha mẹ và con cái, giữa các anh chị em Những xung đột xã hội ở cấp độ cá nhân, gia đình đang
có phạm vi ngày càng mở rộng với các vấn đề như: tranh chấp tài sản, thừa kế trong gia đình; tranh chấp tài sản, giành quyền nuôi con, thực hiện quyền thăm con khi ly hôn…
Trong lĩnh vực môi trường cũng có xung đột xã hội.Trước đây, lĩnh vực này hầu như không có xung đột xã hội, nếu có chỉ dừng lai ở một số cá nhân trong chăn nuôi có thể gây ô nhiềm mỗi trường song do điều kiện sinh sống và sản xuất trên đất rộng rãi nên ít có sự xung đột trực tiếp Nhưng thời gian gần đây, khi ở xã Minh Lập phát triển công nghiệp, những xung đột giữa các cộng đồng dân cư với các công ty, doanh nghiệp sản xuất gây ô nhiễm đến môi trường sống đã bắt đầu diễn ra thì xung đột trong lĩnh vực môi trường xuất hiện và có dấu hiệu nhiều Như vậy, đây là những mâu thuẫn, tranh chấp trong đời sống xã hội và tính chất mức độ xung đột xã hội không quá lớn và gay gắt Song, nếu không nhận rõ
và có biện pháp giải quyết thì sẽ để lại những hậu quả nhất định ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự xã hội trên địa bàn xã Từ đó cho thấy vai trò to lớn của việc giải quyết xung đột trong lãnh đạo, quản lý ở cơ sở
Trang 82.2 Những kết quả đạt được trong giải quyết xung đột xã hội ở xã Minh Lập, huyện Bù Đăng
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh uỷ, huyện ủy, các cấp
uỷ đảng và chính quyền địa phương trên địa bàn xã Minh Lập đã kịp thời phát hiện
và giải quyết tốt các xung đột xã hội mà cụ thể là những mâu thuẫn, tranh chấp của nhân dân trên địa bàn Nhiều xung đột đã được hòa giải và giải quyết một cách thuận lợi, đạt được sự kỳ vọng của các bên (trong đó có những xung đột đã phát hiện ở giai đoạn ngầm nhờ sự nắm bắt kịp thời và giải quyết nhanh nhẹn, linh hoạt thấu tình đạt lý trên tinh thần thượng tôn pháp lý của cán bộ làm công tác hòa giải, hoặc cán bộ có thẩm quyền) Cho nên vì thế mà ít xảy ra những vụ xung đột gay gắt hoặc kiện tụng vượt cấp
Sở dĩ đạt được những kết quả đó là do chính quyền xã Minh Lập đã đẩy mạnh công tác giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật cho nhân dân trên địa bàn xã, đồng thời làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hòa giải (hoặc cán bộ có thẩm quyền giải quyết xung đột) cả về kiến thức lẫn kỹ năng thực tiễn, nghiệp vụ, năng lực lãnh đạo, tổ chức điều hành giải quyết xung đột của cán bộ; nhân dân trên địa bàn xã
có ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần đoàn kết trong cộng đồng càng cao góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, chính trị, quốc phòng
ở địa phương
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt, được, thì công tác giải quyết xung đột
xã hội ở Minh Lập, huyện Bù Đăng hiện nay vẫn còn tồn tại một số hạn chế, khuyết điểm, đó là: vẫn có những mâu thuẫn tranh chấp chưa được kịp thời được giải quyết hoặc giải quyết không dứt điểm; vẫn còn sự sai sót trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp trong nội bộ nhân dân; có những mâu thuẫn, tranh chấp giải quyết xong nhưng chưa thực sự đạt được nguyện vọng của cả hai bên Những hạn chế nêu trên, trước hết phải nói đến do sự yếu kém của hệ thống chính trị ở cơ sở mà cụ thể chịu trách nhiệm cao nhất là chính quyền xã; Bên cạnh
đó là sự thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng của một số cán bộ, cả cán bộ lãnh đạo, quản lý trong giải quyết xung đột xã hội; và cùng với đó là nhận thức của nhân dân
về pháp luật còn hạn chế
Trang 9Có thể thấy, mặc dù còn tồn tại những hạn chế song trong giải quyết những xung đột xã hội ở xã Minh Lập thì kết quả, điểm mạnh vẫn ưu thế hơn cả Tuy nhiên, không vì thế mà lơ là, chủ quan Ngược lại vẫn cần phải thực hiện một số giải pháp để nâng cao chất lượng giải quyết xung đột xã hội để đảm bảo an ninh trậT tự, ổn định chính trị - xã hội và phát triển kinh tế của xã nhà nói riêng và huyện, tỉnh nói chung
Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT XÃ HỘI Ở XÃ MINH LẬP, HUYỆN BÙ ĐĂNG HIỆN NAY VÀ VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM NGƯỜI LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ
3.1 Giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết xung đột xã hội ở xã Minh Lập, huyện Bù Đăng hiện nay
Nhận diện rõ những xung đột xã hội trên địa bàn xã, phát huy những mặt đạt được, đồng thời khắc phục những hạn chế nêu trên và đánh giá dự báo xu hướng diễn biến của tình hình xung đột xã hội trên địa bàn xã Minh Lập trong tương lai, cần rút ra những giải pháp để chủ động phòng ngừa không để xung đột xã hội phát sinh, xử lý kịp thời, có hiệu quả các tình huống khi có xung đột xã hội Trong phòng ngừa và giải quyết xung đột xã hội thì việc phòng ngừa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, phòng ngừa tốt sẽ ngăn không để cho xung đột xã hội xảy ra, hoặc hạn chế tác hại của cuộc xung đột xã hội
Giữa các giải pháp phòng ngừa và giải quyết xung đột xã hội có sự liên quan chặt chẽ và tác động tương hỗ lẫn nhau, khi thực hiện có hiệu quả các giải pháp phòng ngừa, xét ở góc độ rộng, cũng là góp phần giải quyết toàn diện vấn đề xung đột xã hội; ngược lại, nếu thực hiện có hiệu quả các biện pháp xử lý xung đột
xã hội cũng sẽ góp phần vào việc phòng ngừa, chống sự lây lan làm phát sinh thêm các cuộc xung đột xã hội Để thực hiện tốt việc phòng ngừa xung đột xã hội và nâng cao chất lượng giải quyết xung đột xã hội ở xã cần tập trung vào những mặt sau đây:
Thứ nhất là, nâng cao hơn nữa chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân
dân và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã
Trang 10Trước hết, Hội đồng nhân dân cấp xã phải thường xuyên giám sát, kiểm tra hoạt động của chính quyển xã, tập trung vào những việc quan trọng như quản lý đất đai, thu chi tài chính, huy động sức đóng góp của dân, việc thực hiện quy chế dân chủ Đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã phải gần gũi nhân dân, nắm được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; biết tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành đúng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đặc biệt là dám phản ánh những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và nêu rõ ý kiến của mình trong các cuộc họp Hội đồng nhân dân Ủy ban nhân dân xã tập trung vào quản lý nhà nước về kinh tế - xã hội theo thẩm quyền, nhất là về tài chính, đất đai, xây dựng cơ bản Thực hiện các chính sách xã hội; bảo đảm trật tự trị an, xây dựng làng, bản, thôn văn hóa mới, tạo môi trường yên ổn cho nhân dân làm ăn, sinh sống Khi phát hiện có những vi phạm về quản lý, sử dụng đất đai hoặc thu chi tài chính ở các thôn, bản, ấp, xóm thì uỷ ban nhân dân xã phải xem xét, xử lý ngay Cán bộ chính quyền xã có vi phạm hoặc bị tố cáo là vi phạm thì chính quyền cấp huyện tiến hành kiểm tra, thanh tra để kết luận, xử lý kịp thời, nghiêm minh Chính quyền xã định kỳ báo cáo công tác, trả lời chất vấn của nhân dân; thực hiện đúng quy định tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân Khi có mâu thuẫn, tranh chấp hoặc khiếu kiện đông người, cán bộ chủ chốt của chính quyền phải trực tiếp gặp gỡ quần chúng và các đối tượng có liên quan để tiếp nhận nội dung sự việc, nếu vấn đề thuộc phạm vi trách nhiệm của mình thì giải quyết kịp thời, không được đùn đẩy, né tránh hoặc thách đố quần chúng Đồng thời kiện toàn các ban thanh tra nhân dân và các tổ hòa giải ở thôn, xã để giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ trong nhân dân Xây dựng các mô hình quần chúng
tự quản tại các khu dân cư thôn, bản, xóm để phát huy vai trò dân chủ của nhân dân trong quản lý đời sống xã hội Tổ chức cho nhân dân bầu trực tiếp chức danh trưởng thôn, bản, xóm
Thứ hai là, xây dựng và phát huy vai trò của các đoàn thể nhân dân Các
đoàn thể nhân dân như: Mặt trận, Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Người cao tuổi, Hội Nông dân có vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục, động viên, tập hợp quần chúng chấp hành các chủ trương, chính sách của