SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2020- XIẾU

Dạy chính tả cho học sinh là nhằm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp, ngoài ra nó còn giúp các em rèn thói quen cẩn thận, thẩm mĩ.. Mặt khác nó còn giúp các em viết đúng chữ quốc ngữ một cá

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Khánh Hải, ngày 06 tháng 11 năm 2019

BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

- Tên sáng kiến : Kinh nghiệm rèn viết đúng chính tả cho học sinh lớp 4

- Họ và tên: Thái Thị Xiếu

- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học 2 Khánh Hải

- Cá nhân thực hiện

- Thời gian đã được triển khai thực hiện: Từ ngày 01/ 10 / 2018 đến ngày 01/ 11/2019

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

1 Tên sáng kiến: Kinh nghiệm rèn viết đúng chính tả cho học sinh lớp 4.

2 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến

Mục tiêu của giáo dục tiểu học là rèn kĩ năng đọc thông viết thạo chữ quốc ngữ Phân môn chính tả là một trong những môn học có vị trí đặc biệt, nó đảm bảo việc hình thành và phát triển các kỹ năng cơ bản: Nghe, nói, đọc, viết Có được các

kỹ năng đó giúp học sinh học tập, giao tiếp, tham gia các hoạt động xã hội thuận lợi

Đối với học sinh tiểu học nói chung học sinh lớp 4 nói riêng, việc viết đúng chính tả rất quan trọng, nó là nền tảng để học sinh học tốt các môn học ở tiểu học cũng như học sinh học lên các cấp học trên Nếu như ở bậc tiểu học học sinh không được rèn luyện chữ viết đúng, đẹp sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc học sau này Dạy chính tả cho học sinh là nhằm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp, ngoài

ra nó còn giúp các em rèn thói quen cẩn thận, thẩm mĩ Mặt khác nó còn giúp các

em viết đúng chữ quốc ngữ một cách chính xác góp phần giữ gìn sự trong sáng của Tiếng việt, giúp người đọc, người nghe hiểu đúng văn bản

Dạy chính tả là một quá trình rèn luyện lâu dài mà không chỉ phân môn chính tả nó còn rèn luyện qua các phân môn khác như Tập đọc, Luyện từ và câu, Tập làm văn…Một bài văn dù viết hay nhưng chữ xấu và sai lỗi chính tả thì không thể được điểm cao

Học sinh ở xã Khánh Hải nói chung, học sinh ở trường tiểu học 2 Khánh Hải nói riêng, là đối tượng học sinh thuộc vùng khó khăn, dân trí thấp, đa số gia đình học sinh nghèo, phương tiện phục vụ học tập còn thiếu thốn Mặt khác thời gian học tập của các em ở trường còn ít, vì vậy các em còn sử dụng những từ ngữ thông dụng của địa phương nhiều hơn từ ngữ phổ thông Ngoài ra các em lại không cẩn thận, viết ẩu, viết qua loa…dẫn đến viết sai chính tả nhiều ở một bài chính tả hay một văn bản viết

Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy tôi thấy kĩ năng viết chính tả của học sinh lớp 4 mắc nhiều lỗi thông thường như viết hoa tùy tiện, các lỗi do phát âm sai, thiếu dấu thanh Viết sai nhiều ở những tiếng có phụ âm đầu dễ lẫn ch/ tr, s/ x, d/ v, r/ g; Âm cuối c/ t, n/ ng và dấu thanh hỏi( ?), thanh ngã(~)

Xuất phát từ những lí do trên, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy tôi rất bức xúc trước những thực trạng học sinh viết sai chính tả nên tôi mạnh dạn đưa ra

“Kinh nghiệm rèn viết đúng chính tả cho học sinh lớp 4” Nhằm góp một phần nhỏ

bé kinh nghiệm của mình vào việc nâng cao chất lượng cho học sinh trường tôi cũng như nâng cao chất lượng giáo dục cho huyện nhà

II NỘI DUNG – BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

1 Cơ sở lí luận:

Về kỹ năng viết chính tả có rất nhiều tác giả đã nghiên cứu từ các góc độ khác nhau Nhiều tác giả đã đi sâu nghiên cứu tới những vấn đề liên quan đến kỹ năng viết chữ và các khía cạnh như: xây dựng phương pháp dạy viết chữ, quy trình dạy viết chữ, quá trình dạy đọc, viết,…Ngoài ra, hiện nay có nhiều công trình về biện pháp khắc phục lỗi chính tả của nhiều tác giả nổi tiếng như: Lê Phương, Nguyễn Đức Dương Nhìn chung các công trình của các tác giả đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề về kỹ năng viết chữ - kỹ năng viết chính tả Thế nhưng chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống về biện pháp khắc phục lỗi chính

tả cho học sinh lớp 4

2 Nhuyên nhân của thực trạng:

Dạy Tiếng việt nói chung và dạy phân môn chính tả nói riêng là nhằm hình thành cho học sinh các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết – nghe, viết thành thạo, đúng, đẹp chữ viết Tiếng việt (chữ quốc ngữ) Muốn dạy đạt được mục đích của phân môn chính tả và bài chính tả nghe viết thì bản thân giáo viên phải biết được những nguyên nhân học sinh viết sai chính tả từ đó giáo viên đưa ra những cách khắc phục dần cho học sinh

Học sinh lớp 4 còn một số em đọc chưa đúng chuẩn, chưa xác định được tiếng mình đọc được cấu tạo bằng những yếu tố ngữ âm nào, từ đó dẫn đến viết sai

Học sinh chưa hiểu nghĩa một số từ ngữ dễ nhầm lẫn với các từ có yếu tố ngữ âm chuẩn gần giống nhau: âm đầu s/ x; ch/ tr, âm cuối c/ t, vần uôn/ uông,…

Học sinh chưa nắm được quy tắc viết chính tả

Học sinh không có tính cẩn thận, viết qua loa

Khi nhận lớp tôi tiến hành khảo sát và được kết quả như sau:

+ Viết đúng, đẹp: 10%

+ Viết tương đối, ít sai: 15%

+ Viết sai, xấu: 75%

Để dần khắc phục những nguyên nhân trên tôi đưa ra những giải pháp thực hiện sau:

3 Những giải pháp:

a, Giải pháp 1: Luyện phát âm:

Học sinh muốn viết đúng chính tả việc đầu tiên là các em phải đọc đúng, đọc chuẩn Để học sinh đọc được đúng, đọc chuẩn thì bản thân giáo viên phải đọc đúng, đọc chuẩn từ đó mới hướng dẫn học sinh đọc đúng, đọc chuẩn được Học sinh biết được tiếng mình đọc có cấu tạo như thế nào ( âm đầu, âm chính, âm cuối, dấu thanh) Vì chữ quốc ngữ là chữ ghi âm, giữa cách đọc và viết thống nhất với nhau nên đọc đúng, đọc chuẩn là yếu tố cần thiết

Khi các em đã luyện đọc đúng, đọc chuẩn và nghe đọc đúng, đọc chuẩn thì các em viết bài chính tả sẽ bớt sai về phụ âm đầu, âm cuối, dấu thanh Các em nghe đọc đúng, đọc chuẩn các em sẽ biết được cấu tạo của tiếng đó bằng những con chữ nào và viết được chính xác

Đối với viết chính tả thì giáo viên phải đọc chuẩn và cho học sinh đọc lại đúng, chuẩn ( có thể phân tích tiếng : âm đầu, âm chính, âm cuối, dấu thanh) Học sinh vừa được nghe, được đọc lại, kết hợp nhìn mặt chữ, từ đó học sinh dần có thói quen và viết đúng

b, Giải pháp 2: Giúp học sinh phân tích so sánh:

Song với việc luyện đọc đúng, đọc chuẩn cần rèn cho học sinh khâu phân tích so sánh tiếng, từ trong giờ chính tả cũng rất quan trọng Trước khi vào viết bài chính tả tôi cho học sinh phân tích so sánh những tiếng khó dễ nhầm lẫn, hay những tiếng các em đọc chưa đúng, chưa chuẩn Ngoài ra tôi còn nhắc các em đánh vần khi viết theo cách phát âm của cô

Ví dụ: Trong bài chính tả có tiếng dễ nhầm lẫn là ngạc và ngạt; sa và xa Ngạc: cảm thấy lạ, bất ngờ với mình

Ngạt: bí hơi không thở được

Xa: xa gần, khoảng cách

Sa: rơi xuống

Qua việc phân tích so sánh các em nắm được sự khác biệt giữa các tiếng dễ lẫn từ đó các em có thói quen phân biệt theo cách phân tích so sánh giúp các em viết đúng hơn

c, Giải pháp 3: Giúp học sinh giải nghĩa từ:

Với những tiếng từ dễ nhầm lẫn do chưa hiểu rỏ nghĩa tôi tiến hành cho học sinh giải nghĩa các từ đó bằng cách tìm từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa

Ví dụ: Từ khó khăn học sinh dễ viết sai âm cuối ăn thành ăng

Để giúp học sinh viết đúng cần cho học sinh hiểu nghĩa: khó khăn là có nhiều trở ngại , thiếu thốn và cho học sinh tìm từ trái nghĩa để các em hiểu và viết đúng

Việc giải nghĩa từ tạo cho các em tăng dần khả năng đọc hiểu từ đó các em viết cũng ít sai hơn Cách này không chỉ cho học sinh học tốt chính tả mà còn phát huy tính tích cực học tập giúp tư duy các em phát triển

Ví dụ : Trong bài viết có từ mắc và mắt Giáo viên cần giúp các em hiểu nghĩa:

Mắc: là mắc áo, vướng mắc hay mắc lừa

Mắt: là cơ quan thị giác để nhìn, thấy mọi vật

Khi giáo viên đọc một cụm từ trong đó có tiếng học sinh dễ viết sai giáo viên nên giúp các em hiểu nghĩa của từ đó trong một ngữ cảnh, giúp các em phân biệt được ở những ngữ cảnh khác nhau thì cách viết cũng khác nhau

d, Giải pháp 4: Giúp học sinh nhớ các mẹo luật viết chính tả( quy tắc viết chính tả):

Ngay từ học lớp 1, các em đã được học quy tắc viết chính tả đơn giản như

âm đầu k, gh, ngh chỉ kết hợp với e, ê, i và âm g, ng chỉ kết hợp với a, ă, â, o, ô, ơ,

u, ư Ngoài ra giáo viên còn cung cấp thêm cho học sinh một số mẹo luật khác như:

+ Phân biệt s/ x : đa số những từ chỉ tên cây cối và tên con vật đều được viết bằng s như : cá sấu, con sáo, sói, sóc, cây si, cây sung, sắn,…

+ Phân biệt ch/ tr : đa số các từ chỉ tên con vật và tên các đồ vật trong nhà bắt đầu bằng ch như: cái chum, cái chậu, cái chăn, cây chổi, cái chén, chăn, chiếu,

…con chó, con chuột, chích chòe,…

Việc nhắc đi nhắc lại các mẹo luật này các em sẽ được khắc sâu và tự tin khi viết các chữ có âm đầu bằng k, gh, ngh một cách chính xác từ đó các em không viết sai lỗi ở phần này

e, Giải pháp 5: Giúp học sinh cẩn thận khi viết chính tả:

Giáo viên nhắc nhở các em nghe kĩ, phân tích cẩn thận sau đó mới đặt bút viết Mặt khác giáo viên cần đọc với tốc độ chậm, ngắt nhỏ câu sau đó mới tăng dần tốc độ Ngoài ra khi chấm chữa bài tôi đưa ra những lỗi sai, phân tích so sánh

để các em thấy rõ mình đã sai ở điểm nào từ đó các em thấy được và khắc phục dần

Ngoài các giải pháp trên, để nâng cao chất lượng dạy – học môn chính tả giáo viên cần có những thủ thuật dạy tiến bộ, quan tâm nhiều đến đối tượng học sinh viết sai nhiều Bên cạnh đó cần phát động phong trào “ Rèn chữ giữ vở” “ Nét chữ, nết người” Mỗi học sinh cần có một quyển sổ tay chính tả

III TÍNH MỚI, TÍNH HIỆU QUẢ VÀ KHẢ THI, PHẠM VI ÁP DỤNG:

1 Tính mới:

Thông thường dạy chính tả theo truyền thống giáo viên chỉ cho học sinh đọc rồi tìm từ khó, sau đó giáo viên đọc cho học sinh viết vào bảng con, giáo viên nhận xét và nhắc học sinh khắc sâu để khi viết không bị sai

Còn đối với kinh nghiện tôi đang áp dụng là luyện cho học sinh đọc đúng, chuẩn các tiếng khó, cho học sinh phân tích so sánh các từ dễ lẫn, giải nghĩa từ ( tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa hoặc đặt câu) để hiểu rõ nghĩa của từ và từ đó các

em viết đúng hơn

Trong bài chính tả có 2 phần : viết bài chính tả và làm bài tập Thông thường viết bài chính tả rồi sau đó mới làm bài tập Nhưng ở một số bài chính tả, tôi cũng

có thể thay đổi quy trình là làm bài tập trước rồi viết chính tả sau Vì khi làm bài tập trước các em đã được phân biệt so sánh nên đến khi viết chính tả ít bị sai hơn

2 Tính hiệu quả và khả thi:

Qua việc thực hiện những giải pháp trên đến cuối học kì II của năm học trước và đến đầu năm học này các em có tiến bộ rõ rệt Đa số các em viết bài sạch, trình bày đẹp và ít sai lỗi chính tả hơn nhiều Các em rất phấn khởi với sự tiến bộ của bản thân, mạnh dạn hơn, thích thú hơn trong giờ học chính tả

Khi các em đã có thói quen phát âm chuẩn, biết phân tích so sánh, giải nghĩa

từ, nắm một số mẹo luật và có tính cẩn thận khi viết bài, các em tích cực hoạt động

và yêu thích môn học

Sau một thời gian dài áp dụng những giải pháp trên tôi tiến hành khảo sát lại tôi thấy sự tiến bộ của học sinh rất tốt cụ thể như sau:

+ Viết đúng, đẹp

+ Viết còn xấu nhưng không sai

+ Viết sai tiếng có phụ âm cuối c, t

Chiếm 60%

Chiếm 25%

Chiếm 15%

Qua thực tế giảng dạy theo kinh nghiệm tôi thấy chất lượng nâng lên rõ rệt Đối chiếu lại với thời gian đầu mới áp dụng học sinh còn viết sai rất nhiều nhưng đến thời điểm hiện tại tôi thấy học sinh viết chữ kĩ hơn, ít sai lỗi hơn, nhiều học sinh viết đúng, đẹp không chỉ ở phân môn chính tả mà còn ở các môn học khác

3 Phạm vi áp dụng:

Sáng kiến được áp dụng trong phạm vi tổ khối 4,5 có hiệu quả cao và được các đồng nghiệp trong trường đưa vào áp dụng cho lớp mình cũng thấy có hiệu quả cao

IV KẾT LUẬN:

Qua việc áp dụng sáng kiến vào giảng dạy ở lớp tôi, tổ tôi cũng như ở trường tôi chất lượng được nâng lên rõ rệt Học sinh viết đúng, đẹp, ít sai lỗi chính

tả hơn và các em viết chữ cũng kỹ hơn không chỉ ở môn chính tả mà còn ở các môn học khác, góp phần giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

Mặt khác khi học sinh viết tốt, ít sai lỗi, giáo viên ít mất thời gian vào việc chữa lỗi vậy nên chấm bài nhanh hơn đảm bảo được thời gian, hiệu quả tiết học cao hơn Đồng thời học sinh có ý thức học tốt hơn, chất lượng qua các hội thi “ Vở sạch chữ đẹp” ngày một cao hơn Chất lượng giáo dục ngày được nâng lên đáp ứng được mục tiêu giáo dục của huyện nhà

Trên đây là những kinh nghiệm của bản thân trong việc vận dụng một số

giải pháp nhằm nâng cao chất lượng rèn viết đúng chính tả cho học sinh lớp 4 nói chung Nay, tôi hệ thống lại những kinh nghiệm qua sáng kiến đã trình bày Mong được sự góp ý của hội đồng khoa học và đồng nghiệp để tôi áp dụng tốt hơn vào giảng dạy trong thời gian tới

Tôi xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN Người báo cáo

CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thái Thị Xiếu