Công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam là một bộ phận hoạt động lãnh đạo rất quan trọng của Đảng, nhằm lãnh đạo, xây dựng quân đội ngày càng vững mạnh, trung thành với Tổ quốc. Với nhân dân, với lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao cho. Ở đâu có sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội là có hoạt động CTĐ, CTCT. Công tác Đảng, công tác chính trị gắn liền với sự nghiệp xây dựng và chiến đấu của quân đội ta. Công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước( 19541975) là sự kế thừa và phát triển lên một bước mới về nhiều mặt những kinh nghiệm của quân đội trong những giai đoạn trước, góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội, bảo đảm để quân đội ta chiến đấu thắng lợi và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trong cuộc chiến tranh quy mô lớn, dài ngày và ác liệt nhất trong lịch sử của dân tộc. Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kết thúc thắng lợi, đây là một thắng lợi vĩ đại trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, là bước ngoặt quyết định mở đường cho dân tộc Việt Nam tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chiến thắng lạc hậu và nghèo nàn, xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Tổng kết CTĐ, CTCT trong kháng chiến chống Mỹ, quân đội đã rút ra những bài học kinh nghiệm để tiếp tục đẩy mạnh hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT của quân đội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trang 1TIỂU LUẬN
BÀI HỌC KINH NGHIỆM CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ THỜI
KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ 1954 -1975, Ý NGHĨA ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG QUÂN ĐỘI
Trang 2Mở đầu
Công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam làmột bộ phận hoạt động lãnh đạo rất quan trọng của Đảng, nhằm lãnh đạo, xâydựng quân đội ngày càng vững mạnh, trung thành với Tổ quốc Với nhân dân,với lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ mà Đảng
và Nhà nước giao cho Ở đâu có sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội là cóhoạt động CTĐ, CTCT Công tác Đảng, công tác chính trị gắn liền với sựnghiệp xây dựng và chiến đấu của quân đội ta Công tác Đảng, công tác chínhtrị trong Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứunước( 1954-1975) là sự kế thừa và phát triển lên một bước mới về nhiều mặtnhững kinh nghiệm của quân đội trong những giai đoạn trước, góp phần nângcao sức mạnh chiến đấu của quân đội, bảo đảm để quân đội ta chiến đấu thắnglợi và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trong cuộc chiến tranh quy mô lớn, dàingày và ác liệt nhất trong lịch sử của dân tộc Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứunước kết thúc thắng lợi, đây là một thắng lợi vĩ đại trong lịch sử dựng nước vàgiữ nước của dân tộc ta, là bước ngoặt quyết định mở đường cho dân tộc ViệtNam tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,chiến thắng lạc hậu và nghèo nàn, xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ văn minh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa Tổng kết CTĐ, CTCT trong kháng chiến chống Mỹ, quân đội đã rút ranhững bài học kinh nghiệm để tiếp tục đẩy mạnh hiệu quả hoạt động CTĐ,CTCT của quân đội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới
Phần 1
NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ THỜI
KỲ TỪ 1954-1975
Trang 3Bài học thứ nhất: Quán triệt đường lối chính trị của Đảng, xây dựng quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược.
