SKKN một số phương pháp dạy kỹ năng nghe tiếng anh cho học sinh lớp 2

Do vậy trong quá trình dạy học, tôi tự tìm kiếm một số phương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu, thiết thực đảm bảo tính khoa học, nhằm phát triển khả năng tư duy, sự suy đoán và tính sán

MỤC LỤC

Trang

b Cơ sở thực tiễn 2

2 Mô tả nội dung 3

1 Luyện kỹ năng nói song hành cùng kỹ năng nghe 3

2 Kết hợp tốt ba bước trong một tiết dạy kỹ năng nghe 4

3 Kết hợp trò chơi tạo sự tập trung cho học sinh trước khi nghe 5

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY KỸ NĂNG NGHE

TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 2

ΩΩΩΩΩΩ

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI VÀ MÔ TẢ NỘI DUNG:

1 Lý do chọn đề tài:

a Cơ sở lý luận:

Ngày nay Tiếng Anh trở thành một trong các môn chính trong chương trình học của học sinh tiểu học.Việc học và sử dụng tiếng Anh đòi hỏi cả một quá trình luyện tập cần cù sáng tạo của cả người học lẫn người dạy Trong thực tiễn rèn các kỹ năng tiếng Anh cho học sinh, giáo viên phải đương đầu với không ít khó khăn, đặc biệt là dạy kỹ năng nghe Thật khó để các em nghe hiểu nội dung một bài văn hay đoạn hội thoại vì phần lớn học sinh chưa biết cách nghe

Để luyện nghe có hiệu quả học sinh phải được rèn luyện và thực hành nghe nhiều

để làm quen với ngôn ngữ Càng nghe nhiều thì người học càng có kinh nghiệm nhận

ra âm vần, hiểu được ý nghĩa của thông tin thể hiện qua cách phát âm, trọng âm của

từ và ngữ điệu câu Do vậy trong quá trình dạy học, tôi tự tìm kiếm một số phương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu, thiết thực đảm bảo tính khoa học, nhằm phát triển khả năng tư duy, sự suy đoán và tính sáng tạo của học sinh qua đề tài "Một số phương pháp dạy kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 2”

b Cơ sở thực tiễn:

Những thuận lợi và khó khăn khi luyện nghe cho học sinh

* Thuận lợi:

- Bộ giáo trình Family and friends Special Edition này với kiến thức đơn giản và

đa dạng về hình thức học sinh dễ đọc, dễ nhớ và dễ nghe

- Giáo viên được học tập, trao đổi kinh nghiệm từ đồng nghiệp qua các buổi hội giảng, chuyên đề

- Học sinh được làm quen với công nghệ thông tin, sớm được tiếp xúc với máy tính, Internet nên các em có thể học hỏi thêm nhiều kiến thức từ online

* Khó khăn :

- Việc dạy theo phương pháp đổi mới như hiện nay đối với học sinh tiểu học thì chú trọng nhiều đến 2 kỹ năng nghe- nói Tuy nhiên phần nghe và bài tập nghe trong giáo trình quá ít, thời gian học hạn hẹp, tài liệu để tham khảo thêm còn phụ thuộc vào kinh tế gia đình, từ đó việc đầu tư học kĩ năng nghe còn hạn chế

- Trường chưa có phòng chức năng riêng để dạy kỹ năng nghe vì chưa đủ kinh phí đầu tư nên khó tổ chức các hoạt động nghe theo phương pháp mới

- Phần lớn các em học sinh chưa chú tâm vào môn ngoại ngữ còn tư tưởng đây là

môn tự chọn Trong các giờ học, đa số các em thường thụ động, thiếu sự linh hoạt,

không tập trung và ít tham gia phát biểu đặc biệt là giờ nghe

Đầu năm học 2019-2020 tôi đã cho học sinh lớp 2 làm bài kiểm tra kỹ năng nghe, kết quả đa số học sinh làm bài tập nghe chưa tốt, cụ thể ở lớp 2/3 như sau:

Đây là lý do tôi chọn đề tài “ Một số phương pháp dạy kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 2” nhằm giúp các em biết cách nghe và hiểu nội dung bài nghe

2 Mô tả nội dung:

Cách khắc phục những điểm yếu để phát triển kỹ năng nghe, giúp học sinh nghe hiểu được nội dung bài học cũng như nghe người khác nói khi giao tiếp Thông qua các phương pháp luyện nghe mới, chặt chẽ, học sinh tiếp thu kiến thức một cách chủ động, lôi cuốn được toàn thể học sinh trong lớp tham gia hoạt động kể cả các em gặp khó khăn về học tập Tăng cường khả năng nghe của học sinh trong các tình huống khác nhau, gây hứng thú, giờ học trở nên vui vẻ và đạt hiệu quả cao bằng các hình thức sau:

+ Luyện kỹ năng nói song hành cùng kỹ năng nghe

+ Kết hợp tốt ba bước trong một tiết dạy kỹ năng nghe

+ Kết hợp trò chơi để tạo sự tập trung cho học sinh trước khi nghe

+ Thay đổi các bài tập “Listen and number”, “Listen and match”, “Listen and complete” trong sách giáo khoa một cách linh hoạt, sáng tạo

Như vậy, giáo viên phải luôn có phương pháp sư phạm tốt, chủ động sáng tạo, luôn cải tiến luyện tập bằng nhiều hình thức khác nhau, nhiều dạng bài tập khác nhau phù hợp cho từng nội dung bài học để gây hứng thú và động viên tất cả học sinh nhiệt tình luyện tập Qua nhiều năm giảng dạy tiếng Anh, tích lũy kinh nghiệm của bản thân và đồng nghiệp tôi đã vận dụng một số phương pháp để dạy kỹ năng nghe cho học sinh lớp 2

II/ GIẢI PHÁP NGHIÊN CỨU :

1 Luyện kỹ năng nói song hành cùng kỹ năng nghe:

Trước khi cho học sinh nghe giáo viên giúp các em luyện nói nhiều, học sinh sẽ củng cố được vốn từ cũng như cấu trúc ngữ pháp để phát triển được kỹ năng nghe Chú ý nghe rõ cách phát âm, trọng âm từ, câu và ngữ điệu Khi nghe cần nhìn vào hình ảnh và liên tưởng ra hình ảnh của sự vật hay sự kiện đó ngoài đời thực Trong quá trình nghe nếu gặp phải những từ khó hay không rõ thì có thể dừng băng suy nghĩ, nhớ lại và nghe lại nhiều lần

Ví dụ: Unit 4: I can (Leson 1: Listen and find trang 22)

Sau khi thực hành nói xong tất cả các từ vựng mới, cho học sinh nghe 2 hoặc3 lần tùy vào trình độ nghe của từng lớp và yêu cầu học sinh tìm và chỉ vào hình ảnh minh họa cho các từ được nhắc tới trong đoạn nghe Giáo viên đưa ra đáp án và sửa lỗi sai của học sinh

Các em càng luyện nói nhiều, kỹ năng nghe của các em càng tiến bộ hơn Tiết

học sinh động hơn, học sinh hứng thú hơn trong tiết học nghe

2 Kết hợp tốt ba bước trong một tiết dạy kỹ năng nghe:

Pre- listening

Mục đích bước này là giúp học sinh tập trung chú ý vào chủ đề, đoán trước nội dung của chủ đề bài nghe Để khắc phục những khó khăn khi nghe trong tiết học, giáo viên cần giới thiệu chủ đề, ngữ cảnh, tình huống, nội dung có liên quan đến bài nghe, khai thác xem học sinh đã biết và chưa biết gì về nội dung sẽ nghe, gợi ý tò mò, tạo hứng thú cho các hoạt động của bài Cho họ sinh suy nghĩ, dự đoán nội dung bài nghe

Đối với học sinh lớp 2, nhận thức của các em còn chậm vì vậy trong quá trình dạy nghe giáo viên cần kết hợp sử dụng tranh minh họa để giúp các em hiểu bài nghe nhanh hơn

Một số bài tập dạy trong giai đoạn này:

- True / False statements prediction (Dự đoán đúng/sai)

- Open-prediction ( Dự đoán tình huống, nhân vật…)

- Pre- question (Đặt câu hỏi, trả lời câu hỏi…) này là nhằm giúp cho học sinh thực hành kỹ năng nghe

While-listening

Mục đích của các hoạt động trong bước này là nhằm giúp cho học sinh thực hành

kỹ năng nghe

Một số hình thức thể hiện trong bước này:

- Listen and match

- Listen and color

- Listen and find

- Defining True – False

- Listen and draw

Post-listening

Mục đích của các hoạt động sau khi nghe nhằm:

Kiểm tra xem học sinh có hiểu những nội dung nghe theo yêu cầu hay không và có hoàn thành được các hoạt động trong bước “ While-listening” hay không Tìm ra nguyên nhân làm cho học sinh không nghe được hoặc không hiểu nội dung trong bài tập nghe Giúp học sinh có cơ hội đánh giá thái độ biểu cảm người thể hiện hội thoại qua ngữ điệu giao tiếp Một số thủ thuật trong bước này:

- Give answers and feed back: Cho đáp án và thông tin phản hồi

- Repeatation and feed back: Cho học sinh nhắc hay nói lại một số từ, câu đã nghe

- Controlling practice: Tổ chức cho học sinh đóng vai thể hiện lại cuộc hội thoại đã nghe

Tùy theo đặc điểm của từng bài giáo viên có thể tiến hành thực hiện quy trình 3 bước luyện nghe, hiểu cho học sinh, đặc biệt là bước thứ nhất sao cho có thể giúp các

em hình thành và phát triển hứng thú khả năng tập trung, biết sử dụng thông tin suy đoán điều sẽ nghe Nhờ vậy học sinh sẽ chủ động và tự tin hơn khi nghe

3 Kết hợp trò chơi để tạo sự tập trung cho học sinh trước khi nghe.

3.1 Whisper- Truyền tin

Giáo viên chọn ra 2 đội đứng cách xa nhau để tham gia trò chơi Mỗi đội có 5 người xếp thành hàng dọc sao cho khoảng cách giữa mỗi bạn trong một đội là một mét Giáo viên gọi 2 bạn đứng đầu của mỗi đội lên nói một câu tiếng anh ngắn gọn đơn giản.Ví dụ “I can’t catch” Hai học sinh này có nhiệm vụ nói thầm vào tai người tiếp theo bên đội của mình Cứ thế, người này nối tiếp người kia nói vào tai nhau cho đến người cuối hàng Người cuối hàng có nhiệm vụ nói lớn câu hay đoạn mình nghe được và học sinh đầu hàng sẽ xác định đúng hay không Trò chơi này giúp học sinh

có sự tập trung cao và nhớ thông tin bài nghe lâu hơn

3.2 Remember and repeat :

Giáo viên chọn 10 học sinh tham gia trò chơi, giáo viên chọn chủ đề liên quan đến nội dung bài nghe, ví dụ “Animals” Học sinh đầu tiên sẽ nói một con vật bất kỳ, học sinh thứ hai sẽ phải nhắc lại con vật của học sinh thứ nhất và nói thêm con vật của mình mà không được lặp lại con vật mà bạn trước đã nói Các bạn tiếp theo lần lượt nhắc lại con vật của các bạn nói trước theo đúng thứ tự và nói thêm một con vật của mình Ai không nói được sẽ bị loại Trò chơi này không những rèn cho học sinh

về vốn từ mà còn giúp học sinh tập trung trong khi nghe

3.3 Luyện nghe trọng âm của từ và trọng âm của câu:

Người bản địa khi nghe một từ có nhiều âm tiết họ chỉ nghe trọng âm của từ đó

Ví dụ:Badminton ‘badminton’ họ nghe chủ yếu trọng âm “bad” chứ không nghe cả 3

âm tiết

Khi nghe câu cần chú ý nghe những trọng âm, nhấn mạnh vào danh từ, động

từ, đại từ và tân ngữ trong câu rồi phối hợp các trọng âm ấy để đoán nghĩa của từng câu

Ví dụ: There are two bedrooms in my house.

Học sinh vừa nghe trọng âm của các từ (in đậm) vừa đoán ý nghĩa của câu

Cách nghe này giúp học sinh dễ nắm được ý chính

4 Luyện nghe qua bài hát.

Nghe nhạc không chỉ giúp học sinh giải trí, mà còn là để khắc sâu từ vựng nhanh chóng Vì vậy, việc đầu tiên tôi làm là lựa chọn bài hát (ngoài các bài hát trong sách giáo khoa) phù hợp với trình độ của học sinh và có liên quan với các từ vựng mới mà các em đang học sẽ giúp các em dễ nghe hơn Bắt đầu với những bài hát đơn giản, có tiết tấu chậm, vừa phải tạo cho các em có cảm hứng học tập Tiếp theo giới thiệu nội dung và thông điệp mà bài hát muốn truyền tải Sau đó cho học sinh tập trung nghe 3 lần, lần thứ 4 và thứ 5 học sinh hát theo những đoạn mà các em nghe được không bắt buộc phải hát được hết tất cả bài, luôn tạo không khí thoải mái, tự nhiên trong lớp học Lần nghe thứ 6 hướng dẫn các em kết hợp điệu bộ cử chỉ theo lời bài hát Cuối cùng là kiểm tra theo từng nhóm nhỏ, cá nhân

III/ KẾT QUẢ THU ĐƯỢC :

Tôi đã tích cực áp dụng phương pháp thực hành nghe như trên ngay từ đầu năm học, tôi thấy kết quả học tập của học sinh có nhiều tiến bộ, lớp học sôi nổi, các em thích thú giờ học nghe hơn, khả năng nghe của hầu hết các học sinh trong lớp đều tăng Bản thân tôi cũng nắm chắc được điểm mạnh, điểm yếu của từng học sinh, rút

ra được những vấn đề cần bổ sung cho các bài sau, bổ sung trong kế hoạch bài dạy của mình

So với đầu năm học, kỹ năng nghe của học sinh lớp 2/3 ở cuối HKI thu được kết quả như sau:

IV/ KHẢ NĂNG NHÂN RỘNG:

Không những áp dụng được phương pháp này cho toàn học sinh khối 2 mà có thể

sử dụng cho khối 3,4,5 và các trường tiểu học khác hoặc trong những lần sinh hoạt chuyên môn cụm, hội giảng Học sinh cũng có thể ứng dụng vào thực tế khi giao tiếp với người nước ngoài vì các em có thể nghe rõ và hiểu được người bản xứ nói

V/ KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:

1 Kết luận:

Qua các tiết dạy, lắng nghe ý kiến của học sinh và so sánh chất lượng của các lớp Trong quá trình dạy tôi nhận thấy các em không còn phải lo sợ khi đến tiết học nghe, các em hứng thú học nghe và kết quả tiếp thu bài của học sinh tốt hơn

Các phương pháp dạy nghe trên đã tạo được nhiều cơ hội luyện tập và sử dụng ngoại ngữ một cách sáng tạo trong những tình huống gần với đời sống thật của học sinh, duy trì được sự tập trung chú ý của học sinh Làm cho học sinh tự tin hơn trong việc sử dụng ngoại ngữ Những học sinh yếu kém cũng có cơ hội được luyện tập, cũng bị cuốn hút theo không khí học tập chung của lớp, vượt qua nhược điểm về tính cách của bản thân để mạnh dạn hơn, học tốt hơn, học sinh có cơ hội để giúp đỡ, học hỏi nhau nhiều hơn

Với phương pháp dạy học mới “Lấy học sinh làm trung tâm” thì phương pháp luyện nghe như trên rất có hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng nghe cho học sinh Người giáo viên phải có phương pháp sư phạm tốt, năng động, tích cực suy nghĩ các tình huống, các dạng bài tập cho phù hợp với nội dung từng bài chứ không nên lặp đi lặp lại một vài dạng luyện tập nhất định

2 Kiến nghị:

Nhằm giúp cho công tác dạy và học ngày càng thu được kết quả tốt, tôi rất mong được nhà trường bố trí phòng học Tiếng Anh riêng với đầy đủ trang thiết bị như tivi có kết nối Internet để học sinh được nâng cao kiến thức và giải trí trong tiết học với phương châm vừa học vừa chơi nhưng khắc sâu bài học Đặc biệt nên bố trí phòng lab có tai nghe cho từng học sinh để các em tập trung nghe tốt hơn nhằm phát triển kỹ năng nghe Mong muốn PGD&ĐT Thành phố Vĩnh Long nên tổ chức lớp tập huấn chuyên sâu về kỹ năng nghe, tiến trình dạy Tiếng Anh dành riêng cho bậc tiểu học vì đa phần là giáo viên được đào tạo để dạy THCS nên áp dụng phương pháp chưa phù hợp với đối tượng là học sinh tiểu học

Phường 3, ngày 15 tháng 5 năm 2020

Người viết

Lương Thị Yến Duyên

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 First Friends 1

2 First Friends 2

3 Family and Friends Special Edition 3

4 Family and Friends Special Edition 4

Nhận xét của Tổ chuyên môn

Sản phẩm SKKN đề tài: “Một số phương pháp dạy kỹ năng nghe tiếng Anh cho học

sinh lớp 2” của giáo viên Lương Thị Yến Duyên đã vận dụng hiệu quả và được thông

qua Hội đồng chuyên môn Tổ khối…… đánh giá vào ngày …./… /20

Tổng điểm …… điểm; xếp loại… ……

TM.Hội đồng chuyên môn cấp Tổ

Tổ trưởng (Kí tên)

Nhận xét của Hội đồng chuyên môn cấp trường

Sản phẩm SKKN đề tài “Một số phương pháp dạy kỹ năng nghe tiếng Anh cho học sinh lớp 2” của giáo viên Lương Thị Yến Duyên đã vận dụng hiệu quả và được

thông qua Hội đồng chuyên môn Trường Tiểu học Lê Lợi đánh giá vào ngày … /

… /20

Tổng điểm …… điểm; xếp loại… ……

TM.Hội đồng chuyên môn cấp Trường

Hiệu trưởng (Kí tên, đóng dấu)

Nhận xét của Hội đồng chuyên môn cấp Phòng GD&ĐT

Sản phẩm SKKN đề tài: “Một số phương pháp dạy kỹ năng nghe tiếng Anh cho học sinh lớp 2”của giáo viên Lương Thị Yến Duyên đã vận dụng hiệu quả và được

thông qua Hội đồng chuyên môn Phòng GD&ĐT TPVL đánh giá vào

ngày …./… /20

Tổng điểm …… điểm; xếp loại… ……

TM.Hội đồng chuyên môn cấp Phòng GD&ĐT

Trưởng phòng (Kí tên, đóng dấu)