BÀI THU HOẠCH THỰC TẾ PHIÊN TÒA MÔN LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ TÒA án NHÂN DÂN TP đà NẴNG

bước vào phiên tòa thì em nhận được sự chú ý và các ánh mắt từ các đương sự,dù pháp luật hiện nay đều có các quy định theo hướng khuyến khích người dân tham dự, xem các phiên tòa công kh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TPHCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LUẬT

BÀI THU HOẠCH THỰC TẾ PHIÊN TÒA

MÔN: LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ TÒA ÁN NHÂN DÂN TP ĐÀ NẴNG

Giảng viên: Lê Hoài Nam

Sinh viên thực hiện : Huỳnh Đức Toàn MSSV: K195022006

Mã lớp học phần: 211TS0208

Bài làm

Lời dẫn: Tòa án dân sự là nơi giải quyết mâu thuẫn giữa các cá nhân, tổ chức trong xã hội, không chỉ là tranh chấp giữa các đối tác kinh doanh, giữa vợ chồng…, mà đôi khi còn là giữa bố mẹ và con cái Xiusdide - một nhà sử học Hy Lạp đã từng nói rằng: “Khi giải quyết tranh chấp riêng tư, trước pháp luật, mọi

người đều bình đẳng” Sau khi được tham dự thực tế tại một phiên tòa tranh chấp

hợp đồng tặng cho tài sản, trong em càng lớn hơn niềm tin vào sự “bình đẳng” phải có ở pháp luật vì một nền tư pháp công bằng

Một ngày trời mưa lâm râm, đứng trước tòa án nhân dân TP Đà Nẵng, bản thân

em cũng hơi hồi hộp vì đây là lần đầu tiên đến tòa án và tham dự một phiên tòa dân sự Phiên tòa em được thực tế là vụ việc “yêu cầu thực hiện hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” Vì đây là lần đầu đến phiên tòa, nên em cũng rất chú ý,

bước vào phiên tòa thì em nhận được sự chú ý và các ánh mắt từ các đương sự,

dù pháp luật hiện nay đều có các quy định theo hướng khuyến khích người dân tham dự, xem các phiên tòa công khai nhằm tăng sự hiểu biết pháp luật nhưng có

vẻ tâm lý:”vô phước đáo tụng đình” vẫn còn hiện diện trong người dân hoặc tại địa phương em, vì các lần em đi tham dự thực tế tại tòa án huyện Hòa Vang, việc tham dự các phiên tòa với tư cách người dân tham dự, “xem tòa” vẫn còn nhiều vướng mắc, dù Đà Nẵng đã ngưng việc tất cả các chỉ thị, nhưng khi vào Tòa án Quận Cẩm Lệ, vào Tòa vẫn bị bác bảo vệ cản lại và một anh thư ký nói “theo lệnh” cấp trên thì không cho vào lý do đang dịch dù các công văn của ngành Tòa

án được công khai thì em không thấy bất kỳ quy định nào tại thời điểm đó và anh thư ký cũng không giải thích được cho em 4 lần lên tòa án với quãng đường di chuyển mỗi lần 15km, 1 lần bị chủ tọa phiên tòa đuổi ra dù được anh được Hải Chánh Văn Phòng Tòa án nhân dân huyện Hòa Vang dẫn vào Tòa, sau đó thì các anh công an giữ trật tự phía ngoài phiên tòa đã nói: “ông này lớn hơn ông kia nên thôi em về đi, có ghi chép được gì thì xóa đi” đã làm em hơi “nản”;

Cũng như tòa thành phố thường chỉ có các đương sự, bộ phận bảo đảm an ninh trật tự tại các phiên tòa cũng không “quen mắt” với việc người dân tham dự các phiên tòa Em nhận thấy, người dân khi trả lời câu hỏi của kiểm sát viên hay hội đồng xét xử vẫn còn rất e dè, mang tâm lý sợ sệt, “vâng ạ” ; “dạ thưa quý tòa ạ”

Dù lời nói, hành động đều thể hiện nét tôn nghiêm của Tòa án, nhưng khi thực sự hiểu, thì các người lớn tuổi, ông cụ già đều rất khúm núm trước hội đồng xét xử, tâm lý “sợ sệt trước quyền lực” vẫn còn luôn hiện diện và đôi khi, nó dễ dẫn đến tiêu cực trong ngành tư pháp

 Việc tham dự thực tế phiên tòa không được quay phim, chụp ảnh, ghi âm, sử dụng thiết bị nên em không thể có được các hình ảnh giúp bài thuyết trình thêm sinh động, xin lỗi Thầy vì sự thiếu xót

Phần thủ tục:

Sau khi các đương sự ổn định thì thư ký phiên tòa đọc các nội quy phiên tòa trong phòng xử án, vì quy định không được ghi âm nên em không thể ghi tên, nội dung chính xác toàn bộ các đương sự, sau đó, hội đồng xét xử gồm ba thẩm phán với trang phục thực sự toát lên vẻ uy nghiêm của người cầm cán cân công lý, cũng như toát lên vẻ nghiêm trang của phiên tòa

“Tất cả mọi người trong phòng xử án đứng lên”, chủ tọa phiên tòa đọc quyết định đưa ra xét xử phúc thẩm vụ án dân sự số 43/2021 yêu cầu thực hiện hợp đồng tặng cho và công nhận quyền sở hữu nhà ở Chủ tọa phiên tòa lần lượt đọc thông tin các đương sự trong vụ án trong quyết định đưa vụ án ra xét xử

Có thể thấy, ở các nội dung, thư ký phiên tòa và hội đồng xét xử đều hỏi lại các đương sự đã nghe rõ chưa nhằm tránh các khúc mắc về quyết định đưa ra xét xử phúc thẩm Sau đó, thư ký phiên tòa sẽ đọc các đương sự có mặt hoặc vắng mặt tại phòng xử án và luật sư-người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, nguyên đơn

và bị đơn của bản án

Thành phần đương sự

Nguyên đơn: Ông Phan Văn Dũng, Địa chỉ: 96 Chính Hữu, phường An

Hải Bắc, quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng

Bị đơn: Ông Phan Văn Nhì và bà Đặng Thị Kim Sơn, Địa chỉ: 94 Chính Hữu, phường An Hải Bắc, quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng

Chủ tọa phiên tòa sau đó thông báo về quyền và nghĩa vụ của các đương sự như tranh luận, đưa ra các câu hỏi, đề xuất với tòa, đưa ra những lập luận, đánh giá chứng cứ và không có quyền kháng cáo sau khi bản án phúc thẩm đã tuyên Ngoài ra, chủ tọa cũng hỏi ý kiến các đương sự về việc đăng bản án có hiệu lực pháp luật lên cổng thông tin điện tử của TANDTC

Chủ tọa phiên tòa cũng giới thiệu thành phần hội đồng xét xử gồm 3 thẩm phán:

ở giữa là chủ tọa phiên tòa, thẩm phán Trần Hoài Sơn và hai bên là thẩm phán Vũ Việt Dũng và thẩm phán Trương Chí Trung

Sau đó, chủ tọa phiên tòa cũng giới thiệu đại diện Viện kiểm sát nhân dân TP Đà Nẵng kiểm sát việc tuân theo pháp luật là kiểm sát viên Lương Thị Chung

Sau khi giới thiệu các người tiến hành tố tụng, chủ tọa phiên tòa đã hỏi ý kiến về việc đồng ý các người tham gia tố tụng cũng như đơn xin vắng mặt của một số đương sự

Đặc biệt, tại phiên tòa phúc thẩm trước khi bước vào phần tranh tụng, chủ tọa phiên tọa đã hỏi lại lần nữa về việc các đương sự có thỏa thuận lại chưa vì tranh chấp giữa cha mẹ và con cái cũng ảnh hưởng đến tình thân và mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình ?

Có thể nói, đối với các vụ việc tranh chấp đất đai có yếu tố gia đình, Tòa án luôn

ưu tiên và khuyến khích các đương sự hòa giải vì luật pháp đặt các yếu tố về văn hóa đời sống gia đình, huyết thống trong việc giải quyết tranh chấp dân sự, đặc biệt tại Việt Nam Sau đó, chủ tọa phiên tòa thông báo kết thúc phần thủ tục để chuyển sang phần tranh tụng

Phần tranh tụng:

Bắt đầu phần tranh tụng, chủ tọa phiên tòa đã tóm tắt bản án sơ thẩm và quyết định kháng cáo, nội dung kháng cáo của phiên phúc thẩm Em xin trình bày như sau:

1 Tóm tắt nội dung tranh chấp

Tháng 10 năm 2003, ông Nhì và bà Sơn có viết giấy tay tặng cho con là ông Dũng 60m2 trong thửa đất số 34, tờ bản đồ số 50, tại đường Chính Hữu (Lê Minh Trung), phường An Hải Bắc, quận Sơn Trà, Đà Nẵng Năm

2017, địa phương đã hỗ trợ tiền, xây dựng cho vợ chồng ông Dũng một ngôi nhà 50m2

