TÂM LÝ HỌC PHÁT TRIỂN: ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM NỀN MÓNG NHÂN CÁCH BAN ĐẦU Ở TRẺ MẪU GIÁO

Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo vấn còn phụ thuộc rất nhiều vào người lớn, nên vai trò và ảnh hưởng của người lớn trong việc xây dựng nền móng nhân cách lành mạnh cho trẻ là rất quan trọng. Với sự nhiều khác biệt lý thú về các quan điểm giữa các lý thuyết khác nhau và tầm ảnh hưởng quan trọng của người lớn với sự phát triển tâm lý của trẻ trong giai đoạn này. Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo cần nhận được sự quan tâm đúng mực của nó so với mặt bằng chung các lứa tuổi khác khi bàn luận về sự phát triển và các đặc điểm tâm lý ở trẻ em trên các giảng đường đại học, diễn đàn học thuật hay các tạp chí về tâm lý học ở Việt Nam.

TIỂU LUẬN

TÂM LÝ HỌC PHÁT TRIỂN 1

ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM &

NỀN MÓNG NHÂN CÁCH BAN ĐẦU

Ở TRẺ MẪU GIÁO

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS CHUNG VĨNH CAO

SINH VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN TRÍ BẢO

MSSV: 46.01.611.010 LỚP: K46.TLH.B

TP.HỒ CHÍ MINH – 12/2021

I LỜI CẢM ƠN: 1

II LỜI DẪN LUẬN VÀ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: _ 1

B PHẦN NỘI DUNG: 2

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN: _ 2

1 KHÁI NIỆM TÌNH CẢM VÀ CÁC LOẠI TÌNH CẢM CẤP CAO: 2

2 KHÁI NIỆM NHÂN CÁCH: _ 3

CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM VÀ NỀN MÓNG NHÂN CÁCH BAN ĐẦU Ở TRẺ MẪU GIÁO: _ 4

1 ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM CỦA TRẺ MẪU GIÁO: 4 1.1 Đặc điểm chung và “tính hợp lý” trong đời sống tình cảm của trẻ mẫu giáo: _ 4 1.2 Nội dung và hình thức thể hiện tình cảm của trẻ mẫu giáo: _ 5 1.3 Sự phát triển thuận lợi của các tình cảm cấp cao: _ 6

2 NỀN MÓNG NHÂN CÁCH CỦA TRẺ MẪU GIÁO: _ 10 2.1 Sự phát triển các động cơ hành vi: 10 2.2 Sự hình thành thứ bậc các động cơ hành vi: _ 14 2.3 Sự phát triển của sự tự ý thức (hay sự xác định ý thức bản ngã): _ 15 2.4 Sự phát triển tính chủ định của tâm lý: _ 16

C KẾT LUẬN: 18

1 KẾT LUẬN: 18 1.1 Sự phát triển và đặc điểm chủ yếu nhất trong đời sống tình cảm của trẻ mẫu giáo – vai trò của người lớn: _ 18 1.2 Vai trò của hoạt động cá nhân của trẻ với sự hình thành nền móng nhân cách: 19 1.3 Vai trò của người lớn đối với sự hình thành nền móng nhân cách ở trẻ mẫu giáo: 19

2 HẠN CHẾ CỦA TIỂU LUẬN: _ 21

D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO: 21

A PHẦN MỞ ĐẦU:

I LỜI CẢM ƠN:

Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thạc sĩ Chung Vĩnh Cao – một người thầy vừa “đứng” tuổi đời, vừa “đứng” tuổi nghề mà tôi rất kính mến Nhờ những phần giảng bài rất sâu sắc, kĩ càng; nhờ những kinh nghiệm từ học thuật đến thường thức

mà thầy đã truyền đạt trong học phần Tâm lý học Phát triển 1 đã giúp tôi có thêm sự

tự tin và kinh nghiệm để phục vụ cho công việc học tập trong tương lai, cũng như có thêm sự hiểu biết, kiến thức để hoàn thành bài tiểu luận cuối kì này Một lần nữa, xin chân thành cảm ơn thầy !

Nguyễn Trí Bảo

II LỜI DẪN LUẬN VÀ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Khi nhắc đến tâm lý học phát triển, mà đặc biệt là tâm lý học phát triển trẻ em; bằng cảm nhận chủ quan, tôi cho rằng chủ đề về đời sống tình cảm và nền móng nhân cách của trẻ ở độ tuổi mẫu giáo là hết sức đặc biệt và lý thú ở chỗ Thứ nhất, trong nhiều quan điểm, lý thuyết tâm lý học khác nhau về sự phát triển tâm lý của trẻ em, thì độ tuổi này đều được nhắc đến nhiều và có tầm ảnh hưởng quan trọng là vậy; Trong phân tâm học giai đoạn trẻ từ 3-6 tuổi được gọi là giai đoạn “Dương vật tượng trưng – Phallic stage”, trong giai đoạn này trẻ xuất hiện “mặc cảm Oedipus” [5], đây

là một trong những vấn đề lý luận gây tranh cãi hàng đầu trong thuyết phân tâm cổ điển của Sigmund Freud; Theo thuyết phát triển nhận thức của Jean Piaget, trẻ từ 3-

6 tuổi vừa thoát ra khỏi giai đoạn “giác động” và nằm trong giai đoạn “tiền thao tác”, trong giai đoạn này trẻ biểu tượng hóa các sự vật, hiện tượng thông qua ngôn ngữ, hình vẽ hoặc trò chơi, [5]; Thứ hai, trẻ ở độ tuổi mẫu giáo vấn còn phụ thuộc rất nhiều vào người lớn, nên vai trò và ảnh hưởng của người lớn trong việc xây dựng nền móng nhân cách lành mạnh cho trẻ là rất quan trọng Với sự nhiều khác biệt và lý thú

về các quan điểm giữa các lý thuyết khác nhau và tầm ảnh hưởng quan trọng của

người lớn với sự phát triển tâm lý của trẻ trong giai đoạn này Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo cần nhận được sự quan tâm đúng mực của nó so với mặt bằng chung các lứa tuổi khác khi bàn luận về sự phát triển và các đặc điểm tâm lý ở trẻ em trên các giảng đường đại học, diễn đàn học thuật hay các tạp chí về tâm lý học ở Việt Nam, nhằm sớm đưa

ra một cái nhìn tổng thể nhất, khoa học nhất đối với sự phát triển tâm lý của trẻ trong giai đoạn này, phục vụ cho giáo dục, phát triển con người

Cũng vì lý do như đã nêu trên, trong xuyên suốt bài tiểu luận này, tôi chủ ý tham khảo nhiều giáo trình tâm lý học phát triển khác nhau với mục đích làm rõ nội dung trong tiểu luận với một cách nhìn nhận có sự so sánh, sự tham khảo thấu đáo hơn

Với những lý do trên, tôi quyết định chọn đề tài “ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG TÌNH

CẢM & NỀN MÓNG NHÂN CÁCH BAN ĐẦU Ở TRẺ MẪU GIÁO” để thực hiện bài

tiểu luận cuối kì học phần Tâm lý học Phát triển 1

B PHẦN NỘI DUNG:

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 KHÁI NIỆM TÌNH CẢM VÀ CÁC LOẠI TÌNH CẢM CẤP CAO:

Tình cảm là những thái độ đặc biệt của con người đối với những sự vật hiện tượng trong hiện thực khách quan tuỳ thuộc vào sự vật hiện tượng đó có thoả mãn hay không nhu cầu của con người Thái độ đó được biểu hiện ở các rung động hay trải nghiệm của chủ thể [7]

1.1 Tình cảm thẩm mĩ:

Tình cảm thẩm mĩ là những tình cảm có liên quan đến nhu cầu thẩm mĩ, nhu cầu về cái đẹp của con người Tình cảm thẩm mĩ biểu hiện thái độ thẩm mĩ của con người đối với hiện thực (tự nhiên, xã hội, con người, lao động) [6]

1.2 Tình cảm đạo đức:

Tình cảm đạo đức là những tình cảm có liên quan đến sự thoả mãn nhu cầu đạo đức của con người Tình cảm đạo đức còn là sự thể hiện thái độ của con người đối với

người khác, đối với xã hội và đối với trách nhiệm xã hội của bản thân [6] Ví dụ như tình yêu tổ quốc, yêu quê hương, yêu ông bà cha mẹ

1.3 Tình cảm trí tuệ:

Tình cảm trí tuệ là những tình cảm nảy sinh trong quá trình hoạt động trí óc Nó liên quan đến nhận thức, sáng tạo, đến sự thoả mãn nhu cầu nhận thức của con người Tình cảm trí tuệ biểu hiện thái độ của con người đối với các ý nghĩ, tư tưởng, các quá trình và kết quả hoạt động trí tuệ Đó là sự ham hiểu biết, sự ngạc nhiên hoặc hoài nghi hay tin tưởng, v v [6]

2 KHÁI NIỆM NHÂN CÁCH:

“Nhân cách là tổ hợp những đặc điểm, những thuộc tính tâm lý cá nhân thể hiện bản sắc và giá trị xã hội của con người” [4] Trong đó, “tổ hợp” là muốn nói đến nhiều thuộc tính, đặc điểm bên trong, bao gồm nhiều tầng bậc, chúng sẽ được sắp xếp theo một kết cấu nhất định và mỗi người sẽ có một kiểu riêng Tức là các thành phần bên trong của nhân cách không tồn tại rời rạc, không phải là sự cộng lại mà nó có một cấu trúc liên kết nhất định và hoàn toàn riêng biệt ở mỗi người “Thuộc tính tâm lý cá nhân” chỉ một hiện tượng được xem xét có phải là thuộc tính của cá nhân đó dưới góc độ nhân cách hay không bằng cách quan sát xem hiện tượng tâm lý đó có sự lặp lại thường xuyên ở cá nhân hay không “Bản sắc” nói đến cái riêng biệt, cái đặc trưng riêng của mỗi người mà dựa vào nó ta có thể phân biệt được giữa người này với người khác “Giá trị xã hội” phản ánh mối quan hệ của hai bên, một bên là thực chất của nhân cách, một bên là yêu cầu của xã hội Mối quan hệ này càng trùng khớp với nhau cao thì nhân cách đó càng được đánh giá cao và đánh giá xã hội có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách

CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM & NỀN MÓNG NHÂN CÁCH BAN ĐẦU Ở TRẺ MẪU GIÁO

1 ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM CỦA TRẺ MẪU GIÁO:

1.1 Đặc điểm chung và “tính hợp lý” trong đời sống tình cảm của trẻ mẫu giáo:

Cũng giống như trong lứa tuổi ấu nhi, tình cảm thống trị ở tất cả các mặt trong đời sống tâm lý ở trẻ mẫu giáo Khi trẻ biết đi quan hệ của trẻ với những người xung quanh được mở rộng một cách đáng kể, từ đó tình cảm của trẻ cũng được phát triển

về nhiều phía đối với những người trong xã hội, đây là nguồn cảm xúc mạnh mẽ và quan trọng bậc nhất trong đời sống tinh thần của trẻ mẫu giáo, mà nhất là ở độ tuổi mẫu giáo nhỡ, từ 4 đến 5 tuổi đời sống tình cảm của trẻ có một bước chuyển biến mạnh mẽ, phong phú và sâu sắc hơn so với các lứa tuổi trước đó

Trong giai đoạn này, tình cảm của trẻ nảy sinh, biểu hiện trong các hoạt động của trẻ mẫu giáo và cũng chi phối mọi hoạt động của nó Tình cảm của trẻ phát triển mãnh liệt, nó phụ thuộc rất nhiều vào những mối liên hệ qua lại của nó với người lớn và các bạn đồng trang lứa, vậy nên hành vi của những người xung quanh có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự xuất hiện và phát triển tình cảm của trẻ Nếu người lớn chú ý đến trẻ, có thái độ âu yếm, tôn trọng trẻ, thì trẻ cảm thấy sự yên ổn, có tâm trạng thoải mái, yêu đời Nếu người lớn làm trẻ thất vọng hoặc đối xử bất công đối với trẻ, thì nó

sẽ thể nghiệm sự không hài lòng, buồn rầu và sẽ chuyển thái độ tiêu cực đó sang cho những người xung quanh hoặc cho đồ chơi của mình

Đặc điểm chủ yếu nhất trong đời sống tình cảm ở trẻ trong giai đoạn này là tính đồng cảm và tính dễ xúc cảm, sự hồn nhiên, ngây thơ, tính chưa ổn định và dễ thay đổi

Cuối cùng, điểm đặc biệt nhất thể hiện sự phát triển trong đời sống tình cảm của trẻ mẫu giáo so với trẻ ấu nhi là “tính hợp lý” trong đời sống tình cảm “Tính hợp lý”

ở đây được hiểu là vai trò chi phối của nhận thức đối với những rung động trong xúc cảm, tình cảm Như vậy, ở trẻ mẫu giáo đã từng bước có nhận thức sáng suốt hơn so

với trẻ ấu nhi, điều này tác động đến xúc cảm, tình cảm ở trẻ, khiến nó phát triển trở nên hợp lý hơn Ví dụ, khi ba mẹ dẫn trẻ đi siêu thị và đi ngang qua quầy đồ chơi trẻ

em và trẻ đòi mua, dù ba mẹ nói không mang theo tiền, nhưng đối với trẻ độ tuổi ấu nhi sẽ nằng nặc đòi cho bằng được mà không cần suy nghĩ, quan tâm đến lời ba mẹ; ngược lại, với trẻ ở độ tuổi mẫu giáo, dù có thể trẻ vẫn buồn hay nuối tiếc, nhưng nó

sẽ biết “thông cảm” cho ba mẹ, trẻ sẽ không khóc lóc đòi cho bằng được Và “tính hợp lý” trong đời sống tình cảm này sẽ đi xuyên suốt với sự phát triển các loại tình cảm cấp cao ở trẻ mẫu giáo

1.2 Nội dung và hình thức thể hiện tình cảm của trẻ mẫu giáo:

Trẻ bộc lộ tình cảm của mình một cách rất mạnh mẽ đối với người xung quanh, trước hết là ba, mẹ, anh, chị, em Biểu hiện là trẻ thường thể hiện sự quan tâm, thông cảm hay trẻ sẽ tỏ ra rất buồn khi thấy người thân mình bị ốm đau, trẻ sẽ muốn an ủi hay chăm sóc họ

Tiếp đó, do được chơi trong nhóm bạn bè nên trẻ cũng bắt đầu thể hiện sự quan tâm với các bạn trong nhóm Sẵn sàng chia đồ chơi hay quà bánh của mình cho bạn Một biểu hiện đặc biệt nữa là trẻ mẫu giáo rất quan tâm đến những em bé Có thể

là do trẻ muốn đóng vai bố/ mẹ để trông nom em giống như người lớn (đây cũng là một dạng của trò chơi “Đóng vai theo chủ đề” xuất hiện trong hoạt động chủ đạo ở

độ tuổi này) Ví dụ như trẻ thường kêu “Mẹ sinh thêm em cho con nuôi”, v v Trẻ thèm khát sự trìu mến, thương yêu, đồng thời lo sợ trước thái độ thờ ơ, lạnh nhạt của người khác dành cho mình Biểu hiện là trẻ sẽ vui mừng khi được bố mẹ hoặc bạn bè khen ngợi Ngược lại, trẻ sẽ tỏ ra rất buồn và khóc khi người lớn tỏ ra không quan tâm đến nó hoặc khi bị bạn bè trong lớp “tẩy chay”

Tình cảm của trẻ đối với người khác được bộc lộ khá rõ ràng và nồng thắm, tình cảm của trẻ có thể được chuyển qua nhiều đối tượng, sự vật, hiện tượng khác nhau ví

dụ như các nhân vật trong chuyện cổ tích: trẻ biết buồn, biết thông cảm cho những nhân vật bất hạnh trong chuyện Trẻ có thể từ nghe thụ động thành một người tham gia tích cực vào câu chuyện đó, biểu hiện là trẻ có thể có những hành động can thiệp

trực tiếp vào nhân vật trong chuyện (vẽ má hồng cho cô Tấm, lấy bút gạch mặt, vẽ xấu cho Cám) nhằm thể hiện tình cảm của mình đối với các nhân vật

Với động vật, đồ chơi, các hiện tượng thiên nhiên, v v thì trẻ thường gắn cho chúng những sắc thái tình cảm của con người, ví dụ như xót thương cho thú cưng bị chết hoặc giận ông trời đã đổ cơn mưa làm nó không được ra đường chơi với các bạn

1.3 Sự phát triển thuận lợi của các tình cảm cấp cao:

Các loại tình cảm cấp cao như tình cảm trí tuệ, tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm

mĩ đều ở thời điểm phát triển thuận lợi nhất Mà đặc biệt là tình cảm đạo đức, bởi vì

ở tuổi mẫu giáo, hoạt động chủ đạo của trẻ chính là vui chơi - mà trung tâm là trò chơi đóng vai theo chủ đề Trong trò chơi đóng vai theo chủ đề, trẻ chủ yếu phản ánh lại cuộc sống, hoạt động trong các mối quan hệ của người lớn; trẻ cần để ý kỹ người lớn để làm sao phản ánh lại hoạt động của người lớn cho chính xác nhất nhằm thỏa mãn nhu cầu trở thành người lớn của trẻ Vậy nên, chính khi quan sát người lớn hoạt động trong các mối quan hệ (với đồng nghiệp, vợ/ chồng, trẻ em, người già, ) để phản ánh lại sao cho giống, trẻ đã đồng thời học được các chuẩn mực đạo đức xã hội

Ví dụ như, cách người lớn nói chuyện với nhau, cách bác sĩ nói chuyện với bệnh nhân, cách cô giáo nói chuyện với các bạn, cách ông/ bà, cha/ mẹ nói chuyện với nhau sao cho đúng chuẩn mực đạo đức

Trẻ nhận thức thế giới và tỏ thái độ với những sự vật xung quanh mình thường

là thông qua những xúc cảm thẩm mỹ này Biểu hiện là trẻ dễ sung sướng, ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tưởng chừng như rất đơn giản trong thiên nhiên, trong cuộc sống: khi nhìn thấy một bông hoa tươi thắm, một cánh bướm sặc sỡ, một khúc nhạc hay

Sự phát triển mạnh những xúc cảm thẩm mĩ kết hợp với trí nhớ máy móc vốn

có ở trẻ, khiến cho ở lứa tuổi này trẻ rất nhạy cảm với những tác phẩm văn học nghệ thuật và dẫn đến trẻ dễ tiếp nhận, dễ thuộc những bài thơ, bài hát có vần điệu rõ ràng,

có giai điệu hay, dễ nghe

Vì vậy đây là thời điểm thuận lợi cho việc giáo dục thẩm mỹ và chính nó lại mang lại một hiệu quả to lớn đối với sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ, khó

có gì có thể so sánh được Người lớn cần tạo cho trẻ một môi trường không chỉ kích thích hoạt động của trẻ, mà còn là môi trường đẹp để gợi cho trẻ những cảm xúc thẩm

mĩ - đạo đức Giáo viên không chỉ hướng dẫn cho trẻ cảm thụ cái đẹp, mà còn biết tạo ra cái đẹp, nuôi dưỡng ở trẻ nhu cầu muốn làm cho mình trở nên đẹp (trong nét mặt, cử chỉ, lời nói, sinh hoạt hàng ngày) để đem lại niềm vui cho những người xung quanh

Trong sự phát triển tình cảm thẩm mĩ ở trẻ mẫu giáo, có thể thấy sự xuất hiện của “tính hợp lý” Tình cảm thẩm mĩ ở trẻ mẫu giáo phát triển hơn ấu nhi ở chỗ, ở độ tuổi ấu nhi thì cái “đẹp” hay “xấu” hoàn toàn phụ thuộc vào sự đánh giá của người lớn chứ trẻ không tự đánh giá được, nguyên do là vì nhận thức của trẻ ở độ tuổi này chưa đủ để định hướng hay cảm nhận những rung động thẩm mĩ Đến độ tuổi mẫu giáo, nhận thức được từng bước phát triển hơn so với trẻ ấu nhi, nên trẻ đã bắt đầu biết dựa trên nhận thức, suy nghĩ của chính mình để nhận định, đánh giá một sự vật, hiện tượng là “đẹp” hay “xấu”

1.3.2 Tình cảm đạo đức:

Tình cảm của con người chỉ nảy sinh trong những mối quan hệ giữa người và người Ở tuổi mẫu giáo, quan hệ của trẻ với mọi người trong xã hội là nguồn tình cảm mạnh mẽ nhất và quan trọng nhất trong đời sống tình cảm của trẻ mẫu giáo

Đầu tiên, nhu cầu được quan tâm, được yêu thương của trẻ rất lớn và trẻ biểu

lộ tình cảm của mình đối với những người thân, người xung quanh một cách mạnh

mẽ (bố mẹ, anh chị, cô giáo…) Trẻ đã biết đặt mình vào địa vị người mà nó gắn bó, thể nghiệm niềm vui sướng, sự đau đớn, … mà người đó trải qua như là cảm xúc của chính mình

Trẻ thể hiện sự quan tâm, chăm sóc với người xung quanh (buồn khi người thân

ốm đau) Hành vi của những người xung quanh luôn gây ra ở trẻ tình cảm muôn hình muôn vẻ như niềm vui sướng, lòng tự hào, sự mất lòng, … Trẻ rất quan tâm đến các

em bé, biểu hiện là trẻ tỏ thiện chí, muốn chăm sóc để thể hiện vai trò của một người lớn

Trẻ mẫu giáo tuy chưa có tình bạn ổn định vì trẻ thường kết bạn theo hoàn cảnh

cụ thể, ví dụ như gần nhà, cô xếp ngồi gần hay do thích chơi cùng, … Nhưng trẻ đã biết quan tâm đến bạn trong nhóm, biểu hiện là trẻ biết buồn khi bạn vắng, giúp đỡ bạn, chia sẻ đồ chơi, chơi cùng một cách thích thú, đồng cảm khi bạn gặp khó khăn Tình cảm của trẻ dễ dàng được chuyển vào các nhân vật trong truyện cổ tích hoặc chuyện kể Trẻ thâm nhập vào câu chuyện, trải nghiệm cảm xúc cùng nhân vật Những xúc cảm xuất hiện khi trẻ nghe truyện, xem truyện cổ tích biến trẻ từ một thính giả thụ động thành một người can thiệp trực tiếp vào truyện, bằng cách trẻ sẽ

vẽ vào đấy để tỏ thái độ Trẻ còn biểu lộ tình cảm đối với thế giới động vật, cỏ cây, hoa lá… Khi tìm hiểu những đối tượng này trẻ có xu hướng gán cho chúng những sắc thái tình cảm của con người

Khi trẻ hoạt động trong tập thể, hình thành tình cảm mới - tinh thần trách nhiệm, nghĩa vụ trước người khác, yêu cầu cao với bản thân So sánh mình với các bạn, trẻ thể nghiệm tình cảm: lòng tự hào, tự tin hoặc thiếu tự tin, tính xấu hổ, biết tự kiềm chế, tự làm chủ bản thân

Đây là thời điểm thuận lợi để giáo dục lòng nhân ái cho trẻ Cần giáo dục cho trẻ tình yêu quê hương đất nước, con người Giúp hình thành ở trẻ tình yêu, lòng kính trọng đối với đất nước, người lao động và sản phẩm lao động

“Tính hợp lý” cũng xuất hiện trong tình cảm đạo đức của trẻ mẫu giáo, nó cho thấy sự phát triển hơn của loại tình cảm cấp cao này so với lứa tuổi trước đó Ví dụ như ở độ tuổi ấu nhi, khi trẻ nghe ba mẹ kể chuyện, trẻ cần đến sự phân tích, diễn giải của ba mẹ để phân định, nhận định được đâu là nhân vật “tốt” hay “xấu”, nhân vật

“chính diện” hay “phản diện” và có biểu hiện tương ứng về mặt xúc cảm, tình cảm, chứ trẻ chưa tự đánh giá được bằng nhận thức của chính mình Tới độ tuổi mẫu giáo, nhận thức của trẻ từng bước phát triển hơn, vì vậy trẻ bắt đầu biết tự dựa vào nhận thức, suy nghĩ của mình để tự đưa ra nhận định, đánh giá xem đâu là nhân vật “tốt” hay “xấu”, “chính diện” hay “phản diện”

1.3.3 Mối liên hệ giữa tình cảm thẩm mĩ và tình cảm đạo đức:

Đối với trẻ mẫu giáo cái đẹp và cái tốt chỉ là một, khó mà chia cắt rạch ròi Vì vậy, trong tình cảm thẩm mĩ đã chứa đựng yếu tố đạo đức Và ngược lại, trong tình cảm đạo đức đã chứa đựng yếu tố thẩm mĩ, có thể gọi chung là tình cảm thẩm mĩ - đạo đức

Chính vì vậy trong giáo dục mẫu giáo, cần quan tâm nhiều đến việc giáo dục thẩm mĩ cho trẻ, vì thông qua giáo dục thẩm mĩ mà giáo dục các mặt khác, đặc biệt

là giáo dục đạo đức cho trẻ Tạo cho trẻ mẫu giáo một môi trường “thẩm mĩ – đạo đức” thuận lợi để kích thích các mặt hoạt động của trẻ Lưu ý, tạo ra một môi trường

“thẩm mĩ” tức là không chỉ từ những đồ chơi, đồ dùng, đến việc trang trí lớp học, cách tổ chức những hoạt động cho trẻ mang tính thẩm mĩ mà còn phải tổ chức sao cho hoạt động của những người xung quanh như ba, mẹ, thầy cô (cách họ ăn mặc, nói năng, đi đứng, cách cư xử, ) cũng phải mang tính thẩm mĩ Người lớn cần quan tâm, thực hiện chúng sao cho phù hợp, đẹp mắt, để gợi nên ở trẻ những tình cảm thẩm

mỹ - đạo đức, làm tiền đề cho sự phát triển nhân cách lành mạnh về sau

1.3.4 Tình cảm trí tuệ:

Trẻ mẫu giáo thể hiện tình cảm trí tuệ trong những câu hỏi muôn màu muôn vẻ của chúng, trong niềm vui khi tự làm hoặc khám phá ra được điều gì đó Biểu hiện là trẻ 2 tuổi đã rất thích nghe kể chuyện vì nó cảm thấy vui mừng khi được tiếp xúc với