Đây là bài học đúc kết từ sự thành công của hoạt động công tác Đảng,công tác chính trị về công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng của bộ độitrong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ 1954-1975 Từ việcnghiên cứu nguyên tắc và vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quân đội cho thấy:Đảng Cộng sản Việt Nam người tổ chức và lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp về mọimặt đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, đây là nguyên tắc cơ bản nhất trongxây dựng quân đội, là bài học thành công được đúc rút từ thực tiễn cách mạng,khẳng định vai trò, quyền lãnh đạo của Đảng đối với quân đội ta ở mọi lúc, mọinơi, mọi tình huống, ở đâu có hoạt động của quân đội, ở đó có hoạt động lãnhđạo của Đảng, có hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị Đảng Cộng sảnViệt Nam người tổ chức và lãnh đạo, mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.Quân đội ta do đảng và Bác Hồ sáng lập, lãnh đạo, sự lãnh đạo của Đảng đốivới quân đội là một quy luật, một nguyên tắc căn bản trong sự nghiệp xây dựngquân đội kiểu mới của giai cấp công nhân Việt Nam, là nguồn gốc chủ yếuquyết định mọi thắng lợi và trưởng thành của quân đội nhân dân Việt Nam Hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị có chức năng cơ bản là quántriệt, động viên và tổ chức cho bộ đội thực hiện thắng lợi đường lối, nhiệm vụchính trị, quân sự của Đảng, vì thế để dành thắng lợi trong cuộc kháng chiếnchống Mỹ cứu nước đòi hỏi hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị phảiquán triệt đầy đủ cho bộ đội về đường lối nhiệm vụ chính trị của Đảng, đồngthời thường xuyên củng cố, xây dựng quyết tâm dám đánh và quyết đánh thắnggiặc Mỹ xâm lược cho bộ đội
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của quân và dân ta là cuộc chiếntranh chính nghĩa, được chính nhân dân tiến bộ Mỹ và cả nhân loại tiến bộ ủng
Trang 4hộ mạnh mẽ, chúng ta có ưu thế về chính trị, tinh thần vượt trội hơn hẳn so vớiquân xâm lược Mỹ, nhận rõ sự bất lợi ấy nên trong cuộc chiến tranh xâm lượcViệt Nam Đế quốc Mỹ đã ra sức bằng mọi âm mưu thủ đoạn, đặc biệt là sửdụng đòn chiến tranh tâm lý để tuyên truyền, xuyên tạc nhằm che đậy bản chấthiếu chiến, xâm lược của chúng, nhiệm vụ của công tác Đảng, công tác chínhtrị là vạch rõ âm mưu, thủ đoạn, bản chất ấy của địch, nâng cao nhận thức, tinhthần căm thù giặc cao độ cho bộ đội, quyết tâm chiến đấu và chiến thắng quânđịch ngay cả trên lĩnh vực chính trị tư tưởng.
Nội dung quán triệt đường lối chính trị của Đảng trong kháng chiến chống