Trong khoảng thời gian này vợ chồng ông Dũng ổn định làm ăn, sinh sống và ông Nhì và bà Sơn không có phản đối gì, không phản đối thể hiện tại đơn xin hỗ trợ xây dựng nhà của ông Dũng gửi Ủy ban nhân dân phường được bà Đặng Thị Kim S mẹ ông Dũng là người đã ký xác nhận cho ông Dũng

Tuy nhiên, vợ chồng ông Nhì sau đó đã có ý muốn lấy lại phần đất nên yêu cầu hủy bỏ giấy cho và đồng ý cam kết không tranh chấp và không yêu cầu di chuyển nhà dưới bất ký hình thức nào Khi nào vợ chồng ông được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ tách thửa cho ông Dũng Khi xảy ra tranh chấp, vợ chồng ông Nhì xác nhận có viết giấy tay tặng đất cho con nhưng do phần đất vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất nên không có quyền định đoạt đối với phần đất đó Ngoài ra, khi ký giấy cho đất, không có chữ ký của vợ ông là bà Sơn, do vậy bị đơn cho rằng giấy cho đất không có giá trị pháp lý

Phiên tòa sơ thẩm đã xử và ra quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn Dũng

1 Công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất (Giấy cho đất) có hiệu lực pháp luật, đồng thời Buộc ông Phan Văn Nhì, bà Đặng Thị Kim Sơn tiếp tục thực hiện Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất

2 Giao nhà vệ sinh tại tầng 1 cho vợ chồng ông Dũng và bà Bông, đồng thời ông Dũng và bà Bông có nghĩa vụ thanh toán giá trị đất

dư so với phần được cho và giá trị của nhà vệ sinh

Khi tóm tắt nội dung phiên tòa sơ thẩm, chủ tọa phiên tòa có nhắc đến việc áp dụng án lệ Án lệ số 03/2016 của Tòa sơ thẩm, tại phiên tòa không thể sử dụng các thiết bị điện tử nên sau khi tham khảo, cụ thể Án lệ 03/2016 với nội dung khái quát như sau:

Trường hợp cha mẹ đã cho vợ chồng người con một diện tích đất và vợ chồng người con đã xây dựng, nhà kiên cố trên diện tích đất đó để làm nơi ở, khi vợ chồng người con xây dựng nhà thì cha mẹ và những người khác trong gia đình không có ý kiến phản đối gì; vợ chồng người con đã sử dụng nhà, đất liên tục, công khai, ổn định và đã tiến hành việc kê khai đất, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải xác định vợ chồng người con đã được tặng cho quyền

sử dụng đất

Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn là vợ chồng ông Nhì đã kháng cáo bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận Sơn Trà Tại phiên tòa phúc thẩm, phía bị đơn đề nghị Hội đồng xét xử công nhận giao dịch về việc tặng cho quyền sử dụng đất theo Giấy cho đất giữa ông Phan Văn Nhì, bà Đặng Thị Kim Sơn và ông Phan Văn Dũng đối với diện tích đất 52m2 gắn liền với ngôi nhà Không đồng ý giao cho ông Dũng và bà Bông đường luồng có diện tích đất 9.4m2 vì ông Nhì, bà Sơn sử dụng đường luồng này đi vào nhà vệ sinh của ông bà tại tầng 01 của nhà ông Dũng, bà Bông Đối với nhà vệ sinh thì ông Nhì, bà Sơn đồng ý giao cho ông Dũng, bà Bông sở hữu và không phải thối trả

Về nhận định của Tòa phúc thẩm, dù sai phạm quy định về hình thức nhưng

theo Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP thì đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền

sử dụng đất vi phạm điều kiện thì nếu sau khi thực hiện hợp đồng chuyển nhượng, bên nhận chuyển nhượng đã trồng cây lâu năm, đã làm nhà kiên cố và bên chuyển nhượng không phản đối và cũng không bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính theo các quy định của Nhà nước về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, thì Toà án công nhận hợp đồng

Có thể nói, Tòa án đã áp dụng nhiều quy định pháp luật như nghị quyết 03, án lệ

số 03/2016/AL hay Điều 461 Bộ luật dân sự 1995 Từ đó, công nhận hợp đồng tặng cho giữa ông Nhì và ông Dũng

Thửa đất số 34 của vợ chồng ông Nhì, bà Sơn đã đăng ký kê khai nhưng chưa làm thủ tục để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định Sau

khi tặng cho đất năm 2003, thửa đất số 34 giảm về diện tích do nhà nước thu hồi

để mở đường Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm không tiến hành đo đạc diện tích đất thửa đất số 34, chưa xác định chính xác diện tích đất mà vợ chồng anh D thực tế sử dụng … để làm căn cứ giải quyết vụ án mà căn cứ vào diện tích nhà, diện tích đường luồng để công nhận quyền sử dụng đất là chưa phù

hợp

Theo kết quả đo đạc của Trung tâm kỹ thuật tài nguyên và môi trường Đà Nẵng tiến hành ở cấp phúc thẩm thì tổng diện tích thực tế của thửa đất số 34 là 113,0m2, nếu như công nhận cho anh D, bà B diện tích đất 64,83m2 như cấp sơ thẩm thì diện tích đất chỉ còn của ông Nhì, bà Sơn là 48,17m2, trong khi đó theo

“giấy cho đất” thì ông Dũng được tặng cho 60m2 đất nhưng xây nhà với diện tích đất 52m2, diện tích còn lại ông Dũng sử dụng để làm đường luồng, không xây dựng vật kiến trúc gì nên quyết định của bản án sơ thẩm ảnh hưởng đến quyền lợi của bị đơn

Vì những lý lẽ trên, Tòa phúc thẩm tuyên:

TAND quận S, TP Đà Nẵng, theo đó công nhận cho ông D, bà B được quyền sử dụng đối với diện tích đất 52 m2 và quyền sở hữu ngôi nhà có diện tích xây dựng 46,8m2 Phần diện tích dư làm đường luồng thuộc về

bố mẹ ông Dũng là ông Nhì và bà Sơn

Ngoài những trải nghiệm và bình luận nêu trên, em còn có một số tiếp thu như sau:

1 Về các phần trải nghiệm và các điều rút ra trong quá trình tham dự

Trong phần tranh tụng, việc kỹ năng hỏi và trả lời các đương sự cũng là một trong những điểm cần chú ý Vì trong thực tiễn, các đương sự, nguyên đơn, bị đơn đến từ nhiều tầng lớp xã hội với đa dạng về trình độ pháp luật, trình độ diễn đạt ngôn từ Qua đó, trong quá trình tham dự thực tế, các đương sự trả lời vòng

vo, không đi đúng trọng tâm hoặc có những cách diễn đạt khó hiểu, vì vậy trong quá trình tranh tụng, thư ký tòa án hay hội đồng xét xử thường sẽ linh hoạt các

cách giải thích các quy định phiên tòa và các câu hỏi nhằm đạt được mục đích

mà không gây ảnh hưởng tâm lý hoặc ảnh hưởng đến trật tự phiên tòa Bản thân

em nhận thấy, các thẩm phán là những người làm công tác pháp luật lâu năm, có nhiều kinh nghiệm nên đây là một trong những điểm thực tiễn mà em nghĩ, bất

kỳ sinh viên Luật nào cũng cần phải trau dồi , bổ sung kiến thức về ngôn từ địa phương

2 Về vụ án dân sự nêu trên

2.1 Việc xác định các số liệu diện tích đất trong tài liệu vụ án cần được xem xét kĩ vì trong thực tiễn, số liệu đất nền sử dụng thực tế, số liệu trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có thể biến động vì nhiều lý do, do đó trong quá trình nghiên cứu hồ sơ cần phải thận trọng, nếu không có sự nhất quán về mặt số liệu, Tòa án cần hướng dẫn đương sự yêu cầu Trung tâm kỹ thuật tài nguyên và môi trường Đà Nẵng thực hiện việc đo đạc để căn cứ giải quyết vụ án được chính xác nhất

2.2 Trong nhiều trường hợp, dù có những quy định về hình thức cũng như việc công chứng xác thực để hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có hiệu

luật Dân sự 2015; Điểm a Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013; Khoản 1 Điều 5 Luật Công chứng 2014 như quy định quy định, hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực

Pháp luật bắt nguồn từ thực tiễn đời sống, do đó, việc áp dụng pháp luật không chỉ dựa Luật mà còn vào nhiều yếu tố từ đời sống Cá nhân em sau khi thực tế tại phiên tòa, đã rút ra được nhiều điều về mặt áp dụng pháp luật cũng như quy tắc trong phiên tòa, các kỹ năng của thẩm phán, thư ký tòa án “Lý thuyết thì xám xịt mà cây đời thì mãi mãi xanh tươi, câu nói của Nhà triết học Gớt đã, sẽ và luôn đúng trong việc áp dụng pháp luật,

giúp một sinh viên như em biết được mình đang ở đâu, từ đó phấn đấu để trở thành người làm công tác trong ngành luật chân chính, thấu hiểu