(Luận văn thạc sĩ) biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận ninh kiều, thành phố cần thơ

Theo đó, các biện pháp đề xuất được khảo nghiệm và thực nghiệm thànhcông trong hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh, bao gồm: - Tổ chức các hoạt động giáo dục pháp luật ngoài giờ lê

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯƠNG THỊ KIM HẠNH

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

SKC005977

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH

PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯƠNG THỊ KIM HẠNH

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

Tp Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯƠNG THỊ KIM HẠNH

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

Hướng dẫn khoa học:

PGS.TS TRẦN THỊ HƯƠNG

Tp Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2018

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:

Ngày, tháng, năm sinh: 30 tháng 5 năm 1982; Nơi sinh: Cần Thơ

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 30A KV Phú Lễ, P.Tân Phú, Q.Cái Răng, TP.Cần ThơĐiện thoại cơ quan: Điện thoại nhà riêng: 0909151618

II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:

1 Trung học chuyên nghiệp:

Hệ đào tạo: tại chức Thời gian đào tạo từ năm 2005 đến 2007Nơi học (trường, thành phố): Trung cấp Bách Nghệ, TP.Cần Thơ

Ngày & nơi bảo vệ đồ án, luận án hoặc thi tốt nghiệp: Quận đoàn Ninh Kiều

Người hướng dẫn: Giảng viên Lê Quỳnh Phương Thanh

3 Thạc sĩ:

Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ: 2016-2018Nơi học (trường, thành phố): Đại học Sư phạm kỹ thuật TP.Hồ Chí Minh

Ngành học: Giáo dục học

Tên đồ án, luận án hoặc môn thi tốt nghiệp: luận văn “Biện pháp giáo dục pháp luật

cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ”

Ngày & nơi bảo vệ đồ án, luận án hoặc thi tốt nghiệp: Đại học Sƣ phạm kỹ thuậtTP.Hồ Chí Minh

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TP Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 4 năm

2018(Ký tên và ghi rõ họ tên)

Dương Thị Kim Hạnh

LỜI CẢM ƠN

Hoàn thành được luận văn thạc sĩ, tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiều từPGS.TS.Trần Thị Hương là cán bộ hướng dẫn khoa học Cô đã giúp đỡ và hướngdẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện từ chuyên đề cho đến hoàn thành luận văn Tôixin gửi lời cảm ơn đến Cô

Tôi cũng muốn gửi lời cảm ơn đến Hội đồng chuyên đề và Hội đồng bảo vệluận văn thạc sĩ vì đã cho tôi cơ hội hiểu biết và hoàn thiện luận văn này Đồng thờitôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo, quý thầy, cô và các anh, chị trong cáctrường THPT công lập trên địa bàn quận Ninh Kiều, TP.Cần Thơ và Quận đoànNinh Kiều đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình khảo sát thực trạng vàthực nghiệm đề tài

TP Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 4 năm 2018

TÓM TẮT

Để có một thế hệ công dân có ý thức tôn trọng, tự nguyện chấp hành phápluật, ngoài việc phải xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, chặt chẽ phù hợp vàđồng bộ với những xu hướng phát triển xã hội thì công tác giáo dục pháp luật trongnhà trường cần phải cải thiện hơn để các nội dung giáo dục pháp luật trong nhàtrường gắn liền với thực tiễn cuộc sống, giúp cho học sinh - sinh viên trở thànhnhững công dân sống và làm việc theo pháp luật trong tương lai

Đề tài này tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng hoạt động giáodục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông tại các trường trung học phổ thôngquận Ninh Kiều Kết quả phân tích thực trạng thể hiện ưu và hạn chế như sau:

Ưu điểm:

Giáo viên, cán bộ quản lý, cán bộ Đoàn trường và Quận đoàn Ninh Kiềucũng như học sinh THPT đã nhận thức cao về tâm quan trọng của mục tiêu giáo dụcpháp luật

Các trường đã thường xuyên thực hiện nhiều nội dung và hình thức giáo dụcpháp luật, trong đó nổi bật nhất là nội dung “truyên tuyền, phổ biến kiến thức cơbản về luật Giao thông đường bộ” và nội dung “Rèn luyện thói quen, ý thức tôntrọng, chấp hành pháp luật cho học sinh trung học phổ thông” Bên cạnh đó, cáctrường thường xuyên tổ chức lồng ghép các nội dụng pháp luật trong các hoạt độngsinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đoàn/Hội theo chủ đề pháp luật theo kếhoạch chung của trường

Hạn chế:

Các trường chưa chú trọng đưa luật Thanh niên, luật Hôn nhân và Gia đình,luật Bình đẳng giới, luật Phòng chống bạo lực gia đình vào chương trình giáo dụcpháp luật cho học sinh

Các trường không thường xuyên phối hợp với các tổ chức cơ quan giáo dụcngoài nhà trường để tổ chức hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh

Các hình thức tổ chức giáo dục pháp luật cho học sinh còn hạn chế, chưa xâydựng và tổ chức câu lạc bộ tuổi trẻ với pháp luật, chưa tổ chức cho học sinh dựphiên tòa xét xử các vụ án vị thành niên phạm tội, tham quan trụ sở các cơ quan tưpháp, học tập nội quy, quy chế nhà trường.