Mỹ tập trung vào các nghị quyết Trung ương khoá II, III, các nghị quyết củaQuân uỷ Trung ương, chỉ thị hướng dẫn của Tổng cục Chính trị… chẳng hạnNQTW6( xác định kẻ thù); Nghị quyết Bộ Chính trị tháng 9-1954( về tình hìnhmới, nhiệm vụ mới và chính sách mới), NQTW15 tháng 1-1959( xác định conđường cách mạng Miền Nam); đường lối ĐHĐIII(1960)…Trên cơ sở quán triệtcác quan điểm, tư tưởng và những nội dung cơ bản của đường lối mà nâng caogiác ngộ chính trị, xây dựng, bồi dưỡng lập trường chính trị cho toàn quân, xâydựng ý chí quyết tâm, động viên toàn thể cán bộ, chiến sĩ sẵn sàng chiến đấu hysinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Trong suốt cuộc khángchiến chống Mỹ, hoạt động CTĐ, CTCT đã quan tâm giáo dục, giác ngộ, nângcao trình độ nhận thức về chủ nghĩa Mác- Lênin cho mọi đối tượng mà trướchết là cho đội ngũ các cán bộ, đảng viên để làm cơ sở cho việc tiếp thu sâu sắcđường lối của Đảng và củng cố vững chắc niềm tin của bộ đội, vì rằng chủnghĩa Mác-Lênin chính nền tảng tư tưởng, là thế giới quan, phương pháp luậncách mạng và khoa học để giúp cho mỗi chúng ta trong xem xét, đánh giá mọivấn đề diễn ra trong cuộc sống, trong đó có việc xem xét, đánh giá tình hình,chủ động khắc phục khó khăn, lãnh đạo, chỉ huy đơn vị chiến đấu, củng cốquyết tâm cho bộ đội, giữ vững niềm tin vào sự tất thắng của cuộc kháng chiến
Trang 5chống đế quốc Mỹ xâm lược Mặt khác cần phải tiến hành tốt công tác tư tưởng
và công tác tổ chức đặc biệt là ở các thời điểm quan trọng, trong các bướcngoặt cách mạng cả những khi cách mạng gặp thuận lợi, cũng như lúc khókhăn, phải chủ động dự kiến các tình huống, chuẩn bị trước cho bộ đội về tinhthần, tư tưởng để vượt qua những thử thách gay go, ác liệt nhất vì vậy trongthực tế hoạt động có những thời điểm gặp nhiều khó khăn đặc biệt là vàonhững năm 1965-1968 Mỹ huy động lực lượng và các phương tiện chiến tranhđến mức cao nhất (54 vạn quân Mỹ, 7,2 vạn quân chư hầu và hơn nữa triệuquân nguỵ, cùng với một khối lượng vũ khí và phương tiện chiến tranh khổnglồ) nhưng quân đội vẫn giữ vững niềm tin, vượt qua mọi khó khăn tiếp tụcchiến đấu thắng lợi Trong suốt cuộc kháng chiến hoạt động CTĐ, CTCT trongquân đội ta đã phối hợp tốt với các tổ chức trong bộ máy nhà nước, trên cơ sở ýchí quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân mà giáo dục, xây dựng ý chí quyết tâmcủa bộ đội do vậy dù đóng quân ở đâu bộ đội ta cũng được cấp uỷ, chínhquyền, đoàn thể và nhân dân địa phương động viên, giúp đỡ tận tình Công táchậu phương quân đội được cấp uỷ, chính quyền và nhân dân, địa phương quantâm chu đáo, huy động tốt sức người, sức của, tất cả để phục vụ cho cuộckháng chiến thắng lợi Trong thực tế quân đội Mỹ đã huy động bộ máy tổng lực
để thực hiện đòn chiến tranh tâm lý, nhưng hoạt động CTĐ, CTCT trong quânđôi đã vô hiệu hoá cuộc chiến tâm lý của địch, củng cố vững chắc trận địa tưtưởng của bộ đội
Bài học thứ hai: Phân tích rõ kẽ thù, đánh giá đúng so sánh lực lượng
địch ta
Đây là một thành công nổi bật về nghệ thuật chỉ đạo chiến lược cách mạngcủa Đảng trong các cuộc kháng chiến nói chung, đặc biệt là trong cuộc chiếntranh chống Mỹ cứu nước, chỉ trên cơ sở phân tích, đánh giá đúng kẻ thù, đánhgiá đúng so sánh lực lượng giữa ta và địch trên tinh thần “biết địch, biết ta trăm
Trang 6trận, trăm thắng” mới đưa ra được chiến lược, sách lược, phương châm, cáchđánh đúng, từ đó mà xác định xây dựng quyết tâm chiến đấu của bộ đội.
