1. Tại sao nói “quy chế pháp lí hành chính của người nước ngoài ở Việt Nam hạn chế hơn so với công dân Việt Nam”? Anhchị hãy lấy và phân tích ví dụ chứng minh cho nhận định trên. (2 điểm) 2. Anhchị hãy phân biệt hộ chiếu và thị thực theo quy định pháp luật hiện hành. (2 điểm) 3. Anhchị hiểu thế nào là “hộ chiếu vắcxin”? (1 điểm) 4. Hiện nay Chính phủ Việt Nam đã chấp nhận “hộ chiếu vắcxin” chưa? Phân tích những căn cứ pháp lí hiện hành để Chính phủ Việt Nam có thể chấp nhận “hộ chiếu vắcxin”. (2 điểm) 5. Theo anhchị, việc chấp nhận “hộ chiếu vắcxin” có gây ra tình trạng bất bình đẳng giữa người có “hộ chiếu vắcxin” và người không có “hộ chiếu vắcxin” không? Giải pháp của anhchị cho vấn đề này? (3 điểm)
Trang 1MỤC LỤC
Trang
THÔNG TIN 3
Đề bài 3
BÀI LÀM 4
1 Trả lời câu hỏi số 1 4
2 Trả lời câu hỏi số 2 5
3 Trả lời câu hỏi số 3 7
4 Trả lời câu hỏi số 4 7
5 Trả lời câu hỏi số 5 9
PHỤ LỤC 12
1 Hiến pháp 2013 12
2 Luật Du lịch 2017 12
3 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007 12
4 Luật nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
THÔNG TIN
Trang 2ĐỀ BÀI
1 Tại sao nói “quy chế pháp lí hành chính của người nước ngoài ở Việt Nam hạn chế hơn so với công dân Việt Nam”? Anh/chị hãy lấy và phân tích ví dụ chứng minh cho nhận định trên (2 điểm)
2 Anh/chị hãy phân biệt hộ chiếu và thị thực theo quy định pháp luật hiện hành (2 điểm)
3 Anh/chị hiểu thế nào là “hộ chiếu vắc-xin”? (1 điểm)
4 Hiện nay Chính phủ Việt Nam đã chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” chưa? Phân tích những căn cứ pháp lí hiện hành để Chính phủ Việt Nam có thể chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” (2 điểm)
5 Theo anh/chị, việc chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” có gây ra tình trạng bất bình đẳng giữa người có “hộ chiếu vắc-xin” và người không có “hộ chiếu vắc-xin” không? Giải pháp của anh/chị cho vấn đề này? (3 điểm)
BÀI LÀM
Trang 31 Trả lời câu hỏi số 1
Quy chế pháp lý hành chính của người nước ngoài là tổng thể các quyền, nghĩa vụ pháp lý của người nước ngoài được Nhà nước ta quy định trong Hiến pháp và các văn bản pháp luật khác.
Quy chế pháp lý hành chính của người nước ngoài hẹp hơn so với công dân Việt Nam vì:
Thứ nhất, mọi công dân Việt Nam được hưởng đầy đủ các quyền về tự do
cá nhân, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… còn người nước ngoài cư trú tại Việt Nam phải chịu sự tài phán của hai hệ thống pháp luật: Pháp luật Việt Nam
và pháp luật nước mà họ mang quốc tịch nên họ bị hạn chế về nhiều mặt, nhiều lĩnh vực
Thứ hai, trong lĩnh vực hành chính – chính trị Theo Điều 28 Hiến pháp
2013, công dân Việt Nam có quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội còn người nước ngoài dường như không có Tại Điều 27 Hiến pháp 2013 về quyền ứng cử và bầu cử vào cơ quan quyền lực nhà nước chỉ có công dân Việt Nam có quyền còn người nước ngoài thì không có quyền này Theo Điều 23 Hiến pháp
2013 cho thấy người nước ngoài hạn chế quyền tự do đi lại, cư trú hơn so rất nhiều với công dân Việt Nam Ngoài ra, công dân Việt Nam không thể bị trục xuất khi có hành vi phạm tội nghiêm trọng mà bị xét xử theo pháp luật Việt Nam còn người nước ngoài có thể bị trục xuất trong những trường hợp phạm tội nghiêm trọng Công dân Việt Nam có nghĩa vụ tham gia quân sự, bảo vệ Tổ quốc, giữ bí mật an ninh quốc gia vả đây hầu hết là những nghĩa vụ không có ở người nước ngoài