Phương pháp tình huống, phương pháp thảo luận, tọa đàm, tham dự phiêntòa xét xử trong giáo dục pháp luật cho học sinh chưa được sử dụng thường xuyên

Theo đó, các biện pháp đề xuất được khảo nghiệm và thực nghiệm thànhcông trong hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh, bao gồm:

- Tổ chức các hoạt động giáo dục pháp luật ngoài giờ lên lớp;

- Xây dựng câu lạc bộ tuổi trẻ với pháp luật;

- Tăng cường công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực cho lực lượng giáo dụcpháp luật;

- Tổ chức giáo dục pháp luật thông qua các hoạt động phối hợp giữa nhà

trường và Quận đoàn Ninh Kiều;

- Đảm bảo các điều kiện hỗ trợ hoạt động giáo dục pháp luật

Kết quả thực nghiệm biện pháp “tổ chức các hoạt động giáo dục pháp luậtthông qua hoạt động phối hợp giữa nhà trường và Quận đoàn Ninh Kiều” đã giúphọc sinh mở rộng và củng cố kiến thức, hình thành kỹ năng phòng tránh vi phạmpháp luật và tệ nạn xã hội khi sử dụng mạng xã hội, khả năng lựa chọn sử dụngnhững nội dung thông tin và đăng tải thông tin trên mạng xã hội phù hợp, tuân thủnhững quy định nhà trường và trung thực trong học tập

In order to have a generation with a sense of respect for laws, apart from building up a complete legal system and be consistent with the social development trends, education on laws in schools needs to be improved so that this activity is linked to life realities As a result, students will become citizens who living and working in accordance with the laws in the future This study focuses on the theory and current status of education for laws at high schools in Ninh Kieu District, Can Tho city Findings of the study show the advantages and disadvantages as follows: Advantages:

_ Teachers, school administrators, Youth Union officers of high schools andNinh Kieu District, high school students are well aware of the importance ofeducation for laws

_ High schools have often implemented many contents and forms of educationfor laws, in which the most prominent are contents of "propaganda anddissemination for basic knowledge on the road traffic laws" and the content

"training habits, sense of respect and enforcement for laws In addition, highschools often integrate contents of laws in the activities of class meetingperiods, flag saluting hour and other activities organized by the Youth Union.Disadvantages:

_ High schools have not paid enough attention to educate for Youth Laws,Marriage and Family Law, Gender Equality Law, Family ViolencePrevention Law

_ High schools do not often coordinate with other educational institutions toorganize education for laws for students

_ There is limitations on forms of education for laws: having not built “youthclubs and laws”, having not organized for students to attend trial cases of

juvenile offenders, or visit the offices of the judiciary, having not populate school rules and regulations to the students.

_ Situation – based learning, group discussion, seminar, field trip are rarely used frequently

Accordingly, the proposed solutions successfully tested at high schools,including:

_ Organizing education for laws as an extra - activity in high schools;

_ Building Youth club and the laws;

_ Strengthening the capacity building for the teachers who are responsible for education for laws;

_ Collaborating with Ninh Kieu District Youth Union in education for laws;_ Ensuring the insfrastructure and policies for education for laws in high

schools

Experimental results of “Collaborating with Ninh Kieu District Youth Union

in education for laws” have showed that high school students develop culturalcomunication skills when using social networks, ability to choose which content touse and post information, comply with school rules and be honest in learning

MỤC LỤC

TRANG TỰA

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI

PHIẾU NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC SĨ

BIÊN BẢN CHẤM LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

LÝ LỊCH KHOA HỌC i

LỜI CẢM ƠN iv

ABSTRACT vii

MỤC LỤC ix

QUI ƯỚC CHỮ VIẾT TẮT xiii

DANH SÁCH CÁC BẢNG xiv

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

5 Giả thuyết nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Đóng góp của đề tài 5

9 Cấu trúc của luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước 6

1.1.2 Những nghiên cứu trong nước 9

1.2 Các khái niệm cơ bản 14

1.2.1 Hoạt động giáo dục 14

1.2.2 Hoạt động giáo dục pháp luật 15

1.3 Hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 17

1.3.1 Vai trò của hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông.171.3.2 Mục tiêu giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 181.3.3 Lực lượng giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 191.3.4 Nội dung giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 211.3.5 Hình thức tổ chức giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 231.3.6 Phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 261.3.7 Đánh giá hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 29

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 31

1.4.1 Yếu tố chủ quan 311.4.2 Yếu tố khách quan 32

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 35 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ 36 2.1 Khái quát về quận Ninh Kiều – Thành phố Cần Thơ 36

2.1.1 Vị trí địa lý – dân số 362.1.2 Văn hóa – Xã hội – An ninh – Pháp chế 362.1.3 Đặc điểm giáo dục quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ 37

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 37

2.2.1 Mẫu khảo sát 372.2.2 Cách thức khảo sát 402.2.3 Cách thức xử lý số liệu 40

2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục pháp luật cho sinh trung học phổ thông 41

2.3.1 Thực trạng nhận thức về mục tiêu hoạt động giáo dục pháp luật học sinhtrung học phổ thông 412.3.2 Thực trạng tổ chức thực hiện nội dung giáo dục pháp luật 47

2.3.3 Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh 492.3.4 Thực trạng phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh 522.3.5 Thực trạng kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh 54

2.4 Đánh giá chung và nguyên nhân thực trạng hoạt động giáo dục pháp luật ở các trường THPT Quận Ninh Kiều, Tp.Cần Thơ 56

2.4.1 Đánh giá chung thực trạng hoạt động giáo dục pháp luật ở các trường THPTQuận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ 562.4.2 Nguyên nhân thực trạng hoạt động giáo dục pháp luật ở các trường THPTQuận Ninh Kiều, Tp.Cần Thơ 58

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 62 CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN NINH KIỀU THÀNH PHỐ CẦN THƠ 63 3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 63

3.1.1 Đảm bảo tính pháp lý 633.1.2 Đảm bảo tính khoa học 633.1.3 Đảm bảo tính kế thừa 633.1.4 Đảm bảo tính đồng bộ 643.1.5 Đảm bảo tính khả thi vừa sức 64

3.2 Một số biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông quận Ninh Kiều – thành phố Cần Thơ 64

3.2.1 Tổ chức các hoạt động giáo dục pháp luật ngoài giờ lên lớp 643.2.2 Xây dựng câu lạc bộ tuổi trẻ với pháp luật 663.2.3 Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực cho lực lượng giáo dục pháp luật 683.2.4 Tổ chức giáo dục pháp luật thông qua hoạt động phối hợp giữa nhà trường vàQuận đoàn Ninh Kiều 71

3.3 Khảo nghiệm các biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh 78

3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 783.3.2 Nội dung khảo nghiệm 79

3.3.3 Cách thực hiện 80

3.4 Thực nghiệm biện pháp 82

3.4.1 Mục đích thực nghiệm 823.4.2 Nội dung thực nghiệm 823.4.3 Tổ chức đánh giá kết quả thực nghiệm 90

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 92 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO 95 PHỤ LỤC 100

DANH SÁCH CÁC BẢNG

BẢNG

Bảng 2.1: Các biến số trong các mẫu trưng cầu ý kiến

Biểu đồ 2.1: Tỷ lệ mẫu khảo sát trong các đơn vị tại quận Ninh KiềuBảng 2.2: Kết quả đánh giá mục tiêu giáo dục pháp luật học sinh THPTquận Ninh Kiều

Bảng 2.3: Kết quả đánh giá về nội dung thực hiện giáo dục pháp luậtcho học sinh THPT quận Ninh Kiều

Bảng 2.4: Hình thức và phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinhtrung học phổ thông

Bảng 2.5: Kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinhBảng 2.6: Kết quả đánh giá các yếu tổ ảnh hưởng đến hoạt động giáodục pháp luật

Bảng 2.7: Kết quả đánh giá các yếu tổ ảnh hưởng đến hoạt động giáodục pháp luật

Bảng 3.1: Kết quả khảo sát tính khả thi và cần thiết của biện pháp đềxuất

Bảng 3.2 : Kết quả đánh giá sự hài lòng trước và sau khi thực nghiệmbiện pháp

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Với những chủ trương của Đảng về đổi mới toàn diện trong các lĩnh vực đờisống xã hội và sự nỗ lực xây dựng nhà nước “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” củanhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, xây dựng một xã hội trong đó mọi người đều

có ý thức tôn trọng, tự nguyện và chấp hành pháp luật, đồng thời trong họ luôn cótinh thần bảo vệ pháp luật, nói không với tệ nạn xã hội, nói không với bạo lực họcđường là rất cần thiết Để đạt được những mục tiêu ấy, ngoài việc phải xây dựng hệthống pháp luật hoàn chỉnh, chặt chẽ phù hợp và đồng bộ với những xu hướng pháttriển xã hội, còn phải đưa được nội dung pháp luật vào đời sống thực tế với nhiềuđối tượng khác nhau trong toàn xã hội, trong đó đối tượng chủ đạo là học sinh sinhviên, đây là lực lượng rất đông đảo và cũng là lực lượng có vai trò quan trọng trong

sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước Chính vì vậy, việc giáo dụcpháp luật nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức chất hành pháp luật của thanh niên nóichung và đối tượng là học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường nói riêng là rất cấpbách và được Đảng và nhà nước hết sức quan tâm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng

Từ đó, công tác giáo dục pháp luật ngày càng được tăng cường và chú trọng trongcác cơ sở giáo dục nhà trường

Nhà trường có nhiệm vụ hình thành ở học sinh những ý thức tự giác, xử sựtheo những chuẩn mực xã hội nhất định, trong đó có chuẩn mực về pháp luật, kiếnthức pháp luật là một bộ phận không thể thiếu trong học vấn phổ thông Theo đó,công tác giáo dục pháp luật đã triển khai thực hiện ở các bậc học từ Tiểu học đếnTHPT qua nhiều hình thức và phương pháp khác nhau trong những chương trìnhchính khóa hoặc được lồng ghép vào các môn học có liên quan hoặc thông qua cáchoạt động ngoài giờ lên lớp với những kiến thức cở bản về pháp luật với mục tiêugiáo dục toàn diện “đào tạo con người Việt Nam … có đạo đức, tri thức, sức khỏe,thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đápứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”[1]

Tuy nhiên, giữa lý luận và thực tiễn giáo dục vẫn còn nhiều khoản cách và mâuthuẫn, nội dung chương trình pháp luật trong nhà trường vẫn còn nhiều bất cập, thôngtin mới chưa được cập nhật, học sinh chưa được tiếp cận với những quy định mới củapháp luật (đã được sửa và bổ sung), sự hạn chế của những mô hình tổ chức giáo dụcpháp luật trên lớp và ngoài giờ lên lớp ở các trường học nói chung và các trường trunghọc thổ thông nói riêng, những yếu kém về chất lượng giáo viên Từ đó, kết quả giáodục pháp luật chưa thật sự mang lại hiệu quả như mong muốn, tình trạng học sinhchưa hiểu đầy đủ về trách nhiệm hành vi vi phạm pháp luật dẫn đến tù tội mất hếttương lai ngày càng gia tăng, báo động và được đăng tải rất nhiều trên các trang mạng

xã hội và báo chí Theo tác giả Lê Thị Kim Phượng (2016) cho rằng không ít học sinhkhi hỏi về độ tuổi phải chịu trách nhiệm pháp lý cho hành vi vi phạm pháp luật thì các

em trả lời rằng “đủ 18 tuổi trở lên” Trong khi, Điều 18 Bộ luật Dân sự 2005 quy định

“người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm hànhchính do cố ý; người từ 16 tuổi trở lên bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi vi phạmhành chính” Ngoài ra, Điều 12 - Bộ Luật hình sự quy định: “người từ đủ 16 tuổi trởlên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm; người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưngchưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ýhoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng” [31]

Bên cạnh đó, việc vi phạm luật giao thông vẫn tái diễn hàng ngày, theo LêThị Thúy Mộng (2013) nhận định rằng, “Chúng ta dễ dàng bắt gặp trước các cổngtrường vào thời điểm trước và sau mỗi buổi học cảnh tượng học sinh tụ tập gây áchtắc giao thông; tình trạng học sinh đi xe dàn hàng ba, hàng bốn, chở ba, chở bốn,lạnh lách đánh võng, không đội mũ bảo hiểm, bỏ học, la cà tụ tập chơi bi da ăntiền ” [50]

Ngoài ra, theo số liệu thống kê, chỉ tính riêng trong năm học 2015 – 2016 đã có3.079 trường hợp học sinh vi phạp pháp luật Trong đó, có nhiều lỗi vi phạm nghiêmtrọng như sử dụng ma túy có 4 học sinh, trộm cắp tài sản 44 học sinh, cố ý gây thươngtích là 10 học sinh, bạo lực học đường 31 học sinh…Cơ quan chức năng xử lý hànhchính 2.180 trường hợp, xử lý hình sự 9 trường hợp và hơn 900 trường

hợp bị xử lý khác [52] Bản thân tôi tốt nghiệp Đại học ngành Luật, hơn 10 nămcông tác tại Quận đoàn Ninh Kiều, hiện tại đang là cấp ủy trực tiếp phụ trách ĐoànTNCS Hồ Chí Minh tại cơ sở nhận thấy rằng, tình hình học sinh đặc biệt là học sinhbậc Trung học phổ thông tại quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ cũng không ngoại lệ, các

em lạng lách đánh võng, đi xe không mang mũ bảo hiểm, mê chơi game, hay gây gổvới bạn bè, bỏ học Nghiêm trọng hơn hết là thiếu lễ phép với thầy cô ngày càngnhiều, có hành động bạo lực hành hung thầy cô giáo, hiếp dâm trẻ em, chơi ma túyđá…làm quan ngại trong dư luận và mất niềm tin về giáo dục nhà trường [49]

Từ những cơ sở lí luận và thực tiễn trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ”.

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sơ hệ thống hóa lí luận, khảo sát và đánh giá thực trạng giáo dục phápluật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều, đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệuquả công tác giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông.3.2 Khảo sát và phân tích thực trạng giáo dục pháp luật cho học sinh cáctrường trung học phổ thông quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ

3.3 Đề xuất biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông quận Ninh Kiều, TP.Cần Thơ

5 Giả thuyết nghiên cứu

Công tác giáo dục pháp luật cho học sinh tại các trường THPT trên địa bànquận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ có những kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiềuhạn chế trong nhận thức của các lực lượng tham gia giáo dục pháp luật về vai trò vàmục tiêu của giáo dục pháp luật và hạn chế trong việc thực hiện nội dung, phươngpháp cũng như hình thức tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục pháp luật cho họcsinh trung học tại các trường THPT quận Ninh Kiều

Nếu vận dụng được hệ thống cơ sở lý luận về giáo dục pháp luật cho họcsinh trung học phổ thông và làm rõ thực trạng về hoạt động giáo dục pháp luật chohọc sinh trung học phổ thông tại các trường THPT trên địa bàn quận Ninh Kiều sẽ

đề xuất các biện pháp giáo dục pháp luật có tính cần thiết và khả thi, phù hợp điềukiện thực tế nhà trường và địa phương thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáodục pháp luật cho học sinh THPT quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

6 Phạm vi nghiên cứu

- Người nghiên cứu tập trung khảo sát thực trạng giáo dục pháp luật cho họcsinh các trường THPT quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ Cụ thể đối tượng đượckhảo sát là cán bộ Quận đoàn Ninh Kiều; Cán bộ, giáo viên, học sinh khối 12 tại 4trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Ninh Kiều gồm: (1) TrườngTHPT Châu Văn Liêm; (2) Trường THPT Nguyễn Việt Hồng; (3) Trường THPTPhan Ngọc Hiển; (4) Trường THPT An Khánh

- Thời gian nghiên cứu: Năm học 2016 - 2017

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Người nghiên cứu sẽ phân tích và tổng hợp kiến thức từ các sách báo, tạp chíkhoa học, các văn bản pháp qui, các văn bản của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

và các công trình đã được công bố, các công trình nghiên cứu khoa học liên quantrong việc làm rõ cơ sở lý luận về công tác giáo dục pháp luật cho học sinh

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi

Xây dựng bộ công cụ khảo sát gồm: Phiếu khảo sát dành cho giáo viên, cán

bộ Đoàn quận và cán bộ Đoàn trường THPT; Phiếu khảo sát dành cho học sinhtrường THPT (Chọn ngẫu nhiên: 05 lớp học sinh khối 12/trường)

7.2.4 Phương pháp thực nghiệm

PP này sủ dụng nhằm kiểm chứng tính cần thiết và khả thi của một số biệnpháp đề xuất

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phần mềm SPSS để xử lí số liệu, lập bảng biểu, thống kê, phân tích,

xử lý số liệu để đánh giá chính xác và khoa học kết quả khảo sát

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, luận văn gồm 3 chương như:Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục pháp luật cho học sinh Trung họcphổ thông

Chương 2: Thực trạng về giáo dục pháp luật cho học sinh các trường Trung học phổ thông tại quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ

Chương 3: Biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh Trung học phổ thông tại quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước

Nhiều nhà khoa học tại các nước trên thế giới đã rất chú trọng đến vấn đềgiáo dục pháp luật cho con người, bởi đây là một trong những nội dung quan trọngcủa khoa học Lý luận về Nhà nước và pháp luật, cụ thể như:

Tác giả A.S.Makarenko (1888 - 1939) là bậc thầy trong việc giáo dục học sinh

hư, học sinh phạm pháp, Makarenko cho rằng, tính logic của quá trình giáo dục khôngchỉ xuất phát từ việc lựa chọn các phương tiện giáo dục mà còn phù thuộc vào tính mụcđích của quá trình giáo dục “Chúng ta không chỉ giáo dục nên những con người giàu ócsáng tạo, những công dân có khả năng tham gia có hiệu quả vào sự nghiệp xây dựng Tổquốc, mà phải giáo dục những con người nhất thiết có hạnh phúc Muốn vậy phải giáodục hành vi, phẩm chất của con người có tính trung thực,

ý chí dũng cảm, tính chính xác, tính tháo vát, tính tổ chức và kỷ luật…” [43].Bên cạnh đó, Makarenco quan niệm rằng, không có trẻ em hư hỏng mà chỉ

có những nhà sư phạm chưa đúng, qua tác phẩm “Bài ca sư phạm”, tác giả đã thểhiện sự chiến thắng trong việc cải tạo hàng ngàn trẻ lưu manh, tội lỗi, biến chúng từchỗ “cặn bã” của xã hội thành những công dân tích cực của xã hội Xô Viết thôngqua giáo dục pháp luật bằng tình thương, lòng nâng đỡ dìu dắt, thông cảm và yêuthương người; giáo dục trong lao động; giáo dục trong tập thể Từ đó, Makarenco

đã cải tạo được hàng ngàn trẻ em hư, phạm pháp đó là những công dân, những nhà

sử học, nhà địa chất, nhà giáo dục, những kỹ sư, bác học, thầy thuốc, nghệ sỹ,những người được thưởng huân chương, có người trở thành anh hùng Xô Viết từ

đó, đồng thời Ông nhấn mạnh rằng: “Tôi thấy rằng không có trẻ phạm pháp đặc biệtnào hết, chỉ có những người rơi vào khó khăn Tôi hiểu rất rõ ràng, nếu thời thơ ấutôi cũng rơi vào hoàn cảnh giống vậy thì tôi cũng trở thành như các em Và bất cứ

một đứa trẻ nào bị ném ra hè phố không có người giúp đỡ, không có xã hội, không

có tập thể, không có bạn bè, không có kinh nghiệm, không có tương lai, thần kinh

bị cạn kiệt và mệt mỏi và đói khát, mọi đứa trẻ bình thường thì cũng xử sự như các

em đó” Ngoài ra, “Bài ca sư phạm” còn chứa đựng những bài học quý giá nhưnghệ thuật giáo dục, phương pháp giáo dục Đặc biệt, phương pháp giáo dục phápluật của ông đã thể hiện được nghệ thuật, tài năng của một nhà giáo, như: phươngpháp bùng nổ sư phạm (bùng nổ cảm xúc tích cực và bùng nổ cảm xúc tiêu cực),phương pháp giáo dục pháp luật bằng tác động song song, phương pháp giáo dụcpháp luật bằng viễn cảnh, bằng khen thưởng, trách phạt [44]

Theo C.Bowell (1991) cho rằng, những nguyên tắc hoạt động cơ bản củagiáo viên, cách tổ chức giảng bài của giáo viên, hoạt động của học sinh cũng nhưcác hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tạo nên chất lượng của một tiết học Trong

đó, giáo viên chỉ là người hướng dẫn, nêu vấn đề, hướng học sinh giải quyết nhữngvấn đề cơ bản không lệch hướng Ngoài ra, tác giả khẳng định rằng, để tạo hứng thúcho lớp học, các hoạt động trong giờ nghĩ giữa tiết, cũng như những hoạt độngngoại khóa có chất lượng cao, các hoạt động phải đa dạng về hình thức, phong thú

về nội dung, các nội dung cần thiết phải theo một chủ đề cụ thể [45]

Năm 2002, W.Braga (Boston, Mỹ) đã chỉ ra rằng, vai trò của việc sử dụngInternet như một hoạt động ngoài giờ lên lớp để bổ sung kiến thức đa dạng vàphong phú mà hình thức này đem lại Bên cạch đó, ông nhấn mạnh, để hoạt độngtheo hình thức này mang lại hiệu quả và ngăn chặn những luồng thông tin xấu thìvai trò kiểm tra, giám sát học sinh sử dụng thông tin của nhà trường là rất quantrọng [46, tr.2-9]

Theo một nghiên cứu khác của A.I Côchêlôp (2002) Ông nhấn mạnh rằngnhững thiếu sót, sai phạm trong giáo dục gia đình cũng như giáo dục ở nhà trường lànhững nguyên nhân dẫn đến trẻ phạm pháp, khó dạy “Thông thường nguyên nhân của

sự khó dạy là những sai lầm sư phạm trong việc giáo dục, là sự lạc hậu, sự vụng về vềmặt giáo dục” Từ đó ông cho rằng, để công tác giáo dục cho những đối tượng như: trẻ

em vô kỷ luật, lêu lổng và phạm pháp, những đối tượng cho là “khó dạy”

này cần phải phân tích chỉ ra được một số đặc điểm tâm sinh lý để tìm ra nhữngnguyên nhân, những biểu hiện về nhu cầu tinh thần, vật chất nhằm lựa chọn nhữngphương pháp giáo dục phù hợp Theo tác giả, phương pháp giáo dục phù hợp chonhững đối tượng “khó dạy” bao gồm: khuyến khích và trách phạt, bùng nổ cảm xúc,chuyển hướng trong giáo dục và phương pháp tự hoàn thiện [47].

Trong nghiên cứu về nguyên nhân hành vi vi phạm pháp luật của học sinhtrung học, Adrian D.Pearson đã chỉ ra rằng, có 3 nguyên nhân chính, chủ yếu nhấtgây nên tình trạng này đó là: (1) Thiếu sự hỗ trợ giáo dục từ phía gia đình Nhữnggia đình phó mặc giáo dục con cái cho nhà trường, thiếu sự quan tâm đúng mức, hỏihan và phối hợp trong công tác giáo dục con cái khi con của họ có nhiều nguy cơ rơivào tình trạng có hành vi vi phạm pháp luật, hành vi lệch chuẩn; (2) Những học sinh

có tự trọng cá nhân ở mức thấp thường có khuynh hướng vi phạm pháp luật, lệchchuẩn trong hành vi hơn so với học sinh có lòng tự trọng lớn hơn; (3) Thiếu sự kiểmsoát của người thân và nhà trường [42]

Ngoài ra, nhiều nước trên thế giới đã đưa chương trình giáo dục pháp luật vàotrường học với nhiều nội dung và hình thức phong phú, cụ thể như: (1) Tại Macao,giáo dục pháp luật được tập trung vào chương trình giáo dục đạo đức cho học sinh tiểuhọc nhằm tạo ra thế hệ công dân trung thực, lương thiện, biết phân biệt hành động xấu,tốt, biết chống tham nhũng, chương trình giáo dục pháp luật được thông qua nhữnghoạt động trò chơi và thảo luận; (2) Tại Braxin, chương trình giáo dục pháp luật tậptrung vào vấn đề giáo dục nghĩa vụ đóng thuế của công dân với tiêu đề “bạn đi đóngthuế ở đâu?” Từ đó, giúp học sinh hiểu được tầm quan trọng của tiền thuế, nâng cao sựtham dự và sự hiểu biết về nghĩa vụ của người đóng thuế;

(3) Ở Italia, nhà trường đưa chương trình anh hùng chống tham nhũng vào giáo dụcvới đề tài “Anh hùng hàng ngày ” nhằm khuyến khích sự phản ánh cho học sinh vềtrách nhiệm cá nhân và tự do suy nghĩ để nhấn mạnh khả năng tư duy, hành vi phùhợp với đạo lý và pháp luật của quốc gia; (4) Tại Argentina, đây là quốc gia tuy pháttriển nhưng tình trạng thiếu dân chủ vẫn khá nghiêm trọng, nhà trường Argentinakhuyến khích học sinh đối thoại với người làm chính sách để cải cách

hành chính, thông qua đó giúp học sinh phát triển quyền tự chủ, lòng tin về quyềncông dân [14].

Tóm lại, những công trình nghiên cứu của các nhà khoa học ngoài nước

cũng như nhiều quốc gia trên thế giới đã quan tâm đến giáo dục pháp luật cho côngdân của quốc gia họ, trong đó giáo dục pháp luật cho học sinh được đưa vàochương trình giáo dục quốc gia thông qua nhiều hình thức tổ chức và phương phápphong phú nhằm mục đích là trang bị cho học sinh có nhận thức và hành động đúngchuẩn mực, phù hợp đạo lý và pháp luật của mỗi quốc gia, đồng thời tăng khả năngphòng ngừa tội phạm trong tương lai cũng như nâng cao ý thức thực thi pháp luậttrong xã hội

1.1.2 Những nghiên cứu trong nước

Trong những năm qua, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu và bài biếtđược đăng tải trên các tạp chí và xuất bản liên quan đến nội dung giáo dục pháp luậtcho học sinh sinh viên, cụ thể như:

Công trình nghiên cứu của Nguyễn Khắc Hùng (2004) kết quả nghiên cứu chothấy rằng việc tổ chức GDPL thông qua những hình thức gặp gỡ giao lưu, tôn vinh,biểu dương gương người tốt việc qua các đề tài sinh hoạt gần gũi với đời sống thườngngày của cộng đồng sẽ có tác dụng giáo dục sâu rộng đối với học sinh – sinh viên, cụthể như: (1) Giáo dục pháp luật cho học sinh – sinh viên thông qua việc giáo dụctruyền thống lịch sử để giáo dục nhân cách với những hoạt động tham quan danh lamthắng cảnh, các di tích lịch sử của dân tộc, giới thiệu vẻ đẹp của đất nước, truyền thốnganh hùng chống giặc ngoại xâm, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Từ đó, kích thích lòngyêu nước, tự tôn dân tộc, tích cực trong học tập, rèn luyện hành

vicử chỉ văn minh, lịch sự, biết yêu thương cha me, anh em; (2) Giáo dục pháp luậtthông qua hình thức giao lưu, tôn vinh, biểu dương gương người tốt việc tốt như

“những người làm đẹp đường phố”, “Tôn vinh các bậc cha mẹ nuôi dạy con hiếuthảo thành đạt” Hoạt động đã đi vào lòng người và được mọi tầng lớp xã hội khenngợi và động viên tiếp tục giữ vững và phát huy [15]

Một nghiên cứu khác của Nguyễn Khắc Hùng (2008) kết quả nghiên cứu chothấy về giáo dục công dân trong trường học, có đến 98,4% (trong 1000 người) trảlời là họ cần thiết phải được học về pháp luật và đồng ý đưa giáo dục pháp luật vàotrường học Giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông không chỉ thông qua mônGiáo dục công dân, mà bản thân môn học này còn hạn chế, bất cập trong việc lựachọn mục tiêu, nội dung, cơ chế và phương pháp phổ biến, giáo dục cho các đốitượng trẻ tuổi Vì vậy, theo tác giả chương trình và sách giáo khoa Giáo dục côngdân hiện nay và tương lai không đáp ứng được trong giảng dạy cho học sinh phổthông với xu hướng phát triển của xã hội, sự hội nhập văn hóa, kinh tế, chính trị Đểđáp ứng được việc giáo dục pháp luật cho học sinh bậc này phải phát huy được sứcmạnh tổng hợp của xã hội, chính quyền, đoàn thể, cộng đồng và gia đình Từ đó, tácgiả đã định hướng giải pháp giáo dục pháp luật cho học sinh phổ thông như: (1)Giáo dục pháp luật nhằm hướng đến mục tiêu phát triển toàn diện con người; (2)Giáo dục pháp luật phải vừa đảm bảo tính khoa học, vừa đảm bảo tính giáo dục; (3)Giáo dục pháp luật phải thể hiện tính liên tục, tính hệ thống và tính đồng tâm; (4)Giáo dục pháp luật phải đảm bảo tính vừa sức học sinh [16].

Theo công trình nghiên cứu của Đặng Trần Thanh Ngọc (2010) kết quả nghiêncứu cho thấy tình trạng đạo đức, lối sống của một bộ phận giới trẻ có nhiều bất ổn, từthái độ học tập, ý thức chấp hành nội quy, kỷ luật của nhà trường, chấp hành pháp luậtđến những hành vi tiêu cực trong học tập, thi cử và xâm nhập của các tệ nạn xã hội vàohọc đường đã tạo nên bức tranh với màu sắc ảm đạm Qua phân tích thực trạng, tác giả

đã đưa ra được các nguyên nhân ảnh hưởng đến tình trạng vi phạm pháp luật của họcsinh, cụ thể như: Cha me chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo dục con, buông lỏngquản lý dẫn đến các em sống tự do và dễ bị lôi kéo vào tệ nạn xã hội; Cha me quá yêuthương chưa hiểu được tâm sinh lý lứa tuổi dẫn đến sử dụng phương pháp giáo dụckhông phù hợp, nuông chiều, thiếu gương mẫu của các thành viên trong gia đình;Chương trình giáo dục đạo đức, pháp luật trong nhà trường chưa phù hợp còn nặngtính hàn lâm, đội ngủ giáo viên chưa đồng bộ; Đời sống vật chất ngày càng cao, tiếpxúc được nhiều luồng văn hóa, thông tin

khác nhau, có những luồng văn hóa độc hại như trò chơi điện tử, bạo lực, chémgiết, kích động trong khi đó các HSSV ở trong giai đoạn hoàn thiện nhân cách nênnhững hiện tượng tiêu cực đó dễ dàng tác động xấu Từ đó, biện pháp khắc phụcnhững hạn chế được đề xuất như: (1) Xây dựng đời sống lành mạnh trong gia đình

và xã hội cũng như nêu cao vai trò gương mẫu của người lớn - cả cha mẹ và thầy

cô giáo về đạo đức, lối sống, cách ứng xử; (2) Chương trình nên giảm tối đa nhữngvấn đề lớn lao, xa rời thực tế mà cần hướng đến cho các em những giá trị đạo đức

cơ bản như lòng nhân ái, tính trung thực, lối sống lành mạnh, có trật tự kỷ cươngđồng hành với kiến thức pháp luật cơ bản gắn liền với cuộc sống đời thường; (3)Nhà trường cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sinh hoạt của học sinh tronggiờ học và các buổi ngoại khóa; (4) Cơ quan chức năng, địa phương tăng cườnggiám sát các cơ sở kinh doanh, giải trí tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật như dịch

vụ internet, trò chơi điện tử, quán bar, vũ trường, karaoke ; (5) Phối hợp chặt chẽ

và đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội [29]

Tác giả Trần Thị Sáu (2011) với nội dung bài viết “Vai trò của giáo dục phápluật đối với quá trình hình thành và phát triển nhân cách học sinh phổ thông”, bài viếtcho thấy giáo dục pháp luật có vai trò tác động đến quá trình hình thành và phát triểnnhân cách cho học sinh phổ thông như: (1) Giáo dục pháp luật cung cấp hệ thống trithức pháp luật cho học sinh, giúp các em hiểu được điều hay lẽ phải, nhận biết nhữngphẩm chất tốt đẹp về lòng nhân ái, sự công bằng, dân chủ, lòng khoan dung, biết yêucái đẹp, cái chân chính, biết đấu trang với cái xấu, hướng các em đến cái thiện, sựkhiêm nhường, trách nhiệm, giáo dục thông qua hoạt động cụ thể can thiệp, tác độngđến các yếu tố gia đình, môi trường, xã hội, hoạt động cá nhân; (2) Giáo dục pháp luậtbằng nhiều loại hình hoạt động giao tiếp ứng xử; (3) Giáo dục pháp luật hướng đếnphát triển năng lực, phẩm chất học sinh thông qua các hoạt động có mục đích, chủđộng, bồi dưỡng cho các em phẩm chất chính trị, đạo đức trong sáng, tinh thần thượngtôn pháp luật, sống có lý tưởng; (4) Giáo dục pháp luật giúp học sinh định dướng đúng

và trân trọng những giá trị cuộc sống Bên cạnh đó, tác giả đã đề xuất được các biệnpháp giáo dục pháp luật hiệu quả như: nâng cao nhận thức và sự quan

tâm của các cấp ủy Đảng, các ngành và toàn xã hội; Đổi mới nội dụng giáo dụctrong các trường phổ thông; Đổi mới hình thức, phương pháp giáo dục pháp luậttrong các trường phổ thông; Xây dựng đội ngũ làm công tác giáo dục pháp luật chohọc sinh trong các trường phổ thông; Đổi mới sách giáo khoa; Bổ sung kinh phí vàkiểm soát chặt chẽ trò chơi điện tử trực tuyến, internet [34].

Theo Trần Thị Thắm (2011) cho rằng, hiện nay có nhiều thanh niên, học sinh cónhững hành vi vi phạm pháp luật, thậm chí đến mức nghiêm trọng, nhưng chính họcũng không nhận thức được đó là sai phạm Chính vì vậy, theo tác giả để điều chỉnh vàhướng dẫn hành vi con người được thấm nhuần sâu rộng trong sự hiểu biết của các emcần phải quan tâm đúng mức trong giáo dục đạo đức, pháp luật hay trong dạy học mônGDCD Môn GDCD ở trung học phổ thông gồm 5 nội dung chính như: Công dân vớiviệc hình thành thế giới quan và phương pháp luận; Công dân với đạo đức; Công dânvới các vấn đề chính trị- xã hội; Công dân với các vấn đề kinh tế; Công dân với phápluật Trong đó, nội dung công dân với pháp luật được bố trí dạy ở phần nội dung dạykhối 12 với 35 tiết Trong đó 2 tiết kiểm tra 1 tiết, 2 tiết ôn tập, 2 tiết kiểm tra học kỳ, 2tiết ngoại khóa, còn lại 27 tiết được phân bố trong 10 bài dạy: (1) Pháp luật và đờisống; (2) Thực hiện pháp luật; (3) Công dân bình đẳng trước pháp luật; (4) Quyền bìnhđẳng của công dân trong một số lĩnh vực của đời sống xã hội; (5) Quyền bình đẳnggiữa các dân tộc và tôn giáo; (6) Công dân với các quyền tự do cơ bản; (7) Công dânvới các quyền dân chủ; (8) Pháp luật với sự phát triển của công dân; (9) Pháp luật với

sự phát triển bền vững của đất nước; (10) Pháp luật với hòa bình và sự phát triển tiến

bộ của nhân loại [37]

Theo bài viết của Dương Thị Thúy Nga (2012) tác giả cho rằng, giáo dục phápluật cho học sinh trung học phổ thông là yêu cầu tất yếu và cần thiết trong công cuộcđổi mới đất nước, bởi học sinh THPT là chủ nhân tương lai của đất nước Theo tác giả,thông qua dạy học môn học GDCD để giáo dục pháp luật cho các em là con đườngquan trọng Đặc biệt, nhà giáo dục cần xác định đúng các đặc điểm tâm lý dẫn đến hiệntrạng vi phạm pháp luật của học sinh THPT để tìm những hình thức và giải pháp giáodục ý thức pháp luật một cách phù hợp như: thảo luận lớp,

thảo luận nhóm; phân tích, đánh giá các ý kiến, quan điểm, các hành vi, các hiệntượng trong đời sống thực tiễn có liên quan đến nội dung bài pháp luật; Xử lý cáctính huống pháp luật; Đóng vai, diễn tiểu phẩm; Chơi các trò chơi pháp luật; Tìmhiểu các tư liệu có liên quan đến nội dung bài pháp luật và trình bày, giới thiệu sảnphẩm sưu tầm được; Điều tra tình hình thực hiện pháp luật trong cộng đồng và báocáo kết quả; Xây dựng và thực hiện các dụ án tuyên truyền, vận động thực hiệnpháp luật trong cộng đồng…Các hoạt động này phải được giáo viên thiết kế đanxen nhau một cách hợp lý trong tiết học [28].

Theo đó, tác giả Nguyễn Khắc Hùng (2012) cho rằng, việc nghiên cứu nhữngđặc điểm tâm sinh lý của học sinh sẽ là nội dung quan trọng và cần thiết trong quátrình thực hiện hoạt động giáo dục được hiệu quả, tác giả đã chỉ ra những đặc điểmtâm sinh lý của học sinh trung học phổ thông có liên quan tích cực đến hoạt độnggiáo dục pháp luật như, hoạt động học tập, nhận thức, nhu cầu, tình cảm, thói quen,lối sống, môi trường giao tiếp và nhân cách [17]

Một nghiên cứu khác của tác giả Vi Thái Lang (2014) kết quả nghiên cứu chothấy, tình trạng giáo viên dạy môn GDCD không được đào tạo đúng chuyên ngành,tài liệu dạy chủ yếu là lấy theo mẫu chính Theo tác giả, để giáo dục pháp luật chothế hệ trẻ phải có sự kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội, đồng thời cần phảităng cường công tác quản lý hoạt động dạy học cho môn học GDCD, đưa mônGDCD vào thi xét tốt nghiệp hay điều kiện để xét tốt nghiệp và các trường Đại học,cao đẳng cần phải đưa ra những chỉ tiêu tuyển sinh cho giáo viên GDCD phù hợp,đúng đối tượng [22]

Theo tác giả Nguyễn Thị Thu Hương (2015) cho rằng, giáo dục pháp luật chohọc sinh trung học phổ thông ảnh hưởng bởi những nguyên nhân như: Hiện nay giáodục pháp luật và đạo đức trong nhà trường chủ yếu thông qua môn Giáo dục công dân,thời lượng chỉ 1 tiết/ 1 tuần, giáo viên dạy theo nội dung giáo án, việc kết hợp liên hệthực tiễn rất khó khăn Mặc khác, kiến thức trong môn Giáo dục công dân dàn trải, nộidung thì nhiều nhưng không đi sâu vào cụ thể vấn đề Bện cạch đó, môn Giáo dục côngdân là môn phụ, phương pháp giáo dục chủ yếu là phương pháp

thuyết trình, thiếu tương tác giữa giáo viên và học sinh, phụ huynh phần lớn họdành thời gian cho công việc nên họ để con họ tự phát triển và bù đắp bằng vật chất,

họ cho rằng việc giáo dục pháp luật là trách nhiệm của nhà trường Từ nhữngnguyên nhân trên, tác giả đã đưa ra các giải pháp mang lại hiệu quả như: (1) Đổimới chương trình giáo dục công dân ở trung học phổ thông; (2) Đưa môn GDCD làmôn học bắt buộc; (3) Để đáp ứng được việc định hướng hành vi đúng đắn cho họcsinh thì giáo viên cũng cần phải được bồi dưỡng nâng cao về pháp luật; (4) Đổimới phương pháp giảng dạy, sử dụng những phương pháp dự án, tình huống…vàogiảng dạy [20]

Tóm lại, vấn đề nghiên cứu về giáo dục pháp luật cho học sinh đã thu hút rất

nhiều nhà nghiên cứu trong nước tham gia, các công trình nghiên cứu đã thể hiện rõvai trò quan trọng của công tác giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên nói chung vàhọc sinh trung học phổ thông nói riêng Hình thức giáo dục pháp luật cho hoc sinhphổ thông hiện nay chưa đa dạng và còn nhiều hạn chế, phần lớn giáo dục pháp luậtđược thông qua dạy học môn GDCD Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu vàonghiên cứu về các biện pháp giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thôngtrên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ Những công trình nghiên cứu trên

là cơ sở cho mục tiêu nghiên cứu đề tài

1.2 Các khái niệm cơ bản

tổ chức của xã hội, do những người có kinh nghiệm có chuyên môn gọi là nhà giáodục, nhà sư phạm đảm nhận, nơi tổ chức hoạt động giáo dục một cách có hệ thống,

có kế hoạch chặt chẽ nhất là nhà trường Theo nghĩa này, giáo