Một thành công lớn của hoạt động CTĐ, CTCT trong kháng chiến chống
Mỹ là trên cơ sở nhận định đánh giá tình hình địch ta của Đảng CTĐ, CTCTtrong quân đội đã kịp thời tuyên truyền, giáo dục để cho toàn quân nhận rõ kẻthù, đánh giá đúng so sánh lực lượng giữa địch và ta; xây dựng quyết tâm, lòngtin dám đánh và quyết thắng giặc Mỹ xâm lược., nắm vững đối tượng tác chiến,thấu suốt quan điểm “Đế quốc Mỹ giàu nhưng không mạnh” Tại Hội nghị lầnthứ sáu Ban Chấp hành Trung ương(Khoá II) từ 15 đến 17-7-1954, Đảng ta đãxác Định: “Hiện nay đế quốc Mỹ là kẻ thù chính của nhân dân thế giới, và nóđang trở thành kẻ thù chính và trực tiếp của nhân dân Đông Dương, cho nênmọi việc của ta đều nhằm chống đế quốc Mỹ”1, đến Hội nghị lần thứ 12 Banchấp hành Trung ương khoá III(12-1965) nhận định, Mỹ đưa quân vào miềnNam, nhưng tính chất cuộc chiến tranh không thay đổi Quân Mỹ trực tiếptham chiến biểu hiện sự bị động về chiến lược, lực lượng so sánh giữa ta vàđịch vẫn không thay đổi lớn Vì thế, cuộc kháng chiến vẫn giữ vững và pháttriển thế chiến lược tiến công và kết quả là sau Hội nghị lần thứ 12 củaBCHTW khoá III, bằng sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn quân và toàndân, ở miền Nam đã làm thất bại 2 cuộc phản công chiến lược mùa khô 1965-
1966 và 1966-1967 của Mỹ- nguỵ Hai gọng kìm “tìm diệt” và “bình định” bị
bẻ gãy, các cuộc hành quân chiến lược như Xêđaphôn, GianxơnXity, lần lượt
bị thất bại thảm hại
Bài học thứ ba: Quán triệt đường lối quân sự của Đảng, phát động quần chúng sáng tạo cách đánh, vừa chiến đấu vừa xây dựng và phát triển lực lượng.
1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng to n t àn t ập, Nxb CTQG, H, 2001, t.15, tr 172
Trang 7Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo sự nghiệp cách mạng nước ta toàn diệntrên tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng-an ninh, đốingoại như vậy đường lối quân sự là một bộ phận trong đường lối cách mạng củaĐảng, có mối quan hệ gắn bó hữu cơ với đường lối chính trị Chính đường lốichính trị và quân sự của Đảng là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của lực lượng vũtrang và các lĩnh vực công tác của quân đội, đường lối chính trị và đường lối quân
sự quyết định cả về công tác tổ chức, biên chế xây dựng lực lượng, về vũ khítrang bị, về phương hướng, mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ của quân đội cả về cơbản lâu dài cũng như phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ trong từng giai đoạncách mạng cụ thể Vì vậy để quân đội hoàn thành tốt các nội dung, yêu cầu, nhiệm
vụ của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cùng với việc quán triệt đường lốichính trị, một chức năng, nhiệm vụ cơ bản tiếp theo của hoạt động công tác Đảng,công tác chính trị trong chiến tranh chống Mỹ là phải thường xuyên làm tốt côngtác giáo dục để mọi cán bộ, chiến sĩ trong quân đội nhận thức đúng, đủ và tự giácthực hiện nghiêm chỉnh đường lối, nhiệm vụ quân sự của Đảng trong suốt cả thời
kỳ cũng như ở từng giai đoạn cụ thể của cuộc kháng chiến Yêu cầu nội dungquán triệt đường lối quân sự của Đảng trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ là:Một là: Giáo dục quán triệt những quan điểm cơ bản của Đảng trong đườnglối quân sự, xây dựng tư tưởng quân sự trong toàn quân biểu hiện như:
Hội nghị Bộ Chính trị(31 tháng 1 và 25 tháng 2-1961), ra nghị quyết vềnhiệm vụ quân sự trong 5 năm(1961-1965) trên cơ sở quán triệt Nghị quyết ĐạiHội III của Đảng đã xác định nhiệm vụ của quân đội là: bảo vệ miền Bắc xã hộichủ nghĩa, đẩy mạnh cuộc đấu tranh cách mạng giải phóng miền Nam và làmnghĩa vụ quốc tế Tích cực xây dựng quân đội tiến lên chính quy hiện đại, củng
cố và phát triển dân quân tự vệ, xây dựng lực lượng hậu bị, gắn liền xây dựngkinh tế với cũng cố quốc phòng, bảo đảm cho quân đội sẵn sàng chiến đấu vàchiến đấu thắng lợi- Bộ Chính trị quyết định: “Quân và dân ta phải được chuẩn
Trang 8bị đầy đủ về tinh thần và thực lực bảo đảm cho cách mạng miền Nam giànhthắng lợi khi có thời cơ Hết sức tranh thủ thời gian xây dựng, tăng cường thựclực cách mạng- xây dựng lực lượng trong thời bình, đồng thời một bộ phận phảixây dựng theo thời chiến…”2 Từ phương hướng chung đó, Bộ Chính trị xácđịnh rõ 4 nhiệm vụ phải thực hiện trong 5 năm 1961-1965 gồm: “Xây dựng lựclượng vũ trang củng cố quốc phòng trên miền Bắc”; “Xây dựng ở miền Nammột lực lượng vũ trang tập trung đủ mạnh, được bảo đảm tốt về trang bị kỹthuật, cung cấp vật chất và chỉ đạo tác chiến”; “Giúp đỡ lực lượng vũ trang cáchmạng Lào về chuyên gia, đào tạo cán bộ, củng cố xây dựng vùng giải phóng vàphát triển lực lượng vũ trang”; “Kiện toàn bộ máy chỉ đạo quân sự của Đảng,bảo đảm sự lãnh đạo tập trung thống nhất của Đảng đối với lực lượng vũ trang”.Trên miền Bắc, Bộ Chính trị xác định phải tiếp tục chấn chỉnh các cơ quan lãnhđạo và chỉ huy Bộ Tổng tư lệnh và quân khu, đáp ứng yêu cầu xây dựng quânđội chính quy, hiện đại, yêu cầu chiến đấu ở miền Nam và Lào Đồng thời tíchcực chuẩn bị cho việc lãnh đạo, chỉ huy khi xảy ra chiến tranh trên các hướngchiến lược Ở miền Nam, tổ chức hệ thống chỉ đạo quân sự từ trung ương cụcxuống tới chi bộ xã và xúc tiến thành lập các bộ tư lệnh quân khu
Hai là: Giáo dục cho bộ đội nắm vững các mục tiêu chiến lược, nhiệm vụcủa quân đội, của từng chiến trường, từng quân binh chủng và từng đơn vị trongcác giai đoạn chiến tranh
Ở các giai đoạn khác nhau của cuộc chiến, căn cứ vào sự phát triển của tìnhhình, nhiệm vụ, sự tương quan so sánh lực lượng địch, ta mà Đảng đề ra các chủtrương, yêu cầu, giải pháp cụ thể để tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến đếnthắng lợi, do vậy hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị phải luôn theo sátmọi diễn biến tình hình, các yêu cầu và chủ trương của Đảng, để tuyên truyền,giáo dục, cho bộ đội nhận thức được mục tiêu, nhiệm vụ, chiến đấu, yêu cầu
2 Hồ Chí Minh to n t àn t ập, t.2, Nxb Sự thật, H, 1987, tr 125-127
Trang 9chiến đấu của từng chiến trường, từng quân chủng, binh chủng đặc biệt là nhiệm
vụ cụ thể của từng đơn vị, từ đó xác định quyết tâm, các hình thức chiến thuật,cách đánh phù hợp với từng chiến dịch, từng địa bàn và trận đánh để nhanhchóng dành thắng lợi trong chiến tranh
Ba là : Quán triệt tư tưởng chỉ đạo tác chiến, phát huy dân chủ quân sự,sáng tạo cách đánh
Tư tưởng chỉ đạo tác chiến, phát huy dân chủ quân sự, sáng tạo trong cáchđánh là nét đặc sắc trong nghệ thuật quân sự của Đảng qua các thời kỳ khángchiến và phát triển đến đỉnh cao trong cuộc chiến chống Mỹ cứu nước, thực tiễncho thấy trong suốt cả cuộc chiến tranh cũng như vào từng giai đoạn cụthể ,Đảng ta đều xác định đúng đắn tư tưởng tác chiến, cụ thể như tại Hội nghịthành lập Trung ương cục(10-1961), trên cơ sở chỉ thị của Bộ Chính trị về nhiệm
vụ và phương hướng trước mắt của cách mạng miền Nam, nhiệm vụ quân sự 5năm(1961-1965) đã đề ra chủ trương thực hiện phương châm “hai chân, ba mũi,
ba vùng”, đẩy mạnh phá hoại ấp chiến lược và thực hiện chống càn quét, thựchiện bám đất, bám làng “một tấc không đi, một ly không rời” Hay như để đánhthắng chiến lược“ chiến tranh cục bộ” của Mỹ ở miền Nam, Hội nghịBCHTW11 khoá III (25-3-1965) chỉ thị: “Ra sức tranh thủ thời cơ, tập trung lựclượng của cả nước dành thắng lợi quyết định ở miền Nam trong thời gian tươngđối ngắn, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng đối phó và quyết thắng cuộc “chiến tranhcục bộ” ở miền Nam nếu địch gây ra”3; Hội nghị BCHTW12 khoá III(12-1965),chủ trương: kết hợp đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị nhưng đấu tranhquân sự có tác dụng quyết định trực tiếp Phương châm đánh lâu dài, dựa vàosức mình là chính; tháng 12-1967 phát huy thắng lợi của hai cuộc phản côngchiến lược, Bộ Chính trị ra nghị quyết về “Tổng công kích, tổng khởi nghĩa”, và
để nhanh chóng kết thúc chiến tranh, vào giai đoạn cuối của chiến dịch Hồ Chí
3 ĐCSVN: Một số văn kiện của Đảng về chống Mỹ, cứu nước, Nxb Sự thật,H, 1965, t.1, tr.218
Trang 10Minh Bộ Chính trị đưa ra chủ trương “Thần tốc, táo bạo, quyết thắng” Mặtkhác trong chiến đấu đòi hỏi phải phát huy dân chủ cao độ để khơi dậy, phát huytrí tuệ, tinh thần của tập thể để sáng tạo ra cách đánh, lối đánh phù hợp cho từngtrận đánh cụ thể để làm tốt những vấn đề đó là một trong những yêu cầu củahoạt động công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội.
Bài học thứ 4: Xây dựng hệ thống tổ chức Đảng trong quân đội vững mạnh trong sạch có sức chiến đấu cao và trình độ mọi mặt làm cơ sở để xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị
Đây là bài học thành công trong công tác xây dựng Đảng, bảo đảm giữvững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội Đảng Cộng sản ViệtNam lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội nhân dân ViệtNam, Đảng lãnh đạo quân đội thông qua hệ thống tổ chức Đảng, được tổ chức từĐảng uỷ Quân sự Trung ương đến cơ sở, hoạt động theo Cương lĩnh, Điều lệĐảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước Theoquan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin: Các tổ chức cơ sở đảng trong các giai đoạnphát triển là một trong những khâu quan trọng của hệ thống tổ chức và trongthực hiện sự lãnh đạo của Đảng, chính vai trò đó nói lên vị trí nền tảng của các tổchức cơ sở đảng, mà trên đó Đảng được xây dựng trưởng thành Các tổ chức cơ
sở Đảng trong quân đội là tổ chức gắn bó mật thiết với mọi cán bộ, chiến sĩ và làngười trực tiếp bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng tại các đơn vị cơ sở Vai trò đóthể hiện ở chỗ quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối nhiệm vụ quân sự củaĐảng phù hợp đặc điểm từng quân khu, quân binh chủng, từng đơn vị , trên cơ
sở đó đề ra chủ trương, phương hướng công tác của từng đảng bộ, chi bộ vàthông qua một qua trình dân chủ, biến những chủ trương, phương hướng đóthành nhiệm vụ, mục tiêu phấn đấu cụ thể của đơn vị cơ sở Thực tiễn cuộckháng chiến chống Mỹ cứu nước cho thấy những tổn thất, hy sinh là không thểtránh khỏi và do yêu cầu nhiệm vụ có bước phát triển, nhiều đơn vị mới được
Trang 11thành lập, những vấn đề đó đặt ra yêu cầu tổ chức Đảng phải thường xuyên đượckiện toàn, bảo đảm lãnh đạo, chỉ huy đơn vị hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ.Nội dung xây dựng tổ chức đảng trong quân đội bao giờ cũng phải xâydựng toàn diện cả về chính trị tư tưởng và tổ chức, không ngừng nâng cao sứcchiến đấu và trình độ lãnh đạo về mọi mặt ngang tầm nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra làthường xuyên có nhiều nội dung, biện pháp trong sạch vững mạnh cả về chínhtrị tư tưởng và tổ chức, mở nhiều cuộc vận động xây dựng Đảng, rèn luyện độingũ đảng viên, mở nhiều lớp bối dưỡng, nhiều hội nghị trao đổi kinh nghiệm chocác đảng uỷ viên, bí thư chi bộ và mở lớp bồi dưỡng cho đảng viên mới trongnội dung các chỉ thị công tác và đề án hoạt động xây dựng quân đội về chính trịhàng năm Tổng Quân ủy và Tổng cục chính trị đều nhấn mạnh: vấn đề có ýnghĩa quyết định là tiếp tục tăng cường xây dựng Đảng, thường xuyên chăm loxây dựng và củng cố Đảng, nâng cao trình độ đảng viên, tăng cường lãnh đạotập thể, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, xây dựng đoàn kết thống nhất trongĐảng, để tăng cường tác dụng lãnh đạo của Đảng, tăng cường công tác chính trị,xây dựng ý chí quyết tâm chiến đấu, nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng trongtoàn quân Chống ảo tưởng hoà bình và mọi trì trệ tiêu cực trong quân đội Từnăm 1955 đến 1959, Tổng cục Chính trị đã kịp thời ra những chỉ thị, hướng dẫntoàn quân: tăng cường công tác tư tưởng, chấn chỉnh tổ chức, động viên chỉnhhuấn chính trị, học tập quân sự, tích cực làm công tác vận động quần chúng,tham gia sản xuất và khôi phục phát triển kinh tế
Vấn đề cơ bản và có ý nghĩa quan trọng hàng đầu để xây dựng Đảng về tưtưởng và tổ chức là xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, bởi vì sự vữngmạnh về chính trị của Đảng là cơ sở để xây dựng Đảng về tư tưởng và tổ chức.Công tác xây dựng Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đã thường xuyênquan tâm củng cố , kiện toàn và nâng cao chất lượng lãnh đạo của đảng uỷ cáccấp, trọng tâm là xây dựng đảng uỷ theo năm tiêu chuẩn vững mạnh( có cơ cấu
Trang 12hợp lý; trình độ lãnh đạo giỏi; đoàn kết tốt; gương mẫu; xây dựng chế độ lãnhđạo tốt) Tiến hành Đại hội Đảng các cấp từ cơ sở đến cấp sư đoàn, chú trọngcông tác xây dựng chi bộ, coi đây là khâu then chốt Trong kháng chiến chống
Mỹ chi bộ được coi là tổ chức cơ sở đảng, chủ trương phấn đấu đại đội có chi
bộ, chi bộ có chi uỷ, trung đội có tổ đảng, tiểu đội có đảng viên, thực hiện cuộcvận động xây dựng nhiều chi bộ điển hình như chi bộ 4 tốt(lãnh đạo công tác tốt;học tập tốt; đoàn kết nội bộ tốt và phát triển Đảng tốt) Đồng thời đẩy mạnh côngtác phát triển Đảng, nâng cao tỉ lệ lãnh đạo trong các đơn vị biểu hiện như mởcuộc vận động nâng cao chất lượng đảng viên, kết nạp lớp đảng viên Hồ ChíMinh…
Bài học thứ năm: Xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu chiến tranh
Xây dựng đội ngũ cán bộ là bài học thành công, là khâu then chốt trong xâydựng Đảng vì cán bộ là cái “gốc” của mọi công việc, muôn việc thành công haythất bại đều do cán bộ tốt hay kém, trong mọi giai đoạn cách mạng vấn đề cán bộ
là vấn đề nổi lên hàng đầu và trọng yếu của công tác xây dựng Đảng, khi Đảng
đã có đường lối chính trị đúng đắn thì công tác tổ chức nói chung, công tác cán
bộ nói riêng là nhân tố chủ yếu quyết định thắng lợi của nhiệm vụ cách mạng.xét riêng trong mối quan hệ giữa cán bộ quân sự với đường lối chính trị, quân
sự, thì cán bộ trong quân đội vừa là sản phẩm của đường lối chính trị, quân sự,vừa là người xây dựng, bảo vệ, giữ vững và phát triển đường lối Đường lốichính trị, quân sự đúng là cơ sở, phương hướng đề xây dựng đội ngũ cán bộquân đội ngang tầm nhiệm vụ, là cơ sở để quyết định đường lối tổ chức cán bộ,phương hướng bố trí, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ, quyết định nội dung đào tạo, bồidưỡng cán bộ, ngược lại, có đội ngũ cán bộ tốt, vững mạnh, trong sạch,vừa trungthành tận tuỵ với Đảng, vừa có phẩm chất đạo đức…thì Đảng mới lãnh đạo cáchmạng đi đến thành công Trong chiến đấu cán bộ là người phát động phong tràothi đua giết giặc lập công, sáng tạo cách đánh, lãnh đạo, tổ chức quần chúng tiến
Trang 13hành các nhiệm vụ chiến đấu và giữ vai trò quyết định thành công hay thất bạicủa cuộc chiến đấu.Trong thực tế của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, từbản chất ngoan cố, hiếu chiến, xâm lược của kẽ thù vì thế quy mô chiến tranhngày càng bị mở rộng, ác liệt và tổn thất ngày càng thêm nặng nề, đòi hỏi chúng
ta phải huy động một đội ngũ lớn cán bộ, do vậy thường xuyên quan tâm xâydựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu chiến tranh là một yêu cầu cao của hoạtđộng công tác Đảng, công tác chính trị trong chiến đấu
Nắm vững tầm quan trọng của công tác cán bộ, trong suốt cuộc khángchiến chống Mỹ, các tổ chức Đảng trong quân đội đã thường xuyên lãnh đạochặt chẽ, và phát huy trách nhiệm của các cấp, các ngành thực hiện theo chứctrách, đã xây dựng được đội ngũ cán bộ bảo đảm cả về số lượng và chất lượng,
cơ cấu, đáp ứng yêu cầu xây dựng và chiến đấu của quân đội ta Một số nội dungkinh nghiệm về xây dựng đội ngũ cán bộ trong kháng chiến chống Mỹ là:
Xây dựng đội ngũ cán bộ ở các giai đoạn trong khi thời bình phải chuẩn bịcho thời chiến để đánh thắng kẻ thù khi có chiến tranh, biểu hiện như: Do yêucầu huấn luyện bộ đội và công tác cán bộ thời bình đòi hỏi phải huấn luyện, bồidưỡng và đào tạo khẩn trương mới đảm dương được nhiệm vụ, chức trách, ngày17-5-1955, Tổng Quân uỷ chỉ thị: lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong toàn quân phảinắm vững tiêu chuẩn đức, tài, mạnh dạn đề bạt công nông; đồng thời chú ý đềbạt cất nhắc những cán bộ các thành phần khác đã được thử thách, biểu hiện tiến
bộ, trung thành với cách mạng, giữ các chức vụ theo yêu cầu mới Trong côngtác cán bộ, đã tập trung kiện toàn tổ chức lãnh đạo, tổ chức chỉ huy các chiếntrường, các quân binh chủng, các đơn vị mới xây dựng, nhất là các đơn vị phòngkhông và vận tải chiến lược để đáp ứng với sự phát triển của chiến tranh Có kếhoạch dài hạn(5năm) với nhiệm vụ xây dựng một đội ngũ cán bộ cách mạng,chính quy đáp ứng yêu cầu trước mắt và theo hướng lâu dài Bằng nhiều biệnpháp, đi đôi với tăng nhanh về số lượng đã nâng được chất lượng và hoàn chỉnh