Thứ ba, trong lĩnh vực kinh tế - xã hội Về việc lựa chọn việc làm người
nước ngoài cũng hạn chế hơn nhiều so với công dân Việt Nam, quyền tự do lựa chọn việc làm của công dân Việt Nam được biểu hiện tại Điều 35 Hiến pháp
2013 Quyền tự do kinh doanh của người nước ngoài cũng hạn chế hơn so với công dân Việt Nam, người nước ngoài bị hạn chế trong một số ngành nghề còn công dân được tư do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật Việt Nam
Trang 4không cấm1 Tại Điều 5 Luật Đất đai 2013 công dân Việt Nam không bị hạn chế quyền mua nhà ở các khu vực cũng như những địa điểm trên phạm vi Việt Nam còn người nước ngoài bị hạn chế rất nhiều Về nghĩa vụ đóng thuế, công dân Việt Nam chỉ phải chịu thuế thu nhập thường xuyên còn đối với người nước ngoài cư trú ở Việt Nam thì phải chịu thuế về thu nhập thường xuyên và thu nhập không thường xuyên Người nước ngoài dù không ở Việt Nam nhưng có thu nhập phát sinh tại Việt Nam luôn phải đóng thuế thu nhập cao Như vậy người nước ngoài phải có nghĩa vụ đóng thuế thu nhập cao hơn so với công dân Việt Nam
Thứ tư, lĩnh vực văn hóa – xã hội Công dân Việt Nam có thể học ở mọi
nơi, mọi lúc, học ở các trường, ngành mà công dân yêu thích và đạt tiêu chuẩn chỉ tiêu tuyển sinh, còn người nước ngoài sẽ bị hạn chế học trong các ngành có liên quan đến an ninh chính trị Về các di sản văn hóa của Việt Nam pháp luật không quy định trách nhiệm đối với người nước ngoài, tuy nhiên, họ không được làm hư hại các giá trị văn hóa lịch sử lâu đời của Việt Nam được quy định chung tại các điểm du lịch đối với tất cả mọi khách thăm quan Ngoài ra về lĩnh vực y tế, an sinh xã hội, hôn nhân – gia đình,… người nước ngoài đều hạn chế hơn so với công dân Việt Nam
Ví dụ: Ca sĩ Hari Won là người quốc tịch Hàn Quốc, hiện cô đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam và chồng cô là công dân Việt Nam cô bị hạn chế một số quyền và nghĩa vụ so với công dân Việt Nam Ca sĩ Hari Won không có quyền tham gia bầu cử và ứng cử trong đợt bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp năm 2021, cô chỉ có thể lựa chọn hoạt động một số ngành nghề, hiện cô đang hoạt động trên lĩnh vực nghệ thuật – giải trí, Hari Won hầu hết dành cho Trấn Thành thực hiện việc mua nhà đất trên lãnh thổ Việt Nam
2 Trả lời câu hỏi số 2
a Giống nhau
Hộ chiếu và thị thực đều có giá trị sử dụng với mục đích nhập cảnh và lưu trú tại nước ngoài (đối với thị thực là nước cấp thị thực)
1 Điều 33 Hiến pháp 2013 quy định.
Trang 5b Khác nhau
- Khái niệm:
+ Hộ chiếu: Là giấy tờ xác định căn cước của một người, do cơ quan có thẩm quyền của một nước cấp cho công dân nước mình để đi ra nước ngoài và trở lại nước mình dưới
+Thị thực: Là một loại chứng nhận quan trọng do chính phủ một nước cấp cho người nước ngoài muốn đến nước họ
- Công dụng:
+ Hộ chiếu: Mục đích công dân xin cấp hộ chiếu là để xuất cảnh và nhập cảnh có sự bảo hộ của nhà nước Như một loại giấy tờ tùy thân, nhân thân và trong một số trường hợp có thể thay thế căn cước công dân
+ Thị thực: Được dùng như là một loại giấy phép cho phép một người xuất nhập cảnh, lưu trú tại một quốc gia, vùng lãnh thổ mà người đó xin cấp
- Nơi cấp: Căn cứ theo Luật nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của
người nước ngoài tại Việt Nam 2014.
+ Hộ chiếu:
Đối với hộ chiếu phổ thông: Phòng quản lý xuất nhập cảnh công an tỉnh, thành phố
Đối với hộ chiếu công vụ, ngoại giao: Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao và Sở Ngoại vụ, ở nước ngoài là cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh
sự và cơ quan khác được ủy quyền thực hiện chức năng lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài
+ Thị thực:
Bộ Ngoại giao: Cấp, sửa đổi, bổ sung và hủy bỏ thị thực cho người nước ngoài hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao và lãnh sự
Bộ Công an: Cấp, sửa đổi, bổ sung và hủy bỏ thị thực và cấp phép nhập cảnh cho các đối tượng khác có cơ quan, tổ chức, cá nhân ở Việt Nam mời, đón
Các cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự, cơ quan được ủy quyền thực hiện chức năng lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài: Cấp, bổ sung, sửa đổi và hủy bỏ thị thực theo phép nhập cảnh của Bộ Ngoại giao và Bộ Công
Trang 6an; Quyết định việc cấp thị thực cho người nước ngoài không có cơ quan, tổ chức, cá nhân ở Việt Nam mời, đón
- Thời điểm cấp:
+ Hộ chiếu: Giấy tờ có trước
+ Thị thực: Thông thường để được cấp phải có hộ chiếu
3 Trả lời câu hỏi số 3
Sau khi tìm hiểu về hộ chiếu và “hộ chiếu vắc-xin”, theo em “hộ chiếu vắc-xin” được hiểu như sau:
“Hộ chiếu vắc-xin” là chứng chỉ kỹ thuật số có thể cài trên điện thoại thông minh, dạng giấy, dạng thẻ… gồm thông tin về việc tiêm chủng và cá nhân người được tiêm Nói một cách dễ hiểu nhất, với tình hình dịch bệnh hiện nay
“hộ chiếu vắc-xin” là giấy chứng nhận đã tiêm chủng đầy đủ 2 mũi vắc-xin phòng Covid-19, được điều chỉnh theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm và Điều lệ kiểm dịch Y tế quốc tế
Theo đó, “hộ chiếu vắc-xin” cho phép người dân theo dõi lịch sử tiêm chủng của bản thân hoặc các thành viên trong gia đình qua các lần tiêm; sau khi tiêm được cấp chứng nhận tiêm và mã QR-Code xác nhận Cùng với đó, nhân viên ngành Y tế có thể cập nhật kết quả tiêm chủng cho người dân thuộc diện tiêm chủng lên hệ thống phần mềm Cơ quan quản lý nắm bắt thông tin, số liệu
để phục vụ việc triển khai chương trình tiêm vắc-xin và cung cấp công cụ giám sát thông tin người đã tiêm vắc-xin
4 Trả lời câu hỏi số 4
Theo em, hiện nay Chính phủ Việt Nam đang trong giai đoạn chuẩn bị sẵn sàng, thí điểm “hộ chiếu vắc-xin”, tuy nhiên Chính phủ vẫn chưa chính thức chấp nhận hộ chiếu vắc-xin trong việc nhập cảnh, du lịch, sử dụng dịch vụ và các quyền lợi khác
Những căn cứ pháp lí hiện hành để Chính phủ Việt Nam có thể chấp nhận
“hộ chiếu vắc-xin”:
- Điều 3 Hiến pháp 2013: Tại Điều 3 Nhà nước tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước
Trang 7mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện Nếu vắc-xin có hiệu quả trong phòng bệnh, có nghĩa là người có “hộ chiếu vắc-xin” đảm bảo được các quy định về phòng, chống dịch bệnh, cho nên họ không thể bị hạn chế quyền con người, quyền công dân đặc biệt là quyền về tự do đi lại, cư trú Ngoài ra, “hộ chiếu vắc-xin” còn là hành lang an toàn để phát triển kinh tế hướng đến cuộc sống ấm no của nhân dân, giúp mọi người có điều kiện phát triển toàn diện, vậy nên việc Chính phủ chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” là hợp lý
- Điều 14 Hiến pháp 2013: Đây là điều luật bảo vệ quyền con người, quyền công dân, Nhà nước Việt Nam công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp và pháp luật Như ở trên đã phân tích, nếu “hộ chiếu vắc-xin” có “quyền lực” trong việc bảo đảm sức khỏe của người sở hữu hộ chiếu vắc-xin thì đương nhiên họ sẽ được bảo đảm các quyền lợi, quyền con người, quyền công dân và họ có thể không thuộc trường hợp hạn chế quyền vì lí do dịch bệnh, sức khỏe cộng đồng, nếu vắc-xin hiệu quả thì việc Chính phủ chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” là cần thiết
- Điều 50 và khoản 3 Điều 62, Hiến pháp 2013: Hai khoản điều luật này,
Nhà nước đề cao hội nhập, hợp tác quốc tế, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước, Nhà nước tạo điều kiện để mọi người tham gia và được thụ hưởng lợi ích từ các hoạt động khoa học và công nghệ Được biết, “hộ chiếu vắc-xin” được kỹ thuật số hóa trên các thiết bị kỹ thuật, ngoài ra còn là phương thức giúp nhân viên y tế kiểm soát thông tin nhanh chóng và hiệu quả hơn, có nghĩa đây cũng chính là một trong những hoạt động của khoa học và công nghệ, hướng đến hiện đại hóa đất nước và có nhiều nước trên thế giới đã chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” Như vậy, theo Điều 50 và khoản 3 Điều 62, Hiến pháp 2013 Chính phủ nên chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” vì đây là việc đồng bộ hóa với các quốc gia trên thế giới về lĩnh vực an toàn sức khỏe và là việc hưởng lợi từ hoạt động của khoa học và công nghệ
- Khoản 5 Điều 5 Luật Du lịch 2017, Khoản 2 Điều 4 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007 và Khoản 3 Điều 4 Luật nhập cảnh, xuất cảnh, quá
Trang 8cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014: Tại các điều luật này Chính phủ mong muốn thực hiện tốt việc kiểm soát dịch bệnh đối với người nhập cảnh, khách du lịch đồng thời tạo điều kiện cho việc xuất nhập cảnh, thống nhất trong quản lý hoạt động xuất nhập cảnh, cư trú và Chính phủ cũng mong muốn kết hợp phát triển kinh tế - xã hội Như vậy, nếu Chính phủ chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” thì việc xuất nhập cảnh của công dân trong nước cũng như nước ngoài được dễ dàng hơn, thuận tiện trong việc đi lại, “hộ chiếu vắc-xin” sẽ giúp hải quan và nhân viên y tế kiểm soát được thực trạng dịch bệnh của những người đang lưu thông và cư trú tại Việt Nam Khi “hộ chiếu vắc-xin” được Chính phủ Việt Nam chấp nhận, khách quốc tế có nhu cầu quay trở lại hoặc đến Việt Nam
để làm việc và du lịch cao hơn, nền kinh tế của Việt Nam có thể được phục hồi, bảo vệ và phát triển mạnh mẽ, nhất là sau thời kỳ dịch bệnh Covid-19
- Nghị quyết 139/NQ-CP ngày 31/12/2017: Tại chương II về Nhiệm vụ,
Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ có các nhiệm vụ như bảo đảm sức khỏe cộng đồng, xây dựng mạng lưới y tế, tăng số vắc-xin trong tiểm chủng mở rộng, đảm bảo an ninh ý tế, nâng cao hiệu quả phòng chống dịch bệnh, nâng cao công nghệ y tế… Việc Chính phủ chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” sẽ tạo điều kiện để
Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thành nhiệm vụ của mình, ngoài ra, vì một mục tiêu sức khỏe cộng đồng và nền kinh tế nước nhà, chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” cũng chính là cơ sở để hội nhập quốc tế, phát triển y tế và kinh tế
Trên đây là một số căn cứ pháp lý mà theo em Chính phủ có thể dựa vào
đó để chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin”
5 Trả lời câu hỏi số 5
Theo em, việc chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” có thể gây ra tình trạng bất bình đẳng giữa người có “hộ chiếu xin” và người không có “hộ chiếu
vắc-xin” “Bình đẳng là ngang hàng nhau về địa vị và quyền lợi 1”, xét trong sự việc này thì người có “hộ chiếu vắc-xin” và người không có “hộ chiếu vắc-xin” sẽ không ngang nhau về quyền lợi cho nên sẽ xảy ra tình trạng bất bình đẳng Hiện nay, đã xảy ra tình trạng bất bình đẳng về quyền lợi tiếp cận vắc-xin Coivd-19,
1 Viện Ngôn ngữ học (2010), Từ điển tiếng Việt, NXB Từ điển bách khoa.
Trang 9cụ thể, theo WHO2 kể từ mũi tiêm vaccine Covid-19 đầu tiên vào đầu tháng 12 năm 2020, hơn 300 triệu liều vaccine đã được phân bổ và tiêm tại hơn 100 quốc gia trên thế giới, nhưng việc tiếp cận vaccine rất không công bằng, hơn 80% số lượng vaccine đã được dùng chỉ tại 10 quốc gia Các nước lớn như Hoa Kỳ, Anh, Canada, Eu… họ có đủ vắc-xin để tiêm chủng cho toàn công dân nước mình, thậm chí là gấp nhiều lần tổng số dân nước họ trong khi đó các nước tại Châu Phi, Châu Á đặc biệt là Đông Nam Á như Việt Nam lại rất cần vắc-xin Covid-19 Việc các nước lớn lại càng có đầy đủ vắc-xin đã làm giãn cách khoảng cách giàu nghèo của các quốc gia và quyền lợi của công dân giữa các quốc gia khác biệt nhau hoàn toàn và trở nên bất bình đẳng từ việc tiếp cận vắc-xin “Hộ chiếu vắc-xin” sinh ra với mục địch phát triển du lịch và kinh tế, khi quốc gia có nhiều vắc-xin thì đồng nghĩa với việc công dân nước họ có nhiều
“hộ chiếu vắc-xin” hơn những nước đang thiếu vắc-xin trầm trọng, tỉ lệ có “hộ chiếu vắc-xin” giữa các quốc gia trở nên chênh lệch rất lớn, như vậy, các nước thiếu vắc-xin như Việt Nam sẽ trở nên thiếu quyền lợi hơn trong việc đi lại, sử dụng dịch vụ và có thể gây ra tình trạng bất bình đẳng giữa công dân các nước
và công dân các khu vực trong một quốc gia
Vì mục tiêu hướng đến kiểm soát được dịch bệnh trên toàn thể giới, đồng hành cũng với việc phát triển kinh tế và việc không xảy ra tình trạng bất bình đẳng trong việc sử dụng “hộ chiếu vắc-xin”, bản thân em có một số kiến nghị giải pháp sau đây:
Thứ nhất, chỉ nên chấp nhận “hộ chiếu vắc-xin” khi vắc-xin tiêm chủng
có hiệu quả cao và dân số được tiêm chủng đầy đủ các mũi tiêm trên 70-80% dân số Mục đích để đảm bảo an toàn cho người có “hộ chiếu vắc-xin” và người dân tại quốc gia người có “hộ chiếu vắc-xin” đến cũng như không tăng thêm gánh nặng cho quốc gia người có “hộ chiếu vắc-xin” nhập cảnh
Thứ hai, để không xảy ra tình trạng bất bình đẳng trong việc sử dụng “hộ
chiếu vắc-xin” như một đặc cách không phải thực hiện cách ly, hạn chế đi lại thì trước tiên các nước lớn, các nước có công nghệ sản xuất vắc-xin cần phải hỗ trợ
2 WHO: World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới).
Trang 10các nước đang phát triển, các nước thiếu vắc-xin có đủ vắc-xin sớm nhất có thể Nhằm giảm thiểu chênh lệch tỉ lệ người dân có “hộ chiếu vắc-xin” tại các quốc gia và khu vực từ đó sẽ giảm thiểu khả năng xảy ra tình trạng bất bình đẳng trong việc sử dụng “hộ chiếu vắc-xin”
Thứ ba, “hộ chiếu vắc-xin” có thể gây ra tình trạng bất bình đẳng chủ yếu
trên quyền lợi tiếp cận vắc-xin, quyền tự do đi lại và quyền tiếp cận dịch vụ, nếu các quyền này không được đề cao thì tình trạng bất bình đẳng sẽ không gay gắt
vì vậy các nước có thể xem xét giảm quyền lợi của “hộ chiếu vắc-xin” như giảm thời gian cách ly chứ không miễn cách ly, ngoài ra họ vẫn phải thực hiện một số quy định phòng chống dịch tại các nước họ đang sinh sống và đến du lịch
Thứ tư, “hộ chiếu vắc-xin” áp dụng cho tất cả mọi người nên mới có khả
năng sảy ra bất bình đẳng cao, đặc biệt trong vấn đề quyền lợi trong cuộc sống hằng ngày, tự do đi lại… “Hộ chiếu vắc-xin” có những mặt tích cực đáng được ghi nhận nếu “hộ chiếu vắc-xin” chỉ áp dụng cho một số người nhất định như các chuyên gia, các nhà lãnh đạo cấp cao, đội ngũ y tế, những người tuyến đầu phòng chống dịch thì sẽ hiệu quả hơn và sẽ không có tình trạng bất bình đẳng trong việc sử dụng “hộ chiếu vắc-xin”
“Hộ chiếu vắc-xin” có những mặt tích cực và tiêu cực không hề nhỏ, nếu như các quốc gia trên thế giới cùng đồng lòng giải quyết những vấn đề còn hạn chế như quyền tiếp cận vắc-xin, quyền tiếp cận công nghệ sản xuất vắc-xin và cùng nghiên cứu nâng cao chất lượng của vắc-xin thì chúng ta có thể giải quyết được cơ bản tình trạng bất bình đẳng trong việc sử dụng “hộ chiếu vắc-xin” và
“hộ chiếu vắc-xin” lúc đó có thể phát huy được sức mạnh của mình, nền kinh tế trên thế giới đặc biệt với ngành du lịch có thể phát triển trở lại
PHỤ LỤC
1 Hiến pháp 2013
Điều 3: