Các hoạt động trải nghiệm giúp học sinh tăng cường khả năng quan sát, học hỏi và cọ xát với thực tế, thu lượm và xử lí thông tin từ môi trường xung quanh từ đó đi đến hành động sáng tạo
Trang 1MỤC LỤC
Phần 1: Đặt vấn đề 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 1
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 2
5 Giả thuyết khoa học 2
6 Đóng góp của đề tài 2
Phần 2: Nội dung nghiên cứu 3
Cơ sở lý luận về việc xây dựng chuyên đề HĐTNST của học sinh trong dạy học công nghệ 3
1.1 Tổng quan về các vấn đề nghiên cứu 3
1.2 Hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo 4
1.2.1 Khái niệm 4
1.2.2 Đặc điểm 4
1.2.3 Nội dung hoạt động trải ngiệm sáng tạo trong Công nghệ 5
1.2.4 Một số hình thức HĐTNST trong dạy học Công nghệ 5
1.2.5 Phương pháp tổ chức HĐTNST 6
1.2.6 Quy trình tổ chức HĐTNST 6
2 Thiết kế 1 số hoạt động DHTNST trong dạy học các kiển thức phần “ĐCĐT” công nghệ 11 9
2.1 Các hoạt động trải nghiệm có thể triển khai trong phần “ĐCĐT” Công nghệ 11 9
2.2 Một số hoạt động trải nghiệm tiêu biểu 12
3 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 41
4 Giải pháp thực hiện 42
5 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 43
Phần 3: Kết luận và kiến nghị 46
1 Kết luận 46
2 Kiến nghị 47
Tài liệu tham khảo 49
Trang 2DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 3
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài
Trong giai đoạn giáo dục hiện nay, đổi mới phương pháp nhằm nâng cao chất
lượng dạy học là vấn đề được quan tâm hàng đầu Một trong những quan điểm đổi
mới giáo dục và đào tạo ở nước ta là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy
và học theo hướng hiện đại, phát huy tính tích cực, chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành, lý luận gắn bó với thực tiễn Khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Chuyến từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức các hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học…đặc biệt nhấn mạnh hình thức học tập trải nghiệm”
Các hoạt động trải nghiệm giúp học sinh tăng cường khả năng quan sát, học hỏi và cọ xát với thực tế, thu lượm và xử lí thông tin từ môi trường xung quanh từ
đó đi đến hành động sáng tạo và biến đổi thực tế mà các em quan sát được Hoạt động trải nghiệm cũng làm cho nội dung giáo dục không bị bó hẹp trong chương trình sách giáo khoa mà gắn liền với thực tiễn đời sống xã hội Việc dạy học gắn lý thuyết với thực tiễn giúp học sinh trong quá trình trải nghiệm thể hiện được giá trị bản thân, thiết lập được mối quan hệ cá nhân với cá nhân khác và với tập thể, mối quan hệ giữa môi trường học tập và môi trường sống
Công nghệ là một môn học vừa có tính ứng dụng vừa có tính trừu tượng cao Nội dung môn học phản ánh những đối tượng cụ thể (vật phẩm, thao tác, quy trình
kỹ thuật – công nghệ…), vừa phản ánh những tri thức có tính trừu tượng (khái niệm, nguyên lý kỹ thuật…) Đặc biệt, trong phần động cơ đốt trong công nghệ 11 nội dung có tính thực tiễn, tính tổng hợp , tích hợp rất cao Vì vậy việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh là rất cần thiết và đặc biệt quan tâm
Tuy nhiên phần lớn giáo viên và học sinh hiện nay trong quá trình dạy và học môn Công nghệ phổ biến vẫn là cách dạy thông báo kiến thức định sẵn, cách học thụ động sách vở, tình trạng chung vẫn là thầy đọc trò chép, vấn đáp tái hiện, giảng giãi xen kẽ…ít chú trọng trong việc đổi mới về dạy học nhằm hướng tới phát triển các năng lực mà học sinh cần có trong cuộc sống như: năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực tìm kiếm và xử lí thông tin…
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, tôi đã chọn đề tài: “Tổ chức hoạt động
trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần động cơ đốt trong Công nghệ 11 THPT”, với mong muốn nghiên cứu sâu hơn về tính ưu việt, khả năng vận dụng
phương pháp dạy học nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học
2 Mục đích nghiên cứu
- Đề xuất nội dung và quy trình dạy học môn Công nghệ theo tiếp cận dạy học
trải nghiệm cho học sinh THPT, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học môn Công nghệ cũng như phát triển năng lực của học sinh trường THPT
Trang 4- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng làm việc theo nhóm một cách có hiệu quả từ
đó hình thành năng lực hợp tác trong học tập và trong công việc hàng ngày
- Định hướng cho học sinh cách tìm tòi, khai thác các tài liệu liên quan đến vấn đề học tập và định hướng cách khai thác thông tin từ tài liệu thu thập được một cách có hiệu quả
- Giúp học sinh tự tin giao tiếp trước đám đông và khả năng thuyết trình các sản phẩm do chính các em tìm tòi
3 Đối tượng nghiên cứu
Hệ thống kiến thức về phần động cơ đốt trong
4 Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu các tài liệu có liên
quan đến đề tài Tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong dạy học Công nghệ 11 Các năng lực HS đạt được thông qua hoạt động trải nghiệm
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, thăm lớp, dự giờ, trao đổi với GV và HS Điều tra, khảo sát tình hình sử dụng dạy học theo các hoạt động trải nghiệm hiện nay Thực nghiệm sư phạm Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
5 Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất được quy trình xây dựng và tổ chức dạy học trải nghiệm sáng tạo phần động cơ đốt trong một cách hợp lý và khoa học thì sẽ phát triển được năng lực của học sinh THPT, qua đó nâng cao chất lượng dạy học
6 Những đóng góp của đề tài
- Về mặt lý luận: Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lí luận về thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong dạy học Công nghệ ở trường THPT nói chung và Công nghệ lớp 11 nói riêng
- Về mặt thực tiễn: Cung cấp những giá trị cụ thể về mức độ thành công của việc đưa giáo án lồng ghép tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào thực tiễn giảng dạy Công nghệ THPT
Trang 5PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ
1.1 Tổng quan về các vấn đề cần nghiên cứu
Trong chương trình đổi mới về giáo dục, các hoạt động tập thể, hoạt động ngoài giờ, hoạt động dạy học trên lớp sẽ phong phú hơn về nội dung, phương pháp
và hình thức tổ chức, đặc biệt mỗi hoạt động phải phù hợp với mục tiêu phát triển những phẩm chất, năng lực nhất định của học sinh, nghĩa là học sinh được học từ trải nghiệm, tiếp thu kiến thức, kinh nghiệm thông qua các hoạt động thực tế thay
vì đọc lý thuyết trên giấy Học từ trải nghiệm hay hoạt động trải nghiệm gần giống với học thông qua làm, qua thực hành nhưng học qua làm nhấn mạnh về thao tác
kỹ thuật còn học qua trải nghiệm giúp người học không những có được năng lực thực hiện mà còn có những trải nghiệm về cảm xúc, ý chí Học qua làm chú ý đến những quy trình, động tác, kết quả chung cho mọi người học nhưng học qua trải nghiệm chú ý gắn kinh nghiệm với cảm xúc cá nhân
Hoạt động trải nghiệm trong nhà trường cần được thực hiện là hoạt động có động cơ, có đối tượng để chiếm lĩnh, được tổ chức bằng các việc làm cụ thể của học sinh, được thực hiện thực tế, được sự định hướng của nhà trường, của giáo viên Qua trải nghiệm thực tiễn, người học sẽ có được những kiến thức, kỹ năng, ý chí nhất định Sự sáng tạo sẽ được hình thành khi phải giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn, cần phải vận dụng kiến thức, kỹ năng đã có để giải quyết vấn đề, ứng dụng trong tình huống mới, không theo chuẩn đã có Hoặc nhận biết được vấn đề trong các tình huống tương tự, nhận ra chức năng mới của mối tương quan đã biết
để đưa ra hướng giải quyết mới cho một vấn đề
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giúp học sinh vận dụng những tri thức, kỹ năng, thái độ đã học từ nhà trường, sách vở kết hợp với những kinh nghiệm sẵn có của bản thân vào trong thực tiễn cuộc sống một cách sáng tạo Không chỉ hình thành và phát triển các phẩm chất và năng lực chung của chương tình giáo dục, hoạt động trải nghiệm sáng tạo còn tập trung hình thành, phát triển các năng lực đặc thù cho học sinh như năng hực tổ chức hoạt động, năng lực tổ chức và quản lý cuộc sống, năng lực tự nhân thức và tích cực hóa bản thân, năng lực định hướng và lựa chọn nghề nghiệp Chính vì vậy mà hoạt động trải nghiệm sáng tạo đã được chú trong nghiên cứu và được thực hiện ở nhiều nước trên thế giới
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo sử dụng các hình thức và phương pháp chủ yếu như thực địa, tham quan, câu lạc bộ, hoạt động xã hội, diễn đàn, giao lưu, hội thảo, trò chơi, cắm trại, thực hành lao động
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong môn Công nghệ ở trường phổ thông đã
và đang được nghiên cứu Cho đến nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông Nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu “Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần
Trang 61.2 Hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo
1.2.1 Khái niệm
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục mà trong đó nội dung
và cách tổ chức tạo điều kiện cho từng học sinh được tham gia trực tiếp và làm chủ thể của hoạt động, tự lên kế hoạch, chủ động xây dựng chiến lược hành động cho bản thân và cho nhóm để hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kỹ năng sống và những năng lực cần có của con người trong
xã hội hiện đại, qua hoạt động học sinh phát huy khả năng sáng tạo để thích ứng và tạo ra cái mới, giá trị cho cá nhân và cộng đồng
1.2.2 Đặc điểm
- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của HS
- DH chú trọng rèn luyện phương pháp tự học
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
- Phát triển kĩ năng mềm, kĩ năng sống
- Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò
Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn tạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của GV Trong phương pháp tích cực, GV phải hướng dẫn HS phát triển kỹ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học
* Ưu điểm DHTNST
- Với học sinh: Với hình thức dạy học dựa vào trải nghiệm thì có sự gắn kết giữa kiến thức với thực tiễn trong hoạt động học tập Điều này là động cơ kích thích hứng thú học tập của HS Đồng thời phát huy tính tự lực, trách nhiệm, sáng tạo của HS Không những thế còn phát triển năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp, mang tính tích hợp
- Với giáo viên: Với hình thức dạy học dựa vào trải nghiệm sáng tạo GV sẽ trau dồi và phát triển thêm được các kỹ năng đánh giá (quan sát, vấn đáp) cả về kiến thức và năng lực Vì vậy, việc đánh giá HS sẽ toàn diện hơn so với các PP dạy học khác GV ngày càng có ý thức tìm hiểu và gắn kết kiến thức lý thuyết với thực
tiễn làm cho bài học ngày càng đa dạng, sâu sắc hơn
* Hạn chế DHTNST
Tuy nhiên, phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo cũng có một số hạn chế như: phương pháp này không phải bất kỳ bài học nào cũng áp dụng được, những PPDH trải nghiệm đòi hỏi lượng thời gian lớn của cả GV và HS, cần có phương tiện vật chất và nguồn tài chính phù hợp Dạy học trải nghiệm không phù hợp để truyền thụ kiến thức mang tính hệ thống
Trang 71.2.3 Nội dung hoạt động trải ngiệm sáng tạo trong Công nghệ
- Tìm hiểu thêm các kiến thức về Công nghệ và kỹ thuật
- Tìm hiểu những ứng dụng của Công nghệ trong đời sống
- Thiết kế, chế tạo và sử dụng các mô hình kỹ thuật
1.2.4 Một số hình thức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Công nghệ 1.2.4.1 Hoạt động nghiên cứu khoa học
Hoạt động nghiên cứu khoa học của HS khác với hoạt động nghiên cứu khoa học của nhà khoa học về quy mô, độ khó, tính mới của vấn đề nghiên cứu Nghiên cứu khoa học của HS là những hoạt động thuộc về công việc tổ chức tìm kiếm, khám phá những điều mới mẻ đối với HS trong phạm vi các hoạt động giáo dục của nhà trường Nó mang tính tập dượt nghiên cứu là chính Tuy vậy, nó cũng phải đảm bảo các bước cơ bản của quá trình nghiên cứu khoa học
1.2.4.2 Hình thức tham quan dã ngoại
Tham quan, dã ngoại là một hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn đối với HS Mục đích là để các em HS được đi thăm, tìm hiểu và học hỏi kiến thức, tiếp xúc các di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy giúp các em có được những kinh nghiệm thực tế, từ đó có thể áp dụng vào cuộc sống của chính các em
1.2.4.3 Hoạt động ngoại khóa
Hoat động ngoại khóa là một trong những hoạt động ngoài giờ lên lớp, có
tổ chức, có kế hoạch, có phương hướng xác định, được tiến hành theo nguyên tắc tự nguyện dưới sự hướng dẫn của giáo viên Hoạt động này nhằm gây hứng thú và phát triển tư duy, rèn luyện một số kỹ năng, củng cố, bổ sung, mở rộng
và nâng cao kiến thức môn Công nghệ của HS đồng thời góp phần nâng cao chất lượng học tập
Các hình thức tổ chức ngoại khóa về Công nghệ thường là
- Tổ chức các hoạt động ngoại khóa ở lớp và ở nhà: tổ chức các buổi báo cáo
về các vấn đề Công nghệ kỹ thuật, HS ra báo tường hoặc tập san về Công nghệ, HS trình bày cấu tạo, nguyên lý từ mô hình, vật thật hoặc từ giới thiệu sản phẩm là mô hình chế tạo được
- HS tổ chức triển lãm giới thiệu những thành tích hoạt động ngoại khóa về Công nghệ
- Tổ chức, hướng dẫn HS thiết kế, chế tạo và sử dụng Công nghệ hoặc máy móc, hệ thống đơn giản
Với các hình thức trên, HS có thể tham gia vào các hoạt động với tư cách cá nhân, nhóm hoặc tập thể
Trang 81.2.4.4 Tổ chức trò chơi
Đây là hình thức tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí với nội dung kiến thức gắn liền với những gì các em đã được học, liên quan đến thực tiễn Hình thức kết hợp học mà chơi, chơi mà học này tạo cho các em có tâm lí thoải mái, hấp dẫn
và gây hứng thú, giúp các em dễ tiếp thu kiến thức mới cũng như truyền tải nhiều tri thức
1.2.5 Phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo
- Phương pháp giải quyết vấn đề
- Phương pháp làm việc nhóm
- Phương pháp dạy học dự án
- Phương pháp dạy học theo trạm
1.2.6 Quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Công nghệ
Tôi xây dựng giáo án cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo theo quy trình sau:
Bước 1:Tìm hiểu HS
Tìm hiểu học sinh ở từng vùng, từng địa phương để hiểu tâm lý, điều kiện của HS để có thể lựa chọn chủ đề và PPDH cụ thể Các PPDH được chọn phải tích cực hóa hoạt động của HS theo định hướng quan điểm DHTNST HS phải là chủ thể nhận thức, tích cực, chủ động và sáng tạo và hợp tác với nhau trong hoạt động học Đồng thời, phương tiện DH được chuẩn bị phải phù hợp với PPDH đang thực hiện
Bước 2:Xác định mục tiêu, lựa chọn chủ đề và nội dung dạy học trải nghiệm sáng tạo
- Xác định các mục tiêu của bài học
Mục tiêu bài học là yêu cầu về kiến thức, kĩ năng, thái độ, năng lực cần đạt được sau bài học Xác định mục tiêu của bài học quyết định đến việc lựa chọn PPDH phù hợp trong giờ học và mở rộng, định hướng nội dung kiến thức tiếp theo
- Lựa chọn chủ đề và xác định nội dung giảng dạy
GV cần phân tích, hiểu rõ và xác định đúng kiến thức trọng tâm của bài học dựa trên chương trình do Bộ Giáo dục biên soạn Điều này là cơ sở giúp GV chọn lựa nội dung cần giảng dạy trong mỗi trải nghiệm
Bước 3:Thiết kế lập kế hoạch giảng dạy
Sau khi tìm hiểu HS, xác định nội dung, mục tiêu, PPDH và phương tiện
DH, GV tiến hành thiết kế kế hoạch DH cho tiết học gồm các nội dung sau:
- Chuẩn bị phiếu học tập nhằm củng cố kiến thức đã học liên quan đến nội dung sắp được học
Trang 9- Chuẩn bị những câu hỏi nhằm điều tra kiến thức đã có của HS về bài học.Việc điều tra này nhằm xác định học sinh có những kiến thức cơ sở cần thiết cho việc nghiên cứu bài học mới hay chưa? Những quan niệm ban đầu này tạo thuận lợi hay có cản trở gì đến việc lĩnh hội kiến thức mới?
khi học bài mới Để dự đoán chính xác thì GV phải dựa vào kinh nghiệm giảng dạy và chú ý đến đặc điểm riêng của từng lớp Kết quả công việc này sẽ giúp GV xây dựng các tình huống học tập khác nhau, hấp dẫn, phù hợp với nhiều đối tượng
HS trong lớp
- Xây dựng những tình huống DH và những phương án xử lý tình huống Các tình huống được xây dựng kết hợp chặt chẽ với nhau Kết quả tri thức mà HS tự trải nghiệm kiến thức hay qua tương tác với nhóm trong tình huống này là cơ sở
để giải quyết tình huống kế tiếp theo định hướng chung của bài học
- Viết giáo án dạy học: Giáo án là kế hoạch hoạt động chi tiết cho một tiết học được GV chuẩn bị và thực hiện nhịp nhàng, hợp lý, sáng tạo trong lớp học nhằm giúp HS chiếm lĩnh tri thức Viết giáo án là bước cuối cùng của thiết kế kế hoạch dạy học Trong giáo án, các yếu tố nội dung, mục tiêu, phương pháp được tích hợp thành một thể thống nhất
Bước 4: Trải nghiệm (thu thập thông tin)
GV triển khai cho HS tìm hiểu các kiến thức liên quan đến chủ đề trong một
ví dụ minh họa cụ thể
- Tìm hiểu kiến thức đã có của HS liên quan đến bài học
Có thể GV thực hiện việc này bằng cách sử dụng các câu hỏi được chuẩn bị
từ trước Nếu GV sử dụng nhiều câu hỏi thì in thành phiếu học tập và yêu cầu HS trả lời cá nhân hay nhóm Nếu GV sử dụng ít câu hỏi thì có thể hỏi trước lớp và yêu cầu HS trả lời Nếu GV đã dự đoán được những khó khăn, chướng ngại mà
HS sẽ gặp phải thì không cần thực hiện việc này
- Tổ chức cho HS tiếp xúc với các tình huống học tập
Các tình huống học tập được GV in thành các phiếu học tập hay trình bày trước lớp HS nhận phiếu học tập và tìm hướng giải quyết các vấn đề được nêu ra
Bước 5:Phân tích trải nghiệm, rút ra bài học
GV yêu cầu HS tổng hợp kiến thức thu được từ ví dụ cụ thể ở trên, bao gồm: hiện tượng quan sát được, giải thích
- Tổ chức và điều tiết cho HS trao đổi, thảo luận theo nhóm
GV thúc đẩy các nhóm thực hiện giải quyết các tình huống đã đề ra các cấu trúc nhóm tùy thuộc vào dạng tình huống Thời gian thảo luận nhóm theo hạn định
đã dự kiến
Trang 10- Hướng dẫn, khuyến khích HS trình bày kết quả thảo luận, đặt vấn đề, ý
tưởng mới
GV điều khiển, khuyến khích HS đại diện HS trong nhóm hay cả nhóm trình bày kết quả giải quyết tình huống Các HS khác nghe, tranh luận tìm ra cách giải quyết hợp lý và rút ra kiến thức thu được trong nội dung bài học
- Thảo luận với cả lớp và thống nhất những vấn đề còn tranh luận
GV đóng vai trò chủ tọa điều khiển tranh luận trong một khoảng thời gian
có hạn định GV giúp HS nhận ra những kiến thức cần tiếp thu và xây dựng nên các sơ đồ nhận thức GV tổng kết, kết luận những vấn đề còn tranh cãi
- Hướng dẫn HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau về kiến thức, kĩ năng vừa học được
GV phát các phiếu trắc nghiệm khách quan và yêu cầu HS tự lực trả lời Sau khi HS trả lời GV nêu đáp án và yêu cầu HS tự chấm điểm GV cũng có thể cho
HS chấm điểm lẫn nhau GV thu nhận kết quả và kiểm tra lại
V Phân công nhiệm vụ
Tìm kiếm thông tin và hình ảnh liên quan đến từng nội dung của đề tài; trao đổi bài viết trong nhóm, nhận xét, góp ý và hoàn thiện; thảo luận, thống nhất về cách trình bày sản phẩm
Các nội dung kiến thức cần sự chính xác – khoa học, phân tích – tổng hợp thông tin nên giao cho các bạn khá giỏi; Phần thiết kế và trình bày sản phẩm giao cho những bạn có năng khiếu về thẩm mỹ; Trong nhóm cần có sự hướng dẫn, giúp
đỡ nhau hình thành các kĩ năng cần thiết như tìm kiếm thông tin, xử lí thông tin…
Bước 6: Thiết kế bài tập áp dụng
Từ những kiến thức đã thu thập được, GV yêu cầu HS đối chứng với những trường hợp cụ thể khác để tổng hợp lại kiến thức
GV khuyến khích HS giải quyết đặt vấn đề, tình huống thực tế, cũng như đưa ra những vấn đề, tình huống thực tiễn HS được GV hỗ trợ, tư vấn để tiếp tục tìm hiểu và đưa ra những ý tưởng, dự đoán, kiểm nghiệm, giải thích, phương án nhằm giải quyết nhưng vấn đề gặp phải
Bước 7: Tổng kết
- GV khái quát, so sánh những kiến thức HS trải nghiệm với kiến thức chuẩn
Trang 112 THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC CÁC KIẾN THỨC PHẦN “ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG” CÔNG NGHỆ 11
2.1 Các hoạt động trải nghiệm có thể triển khai trong phần “Động cơ đốt trong” Công nghệ 11
2.2.1 Chương 5: Đại cương về động cơ đốt trong
Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được
gì
- Tìm hiểu được thực trạng ô nhiễm môi trường Có ý thức bảo
vệ môi trường
- Ý thức được tác hại đối với môi trường của quá trình đốt nhiên liệu của động cơ đốt trong
Đề xuất được biện pháp giảm thiểu tác hại đó
- Tìm hiểu nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ
- Học sinh chế tạo được
mô hình nguyên lý hoạt động của động cơ 4 kỳ
- Biết cách sử dụng mô hình và hiểu được nguyên lý hoạt động
3 Hoạt động ngoại
khóa: Tham quan thực
tế đối với các cơ sở sản
xuất, sửa chữa, lắp ráp
ĐCĐT tại địa phương
- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với
cơ sở tham quan
- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh
- HS tìm hiểu cấu tạo chung về ĐCĐT, động cơ
2 kỳ, 4 kỳ
- Tuân thủ đúng kế hoạch, nội quy tham quan
- Nhận biết được 1 số bộ phận, chi tiết ĐCĐT
- Viết được bản thu hoạch theo hướng dẫn của GV
Trang 122.2.2 Chương 6: Cấu tạo của động cơ đốt trong
Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được
1.Thiết kế, chế tạo mô
hình pit tông, xi lanh,
- Tìm hiểu cấu tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền
- Học sinh chế tạo được
mô hình pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền
- Biết cách sử dụng mô hình và hiểu được cấu tạo
2 Tìm hiểu 1 số cơ cấu,
hệ thống hiện nay sử
dụng nhiều trên ô tô, xe
máy, máy nông nghiệp
- Chia nhóm học sinh
- Tìm hiểu qua tài liệu, sách giáo khoa, mạng intenet và liên hệ thực tế
ở các xưởng sữa chữa ô
tô, xe máy ở địa phương
- Nêu được cấu tạo chung, nguyên lý 1 số cơ cấu, hệ thống trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp
- Biết được 1 số cơ cấu,
hệ thống hiện nay sử dụng nhiều trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp
- Biết được các loại nhiên liệu sử dụng cho ĐCĐT như ô tô, xe máy…
– Phân tích được mức độ
ô nhiễm môi trường của 1
số loại nhiên liệu
4 Hoạt động ngoại
khóa: Tham quan thực tế
đối với các cơ sở sản
xuất, sửa chữa, lắp ráp
động cơ ô tô, xe máy tại
địa phương
- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với
cơ sở tham quan
- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh
- HS tìm hiểu động cơ đốt trong, các bộ phận, chi tiết động cơ
- Tuân thủ đúng kế hoạch, nội quy tham quan
- Nhận biết được 1 số bộ phận, chi tiết, hệ thống động cơ
- Viết được bản thu hoạch theo hướng dẫn của GV
2.2.3 Chương 7: Ứng dụng động cơ đốt trong
Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được
- HS tìm hiểu được vai trò, vị trí của ĐCĐT trong xu thế hiện nay, các nguyên tắc cần tuân
Trang 13- Vai trò, vị trí của ĐCĐT
- Nguyên tắc chung về ứng dụng ĐCĐT
- Đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp
- Đặc điểm hệ thống truyền lực
- Ô nhiễm môi trường do
ô tô, xe máy, máy nông nghiệp tạo ra
thủ khi sử dụng ĐCĐT làm nguồn động lực cho máy công tác
- Tìm hiểu kiến thức về cách bố trí ĐCĐT để liên
hệ thực tế hiện nay để biết được 1 số loại ô tô,
xe máy, máy nông nghiệp bố trí ĐCĐT như thế nào Rút ra ưu, nhược điểm của từng cách bố trí
đó
- Tìm hiểu về hệ thống truyền lực nêu được các cách bố trí hệ thống truyền lực hiện nay
- Vận hành và bảo dưỡng ĐCĐT đảm bảo an toàn, tiết kiệm, thân thiện với môi trường Đề xuất được các biện pháp bảo
vệ môi trường vì sự phát triển bền vững
2 Tham quan thực tế
đối với các cơ sở sản
xuất, sửa chữa, lắp ráp,
động cơ ô tô, xe máy,
máy nông nghiệp tại địa
phương
- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với
cơ sở tham quan
- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh
- HS tìm hiểu các cách bố trí ĐCĐT, hệ thống
truyền lực trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp
- Tuân thủ đúng kế hoạch, nội quy tham quan
- Nhận biết được 1 số cách bố trí ĐCĐT, hệ thống truyền lực trên ô
tô, xe máy, máy nông nghiệp
- Tìm hiểu về chủng loại, công suất, dung tích xi lanh…1 số loại ô tô, xe máy, máy nông nghiệp hiện nay sử dụng rộng rãi
- Viết được bản thu hoạch theo hướng dẫn của GV
Trang 142.2 Một số hoạt động trải nghiệm tiêu biểu
Đề tài trải nghiệm : Khám phá cấu tạo, sử dụng động cơ đốt trong vì mục tiêu phát triển bền vững
I Mục tiêu :
Sau khi học xong chủ đề, học sinh có khả năng:
1.Về kiến thức
- Mô tả được cấu tạo của các cơ cấu và hệ thống của ĐCĐT
- Trình bày được các ứng dụng thực tiễn của ĐCĐT trong đời sống, sản xuất
- Trình bày được cách tiến hành chế tạo mô hình pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền
- Trình bày được đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT trên xe máy
- Đánh giá được mức độ ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra đối với sự
- Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong sử dụng động cơ đốt trong
- Tuân thủ quy trình vận hành và sử dụng ĐCĐT phù hợp với quy luật
- Xây dựng được các thói quen tốt trong học tập và trong đời sống
4 Về năng lực
Năng lực sử dụng ngôn ngữ công nghệ, kĩ thuật
Năng lực vận dụng kiến thức công nghệ, kĩ thuật vào thực tiễn cuộc sống
Trang 15Năng lực giải quyết vấn đề
Năng lực sáng tạo
Năng lực nghiên cứu khoa học
Ngoài 5 năng lực phát triển cho HS trong đặc trưng môn công nghệ, DHTNST còn có thể hình thành các năng lực khác như:
- Năng lực tham gia và tổ chức hoạt động trong tập thể
- Năng lực định hướng nghề nghiệp
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Giáo án, bài giảng PowerPoint
- Phiếu đánh giá và phiếu học tập
2 Học sinh
Đọc lại các bài: bài 23 đến bài 30 môn công nghệ 11
3 Phương pháp dạy học
- Phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo ( DHTNST)
- Quan sát và đàm thoại nêu vấn đề
- Phát hiện và giải quyết vấn đề
4 Thực nghiệm
III Tìm kiếm thông tin:
Đối với HS chưa quen với việc tìm thông tin trên mạng internet, GV cần có
sự hướng dẫn cụ thể như: công cụ tìm kiếm; cách chọn từ khóa; những trang web tin cậy; tìm hình ảnh và đoạn phim, cách sao lưu và tải về để minh họa cho bài làm của mình… giúp các em có được phương pháp và thói quen sử dụng công nghệ thông tin phục vụ cho học tập
Học sinh tìm kiếm thông tin qua thực tế tại các cơ sản xuất, sữa chữa, lắp ráp
ô tô, xe máy… tại địa phương
Yêu cầu các em ghi lại nguồn tài liệu tham khảo (nhằm chứng minh tính tin cậy của thông tin, có thể tra cứu lại dễ dàng và thể hiện ý thức tôn trọng quyền tác giả)
IV Xử lí thông tin:
Chọn lọc những thông tin cần thiết và bổ ích, trình bày một cách cô đọng, sử
dụng sơ đồ, hình ảnh thật, bảng biểu, video… để làm phong phú thêm bài làm
V Báo cáo, thuyết trình
Trang 16B TÓM TẮT BÀI DẠY:
Có thể chia cấu tạo của ĐCĐT thành 2 phần chính: các cơ cấu của động cơ, các hệ thống của động cơ
* Các cơ cấu của động cơ:
- Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền gồm 3 nhóm chi tiết: pit tông, thanh truyền, trục khuỷu
+ Pit tông gồm 3 phần chính: Đỉnh, đầu, thân
+ Thanh truyền được chia làm 3 phần: Đầu nhỏ, thân, đầu to
+ Trục khuỷu: Cấu tạo tùy thuộc vào loại kích cỡ động cơ Ngoài phần đầu và đuôi, phần thân trục khuỷu bao gồm cổ khuỷu, chốt khuỷu và má khuỷu
- Cơ cấu phân phối khí (CCPPK) có 2 loại: Dùng van trượt và dùng xupap (xupap đặt và xupap treo)
+ CCPPK dùng xupap treo: Mỗi xupap được dẫn động bởi 1 cam, con đội, đũa đẩy và cò mổ riêng Xupap được treo trên nắp máy
+ CCPPK dùng xupap đặt: không có con đội, đũa đẩy và cò mổ, xupap đặt trong thân máy
Trang 17phía dưới xec măng khí?
vừa khít xi lanh để không phải
biệt được CCPPK xupap treo
và xupap đặt?
có cấu tạo phức tạp nhưng
được sử dụng nhiều?
Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên
sách báo, internet, trong các
cơ sở sản xuất, sữa chữa , lắp
ráp ĐCĐT.
Nhóm 1: Tìm hiểu các cơ cấu của động cơ
- Trình bày được nhiệm vụ, cấu tạo của pit tông, trục khuỷu, thanh truyền
xec măng dầu lắp phía dưới xec măng khí Tại sao không làm pit tông vừa khít xi lanh
để không phải sử dụng xec măng
bạc lót, ổ bi, đối trọng Từ đó ứng dụng vào thực tế
tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền
xupap treo và xupap đặt
dụng phổ biến trên ô tô, xe máy hiện nay
- Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền
- CCPPK
chế tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền
dụng CCPPK hiện nay
- Các hệ thống của ĐCĐT?
- Vì sao cần phải bôi trơn động
cơ?
- Phương pháp bôi trơn nào
được sử dụng phổ biến hiện
nay? Lấy ví dụ?
Nhóm 3: Tìm hiểu 1 số hệ thống của ĐCĐT
- Trình bày được cấu tạo, của 1 số hệ thống trên ĐCĐT
- Giải thích được vì sao cần
- Hệ thống bôi trơn
- Hệ thống làm mát
- HTCCNL và không khí
Trang 18- Hệ thống bôi trơn cưỡng bức
- Hệ thống phun xăng điện tử
được sử dụng phổ biến? Vì sao?
- Tại sao HTNL động cơ điêzen
phải có thêm bầu lọc tinh?
- Vì sao nhiên liệu phun vào xi
lanh động cơ điêzen phải có áp
suất cao?
- Kể tên 1 số loại nhiên liệu dùng
cho ô tô, xe máy? Loại nhiên liệu
nào tính kinh tế cao hơn?
- Vì sao động cơ xăng phải sử
dụng hệ thống đánh lửa ?
- Kể tên các phương pháp khởi
động trên những động cơ mà e
biết? Lấy ví dụ?
- Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên
sách báo, internet, trong các cơ
sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT…
phải bôi trơn, làm mát
- Tìm hiểu xu thế sử dụng các loại hệ thống hiện nay
- Vận dụng kiến thức để sử dụng ô tô, xe máy hiệu quả
- Nhận dạng được 1 số bộ phận của các hệ thống trên động cơ
- Chụp ảnh hoặc quay video thân máy, nắp máy, 1 số bộ phận thuộc hệ thống động cơ
ở cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT
- Hệ thống khởi động
Trang 19- Lịch sử ra đời của xe máy?
- Đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT
dùng trong xe máy?
- Xe máy làm mát bằng các
phương pháp nào?
- Hãy kể tên, công suất xi lanh 1
số xe máy sử dụng hiện nay?
- Hiện nay nhiên liệu dùng cho
xe máy là những loại nào? Phân
tích đặc điểm của từng loại
nhiên liệu về mặt kinh tế và bảo
vệ môi trường khi sử dụng các
loại nhiên liệu đó?
- Đề xuất phương án vận hành,
bảo dưỡng một số bộ phận của
xe máy để nâng cao hiệu quả sử
dụng?
- Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên
sách báo, internet, trong các cơ
sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT…
Nhóm 3: Tìm hiểu về xe máy
- Lịch sử ra đời của xe máy
- Tìm hiểu đặc điểm, cách bố
trí, phương pháp làm mát ĐCĐT dùng trong xe máy
- Loại xe máy sử dụng hiện nay
- Chụp ảnh (hoặc quay phim) các bộ phận cấu tạo động cơ của một xe máy cụ thể (cần ghi
rõ xe máy loại gì, dung tích xilanh, tải trọng bao nhiêu…)?
- Nhiên liệu sử dụng, đặc điểm của từng loại nhiên liệu
- Đề xuất phương án vận hành, bảo dưỡng một số bộ phận của xe máy để nâng cao hiệu quả sử dụng
- Lịch sử ra đời
của xe máy
- ĐCĐT dùng cho xe máy
- HTNL động
cơ xe máy
- Vận hành, bảo dưỡng xe máy
ĐCĐT tạo ra? Tác hại đối với
con người, môi trường?
- Nêu được ô nhiễm môi trường do ĐCĐT (ô tô, xe máy…) tạo ra Tác hại đối với con người, môi trường
- Hiệu ứng nhà kính
- Biện pháp giảm thiểu
- Chụp ảnh hoặc quay phim
về tình trạng ô nhiễm môi trường do khí thải ĐCĐT
môi trường do ĐCĐT tạo ra
- Tác hại của khí thải động
cơ
- Hiệu ứng nhà kính
- Biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường
Trang 20D MINH HỌA GIÁO ÁN
Giáo án: Chủ đề trải nghiệm: ‘’Khám phá cấu tạo, sử dụng động cơ đốt trong vì
mục tiêu phát triển bền vững’’
Đối tượng HS: lớp 11
Thời điểm triển khai đề tài: học kì 2 lớp 11
( Theo PPCT Môn Công nghệ của trường tôi công tác)
3 Các hoạt động dạy học
TIẾT 1: Thông báo triển khai chủ đề
Thời
phương pháp dạy học mới
được áp dụng trong bài
(DHTNST)
HS lắng nghe, thảo luận và
phát vấn những thắc mắc
- GV hướng dẫn HS cách đánh
giá từng cá nhân trong nhóm
theo Phiếu theo dõi
- GV thông báo cụ thể chủ đề
Dạy học trải nghiệm sáng tạo:
a Khái niệm Nếu như ngày xưa, với kiểu học truyền thống: cô đọc, trò chép thì với phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo: kiến thức sẽ được rút ra từ thực tế kết hợp với các kinh nghiệm có sẵn của HS:
b Các bước tiến hành: HS tiến hành qua 4 bước sau:
Bước 1: Trải nghiệm (thu thập thông tin)
Bước 2: Phân tích trải nghiệm, rút
+ Các phương tiện ô tô, xe
máy, tàu, máy gặt… hoạt động
được là nhờ ĐCĐT làm nguồn
- Nhóm 1: Chủ đề “ Tìm hiểu các cơ cấu của động cơ”
- Tìm hiểu cấu tạo của cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền và CCPPK
- Giải thích được vì sao xec măng dầu lắp phía dưới xec măng khí Tại sao không làm pit tông vừa khít xi lanh để không phải sử dụng xec
Trang 21động lực Vậy cấu tạo ĐCĐT
như thế nào?
+ Tại sao ô tô, xe máy khi hoạt
động các chi tiết không bị nóng
quá mức?
+ Khi sử dụng xe máy thấy
hiện tượng khói ra nhiều ở ống
xả chúng ta cần xử lý như thế
nào?
+ Vấn đề ô nhiễm môi trường
do ĐCĐT tạo ra như thế nào?
nhỏ và giao nhiêm vụ chung
cho các nhóm
phân công nhiệm vụ cụ thể
cho từng cá nhân trong
nhóm
công nhiệm vụ của nhóm
phân công và đưa ra bảng
tiêu chí đánh giá mức độ
tham gia hoạt động của các
thành viên trong nhóm theo
Phiếu đánh giá
tổng hợp các kết quả thu
được vào phiếu học tập
Yêu cầu: Mỗi nhóm phải có
hình ảnh hoặc video quay lại
từng nhiệm vụ hoàn thành
măng
- Biết được tác dụng của bạc lót, ổ
bi, đối trọng Từ đó ứng dụng vào thực tế
- Làm mô hình chế tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền
- Phân biệt được CCPPK xupap treo
và xupap đặt
- Nhận dạng được 1 số bộ phận của các cơ cấu trên thực tế
- Chụp ảnh hoặc quay video 1 số bộ phận của cơ cấu ở cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT
- Nhóm 2: Chủ đề “Tìm hiểu 1 số hệ thống của động cơ”
- Tìm hiểu cấu tạo 1 số hệ thống trên ĐCĐT
- Giải thích được vì sao cần phải bôi trơn, làm mát
- Chụp ảnh hoặc quay video 1 số bộ phận thuộc hệ thống của động cơ ở
cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT
- Nhóm 3: Chủ đề “Tìm hiểu về xe máy”
- Tìm hiểu lịch sử ra đời, đặc điểm,
cách bố trí, phương pháp làm mát ĐCĐT dùng trong xe máy
- Tìm hiểu loại xe máy sử dụng hiện nay (mẫu mã, kiểu dáng, công suất…)
- Chụp ảnh (hoặc quay phim) 1 số bộ
Trang 22phận động cơ của một xe máy cụ thể
- Tìm hiểu nhiên liệu sử dụng, đặc điểm của từng loại nhiên liệu
- Đề xuất phương án vận hành, bảo dưỡng một số bộ phận của xe máy
để nâng cao hiệu quả sử dụng
Nhóm 4 Tìm hiểu về ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra
- Tìm hiểu ô nhiễm môi trường do ĐCĐT (ô tô, xe máy…) tạo ra Tác hại đối với con người, môi trường
- Tìm hiểu hiệu ứng nhà kính
- Đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường vì sự phát triển bền vững
- Chụp ảnh hoặc quay phim về tình trạng ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra
Trang 23TIẾT 2: Kiểm tra kết quả thông tin học sinh thu thập được và giao bài tập áp dụng
kết quả của nhóm mình, bao gồm:
+ Các tiêu chí như bảng bên
+ Đánh giá mức độ tham gia hoạt
động của các thành viên trong
nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân trong nhóm
kế hoạch phân công nhiệm vụ của nhóm
ra bảng tiêu chí đánh giá mức độ tham gia hoạt động của các thành viên trong nhóm theo Phiếu theo dõi
Giáo viên kiểm tra tiến trình làm của HS
Theo dõi HS thực hiện, hướng dẫn HS
kịp thời tháo gỡ vướng mắc Báo cáo tiến trình thực hiện chung của nhóm, việc làm của từng cá nhân, kết
quả đạt được và những khó khăn gặp phải khi thực hiện
Trang 24TIẾT 3+4: HS báo cáo kết quả, GV củng cố - dặn dò
Thời gian Hoạt động của GV và HS Nội dung
Các nhóm trình bày kết quả:
+ Nhiệm vụ được giao đã hoàn thành
+ Các nhóm thuyết trình về kết quả của nhóm đã thực hiện
dung theo Phiếu đánh giá + Quy trình thực hiện của HS dựa vào bảng theo dõi của nhóm
+ Kết quả thu được của nhóm dựa theo các nội dung nhóm báo cáo
GV cho HS tổng hợp kiến thức thu được thông qua các báo cáo của các nhóm
Trang 25Giáo viên đưa ra bảng tiêu chí để đánh giá sản phẩm:
Tiêu
chí
Các mức độ chất lượng (điểm) Điểm
đạt được
Tham gia nhưng thường lãng phí thời gian và ít khi làm việc
Tham gia nhưng thực hiện những công việc không liên quan
Đôi khi không lắng nghe các ý kiến của những người khác
Không lắng nghe ý kiến của những người khác
Đưa ra sự phản hồi có tính xây dựng nhưng lời chú thích chưa thích hợp
Đưa ra sự phản hồi không
Có tôn trọng những thành viên khác và không chia sẻ công việc một cách công bằng
Không tôn trọng những thành viên khác và không chia sẻ công việc một cách công bằng
nhóm
Không hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời gian và làm đình trệ công việc của nhóm
Không hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời gian và thường xuyên buộc nhóm phải điều chỉnh hoặc thay đổi
Tổng điểm
Trang 26CÁC SẢN PHẨM HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CỦA HỌC
SINH THỰC HIỆN ĐƯỢC
1 Nhóm 1: Chủ đề “Tìm hiểu về 1 số cơ cấu của động cơ đốt trong”
1.Cơ cấu trục
* Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền: gồm 3 nhóm chi tiết: pit tông, trục khuỷu, thanh truyền
- Pit tông: có 3 phần chính : Đỉnh, đầu, thân
+ Đỉnh bằng: Đơn giản, diện tích chịu nhiệt nhỏ, dùng ở động
Trang 27cơ điêzen buồng cháy xoáy lốc
+ Đỉnh lồi: Mỏng, nhẹ, diện tích chịu nhiệt lớn, dùng cho động
cơ xăng xupap treo
+ Đỉnh lõm: Tạo xoáy lốc nhẹ, kém bền, dùng cho động cơ xăng và điêzen
- Lắp xec măng khí phía trên xec măng dầu để ngăn không cho khí lọt xuống cacte, ngăn không cho dầu từ cacte bắn lên buồng cháy
- Không làm pit tông vừa khít với xi lanh để khi nhiệt
độ cao, các chi tiết giãn nở pit tông không bị bó kẹt trong xi lanh
- Trục khuỷu: bao gồm 3 phần: Đầu, thân (cổ khuỷu, chốt khuỷu, má khuỷu), đuôi Trên má khuỷu gắn thêm đối trọng
+ Thanh truyền: 3 phần: Đầu nhỏ, thân, đầu to
Lắp bạc lót, ổ bi ở bên trong đầu nhỏ, đầu to để giảm ma sát, chống mài mòn
2 CCPPK dùng xu
Trang 28- Dấu hiệu phân biệt 2 cơ cấu: CCPPK xupap treo có thêm đũa đẩy, cò mổ, trục cò mổ
- Xu hướng sử dụng CCPPK hiện nay trên ô tô, xe máy…là dùng xu pap treo vì có ưu điểm: buồng cháy nhỏ gọn, đảm bảo nạp đầy và thải sạch hơn, dễ điều chỉnh khe hở xu pap
Đề xuất: Sau khi tìm hiểu về các cơ cấu của ĐCĐT và trải nghiệm thực tế ở các cơ sở lắp ráp, sữa chữa ĐCĐT, được sự tư vấn của các thợ sữa chữa nhóm 1 đề
Trang 29xe máy, máy nông nghiệp… cần bảo dưỡng động cơ Tùy thuộc vào từng loại động
cơ để chọn các dạng đỉnh pit tông cho phù hợp nhằm đạt hiệu suất cao nhất Lựa chọn các loại xe sử dụng CCPPK xupap treo để tăng tỷ số nén, ít gây kích nổ, nạp đầy thải sạch hơn, dễ bảo dưỡng, sữa chữa…nhằm tăng công suất động cơ và giảm
ô nhiễm môi trường hơn
2 Nhóm 2: Chủ đề: “Tìm hiểu về các hệ thống của động cơ
Kết quả nghiên cứu
Trang 30Nội dung
1 Hệ thống bôi
trơn - Tác dụng của dầu bôi trơn: Ngoài tác dụng bôi trơn bề mặt làm việc có ma sát còn có tác dụng phụ như: làm mát, tẩy
rửa, bao kín buồng cháy
- Các phương pháp bôi trơn:
+ Bôi trơn bằng vung té: Lợi dụng chuyển động quay để múc dầu trong cacte té lên các chi tiết, dùng ở động cơ có công suất nhỏ
+ Bôi trơn bằng cách pha dầu vào nhiên liệu: Pha 1 lượng dầu vào xăng theo tỉ lệ nhất định Khi vào cacte, các hạt dầu
có trong hòa khí sẽ bám vào các chi tiết cần bôi trơn, sử dụng ở động cơ xăng 2 kỳ
+ Bôi trơn cưỡng bức: Dùng bơm dầu tạo áp lực đưa dầu bôi trơn đến các bề mặt làm việc có ma sát
- Phương pháp bôi trơn hiệu quả nhất hầu như sử dụng trên tất cả các loại động cơ là bôi trơn cưỡng bức Vì đảm bảo
độ đồng đều, chính xác, tiết kiệm dầu bôi trơn
- 1 số loại dầu bôi trơn sử dụng cho xe máy, ô tô: