Giáo trình chủ nghĩa xã hội khoa học

Sl,l' ra dn cua E>ang Clng sari dll neu va phan tlch mlt each c6 h~ tbdng ljch Slr v6 lo gic hoan chfnh V~ nhllng van de CC ban nhit, i khoa hQC; tieu bieu va nAi b~t la nhfrng lu~n di~

BO GIAO D\IC VA DAO T~O

GIAOTRiNB:

(DANH CHO B} Ci)4J1IOG -IOIDNG CHUYEN LY L~N CHINH TRl)

(fJ4 nia chila, , b6 nmg sau kiri ~Y thi itihn)

Ha N()i - 2019

3

~

C Hl D~O BIE N SO~N Dbng chi VII Vin Tbriag, Uy vien B9 Chinh trj,

Bf thu Truog uoog E>ang, TnrOllg Ban Tu yen gia-0 Trung uong

DOng chi GS.TS Phang Xain Nhf, Uy vien Trung uoog Dang,

B~ truang B 9 Oiao d11c vii E>Ao 410 OOng chi PGS.TS Phfm Vin Liah, Ph6 Chu tjch H{li d6ng Ly luon Trung uang,

Tnrang Han Chi doo bi~n SOIUI giAo trlnh cac rnon L y lu~ chlnh trj

CHUBltN:

GS TS Hoang Chl B ao DON G C HU BJiN :

GS TS Duong XuAn NgQC

T-6.P mt TAC GIA GS.TS HoAng Chi Dao GS.TS Duong Xuin Ng9c PGS.TS W Thi Thfch PGS TS Nguv~n Ba Duong PGS.TS Phfm Cong Nhit PGS.TS E>inh ThS f>jnh PGS.TS f>~ Hilu Tolio PGS.TS U Hilu Ai PGS.TS Bui Thi NgQC Lan PGS.TS f>inh Ng9c Th~h POS TS Trio Xuftn Dung PGS.TS Le Van Doan PGS TS Ngo Thi Phuqng

PGS.TS Nguyan Chi Hi&i

!Ai n6i dAu

Chung toi, t~p thB cac tac gia bicn s~ chuang trinh va giao trlnh mon Chu nghia xri hOi khoa hQc b~c D11i h9c cho sinh vien cac lnrcrng D11i h9c (cnuyen va khOng

chuyen) xin bay l6 IO'i cAm an chan thAnh t6i c.Ac dOng chi trong Ban Clll dl}o bien

so ~n cbuO'llg trlnh va gi{lo ttioh nlim mOn Ly lu$Jl cbfnh trj, Ban Tayen giao Trung ucmg va BO Giao d\I C vA f)ao tttO, cam O'D cAc nlta k11Qll hQC trO).lg H'Qi ~bog nghiem tJw chuong trlnb vii glt\o trlnh rnon Chfl nghia xii hOi khoa hQC dft gi6p 110, ~o di!u ki~ d~ chling toi hoilh thanh nhi~m V\l quan trQng nay D~c bi~t, chttng tOi xin chin thanh cAm O'll cac nha k!Joa hc;>c, ~c chuy8n gia trong H(H dling nghl~ro thu ~!I l 16ng g6p y ki~n nh~n xet, phe blnh va c6 nhllIJg y ki&i kbuy~n.ngbi de cbling tai srra chO'a,

bA sung, hoan thi§n giao trinh sau nghl~m t.hu, ph\lc V\I ·11'?t r~p h~n giing vieit D!li hQC theo chmmgtdnh, g}6.o trltth m&i

T~p ban thao giao tPnh nay dii d1J9C cAc tac gia sira chcta, ba sung lbeo t1Ung ket lu(in cua HOi dling nghi~m 'thu 11gay 29 thMlg 7 n!m 2019 ~.Ban Tuy&t ~o Truog UO'llg,

Du etc tAc giA dll bet sire ca glng nhung chic ring, glao trltih oay vb kh8.ng trAn.h khoi nhllng h(ln ch~ thi~ ·s6L M ong cAc dOng uhi, nhit la cac 1hiy, c0 gjao dv

lap t~p huln tiSp t\lc g6p y d~ ct\c tac gia s:Ua chaa, 'hoan th.fen mQt !&! n~ trttac khi xuAtban

Xin tran tn;mg cam,O'D

TIM 'r~ tbi tac giA GS.TS Hoang Chf B4o

Myc l \lc

Trang Lcri n6i d~u

ChuQng 1 Nh{lp mon Chu nghia xa h(>i khoa h<;>c 1

Chudrtg 3 Chu nghia xa h~i va thoi ky qua d9 !en c!tu nghia xa: h(li 48

Chuang 4 Din chu xir h(li chu nghia ¥a Nba mr&c xii' hQi chii nghia 68

Chuang 5 Ca ciu xa b(li -giai cAp va lien minh giai cip, !Ang lap trong 89

thOi ky gua dQ Jen chu nghia )J:a h(li

Chuang 6 Vin de din t9c va ton giao trong theri k~ qua d9 1en chu ngbTa 105

xa h(li

ChuQ'llg 7 Vin <1e gia dlnh trong Ihm k y qua d() len chi! nghJa xa h{li 128

Ii

Ch ll'O'll g J

Nll~P MON CHU NGHIA XA HQJ KHOA RQC

A.M\JCDfCH

I Vi kiin thiic : sinh vi Sn c6 ki~n tht'rc ca ban, h~ tbi>ng v! S\I' t'8 dOi, cac giai

d~ phat trien; dOi tuqng, pbncmg phiij> va y nghia Clla vi~ hQC ~P ngbiEn ClnJ chu

nghia ica h{ii khoa hQC, m9t trong ba bQ pl$1 bqp lhanh chli ngbia M.ac-LEnin

2 vi fey n ang: sinh Vien, kkha nling lu~n chfrng duac khach thE Va dAi wqng

nghi~n c(ru CUB mot khoa hQc vii CUB ml}t vAn de nghien cllil; p~n bi~t <hrvc nhfing vAn dS cl;rlnh tri->en: h{ii trong dM s6ng hi~n tl111c

3 v~ tu tud:n $: slnh vien c6 tMi d9· llch eve voi vi~ hQC ~ cac m6n ly lua,n chinb tri: c6 ni~m tin Vao lnl)C tfeu, 19 tuang Va S\f thAnh c6ng C UB 'C5ng CUQC dbi mm

do Dang CQng san V.iet Nam kMi xuang vi\ liinh ~

B, 'N.Q l I) l,1N G

J Sv re 4M ri • Cb'U nghi• xii :hqj kboa hcyc

Chu nghTa xQ hOI khoa bQ:e d.\.t,Q'c hl~u the<> h!l1 qghia! Tl,ieo ngbia 1'Qng, Ghu nghia ~ hQJ khoa hQC la ch~ nghia Mli'c• Unin, lu~ grai lir cao gillo di} triSt h~ \'.in!)

tS hQC :c,binhtrj VB thfnh tri· ;r(jj h9f ve SI)' chuySn bien t~t ydu Olla Xii h{ii lolii n'giib( tU chU ~a ro ban ten c'hu nghia .xa.h§i vA chu ~ ~g san v l Unin di dllnh gia

khai.quA!b{l "Tu ban" -tic phim.cbii ySu va c<ibln·trlnh bAy chu nghiaxa b9i kb.of! hQC., n'hting y~u t O tit 116 nay sinh ra cb~ d{I tttong lai"1•

Theo ngbi a twp, chu n,ghra ·~ii hl)i khoa 'hQC fa m~t trong ba b~ ph~ hqp thanh chU ngbTa ~ -Len.fu Trong tac pbjm "Ch6ng f;>qyri!J}V\ Pl:!.Arigghen di vi& baphAn:

"triet 1rQC", "kinh t! chlnh ttj" va "chu nShta xii hOi !<ho~ h.QC"· V.1.L~nin, khi vl~t iac phb "Ba ng\16ri g6c va ba b9 p~n.hQJ»lhAilh c.hu ngbra Mac", di khAng dtnh,: "N'6 ta

ngirirl th!ra ~ c hJnh dliqg cli\l "ti t ca.nlilhlg cli t6t d~1> tihM ma loot ngutrl di (fo .re hOi

tM kY XIX, d6 IA tri!t hQC E>ii'c, kinh t~ cbinll Ui hQC Anh va .chu nghia xii h~i Phllp»l

Trong khuOn khO moo h9c nay, chli nghia xil h~i khoa hQc duqc nghien ciru theo

nghJah~p

J J Ho~n ca nh fi ch sll ro illri ch(l 11g/1ia xii h PI khoa hpc

1 1.1 f>ieu kifn kinh te -xii h6i

Vao n ihlg nllm 40 cua th~ kY XIX, cuQc each iru.ing c6ng ngbiw pbat tri~n

1

V.l.L.i!nin , Toan l~p, Nl<b , Ti~n ~ M 1 974 , LI , lr 226

i V.l.l enin, Toa n tup N xb Tifo b{> , M !980 , t.23 , tr S O

?

mtinh me t{lo nen n~n d11i cling nghi~p N~n d~i cong nghi~p co khl lam cho phtwng

th(rc san IDit Ill ban chu nghia cO bm'ro phat triSn VlIQt b~c Trong tac ph§m ''Tuyen

ngOn c-Oa Dang C¢ng san", C.MAc va Ph.Angghen dAnh gia: "Giai cip tu sau trong qua

trlnh thOng bi giai cap chua t1Sy m{lt the ky da ~o ra mOt l\fC hrvng San xuAt nhieu boo

va dO SQ hon h,rc h117ng siln xuAt CUa tAt ca cac the h~ truac day ·g9p l~i , I Cung v&i qu~

trinh phAt triSn cua n& d\li cOng nghi~, S\I ra doi hai bai giai cGp C<J ban, dOi l@p vs

lc;ri ich, nhllllg nu()'llg tva vAo nhau: giai cdp tu sao va giai c~cGng nhiln Cung tir d!y,

cu¢c dau tranh cua giai cip c6og nhAn ch6n,g lili ~\I' thb~g tri ap buc cua giai cip tu·

sari, bi&! hi~n v! m~ xii h9i clia mau thuin ngay c1lng quyet li~ giita Ive luQ'ng san

xuAt m ang tinh chit xa hOi v<'ri quan h~ sao xuAt d\fll trio cbe dO chiem hil'u tu nhan ru

ban chu nghla ve tu li~u san xuAt Do d6, nhi~u CU QC khai nghia, nhi!u pbong tr.lo <!Au

tranh d4 b~t ctiu vi tting bu&c co t6 chirc va ~n quy m~ I"Qng khAp Phong trao Hifu

ch11ong clia nhil'ng ngveri lao d()ng a mr&c Anh dien ra tren I 0 n.Am ( 1836 - I &4~) ;

Phong trao cong nban d~t a thanh phi> Xi - le- d i , n11<'tc Dire di~n ra nllm 1844 D~c biet,

phong tra-0 cong nhan d~t thAnh phA Li-on, nuac PhAp dien ra vao nllm 1831 vd nl\m

1 34 di! c6 tlnh chit cl:tinb tri r<'i net N~u nwn 1831, phong trao dtiu tranh ciia giai dp

cong nhAn Li-on gi11ang cao kh!u hi~u thuAn tUy c6 tinh cMt kinh t@ "s6ng c6 vie<: !Am

bay hi ch8t trong rt!u tranh" thl d~n nAm l 834, khAu hi~u clia phong trilo di! chuybi

sang mvc <ffc.h chlnh tri: ~ !loa bay la chet"

S\t phAl tri~ obanb ch6og o6 tinh chlnb tri rong khai ciia phong trio rong nhan

di! minh chllng, IAn dAu tien, giai dp cong nh§n di xuAt hi~n nhtt m(lt l1tc hrQng c)linh

tri d()c l~p v<'ri nhQng yeu sach k:inh tk ch1nh tri ri~ng cda mlnh va dll bAt dAu huang

thang miii nhon ctia cu9e diu tranh vao k.e t:hu cbinh ctia mlnh la giai cAp tu san sv

16n m~nh coa phong lrAo diu tranh clia giai cAp c6ng nban dOi h6i mOt cAch bire ttri~t

phai c6 m~ he thong l y .lufn soi duang va mQt ctrang l'lnh chinl,1 tri lam kim chi oam

cho hanh dQng

Di€u ki~n kinh ti - x! h{}i !y khoog chi dJt ra yeu ciu dl>i vm c8c nha tu tv6ng

cua glai cdp cling nhan m a COJl la manh <1A t hi~ tbvc cho SIJ ra doi mqt l y Ju~ mm,

ti!n b~ cha ngh1e xii bQi khoe hQC

1 1 2 Tiin di khoa h{>C l{<nhi e n va tv tuO?zg lj lu4n

a) Ti~n de khoa h<;>c t\I nhien

Sau th~ ky Mb sang, den d!u th~ ky XIX, nhAn lo(li dS dot nhi€u thanh tvu to

16'n tren rmh vi,rc khoa h(>C, ti!u bi& IA ba pbat minh l{lo n~n tang cho phat tribi tu duy

ly luGn Trong khoa hQe tv nhiStl, nbttng pht\t minh V{'C h thOi d'i trong V~t ly hQC va

sinh hQC <ta ~o ra bu¢c phat trien dQt pha c6 tinh each mting: H~c thuy h Tl~n h6a ;

' C Mite vil ' P h Angg h en , To.~n cjp , Nxb CTQG, Ha Nl)i, '1 995, t 4, 1 r 60 3

8

-Dinh luQt Bao toiln va chvyin Ma nang luvng; Hvc thuy/r ti bao 1 • Nhilng pbit minh nay Ia ti&i da khoa hQC cho si,r ra dm cue chu nghia duy v~t bi~ chll:ng va chu nghia duy v~t lich su, ca so-phmmg phap lu~ cho cflc nha sang Jw chli nghla xii h()i khoa

hQc nghil!o clru nhO'Og vAn de ly lu~n chlllh trj-xa: h!Ji dmmg thoi

c) Ti6n d~ tu tuO-Og ly lu~

Citng voi S\l phflt trien c\ia kboa hQC t\I' nbim, khoa hQC xA hoi cnttg c6 nhfrng thitnh t\lU dang ghi nh(in, trong d6 c6 triAt hQc c6 diert EXrc vai ten tuOi cua cai; nba

tri~t hQC vi di!i: Ph.Hegben (1770 -1831) va L Phoio'i,ijc (1804 - 1872); kinh ~ chinh

trj hQC di di€n Anh v6'i A.Smith (1723-1790) va D.Ricardo ( 1772-1823); chu nghta: khong nrang phi! phfln ma di!i bieu l a Xanh XiJTiong (1760-1825), S.Phwil! (1772-

1837) va R.0-en (1771-J 8.58)

Nhung ti.I' t11ong xA hoi cbu ngbia kh6ng tuang Phap aa: c6 nhO'Og gia trj nhtt dinh : l) Tha hi en 1inh thAn p,be pblin, ten ail ch~ ct() qullh cliu chuy~tl cha va che dQ tit

ban chu ngbia dA y bat ~ng, xung <)Ot, ooa cii khflnh kiet, di!o dire dao !On, toi ac gia

tllrag; 2) d4 dua ra obi~u lu~ difun i6 gii\ trj vA xll hQi tugng laj: vA tA ct:iU'c san xuit

vA phan ph.Ai san phAm xii h~i; v.ai tro clia c.Oilg n(thi.ep va :khoa hQc - k,Y thu~t; yeu

cAu x:P.11 l?9 S\f <1Bi l~p gjjt11 lae dQ'ng oh&n -Illy v.a lao d'~g tri ~ v.! sv nghi~p giil\

· pb6ng p.hu nil' va vA Vifl l - fo llch :~ii: cl't:a, nha, nuac, ,; 3) -vhb:.ih nhtmg t\J tlrltng, c6 lfnh

phe phan va S\I' dAo !:bill trong th\TC ti~n c~ etc nha ~~ b9i ch\i nghia khong ~ang

trong chirng .!nlJC', d.ll thlic-tlnh·giai cip ~ng nb!n vA ~gueri la.o d(lng trong cuOc· tliu

tmnh cl\Ong ch~ ~ quln chu chuyen cb! va chi d9 tu ban clui ngbTa d~ bit cOng, xung~t

Tuy oliien, rihf.lng tu lll'6Jtg xii h~i ~hp nghi'a kh~.Jig t\I\'nl~ phe pb4n c6n kh6ng

ft nhilng htn che hof c do dieu ki~l'l lich st hc:iJc do ch!nl1 ~\I' han ·ch~ -vt i'&in Min 'Va

th~ giqi quan, cue nhll'ng rtM tti hifutg, chAng h~ klr6ng phiit hlen ca dllQ'c quy 11,1~t

vOn d{lng v a pMt tri6n c'4 ,xil ,!l_(li ·1o41 ngucl n6i churig; ban ch!t, quy llt~t vOn .<f~lig

phAt trien ctla chu nghlii tu ban nQi rieng; khOng phat bl~ ra Ive hrqng xii h§i tien

phong c6 thA th\rC hlen c:uQc chu§bi bib:J c!cb ml}og tu chu·nghia t11 ban lEn chl.i ngbta

$Jg san, giai cip cling nhlln; lili6ng chi ra duqc nh<tng hien phap hietl tb\fC c4i t~o xe

h(li ap b\rc, bfit c<lng duang ~bi, x~y d1,1Jlg_ xll hoi moi tot dr,1p V l.LEnin trong tac

phBm "Ba ngli6n gbc, ba b¢ ph~ hqp thanh chi) nghia ·Mac" d.ll rihGn xet: chu nghia xll h(li khong ttrlrng khling thA v~ch r.a lluqc IOi tho6t tfl\lC S\t N6 khllng glai (hi<;h duqc

1

H QC tbuyft T ien h611 ( 1859) clia n gir iri Anh Charles RoberfOarwin (1809-1882); £>inh lujt Bao toan

vi cb~n boa nang hr911g (1 842 -1845} c:Ua ngtrOi Ny Mikhail Vasi iyevich Lomonosov (I 71f-1765)

vi Ngu(ri £>(re Juliu s Robert Mayer (1814 -1878) ; HQC thu y~t 1~ bilo ( 1 838 -1839) c1'1a nha !hire v~t fiQC ng111'i Due Matth ias Jftk ob Schleiden (1804 -1 881) vii nha ~t ly hQC 11glt0i E> (ro Theodo r Schwam

(I Sto- 18 82)

-ban chAt clia ch8 d9 lam tbuc t.mng ch~ lt¢ tu ban, cuog khong phat hi~n ra dtrqc nhltng

quy IU~( phlit trien CUa cha d(l hi ban Vii cilng khong !lm duqc ! \IC hrqng Xa hQi cO kha nang Ire thAnh ngum sang ~o ra xli h.Qi m6i Chinh vi nhllng h\Ul che Ay, ma cbu nghla

xii h¢i khong ruang phe phan chi dUTlg l~i o rnirc dO rnOt hQc thuyet xii h9i chu ngllla

khoug tu6ng- phi! pban Song VU'Qt ll!n tftt ca, nhO'l\g gia tri khoa hQC, c6ng hi!n cua cac nhA llr tt.rC1ng d~ ~ ra ti& d! ttr tuang- ly 1\$\, dE C.Mac vi\ Ph.Anghen ke tblra nhtmg httt nb8n hQP ly, IQC b6 nhifug "4t hqp ly, xliy d\lllg va phd trien chli nghia xii

h()i khoa h9c

1.2 Val"" c ua COc Mac vti Phri4rlch Angghen

Nhil'ng dicu ki~ kinh tc! -xii h9i va nhil'ng tiSn dA khoa hc;ic t v nhicn va ru tu0ng

ly lu$n la di~u ki~n can cho ml)t hQc thuyEt ra doi, song di~u ki~ du de$ hc;>c thuyEt

khoa hQC, each rn\Ulg va s~g l{lO ra di>'i chlnh la vai tro ciul C Mac vs Ph Anggbcn

C.Mac (IR 18-1883) va Ph.Angghen ( 1820-1895) tn.r6ng thanh o Dire dit mr<i'c

c6 nen tri~t h9c phat trien rvo rO vui thanh t';l\l o6i b't la chu nghia duy v~t cua

L.PhoiabAc va phep bi~ chung Clia V.Ph.Hl!gben Bing tri rue uyl!n bac vi\ S \f din thin trong phong lrfto d!u tranh clia giai cftp <:Ong nblin vii nhan dAn lao dQng C Mac

va Ph Angghen dful v(fi nha1A, di ti~ t h u cac gia tTj cua n&i tri6t hQC c6 di8n, kinh t ~ chinh tri hQC di di~ A11b va kho tiing tri thirc clia nhan l~i 128 cac oog tra thAnh nhOng nhA khoa hQC thien tii, nhilng nha ct\ch ~g vi ~i n)llt tha i d~

{ 2 J S t1chuyin biin l~p t rur}ng tri€t h(J C va /gp /rlf(mg c}ifnh trj

'Iliol!t dAu, khi bu&c vao hO{lt <'tl)ng khoa hoc, C.Mac vii Ph.Angghen la hai

thSnh vien tich C\lC CUa ciu Ille bQ HCghen tre va chju lnh hu6ng cua qJJ8ll diem tri8t hoc cua V.Ph.H&ghen ~ L.Phoiobac V6i nhan quan khoa hQC uyen bdc, cac 6ng dii som nh$IJ thlly nhO'ng mJt tlch ci,rc vii h~1 cha trong triSt bQC cue V Ph.H(}ghen va L PhoiabAc Ytli tri!t hc;ic cua V.Pb.Heghen, tuy mang quan diem duy tam, nhll'llg chila

d\mg "cai hllt nhful" hQP ly cila phep bi en cb<mg; oon dbi vcJi tri~t hQC cua L.Phoiabic,

tuy mang nAng quil,ll di~m sieu hlrih, song n~i dung llli thlm nqu•n quan niem duy ~

C.Mac vA Pb.Ang ghen di ke thila "cai ~t nhan hqp If', cAi ttio va lo~i b6 cii v6 thAn

bi duy t!m, sieu binh d~ x!y d\ffig nan ly th uy~t m6i chu nghia duy v~t bi~n chllng

Vui C.M6c, tir cu6i nllm 1843 dEn 4/1844, thOng qua tac pbAm "G6p phAn phe

ph&n triSt h9c phap quy6n cua Hegben -Lai n6i dA u (1844)", dii lhB men ro Sl,l' chuyen

bitn tit th~ gi6i quan duy tam sang the giOi quan duy v~t, tU' t~p cnrang dlin chu each

~ng sang Ia,p tnrang oQng sao chu nghla

DBi v6'i Ph.Angghen, tir oam 1843 vai ~c pbAm '"flnh canh ntr6c Anh"; ''Luqc

khao khoa kinh tA -ch!nb tri" eta !ha hi~n ro S\l chuy~n bien t1r the giai quan duy tiim sang the gi&i quan duy v8,.t t u ta,p tnroog dan chu each m~g sang l~p tnrC1ng c¢ng san chu n h1a

1 0

Chi trong mQt th<'Yi gian ngAn (tu 1843 -1848) vira h~t dQng lh11c ti~n v\la

nghien ciru khoa hoc, C.Mac va Ph.Angghen dll the hi~n qua trinb cbuyen bien 16p

truang triet hQC va I~ tnrang chlnh ttj va tirng bu(rc cung c.6, dut khoat, kien djnh, nbftt quan va v\lng chlic 1$p trm'mg d6, ma neu khong c6 S\f chuyAn bien nay tbi c:;b~c

chin se kh6ng c6 Cbii nghi& xU hl)i khoa hQc

I 2 2 Ba phat kiin vi il~i cua C.Mric va Ph Anl;8hen

a) Ch~ nghTa duy v~t ljch sir

Tren ca s6 ke thua "cltl h{lt nh!in hqp ly" ciia phep bi~n chung va IQC bo quan diem duy tam, than bi cua Triet hQC V.Ph.Heghen; k€ thira nhOng gio tri dily v(lt va looi b<i quan c:tiAm sieu hlnh cua Tri~t hQC L.Phoiabli~ dbng ~bOi nghien cl'.ru nhi8u thanh t).ru khoa hQC tv nhien, C.M;ic va Ph.Angghe.n d~ ·sang 1$p chu ngl!i11 duy v~t bi~ ch.mg, thaoh t\fU vI di!i oh& cua ttt tuang kboa hoc Bihg phep bietl cb(r.pg dµy

v~, nghien c;Uu chu nghTa tlr blin, C.Mac vA Ph.Anggben d3 sang ijp ehi.i t1ghra duy v~t

ljch sir - phat klen vT d~ thfr nhit ciia C.Mac va Ph.AngghenJa S\f kbAng djnb va m~t tri~t hQC si.r ~\IP c:t6 cila chu rtgbI'a tlt bAn va S\l' thing JQi cua cbu nghia xli hQi ~ tat

yau nhu nhau;

b}HQC thttyEt v~ WI\ trj U:t~g d.u

Tu · vi~c pltat hieb ra cbu ngb!a duy v~t ljcb su, ·C,MAc vii J>h.Anggben ai siu nghien -cl'.ru n&i sl\Jl xuAt c0ng ngttiep va n&i klnh.te tu ban chu nghia di1 slmg 4o ra bQ

"Tu ban", ml gia ttj to 16n nhitcl!a _no la "HQC thuyet vA gj6 tri 11$tg du -ph.At ki~ yi

d(li thti hai clia C.Mac vi PhAnggbhqi ta~ kQlng d'tnh vS pfnrong diOii kinh-ta ~ll'idi~ vong kh&ig trinh lchol cua ch1l"~glifa tu ban vi S\l .ra d<r,i tit7au ala <;hll p_ghia xa hgi

e).HQc tltuy!t ve s~~nh lich si:r tot\n tb~ giai c-ua,giaLc:4p !?Ong nT:iati

Tren ca s~ ha.I pbat lden vi!!'~ IA clll.i ngb,r~ duy v~t ijch s~ vii hoc thuytt v& gia

tri th~ng dli', C.MAc va Ph.Anggbe!T di c6 phat k.i~n vi ~i th(I' l?a su m~nh ljch sir toan

the gi6'i clia giai dp tang nhBn, gjai cip c6 so- m~nh tM ti~u chu nghia 11! bin, xay d\01& tln\nh clmg chll nghla xa hQi vi chll nghl'a ~n_g san V"OO pllat ki~n thir ba, nhlhig

b~n ch a c6 tfnh lich su clia clni l)g!Ua xi! b~i khOng tuemg- pbe phan 4li dugc khic ph11c mQt cAch tci~t 1t6; dong thai d~ lu~n ch<rng va khing dinh ve phuong di~n olilnh tri-xii hgi sv di~t vong khClng tranh khoi clla cbu nghia w ban v a $11 th~ng lqi tAI ySu cua chu nghTa xii hQi

J 2.3 Tuyen ngon c1'a Dting <;?ng san danh ddu '111' ra dui c1'a chit ngliia x4 ~i khoa ht)c

Duqc sv uy nhi~m c\ia nhUng nguai ~g san va c6ng nhan qubc ta , IMng 2 nrun 1848, t8c phGm "Tuyen ngon cua Dang CQng sim" do C.Mtlc va PhAngghen SO\Ul ttulo du'gc c0ng bA trwc toan the gi<ri

Tuyen ngon ctia E>isng C()ng s:\n IA tac phfim kinh di ~n ch1i y~u cua chu nghTa xii

~II

-h9i kJ1oa hQC Sl,l' ra d<ri cun tac phdm vT d11i nay danh d~u S\r hlnh duinh ve co ban ly

lu~n cua chu oghta Mac bao gbm ba b~ ph~n hQ'P thanh: Tri~t hc;ic, K inh t€ clunh trj

hQC va Chu oghia xa h¢i kboa hQC

Tuy!n ng6n cua Dang C(lng ~n con la cu:(Y!)g linh chinh tri, 18 k.im chi nam

hanJ1 d(lng cua tolin bQ pbong trao c¢ng s:ln va Cong nhiln qu3c t!

Tuya1 ngon cua Dang C¢ng s8n IA ngQD ca din dAt giai tap cl>ng nh!n vA nhan dan lao dQng toiin th~ gjai trong cu¢c diu tranh chOng chu ngh1a tu b8n, giai ph6ng

loA.i nguai vinb vi~n thoat kh6i moi ap b(rc, b6c 191 giai cAp, bao dam cb.o lo6i ngttcri dm;rc mvc sv s6ng trong h.oa binh, t\l' do vii h1mh phuc

Chinb Tuyen ngl>n cua E>ang Cl)ng sari dll neu va phan tlch ml)t each c6 h~

tbdng ljch Slr v6 lo gic hoan chfnh V~ nhllng van de CC ban nhit, <fiy dti, XUC tich vii

cb~t ch~ nb4t thiiu t6m hAu nhu toAn bO nhOng lu~n diStn cua chu nghia x! h{>i khoa

hQC; tieu bieu va nAi b~t la nhfrng lu~n di~m:

- Cu¢c diu tranh cua giai cAp trong I jch Slr loai ngui:ti da pbat triSn dSn m¢t giai

do~ ma giai dp cling nhAn khoog th~ tv gilii ph6ng minb n!u khong d6ng thai giai

ph6ng vinh viln xii h9i ra khoi tinh lr\108 phlin chia giai clp, ap b(rc, b6c l~t va diu lt:anh giai cap Song, giai cap VO san kh6ng th~ hoAlil tbanh Slr m~nh ljch sir nAu kh~ng

th cbfrc ra chloh dang cila giai e!p, Dang duQ'C hlnh thAnti va phat tri~u xu!t phAt tir s<r m~ 11cb sir clia giai dp cOng nh4n

-L6gic phat trien tat yeu cua xll hQi tu son va ci.ing la Clia thoi d~i tu ban chu nghia d6 'IA S\( sw d6 cua chu oghJ11 ~ b6n va S\f thing lqi ctia cbu nghia xA hQi la t~t

ybi nhu nhau

- Giai cip cOng nhin, do c6 dia vi kinb ta -x! hQi d~ dieit cho l\l'C luQ'llg s6n

xuAt tien ti~n c6 sir m~oh ljcb su thll ti~ chll ngbia tu ban, dbng thcri la Ive luQ'llg tien

phong trong qua trinh xay dvng CbU nghr!I Xii hQi, ChU nghia CQng Sftll

- Nhllng ngu:oi ~ng sAn trOng cuQc d!u tranh cb6ng chu nghia tu blin, cAn thiet ph!i thi~ llp sv liCn minh v6i ·cac Ive hrqng din cbu dA dAnh d6 ch~ d9 phong ki€n

cbuyeo ch!, dbng th.ai khOng quen diu tranh c)lo m\lc tieu cuAi cung la chu nghia c(>ng

san Nhllng ngueri cQng sAn plu!.i tidn hAnh each tnl)ng khOng ngirng nhlfllg ph6i co

chi& hrqc, sach l11qc kh6n kheo va kien quy€t

2 Cle giaj 4ofn phit trih ca bin cua Chu nghia xi h~i khoa h9c

2.1 CMtfc va Ph A ngglren p h tit triin chu ngh 111 xa hli k h o a hpc

2.1 / .Thui Jcy trl 1848 din COng xii Pari {187 I)

D§y la thm ky CUa nhll'ng S\f ki~n CUa each rn~g dAn chu nr s6n e, cAc nuoc Tiy

Au ( 1848-1 852): Qu6c t€ I thanh l~p (I 864 ): t~p I b{l Ttr bim cua C.Mac duqc xu§1 ban ( 1867) V~ S\r ra d<)i cua b{> Tu ban, VJ.Lenin da khing d~nh: "tir khi b() "Tu han" ra

-dcri quan ni~m duy v~t ljch sli' khong con hi m9t gia thuy€t nua, ma IA ml;>t oguyen ly

da duqc cluing minh mQt each khoa hQc; va chtmg nao cbting ta chua tlm ra mQt ciicb nao khac i:t~ giil'i thich m¢t each khoa bQC S\? vGn banh vii phat triSn cua JnQt hlnh thAi x~ h<Ji nao d6 -cua chinh m{lt b.lnh thai xll h9i, ch(r kbOng phai cua 1>1.nb hoiil cua m9t mr<Tc hay m9t dan tQc, hoJc th~ chi cWI m9t giai cAp nua v.v , !hi chimg d6 quan ni~n duy v6t ljch SU van cu la dbng nghia vaj khoa QQC xii h{li"1• BO "Tu ban" h\ uic pb§m chu yeu va ca ban trinh bay chu nghia xll hOi kboa hQC'.2

rren ccr so t<ing kCt kinh nghi~m cu9c each m{Ulg (1848-1852) CWt giai cAp ci.)ng nhAn, C.Mlic va Ph.Angghen tiep tvc phlit tri&i thSm nhiSu n~i dung_ Qia chu nghia xa h9i khoa hQC: Tu tuang ve ~ tan bQ pi8y nha nuac tu siln, thi!t l~p cbuyen

cbJnh vO sfln; bA sung tu tu6ng v! each mil-IJg khOng ngirng bing S.\t k& hqp gi1la dAu tranh '<lia giai cAp vO sAn v&i phong trao tmu tranh cua -giai cAp nOog d~; tµ- tuang vA xiiy d\rng kh6i li~n minJt ~iCta giai cAp cortg ·nhAn v.a giai cip nong ddn va xe.m <16 I~

dieu ki~n tien quych 'bAo d'dm cho ·cu{lc each m(lng pha,t Wen khOng ngrriig d~ di t<Yi ml,lc ' ti!u cu6i cilng

1.1.1 Thui kY sau Cong xii Pari din 189 5

Tren co s/;I t~ng .kat .~inh ngl;lj~i,n Co ng xii Peri, C.Mac va Ph.Anghen , phan.rib1 toan di9n chu nghia xi h(>i khoa: B3 ~uJlg va phiit tQ.~ tu iu~g d0p tao ·bQ mliy nhA

mrgc quan lieu, koong .d~p tao toan bQ bQ may nJ)A n11¢c tu sAn n6i chung · pang th<'ii ciing thira o~ Cong xa Pari 18 mOt binh that nhA oU'6'c clia gial dp 00ng nh.4n, ~t 'CUQC, di llm ra

C Mac vA P.h.:Angghen dA 111~ ch!Ing S\!' ~a dO'i , p~t,aj~n ~Cla chu.b'gpia xii 'h(>i

k4!>8 l\9c.Ttong tac · pbb "Ch6rtg Dn,yrltib" ( 1 818), }th.~~ep · eta lu~~ c.p~,g S\l' phat:tti& clia ch\i ogh1a x!'h{li nr kh6ng tuong d& khoa hgc va if6.rth gi'A :c.Qn;g 1ao c:Ua c8c nhA xii hl}i cbti ngllla lcMng tu6ng Mb, ,PhAp Sau nay , V .I Lenin, trong tac phAm

"Lam gl?" ( 1'902) dl nh3n x~t: "ch.u nghia x! ~i ly hi$.n DUc !ch6ng bao giO' quen ting

no d\fa vao Xanhximc'ing, Phurte 'va 6-oen, M~c dil eac hQ£ thuy~t clia f>a 1Jh.i1 tu' ti.tang

nay c6 dilh chAt ao tu(rng) nhung hQ vfui thu{lc vl\o bang ngu nhdng b~c tri tu~ vr d\li nbAt HQ dl! tien doiin duvc nt{lt each thien tai tit nhi~u chan ly ma hgay nay clnlng ta dang ch(mg minh S\J' d\Jng dAn CUa cbUn_g m(>t each khoa hQC,,J

C Mflc vii Ph.Angghen dA neu ra nhi¢m V\J nghi~n c\i'u clia chii ngllia xii b~i

kho11 hQC: "Nghit\n ciru nhl)'ng di!u ki~ lich su v~ do <t6, nghi~n ciiu <;b!nh ngay b~n cbAI cua S\f bien dbi ay va bing each dy lain cho giai cap hi~n nay dang bj ap bfrc va c6 s(r m~nh hoan thanh S\t nghiep §y hi~U 1'(1 duqc nhil'ng diCu kien VB b6n cMt ct\a

' VJ.Lenin , Todn 1~p Nxb Til\n bo, M 1974 , 1.1, ir 1 66

i v LU!nin , To~11 l~p, Nxb T i 6n bo, M 1974, t l, u - 166

l V l.Lllnin, To an t~p, Nxb.Tien bo, M.1975, T 6 tr J3

IJ

S\I' nghi~p ctia chinh h<.> - d6 la nl1i~m vv ctia cbu ng ltia xa hQi kh o a hQc, sµ th~ hi~n

ve Ly lu~n clia phong tr.lo VO sdn"1•

C.Mac va I'h.Angghcn yeu du phai ti~p ti,Jc b6 sung vii phat triln chu ngliia x1i h9i khoa hQc phil hqp voi dieu ki~n ljch sfr m6i

M~c du, vai nhung c6ng hi~n tuy~t v(ri ca ve l y Lu~ va tbl,J'C tifu, song ca

C.Mflc vii Ph.Angghen khOng bao gio tv cbo bQC thuyat ctia minh la m~l h~ th6ng giao diSu, "nhAt thanh bAt bi~n", trai !l}i, nhiBu tin hai 6ng dft chi ro do clii IA nhClng

"g~i y" cho mQi suy ngh1 va hanb dQng Trang Lai n6i d!u viet cbo !Ac phAm E>fiu tranh giai cfip a Phap tir 1848 d6n 1850 cua C.Mflc, Ph.Angghen di! thing thin thira nh~ sai lftm ve dv bao khti nfillg nA ra ctia nhtlng CUQC each m{lng v6 san Cr chdu Au,

vi I! "Lich sfr dll chi ~ ring ~g thai phal trian kinh ta teen h,1c dia hie bay gio c:On rftt Uiu ma i chin muOi d.~ x6a bo phm:mg th<rc san xuAt tu ban chi! nghia"2• Day cling chinh la "g<ti y" da VJ.Lenin va cac nha tu tu<'mg ly lu~n ciJa gia.i cAp c6ng rthan sau nay ti!p t\lc bb sung va phat tri~n phu hqp v<Yi di~u ki~n ljch sli mm

t>anh gia ve ch.ti nghta MAc, V.1.Unin chi rO: "HQC lh uyat C·Ua 'Mac la bQC thuyet V'1J nang vi n6 la mQ! hQC thuyat chinh xac "~

2.2 Y.J Llnin v(in · dflng va phdt rriin c l t u 11gh1a xii hpi khon hpc trong illtli ki?111116-i

v l.Lerun (1870-1924) la ngtrai d8 kE l'\IC xuAt sic S\I' nghi~p each ~g vii

khoa hQe c,l1a C.Mac va Ph.Angghen; tiap l\lC bao ve, v~ d\lng vA phAt tri€n sang tao

vii hi~ ttwc h6a mc)I each sirrh d<)ng ly lu~n chu nghia x! h<)i khoa hoc lrong theri d11i

mai, ''Thai d11-i tan ri chti nghla tu ban, sv 5'1P d6 trong ~i b9 chu nghTa tu ban , thUi d~i each miill8 c<)ng siln ctia giai dp vo sAn"\ trong di6u ki~ chu nghi11 Mac dft gianh

uu th~ trong phong trao c6ng nh3n qu6c t~ va trong thm dili Qua de) tl.r chu nghia w

ban Jen chu nghia xii hQi

Nb! nhu c6ng lao cue C.MAc va Ph.Angghen hi phat triSn chu ngbia xll h<)i lir

kh6ng tu(mg thanh k.hoa hQC thi c:Ong lao cua VJ.Lenin Ja dii bibt chu nghia xii h9i tit

f<hoa hQc tix IS' l~n tblinh hien th\rc, dll'qc danb diu bing S\l ra dOi cita Nha nu<'rc xii

hQi chu oghia d!u ti en t:ren !ha giai -Nhli ou<Yc XO viet, nam 191

Nhll'ng <16ng g6p to l<i'n cua V.l.L&nin trong S\f ~ d11ng sang 1 1(10 va phat triAo chu oghia x!! hoi khoa hQC c6 the khai quat qua hai theri ky co ban:

2.2 I Thql k.y (roac Coch mqng Thang Mui/I Nga

Tr!n co sa phan tlch va tang k~t mc)t each ·nghiem ttic cac Sl,I' kien lich sir diBn

1

C Mic v• J>l1,Angghen , Toan flp, Nxb CrQG, Ha NOi 1995 , t.20 tr 193

2

C.Mac vi PhAngg)lcn , ToAn l@ p , N xb CTQG, Ha N 9i, 1995 t.22, tr 761

' VJ.Lenin , Toan tiip , Nxb Tito!>¢ M 19 7 , L 2'.J , tr SO

' 1 Y i~n Mac · Lenin , V I Lenin va Quoc tS C 6ng san Nxb Sll c h c hi.n h lri, Mat·xoo - va , 1970, TiAng

Nga Ir JJO

14

ra trong dOi s6ng kinh t~ - xii h¢i ctia thCri kY tru6c each ~ng thang Muoi, V.l.Lenin

da bao v~, v~n d\lng va phat trien sang t{lo clic nguySn ly oo ban cua cht'.1 nghia xll h(ii

khoa hqc trSn m¢t s6 khla ct1nh sau:

• E>Au 1ranh ch6ng cac Lriio hru phi mac xit ( chu oghta din tuy t\t do, phai kinh

te, phai mac xit hgp ph6p) nhim bao v~ chu nghia Mac , m<1 dirlmg cho cbti nghTa Mlic

tham nh~p m~nh me vilo Nga;

• K! tbira nhOng di sen ly lu$n ctia C.MAc va Ph.Anggh~p ve chlnh d4ng

V.1.Lenin d! x!ly d~ Iy lu~ v~ dang each m~g ki~u mol cua giai clp.c6ng nhlln, v~

cac ngoyen tic ta chm; cuong linh, deb luQ"c trong nOi dung _ h~t d¢ng ctia &g;

- K! thita, phAl trien tu urong each m~g khong nglrng ctia C.Mac vii

Ph.Angghen, V.l.unin d! heap c.hinh JY lu~ vb cacli 01\lllg x!l h~i cbu J:)ghia va

chuy!!n chlnh va saii,, each ~ng ~11 cM tu san ~i~\I mcri va cac dieu lcie:it t.At yau cho S\l chuy.~ bien san_g each m~ng x! hOf chu ng'hia; nhil:Jlg v.An d~ mang t"fiih quy lu$t

cua each ~ xa h9i cbli ngllla; vfui de dAn t~ vll qrong !Inh <}ii) tOc, dQl\n ktt vA

lien minh CUa giai cip oong ah4n vm .n6ng d4n vA cac tlng IOp lao d9ng kh!c; nhllng vii.n de ve quan h~ qu~ t a va chu pgbja qu6c ta v6 sin, quan h~ each ~g:xa bqi chu

ngflTa vai phong.lfii.o giaJ Ph6n_g d!n :t~c

- PhAt tiien <ji.ian il.i~tn ctia t.MAc -Va Ph.Anggb.~ v:~· ld!li, l'u,ig tJi}ng J'll ~a

Ci\ch roting x1 hl)j c!iil nghia, teen co · s& hhilng nghtert c1fu, ph!n tfch v~ ~ ·ng'hla "(!!

qu6c, V.1 Lenin p~l,,"hi~ra q~y l~tp~rtri~ k:hong-deu v~ kihh t~ va chitlh.ttj ~a cni\ nghra nr ban trong thc!ri -ky chu n~ lt! qu6c yil· di ¢!;: Ket 1U$n: each n@ig v<S san

cp il'4 · nJ ra vd Oulng f(!i u m~t · s& l'M:fu, t~m Chi 6 mP.t nqifc r~ng ll, nui cfiii ngh'ia

tJr ba11 chw pMI fa phi)t tri&n niiti~ fth'lmg la :>Jidit yi.u itMt : ttang 1<ri d4y-clµJy'in tu

b&n c.IW nghTa

- V J.Unin di dllnh nb.i& tAm huy& lu~q gjai v.! chuycn cblnh v6 san, xic dinh

ban ch!t din chli c\ia -cM d9 chuyen chinh VO .san; phin "{fob m6i quan h~ ~ ch(rc

uing tti6ng trj va cb<rc nling xij hl)i cda ch~yao chlnh v6 sa n Chfnh V .I.Lenin la nguoi d!u tlen n6i den ph~ tru h~ tJ16og chuyifu chlnh vo san, bao gbrti h~ thbng ct\a f)Ang

Bonsevic lanb dtio, Nha nuac X6 viet gu!n ly va t.6 c)ltic <;Ong doan

- Gin ho,t d9ng ly tu~ v6i thvc tien each m~g, V.f.Unin tzvc ti!p lilnh ~o Dang cua giai cap oong nhan Nga ~p h<71> l\fc hrc;mg dAu tranh ch6ng ch£ di) chuy!n c.he Nga hoang, tie11 t<li gianh chfnh q1~y~n v~ tay giai e§p cong nhan vA nhQn dan lao dQngNga

2.2.2 Thui kY sau Coch TTl(lng 'I'hdng Mwi Nga

Ngay sau khi each m~ng thAng 1¢, V.I.Unin d3 viet nhi~u tac phim quan tr9ng ban ~ nhfrn& nguyen l y cue chu nghia xii hQi khoa h9c trong theri ky mai, tieu bieu Iii

nhfmg l u~n di~m:

15

- C huyen chinh v6 son, theo V I.Lenin, la mQt hinb lht'rc nha nu6'c m&i - nha mr6'c dan chti, dan cbu d6i v&i nh!l'ng ngum vO sin va n6i chung nhil'ng nguiri khong c6 clia vii cluiyen chinh d6i vai giai cap tu san Co so va nguyen tAc cao nhAt cua chuy&l chinh vo sAn la S\l' li!n minh cua giai cAp c0ng nh.an v&i glai cAp nOng dan va

toan the nhiin diln lao d(lng cung M\l cac t!ng lop Jao dQng khac dum Sl,I liinh d~ O cua giai dp c<lng nhiin de tlivc bi~a nhlem V\I co ban cua chuyen chlnh va siin la thu tieu

mQi ch! d9 aguCri b6c !Qt nguai, la xay d\mg chu ngbra xa h9i

• V~ th<7i kY qua d(i chinh tri tU chu nghla tu ban chU nghia /en chu nghia c(mg

sci n Phe ph4n cac quan diem ciia kc thu xuyen t\lc v! ban chftt clia cbuyeo chinh vo

san chung quy cbl 18 b\IO l1,1c, V.I.Lertin diI chi rO: chuyen chlnh vo san khong phai

chi ta ~o Ive dai v6i bQn b6c I Qt va c!lng khOng phai chu yau la b~o h,rc la viec giai cdp c<lng nhan dua ra duqc va th\l'c hi~n d\lqc ki~u t6 chfrc lao d(}ng xa h9i cao hon so

vai chu nghia tu ban, dAy l8 ngubn sl'.rc mimh, la ditu dam bao cho thing !qi hoan toan

va clt nhien ciia chu nghia cQng san v .J.Lei1in da neu ro: clmycn chinh VO san la m()t CUQc diu tranh lcicn tri, db ml\u va khong dO mAu, ~O l\l'C va hOa binh, blng quan S\I'

va bing kinh ti, bang giao d\IC vii blng hanh ch1nh, ch6ng nbllng the Ive va nhil'ng t~p

t\ic c(la xii h9i cii

- VJ chi ti~ dlin chli,V.l.Lenin khing dtnh: chi c6 dan chu tu san ho~c dan chu

xl! h9i chu nghia, khong c6 dan chu thuAn my hay din chU n6i chung Sv khac nhau clin ban gllhl hai chA dQ dao chti nay 18 ch~ dO dan chu VO sau so vm b.At cu ch~ d(\ diln

chu tu sAn aao, cnng dln chu hem gAp tri~u Jin; chinb quy&i X<i vi& so vm mroc c¢ng hoa nr sin d11n chti nhAt thl cilng dAn chli han glp tri~ Jin

- vi cai each himh chfnh b~ may nhO nu-&c sau khi dil bu·qc vao thO'i Icy xAy

d\Dlg xii h9i m6i VJ.Lenin choring, tnrac bAt, phai c6 mOt dOi ngil nhung nguoi c¢ng

san each mong di dm,rc toi luy¢n va ti8p sau la phai c-0 b¢ mAy nha m.rac phAi tinh,

gQn, khOng hanh chl.nh, quan lieu

VJ cwng flnh xay dvng chu ngh'ia x4 h~i a mroc Nga, VJ.Lenin d1 nh j~u Jin

dv thao xdy dvng chu ngh1a xii~; a nu&c Nga VI\ neu ra nhiBu lu~ di~m khoa hoc

dOc dao: cin c6 nh<tng blrac qua d9 nhO trong thm Icy qua dO n6i chung ten cbu nghia xii h9i; gii'r viing chinh quy~n X-0 vi~~ thvc hi~n di~n khf h6a Loan quAc; xii h9i b6a

nhUng tu li~ sin xuAt co ban tbeo hu&ng xii h9i chu ngbTa; xAy d\?n& nfn cOng

nghi~ hi~ ~i; dlen khl h6a nen kinh If qui>c din; cii t{lo kinh t~ ti6u nOng theo

nhi.tng nguyen t&c xa h{!i chu nghia; th\fc hi¢n each moog viln h6a Ben c;µih d6 la

vi~ su d11ng r9ng rii hinh thirc chii nghJa 111 ban oha mrae de dfuJ <lin cai tiSa ch! d9 s<!' hi'iu cua cac nhil bl ban h{mg trung va ht1ng oho thanh s(J hOu corig <:Qng C~i tt10

n6ng nghiw bAI\& con duong hqp tAc xii theo nguyen tAc xii h9i chu nghia; xay dvng

nSn c0ng nghiep hietl doi vi\ di~n khi boa la co ~a vii chftt - k y thu~t cua chu oghia xii h{>i; hc,>c chu nghla ttr b1i.n vs ky thu~t kinh nghi¢m quan ly klnh t8 trinh dl;i giao

16

d1,1c; so- d\mg cac chuyen gia l\l' san ; dn phai phat trien lhuang nghiep xii h<}i chu

ngh i a D~c biet VJ.Lenin nbAn ~ trong thm ky qua di) len cbu nghia xa h<}i, cfui

thi~t phiii phat tri~n kinh ta hang boa nhiilu thanh ph~n

VJ.Lenin d~c biet coi trQng v&n d~ dAn t¢c trong hoan canh dat mroc c0 rit

nhi~u sic ti;ic Ba nguyen uic oo ban trong Cuang ffnh dan t¢c: Quyen b\nh ding dan t{>c; quyen dan t9c tv quyet yfi tinh doan ·kat cu a giai cip v<> san thu¢c tAt ca cac din t()c Giai dJ> vO sftn tolln the gi6'i va cac din t(lc bi lip bile doan ket l~i

CUng v6i nhlhJg cang hiSn bet sfr c to Ian vi! ly IJ.$1 va chi d~o th11c tiall each

m~ng, VJ.Lenin c-On neu m9t tim guong sAng v6 long lrung thanh v6 h\lll voi lc;ri lcb

cua giai d.p cling nbln, vui ly tming c~g sAn do C.Mac, Ph,Angghen phat h~n va kh<>'i XU"ang, Nhn11g di~u do di lam cho VJ.Lenin tro than.b m{lt thien tai ,k.holl hoc;

m{>t lllnh f'1 kiet xuAt ctie gi.ai dp c0ng nh~n vi\ nhan diin lao d0ng toan lb~ giol

2.3 Sic vpn d(ln.g vd ph6t ttl i n Stitfg fpo cu n c hii ngh!a ~ hQi kltoo h9 c lfr sau Jrhj

V J Uni n -qua ilbi 4Jn nay

Sau khi V l.i&in qua d(Jj, dm sling chfnh tti th!-gi<ri ch(mg ki~n n!USu ~y

it Ai Chien tranh thS giqf IJn ihi't ha:i ifo cac t"h~ Ive d~ qu& phB.n d{ing C\?C doan gay ra

tu 1939-1945 i1e t~i heu qt.id «\l'cky kluir.r,g ld}i6p cb,9 nb,~ lo~

Trong phe <t&g minh c&6ng , phlit idt Li&i xo gi>p p.h!li quyet djnh ch!l.m d(rt

chifu tntnh, cl'ro qhAo loai lm6i ~am hQa C\la c.bu ng)lla ph'1 xlt va ~o <ti&.! ki'~ hlnh tbanhJW tb'6ng x!I hOi chli oghia thS ~.6i, ~ 19i thS so sAnh-cbo l\fC hrQ'Ilg boa binh, d~ l~p din ©C, <Ian ctui vA chirngbia xA h~l

I.Xtalin ka t\lc la ngumJimh d@.o·cao nhAl cua Dang C9ng san (f>) N~a v4 Sllii d o

la £>.8iig CQtlg !;8n Li~ X~ • 44ns thol lli ngvai Anh 'liuchig J(m nllAt d~i \\0i Qulie te m

cho it!fi nltn 1943, khi 0 E)l-mi-tr6p IA cht.i tjch Qu6c ~ JIL Tl'i n'Al'n 1924 -d~ J1Am

1953, c6 the :goi lA ''Thai do~ Xtalln" trvc ti!p v,f11 d1mg va pblit trien chu ogbia xa

~Qi ld;loa hQC Chinh Xtafin va f:lihg ~ng sAn Li&! X6 di! gin ly 11$) va ten tu&i cUa

C.MAc ym v J.Lenin thanh "Chll ngbta Mac -Unin" 'I'ren th\tc l:i!n, trong·m!y th.Sp

ky bu6c diu x4y dWlg chu nghl'.a xii hQi, v6.i ~llng th&nh -qua to Ian vii nbanh.cbong

ve nhieu m~t dS Lien Xei tro thimh m<}t cuang qu6c xii h<}i chti nghia dtu tlen va duy

n h§t tren toan cAu, buOc the gi6.i phai thua nh$n va n.A trong

C6 th~ n~u m¢t each kMi quat nhil'ng n(ii dung ca ban phan ant\ S\r y@n d\mg

phat tr i6n s~ng 40 chu nghia x! hl)i khoa hQc trong thm kY sau Lenin:

-H9i nghi d9i bieu cac E>ang C<}ng sAn va oong nhan quAc ta hop tlJi Matxoova thlillg 11-1957 di! lAng k& Va thong qua 9 qui l~t chung ct'ia c6ng CU~ cai tllO xa hQi chu nghia va xiiy dvng cbu nghla xii h~i M~c du, v~ sau do S\I' phat trien clht tlnh hinh

tba gi&i, nhLing nh~n thfrc d6 di! bj Jjch Slr VUQ'l qua, song day c\ing l a S\I' phat lti~D 'Va

bB sung nhi~u n{)i dung quan trQng cho chu nghia xa h9i kboa 111,ic

- Hqi n&hi d{li bi~u clia 8 I E>ang C~ng san vi.I c6og nhfut qu& t ! ding h9p o

Matxcava vao thang gieng nam 1960 dll phln tich tlnh hlnh quOc ti va nbih1g vfui d ~

ca ban cua th~ gieri, dua ra khui ni¢m v~ "thoi d~i hien nay"; xac djnh phiem v1,1 hang dau cua cac f>W-.g CQng san va c611g nhiin la bao v~ va cang ch hoa blnb ngan cb~o bQn de qU6c hiSu crueo phat dQOg chien tranh tbe gi6i m6i; tang CUOng doan k& phong

troo <:Qng san dAu tranh cho boa blnh, dan chu va chu nghia x! hOi HQi nghi Matcova

thOng qua vlln kieri: "Nbf.'tng nhi~m V\J dAu tranh ch6ng chu nghia d~ qu6c trong giai

d O@Il hi~n ~i va S\J th6ng nMt lu\nh dOng cua c3c Dang CQng sAn c-Ong nhlln VB tat ca

cac 11tc hrong chAng d~ quOc" H()i nghi d!l Wng djnh: "H~ th6ng xa hOi chu nghia

thA gioi, cac l\tc luqng dAu tranh ch6ng chti ngh7a d e qu& nhim c3i ~o xll h9i fueo

nhil'ng ~c diem chti yeu ctia S),r phat tri~n ljch SU cua xli hQi loai 11g11m lrong thai d~

ugay nay"'

- Sau H9i nghj Matxcava nllm 1960, ho(lt d0ng li lu~n Va thi,rc ti€11 cua cac

f)ang C()ng san va cl>ng nhan dU'Q'C tllng CUOng hO'D truoc Tuy nhicn, trong phong trao

cOng sin qu6c tA tren nbilng vsn d~ ca ban cua each m(lllg the giOi van 16n ~i nhung

blit dOng va vAn tiep t\IC di& ra cu¢c d!u tranh gay git gill'a nbil'llg ngu<'1i theo chu nghia

MAc - Lenin voi nhilng ngucri theo chu nghia xet l\li· va chu ngl\Ta giao d,i~u bi~l phai

nhiAu tac dc}ng tieu C\Jc, pb(lc ~P t\r \Jen trong va ban ngoai, mo hlnh cua che d o xi! h(li

chu nghTa cua Li!n xo v/J E>ong Au svp dO h~ th6ng xii h9i chu nghia tan r4, chu nghia

x!I b¢i dtJng truOe m(lt thti !hacb doi b6i phai VUQ'I qua

Tren ph\jltl vi quBc te, dll di!n ra nhieu chi - ~n djch \An cOng cua cac the lh\t C thu

djeh, ring chti ng)JTa xii hOi dft can chung Song t.U ban chat khoa hQC, sang ~o , each

m(lllg va nhilo vAn, cbti nghJa 1'! hOi mang s(rc sOng cli.a qui Jujt ti& b6a cila ljch sli da

vii $! tiep tvc c6 b116c phat lritn mai

Tree the gi6i, sau S\IP ct b cW! che dQ d llQ1 chu nglJia a Li8n XO va DOng Au,

chi oon mQt s6 nu6'c xll hQi chis ngbia h~c mtO-c c6 xu hmrng tiSp tv-c theo chu nghla xll h(li, do vlin c6 m(lt E>ang Cong san Hinh d~o Nhtlng Dang C(lng slt.n kien trl h~ tu

t116ng Mac -Lenin, ch u nghia xii h9i khoa hQC, tirng b116c gilJ' bn d j nh d~ cai each, dOi

m<ri vii phat triin

Trung Qut)C ti!n hanh cai each., m& tu rill.m 1978 da thu duqc nhll'ng thanh l \fU dang ghi nh~n ca vs ly lujn vA thirc ti€o E>ang C9og sAo Trung QuAc, tir ngily thanb lfp (I thap.g 7 nAril 1921) dAn nay di'! tr'8i q1:1p 3 th<'ri ky km: Cach !:lllln& xSy dgng va

cai each, mo cua D~i h~i tAn thu XVI cua J:)/ing C(>ng sau Ttung Qubc nlim 2002 di!

khai quat v~ qua tT!nb 11inh dtio cua Dang nh11 sau: "Dang chimg ta trei qua thcri k y

1

Xem htt p :// dMngc-0ngsan vnflu·l i e1• · van· kien lcac· h a n · d a n - trun g-uci ng i l> oo k s

18

each ~ng, xay d\ffig va cai each; da tir mQt E>ling lanh d~o nhan dan phSn d§u gianh

chlnh quy&i trong ca 011\lc tra thanh E>ang lllnh ~o nhan d4n obi chlnh quy&i trong

ca OllOC va ciiu1 quySn !au dil.i; da ti) OOQt E>ang l«nh d{IO xay dvng dAl nuac troog di~

ki~n cbju S\I' bao vfiy I~ bell ngoai VB tb\lC hi¢n kinb te , ka hQ\1.Ch, tro thfmh '£n111g limh

<l~o xay dvng dAt mrac trong -di~u Iden cei each ma cl'ra (bat dftu tu HQi nghj Tmng uO'Ilg 3 kb6a XI cu6i n!m 1978) va pMt triSn kinh te lhi truang xa llQi chil nghia" f>ang

~ng san Trung QuAc trong cai each, ma c\Ja ''x!y dl,lllg cbil ngbta xii hQi mang ~c sic

Trung Quac " ki&i tri phucmg ch.am: "dm quyen kboa hQc, <:Am quy&t d4n chU, c~

quy~n theo phAp lu~t; "t!t ca vl nhlin dan"; "ffit ca dva vao nhAn dAn" v6 thi,rc hi~n 5

nguyen tic, 5 kien trl 1:

~\Ii h<;i XIX-(2017) voi cbil dA: "Quy!t thing xay d\ffig toan di4n x! hQi kb.a giit,

gl.Anh 1hing IQ'i vi d~i chil nghTa xa h9i <!Jc sic Trung: Qu6c th?Yi dfi mai", dli khing djtih: xay d\rng Truog Qu6c t:ro · tllanh cuang qu&: bi§n dtii h6a Xli hQi chu nghia gia).u m~, dao cliu , vl!n minb, Mi hOa , tuai d~p v~<1 nilm 2050; "Nhan din Tiung Qu6c s! dl,rQ'c !nrong sv htmh pb uc va fu1nh VllQ'Dg cao ban, vl\ d4,n tQc Tnmg Qu6c; ~ c6 -ch6 d(rng cao han, v1mg han tdn qu'Ong qtl&: te•'2

Th\!C ra cOng cu(\c cili each m<'I CUii a Trung Qu6c ciing ·cOn nhi&i v!n d~ cAo

trao dOi, ban ¢ai So~ quit 40 rtl!m thl,l'c lrien, 1'rurrg Qo6c ~ tra ·thanh nu6'c tliU' hai n:an , the · gioi ve ktnh t ~ va nlii&f vin d~ , nhdt IA ve ly i\1$11 "'M~t quOc gia, hai ch~ 4<;" cung La v&i de cAn ti~p tvc nghien-cinL ·

0 Vr~t Nam, cilng cil{>c dd i m6i do f)4ng CQng san V~t Nam khei xuaug va Janh dtio-tlr-E>{ll h9i !An tbu VI ()9.86) d! thu 4uvo nirltqgth4nh tvu to Ian coy nghia lich sti Tren tinh thin "nhln th~hg vao si,r th~t, <fiinh gil\ ®ng ~\I lh~t, n6j r0 S\t ·~~

£>Ang C~ng Jilin Vi~ N~m )ch(lng-chl ihanh cOng trong s'1 ngbj~p xay d\fng-vA bAQ v~ tA

quOc ma con c0 nh:O:ng (16ng g6p to ·16n va\o kho twg ly lu~ cua chil nghia Mac - Ullin:

-E>9c l~p dAn t Oc gin lien v<li chu nghTa Xll h~i !~ quy Ju~t cua each m~ Vi~t

Nam, trong dieu ki~n thai ~ ngay nay;

• K~ hQ'.P ch~t ch~ ng11y tlr d!u d6i mai kinh ti vt9i dAi mm chinh trj, l~y d3i

' 5 kien trl: I) K~n trl coi pll'1 tl'i&n l~ nhi~ m v~ QUiii\ trQng s3 m9t cb!n ~m1g dA t m16c cila dang cAm quran, k~ong ngtmg naog cao nllng l\TI) dieu hanh kinh t! lhi wl:!ng l<il hOi chll nghia; 2) kian trl sv

tboog nhil hilu oo gUl'a sv llnh d09 clla Dang n~n <lin 1im chu d\l3 vao ph!p lutt ~ quan ly dAt mroc, khllng 11gimg n"1lg cao nAng Ive philt triSn n~n · ehfnh tri dfin cl11i XHCN; 3) ki bl tr! dja vj ch'I d\'O cua chu ngbia MAc l;ong fm°h V\ll) hlnb tlW f tb(!c, kb6ng ngiJng ning C8t> n!og f\JC xiy d\fll8 nan VlO hoe tiefl

tib:i xi hQi clui nghia; 4) Iden h i pbAt huy ~ Ii i n t i!t, d!y du n!Jt mqi nhin 16 Ucll eve khOng ng\Jng oing C89 naog l\lC dias boa xll h9i; 5) kiaJ tri chlnh s6ch ngooi giao boi blnh d Qc: lip tv cbli, l\b& g ngimg ning cao ning l\l'C ltng ph6 vm tinh hiob quAc 16 vi xit IY cac rong viec quAc ~

2 f)'i h~i XTX £>Ang CO ng s6 n Truog QuAc vOi ch\\ da "QuySt th!ng xfiy il\fllg toin di~n xii hQi kM gi a, giil uh trnlng lr;ri vl d\li cNXH dij<; sic Truog QuOc thai d• i m o i ' dli xac dh:ih 8 di~u 18111 rt1 va 14 di~u

kien tri la dong g6p mOi a6i v6' i ly lu~n v€ CNX H <!Oc s~c Trung Qu6c

/Je:-'I 19

mcri kinh te lam trung tam, dbng thOi d6i moi lltng buuc v ~ chinh tri dam bao g.ict vfrng S\l' 6n djnh chinh Ir~ 1\10 di@u ki~n va m\li lrUOng thu~ll lqi de dbi iucri va phal

tri~n kinh t a, xa h¢i; thvc hi~n gAn phiit triSn kioh t~ IA nhi~ V\I trung tam vii xliy

d~ng £>ling la khau then cbAt vai phat trl6n vi!n h6a la n~ tang tinh thin cua xa hO i,

~o ra ba tr\! ~t cho si,r phat tri&i nhanh va bSn vUng o nu6c ta;

- XAy d\ffig va phal tri6n nen kinh te thi truang dlnh hu6'ng xi! h9i cbu nghia., ti!ng cu<mg vai tro ki!n ttio, quan ly cua Nba nu<rc Oifti quy€t dung d an m6i quan h~

giil"a Ulog tnremg, phat triSn kinb ti vai bao ditm ti~n bQ vfi d>ng b~ng xil h{li Xay

d1,lllg phAt tri~n kinh te phai di doi v&i git? gin, phat buy ban s!c vlln hoa dlin t{ic vii

b3o v~ mai tru(mg sinh thai;

- Phat huy diin cbt), xliy dvng Nha mr6'c phap quy~n Vi~t Nam xa hoi cht1 nghia

d6i m6i vii hoan thi~n h~ th6ng chinh trj, tilng bu<'Jc xliy dvng va boAn thi~n n~n dan

ch ti x! bQi cho nghTa bao dAm t.oan bQ quyen l\l'C thu{ic vS nhlin clan;

-Mo r9ng vA phAt huy khOi d~ doan kat toan clan tQc, phal huy sue m\lnh cua mc;>i giai cAp va !Ang l6'p nhlin dAn, mc;>i thlinb phSn dAn t{ic va ton giao, mc;>i cong d!ln

Vi~ t Nam a trong ouac hay a ou6c ngoai, t(lo nen s~ thOng nhAl va d8ng thu~n xii h9i

~o d¢ng Ive eho cong CUQe dbi m6i, xay di,rng va bAo v~ t6 qu6c;

- M~ iVng quan b~ d6i ng~ th\lC bi~ hQ.i Qb~p quOc tA; tnmh tbu lf>i da S\f dbng tlnh, ung h~ va giUp dO cua nh!n dan th€ gi&i, khal thac mQi kb4 ni!ng c6 th€ hqp tac nh6m mvc tieu x.Ay d\l"ng vii pllat triEn dit mrac theo d!nh huang xa h(li chti nghia

ket hqp Slrc m~h dAn t{lc voi sue ITI\lllh thOi \i(li;

- Gill vi'i'ng vi\ tAng crsi:mg vai t:rO llnh ~o clia D6ng C6ng san Vi~ Nam -nhan

16 quan trc;>og bang d4u bao dam thing !<,Ti coa S\f ngbi~p dOi mai, hQi nh~p va phat

• 4

trien dat nu<rc

Tlr tlt\lC ti~ 30 nl!m d6i moi, E>iing COng s.lm Vi~ Nam dll rut ra m9t sb biri bQC Ian, g6p phAn phat tribi cbil nghTa xii hQi khoa bQC trong thm kY mm:

MQt Iii , troog qua trinh ~i mai phii chU d~l& killing nglrng sl\ng l;\to tren oo· sa

kieo djnb m1,1c tieu dQc ijp din lQc vi\ ebti nghia Xii h9i, V'° d1mg sang too vi\ pbat tri~n

chu nghia Mac -Un.in tu Urang Hb Chi Minh, k~ thira va phat lfoy truy~n th6ng dan tOc, ti8p tbu tfoh boa vAn boa nhan lo~i, v~n dQng kinh nghi~ qu& t! phu hqp vai Vi~ Nam

Hai la , d&i mai phai 1uon lu.on qulln tri~t quail ditm "dlln la gOc" vi !qi ich cua

nhfm dAn, d\fa vao nhan dAn, phat buy va.i tro l~m ehu tinh tbdn tn\ch nhi~ sue sAng

~o va mQi ngubn life cU:a nbAn dlln.; phat buy sire ~ doan k& toAn dQn toe

Ba la, dbi mm phai toan di~n, d6ng J,9, c6 b.U'6c di pbu h1,1p.; tOn trQng quy lu~t

Jch8eh quan, xuAt pbt\t tir fh\Ie tifu, bam sat tb\rC ti~n, COi tcQng t6ng ktt th\IC ti~n, nghien c\ru ly tu~n t~p trun g giai quySt kip th<ri, hi9u qua nbil'ng van dS do th\fc tIBn c:t~t ra

r

B6n la, phiii d ~t lgi lch qu6c gia -<Ian tQ<: !en tren hat; kien djnb dQc l~p !\f chu, dOng tbbi cbu d9ng vii ti ch c\Jc h(li nh~p qui>c t e trcn oo sa b!nh d~ng, cung c6 lvi; k~t

hqp pMt huy sire m~ din t(lc v&i sire mt1nh thai d~ d€ xay di.mg vii bao v~ V1lng

cb6c T6 qu6c Vi~t Nam -xa h(li cht'l nghia

Nam ta, phi'ti lhll'eng xuycn ti! d6i m&i, ti,r chinh dOn, nang cao nang h,rc Janh

dt10 va si'.rc chi!n d A eua Dang; xay d\mg dQi 11gil can b¢, nh!t l a d¢i ngii can b~ cAp chi~:n luge, dU !Wng l\fC vi phim "Chit, ngang tAm nhi~m V1.>; nang cao hi~u ) \fC, hi~u qua ho31 dqng ct'la Nha mr6'c, M~t tr3Ji T 6 qu6c, cae t6 chfre cbinh tri -xii hOi va Olla ca

h~ thOng chfnh trj; tling c1temg mbi quan he m~l thiet vm nh!n diin

Ngoai nhil:ng cbng hi8n ve ly Ju~n do Dill)& C{mg sltn Trung Qubc va E>llng

C9ng san Vi~ Nam t6ng k6t, phat tri8n trong cOng cu(lc cai each, m a cua, <f6.i m&1 vii hOi nh~p, nhtlng d6ng g6p cua Dang C{mg sau Ca Ba, Dang Nhdn din each m~0g [;4o

Va CUa pho g lrao CQOg san va c0ng nhin qu0c tS ciing c6 gili trj ~O nen Sit b,A SUng, phat tri~n dang ke vao kbo iling ly 11$ cua chi\ ngbia Mac-Lenin trong Ihm d~ mai

3 !>A i tuvng, phmmg phAp · w y nghla rua vifc ngbii11 mu Chu nghflt lll )IC}i Jili<Nl Jlqc

3 J IJ DI tll'{111g ng/111 n cfia eiia C h u J{gh 1 a xll h 't Jc /to.a h9C

MQi khoa bQ9', nh1t Ph,,Angghen kMng djnh, ' d!l! c6 d6i ttrqng nghi&l ci'm iiei1g

18 nhil:t\g quy l u ~ t , tlflh quy lu~t th~{) c kMch fb~ nghien cifo cua n.6 flleu db c\iilg hoan

loon dt'.n~ vai Chu f\ghla xll ~i khoa hoc, khoa h.Qc lfty linh V\IC chfnh bi • xi hQl clia

dm sfulg - xa b'Qi IJm kb!~ thtnghiEn cUu

CUng m.Q t khacli the , oo1b-e c6 nhi~u kh 9ll !JQC ngl\ien cl)u Lrnh V\IC OOin1i tri

-xil hQi la kbach thS nghien c1'.ru ctia.ohi!u khoa hQC xii h91 khac l!h11u Sv p)l!p, ~t Chu

nghia xii hQi k:hoa h.90 v6i cac khoa hQc chlrih tri - JC! hoi tnr &t bet la a d6i 11Jqng

ngbien c(ru,

V&l tu each la mOt trQng ba b9 ph~ b qp thl\n~ ctiu ngltia Mlic - U11in, · Cbd nghra xa hQi khoa liQC, hQC thuyet chlnh Cri - xa hQj, trve tj6p nghien c(ru, lujn ch.Ung

su menh lich sir cua gial dp oong nhlln, nhllng dj!u lden, Ohihlg con duQrig t a giai dp

c6ng nban hoan tbinh sCr m~nh fich sli cua mlnh Han ntm, d\fa trtn nen !Ang fy l~n cbang va phu.qng pbap Ju~n cua Triet hQC vi\ Kinh t~ chinh tri hQC macxtt, Chu ngltia

x1l h~i khoa hc;>c chi ra nbflng l u~ n c<r chfnh tr j - xii h¢i rO rang, t11rc t i ~p nhAt da chi'.rng

minh, khfuig djnh s1,1 !hay the tat ytu cua chu nghia fit bi\n blng cda cbu nghia xii h{}i; khiag dinh SU menh ljch sti: cua giai dp c6ng nh~n; chi ra nhflng con duimg, CBC hinh

thirc va bi~n phAp d8 lien hil.nh cai ~o xii hQi theo dinh h1r6'ng xa h(li chii nghia va c{mg sill.I cbu ngh1a Nh u v~y, Chi\ nghia xii hQi khoa hQc la S\l ti!p tvc m9t each IOgic

trift hQC VB kinh ta ChJnh trj bQC macxjt, la S\I bi~U hi~n !r\fC ti~p ffi\IC dlcb VB hieu l\fC

chinlt tri cua chu nghia Mac - Lenin trong thve tien M(lt each k.hai qu6t c6 th~ xem: N~u nhu tl'itt hQc, kinh te chlnh tri hQc mAcxlt lu~n giai v€ phuang dien tri~t hQC, kinb

te hQC tinb tat y~ u nh Ong nguyen nhan khach quan, nbfrng dieu k.i~n de tbay th~ chu nghia tu ban bAng chu nghTa xii hQi, thl chi c6 Chu nghia xiI hQi lchoa hoc la khoa hQC dtta ra cau tra lai cho cau hol: bAng con duang nao d e th\lc hi~n buoc chuy~n biBn do

N6i each kbac, Chu ngbia xii bQi IA khoa b9c chi ra con duang tlu,rc hien buac chuy€n bi&! tcr cho nghia nr ban ten cbu nghJa xii hQi b&ng cuQ<: d~u tranh each m~ng cua giai cap c0ng nhan duai S\I' liinh d~o cUa dQl ti!n phong la Elling C{lng san

Nhu v~y Chu nghia xiI hi;ii khoa bQc c6 chlrc nllng gilic ngQ_ va huang dLi giai cap c:Ong nhftn tli\l'c hi~n sir menh ljch s\r clia minh trong ba lhol ky: D§u tranh l~t dB

s v thong tri cua giai c:Ap tu san, giAnh chinh quy~n: thi!t ijp s v thbng tri cua giai dp cOng ohftn, thvc hi~n S\l nghiep cai ~o vii xiy dvng chil nghia xii bQi; phat trlen chu nghia xii bQi tiin Jen chu nghia c{lng san Chu nghla xiI h9i khoa hQC c6 nhi¢m V\I oo ban la tu~ chfrng m91 each khoa hQC tfnh tAt y~u v~ m~t Jich sli sg thay the clia chu nghia tu ban bilng chii nghia xii hQi g~n Li€n v&i s(r m~nh ljch su thB gioi cua giai cdp

cong nhlln, d1a vj., vai tro ctlii quin ch(mg do giai cAp c0ng nhan lanh dt10 trong cu9c d§u tranh each m11ng thvc hlen s11 chuy~n biAn ti1 chu nghia tu ban, xay d\l'ng chu

nghia xll h{>i va chu nghia cQng sAn

Chu nghta xil h{>i khoa bQC lu~n giai m¢t each khoa hQC ve phu<1Ilg htrang va nhllng nguyen t~c cua chi~n tuqc va sach lu(7c; v~ con duang va cac hlnh thl:rc di\u tranh cua giai cAp c6ng nhin, va vai tro, nguy!n tic td chirc VO hiuh thl'rc thich hqp ~

thOng chloh tri cua giai cjp c<>ng nhan, v6 nhllng ti~n d~, di8u kien ctla c6ng cuQc cai l\IO xi! h¢i chu nghia va xliy d\lllg clru nghia xa hc}i; v~ nhilng qui lu~t , buac di, hinh tbtrc, phuung pht\p clia vi~ tA chuc xiI hqi theo huang xif hQi obu nghia; v! m 6i quan

h¢ gAn b6 y(yj phong trao gi{lj ph6ng dfi.n t~, phong trao dan ChU Va phOl'\g trao Xll bQi

cbli nghia troog qua trinh °'ch mi.mg th6 gJ6i

MQt nh i~m vv vO cling quan trQng c-Ua chil nghia xa h¢i kboa hQc la phc pban ddu -tranh bac b6 nhftng trao tuu tu tu<Yng ch6ng c9ng, chOng chu nghTa xi! h(li, bito ~

S \f trong san g cua chil nghia Mac • Lenin va nhihlg lhanh qua cua e ch m11ng xa h()i chunghia

Ph.Angghen, trong ttic phfun "Chu nghia x1I hQi tiJ khong tu(tng den khoa hQC" di! khai quat nhi~m vv cua chu ngbia x!I h0i kQoa h9c: '"fhvc hi~n S \f nghiep giai pb6ng th~ gi6i !y -d6 ta SU menh ljcb s\r CUa giai cip cong nhan hi~n ~i Nghi!n cuu

nh.img dieu kien lich sir vA do d6, nghi~n ciru ng;iy chJnb bin cMt cua S\f bi~n d6i Ay

vA bing each 4)' lam cho giai c§p hi~n nay dang bj ap birc va c6 su m~nh hoan th~nh

S\r nghiep Ay hi~u ro dUQ'C nhihlg diEu ki~ va ban chit S \I' .oghi~ cua chinb.hQ - d6 la

nhi~m v1,1 cua chi! nghia x§ b9i khoa hQC, S\I th~ hi~o v~ m~t Jy Lu~ cua phong trAo cong nhAn"1•

' C Ma c v• Ph Angg,h.,t, Toan l$ p N xb C TQG, Ha NOi 1 994 t.17 , l 456

22

Tit nhll'11g Ju~n giai tren c6 the khai quat, d6i tuqng cua chu nghia xii h9i khoa

hQc: la nh:irng qui luq t; t inh qui 11141 chin h tri - xll h9i c:Ua qua trinh phot slnl~ hinh 1hanh va phat 1rid n c1ia hlnh thai kin h tl- xii h~I c?ng san ch u nghla m a g iai i109 n

tlu 1p la chU nghw xli h9i ; nhtmg ngityhl tac cu ban nhimg ditu ki~n nhftng con

d1ti1ng VG hlnh thfrc , phu'<lng phQp ddu /ranh each nu;mg CUO gi a{ cdp Cong nhfin VO

nhan ddn La o d~ng nMm hijn thi,rc h6a s v chuyin biln /Ir chu nghia tu Mn fen chil nghTa xll h~i va chzi nghia cp ng sdn

3.2 Ph.trdn{t plrdp trghl l! tt c il'u c zia Cini nghf(I ~ii ft~i khoq h 9c

Chu nghia Xii hoi k.hoa hQC su d1,111g phuang p hap Ju~ chung nhAt ta chu nghia

duy v~t bi~n chimg va chu nghta duy v~t lich su cda trie.t hQC Mac -Lenin Chi c6 d\18 tren phuong ph6p )u~ n khoa hQc 116, chti nghia xil h.qi khoa hoc m¢.i lu ~n giai dung din, khoa hQC ve SU m~ ljch SU CUR giai cAp c<ing nhan, va qua trlnb ph6t shtl\, liW1 thaoh, phat tribi clia blnh lhAi kinb t~ - xli h~i cOng slin chii nghia va cac khAi ni~rn ph1t1n tni, cac noi dung khdc cua chu nglua xii h9i khoa h9c,

tr~n co sa pl111-0ng ph•p lu~ chung d6, ch.Ii ngbia x1 hQi klioa hQC d~c biet cb6

tTQng sit dl}llg nhong plnrong phip nghi!n ¢u c11 th~ va nhlfng phirong ph!p c6 tfllb lien ng~, tAng hqp:

Pliirang pb~p k~ hqp U1glc va itch Ii.fr • .D!y Iii plitrO'ng ph6p ~c (rung vA l!~c bi~ quan trQog d6i vOi chu Jigtµ;i ;c~ h~i khoa h9c Phii tren co ~ nh\l'lig tu Ii~ thvc

ti!n cua ciiJ: $\I' .th.~ lich scr mA pl).Ao lfch dS 1i.it ra nl)Ung Bh~n djnh, Bhilng k.h6T q)l!t ve

Jy loan ,co ket oA n i:h~t ch! , ;kholi hqc- fltc.l!l r<it :rll duqc r~:g.1.c ~11 l\<;IJ s\l', kh6ng dOng I~ a slJ u~ ka sv t!IQt licli su · CAc nh8 kinli diEn ciui cl}u ngbia Mac -Lenin da u

nbllng ' diil g11cmg mlu mvc v! v1~ scr d\lllg phuang pliap nay Jr.hi pbJin ti ch lich mi

nb!in Jo~i', dbc biet · 1a, vs S\F ph6t trit!n ck phuqng th(tc sM xuAt · <fe rut ra d'uQ'C logic

clia qua trlnh lich sJi', can ban la ,guy lu$.t rn4U thuAn gil'tl,l Ive lu<;10g, sao xuAt vii quart h~ s8n xuAt, gi!ta giai c~p b6c IQt vi't bi b~ !Qt, q uy luGt dlµ tranh giai cAp din den clc

cu~ each 1)1(Ulg xii hQi va d,o d6 cu6i cung dtu ttanh giai cap tat Y~ll clln ttSn obuyen cbfnh vo san, db den chd nghip xa hQ.i va ch.ii nghia c¢ng sdn Sau i iay, chfnh c.lti ket

luSn 16gic khoa h90 d6 d~ vita duqc chung minh wa la nhin t6 ~n dfil tibi hanb thing

lqi ctia clch m1mg xii hqi chu nghia tbAng Mum Nga (1917) vi\ sau d6 hi h¢ tb6M xii

h9i cht.i nghi11 the giui r1I doi v6i nbCl'.og thanh t\lll k.h!lng th~ pht\ nh~n TAI nhien, SI)' s11p d6 clia chA d¢ xa h~i cht.i ngbla a Lien Xo va Dong Au kh6ng phai do cai tit y!u

( IOgic cUB chti n hia xii hQi, ma trai 1,i, do cac dang ~ng san a cac nuac do xa r(y~

phan b~i cAf tit y€u d~ duqc lu~n giai khoa bQc trl!n lip trulmg chu nghia Mac - Lenin

Phuang phap khao sat va phlin Ucb va in~t chmh tri -xii h(}i d\ra trcn cac di!u ki~n kinh te - xa h9i cv th~ h\ phuang phap c6 tinb dac thu cua chu ngh.ia xii h9i khoa hQC Khi nghien ciru, khao sat tl l\f C t€ , th\IC tiSn m{it xi bQi C \I tha, d~c bi¢t )a trong

di~u ki~n cua thc'ri ky qua d9 l!!n chu ngh.ie xa h~i, nhfrug 11gtr0i nghien c(ru khao sat

pha i luon c6 S\J' nhl)y ben v~ chinh tri -xiI h(>i tru&c !At cA clic ho~• d(mg va quan h¢ xil

hoi, ttong nuac va qu6c t! Thuang Ia, trong thm doi con giai c§p va dfiu tranh giai

c;ip, con chlnh tri thi m9i ho~t d<)ng, mQi quan h¢ xl! h{li 6 cac linh Vt,rC, kA cA khoa

hQC COllg nghe, tri tbUC VQ SU dl,ll\g tri th(rc, cac ngu0n l\fC, cAc l qj ich deu C6 nhllrt

16 chinh trj chi pb6i m,nh nhit, bbi chlnh trj khong the khong dt'.rng a vj trf hAng dtlu

so vai kinh 18 Khong chu y pbuang phap khao sat vA phan tich ve m~t chlnh trj - xll

b(li, khong c6 nh~y ben chlnh tri vi! I~ tnr0ng - b6.n linh chinh trj vllug vang, khoa

h9c thl dl ma ha, tAm tin, sai 1¢cb khon luang

Phu<Yng phap so sAnh duqc su d\lng trong nglliCn c(ru cbti nghia xii h(>i khoa hQC

nhim so sanh vA lam sang 16 nh11:ng difut tuang dong va k.bac bi¢t tr~n phucmg di~n

chlnh ttj-xii h<)i giua phuang th<rc sin xuAt tu ban chu ngbia va xi hoi chu ngbfa; gill'a

cac lo(li hlnh th~ che chinh tri va giO'a cac chi! d{l dan chu, dan cbu tu b"an chti nghia va

xil h<)i cbu nghia phuang phap $0 sanh con duqc thvc hi~n lfong vi~c so sli.nh cac ly

Umy€i, mo hinh xii hoi chti nghia

Cac phucmg phap c6 tinh li!n ng4nh: Chu ngbia xi! hl)i khoa hoc la m{lt k.ho11

h9c chinh 1rj - xiI h<)i thu~ khoa hQC xa hQi n6i chung, do d6, cAn tbiet phi\i su d1,mg

nhi~ phuang phap nghien c(ru C\I the coa cac khoa hQC xi 11-0i khlc: nhu phuang phep

philn tfoh, c6ng hQP, th&ng ke, so sanb, dieu tra xii h~i hQc, so db h.o~ m6 htnh boa,

v.v c:tA nghien c<ru nhilng khla ~ chlnh trj - xa h9i clla cAc m~t hO{lt d9ng trong ml)t

x! h¢1 coo giai c~p, die bi~t la trong chu nghia tu ban vii tr-0ng cbu nghia xii hQi, trong

d 6 c6 tnoi k~ qua ct(l ten chu ngltia id! IJ(li

Ngoai ra, cbu nghia :di h¢i khoa hQC c6n gin b6 II\fc ti!p vai phuang pbAp t6ng

k6t thi,rc ti~.n nhAt IA tht,rc tien ve cblnh ttj -xii h~i de tU d6 rot re nh\tng vAn de ly tu•n

c6 tinh qui l°'t cW cling cuQ<: 'J<Ay d\mg cho nghia xll hOi o m~i qu6c gia cling nhu cua

h~ th6ng xii h~i chu nghia

3.3 y ngh ra c ua vifc 1tghiin cfr u Chu ttgh 1R xii fl~i kh~a h(JC

vi m4t fj llJQn

Nghicn cU:u, hoc t~p va phat tri~n chti nghia xiI b<)i khoa h9c,v~ m~t ly 11$1, c6

y nghta quan lrQng trang bi nhllng nh•n tht'.rc chinh trj - xa hl)i va phuang phap lu~n

khoa hoc v~ qua trinh nit ySu ljch sti din d!n sv hirtb thanh, phat tri8n hlnh thai kinb t!

-xii hoi c<)og san chu nghia, g.i:ai ph6ng xiI hQi, gi8i ph6ng con nguai Vl th€, cac nnA

klnh dien cua chti nghYa M~ - Lenin c6 ly khi ~ac dinb r~g, chu nghia xil h(li khoa

hQC la vil khl ly l"'o cU8 giai cAp cling nhin ~ ~i vi dAng ctia no de th\J'C hi~ qua

trlnh giai phqng nMn lo{li vA,giai p h6ng ban than mlnlt M(lt khi giai cip c8ng nhful va

nban lao d{lng kh6ng c6 n1$1 thuc dung din va d~y dti va chu nghta xii n~i thl khon g

th~ c6 niam tin, ly tuang va ban l'fnh each roting vil'ng vang trong mQi tlnh hubng v~

mQi kh{1c quanh cua !(ch SU vii ding khoog co du 00 s(I khoa hQC va ban linh da v~n

ch,tng sang tilo va phat tri~n dllng dAn ly lu~n v~ chti nghia xA hl)i va con ducrng di 1~11

24

-chu nghia xli h{>i a Vi¢t Nam

Ciing nlm ttiSt hQc vii k.inh tS chinh trj hQC Mac-Lenin, chll nghia xii b{li khoa bQC khong chi giai thich tbf gi&i ma clln ban la o ch6 citi t\\O the gi&i theo qu.i lu~t t\I' nhien, phti hqp v6i tiSn bo, viin minh Nghien ciru, h9c ~P chu nghia xii hQi khoa hQC

gop phAn dinh buifng chinh trj • xii hQi cho h~t dQng th\rc ti& CUB f.>ang Cqng san,

Nb.a mroc x! h{>i chli nghia va nhAn d4n trong ~ch m\\Og xii bqi chli ngbTa, trong cf>ng

cu~c xily d\fng cb"U ngh'ia xii hOi va bao v~ tb qu6c xii hoi chli ngbia

Nghien ciru, hQc W.p chu nghia xii !IOi khoa hQC giup chung ta c6 can c4 uh~n

thuc kboa hoc tt~ Juan canh giac, pban ticb dung va diu tranh cb6ng l11i nbung nh~

th\i'c sai 1ech, nbihlg tuyen truyert chOng pha cda cbu nghia ct& qu6c vii bQn phan d9ng

d6i vai Dang ta, Nha mr6'c, ch~ dq ta; chang chli nghla· xii hoi, di nguqc I~ xo th~ va JQ'i ich CUll n.hAn dan,, dlin ! QC VB nh~n lotti lien b{\

Vi m~t lhlfC tiln

B§t ky m9t lj 1huy!t khoa hoc nao, d~c bi~ ld cae kl)oa hQC xii hoi, cilng luon

c0 khodng ~ch nb4t dinh so voi Ut\fc tifu, nbAt la nhll'ng d1,1 Mo khoa hoc c6 tfnb quy J~t Nghi!n cU.u, h9c tlp cha nghia xJ hoi khoa pQc I~ cang thay ro nhllhg khoang

each d6, boi vl ch'G ngh'ta xtt.,b()l tren t:b.i;rc te, ch11a c{) nuqc nai:i xiy d\l'n&- haAh chtnh Sau khi ched¢ xt ·b{ii Chu ngliia <'.t'Li!ttXO va DO~g A11-svp db; cqtl&'Y6'i {!t<IQi trAo QU11 h~ tb6ng xa h{li chu ngbfa th! gi<r~ IOtig tln v!o chu nghia xa ti~i va cbli ngbra ·xD' q¢i

khoa hoc chtl oghra ~6c-Urun cua ml}t bO ph~ kh6og nho can b~ dAng vi!n c-0 giam

siit D6 IA rrtOt thi,te t€ Yl th~ nghi.~n ci'.ro, 1lQ<: 1$.p va ph~ tii~ clni ·nghl'a 'xi h~ khoa hQC \$\g kh(rkhliR trotig tltih hluh hi~ nay Y.~ clln& c.6 ,Y~ghia chinh ii.i c~p blich

Chi c¢ ban filili viing vang va s\i' sartg suht, kieo <ti!lh ch\i dQtig ·sang t#o t.im ra

nbilng nguyen nh4n ca ban vA ban chAt cla nhtlng sai IAm • .kluzya di&n, khiing lioan&, db

vi)' 'Vil Clia nhQng thmlh l\fU to lifn tnr6c d4y cling nhu ctia nbtl'Qg !Moh quA dBl m6i, cAi

c~ch o c6c nu6c xa .hqi chu nghla, chung ta mai c6 tnA di t6i ket 11$ cbuan $ · ring ; kbong

phfii do cbu ngh!a Xii h{li • rrol XU th6 xa hQi hbi\ mQi m~t ciia ilbftn }Q\li; cilng khPo,S phki do

cbu n.ghl'a Mac -Lenin, chu nghla ?Cl! h9i khoa b9c ltun coo ri:uuc xa h i chu ngb:ia khi\ng h.oang Trai I~, chlnb ta do cac nuac x8 hQi chu nghla di! nl$ th11c va hllnh d{Jng tren nhi~

van de tnii v6i chU ng!Ua xa hOi, tnii v6i chli nghTa Mltc - Lllnin d! giao ~ c1ni quan

duy y ch!, bao lhu, k€ ea viec 116 Jcy, xem nh~ nhll'ng thlinb qua chung cWi nb8n 10tti, trong ct6 c6 chll nghTa tu ban; d&;ig thoi do xuAtni~n chu nghi'a Cd hQi - phAn b()i trong mQt s6

1· dang c9ng san vi\ S\l' phii h~i CU.a chii ngh.ia d~ qu6c th\fc hi~ cbiSn hrqc "Difu bi~ hoa

binb" dll l a m cho chu nghia xa h~i the gi6i lam vl\o thoai tt~o lhly r(!' tln,rc cl!At nhttng van

dE do mot clcb kh6ch quan, khoa hoc; dOng thOi dtrqc minh chirng b(lj du\nh l\J'U rvc ~ clia S\I' nghi~p dAi mm, cai clch cua clic mr6'c xii bQi chli nghia, trong d6 c6 Viet Nam, chimg ta

cimg cling ca ban fi'nb kien djnh, t\T tin ti~p t11c S\J ngbi~p x~y di.mg vii bao v~ Th qu&: theo

dinh hu6ng xii hoi chu nghia ma E>lmg va Chu tjch H8 Chi Minh dll l1,1a chc,>11

Do do vi~ oghien C\Iu hQC tjp chu nghia Mac - Lenin, tlr ttrang I r6 Chi Minh

n6i chung, ly Ju~n chinh trj - xa h(ii n6i rieng va cac khoa h9c khac cang Ill v~n d e

thv-c tiEn ro ban va cAp thiit Xay di,rng, chinh dOn f>ang, chOng rnQi bi~u ruen CCJ hQi

chu nghia, dao dQng, tho6i holl, bi~n chat trong dang va ca xtl h(ii, giao d\Jc Jy luin

chinh tri -xa h(ii m(it each ca ban khoa hQC t<rc la ta ti~ hanh cilng c6 ni&n tin tb6t sv·

dbi v<Yi chli nghTa xll h(ii cho can bQ, hQC sinh, sinh vien, thanh thi~u nieo va nhfu.1

dan TA! nhien dAy m1mh cong nghi~ hoa, hieh d!}i hoa d-Bt nu6c vi! mo rQng hqp tile

qu& t!; tien hanh hqi nh~p qu& t~, xay di,rng "kinh ti tri thfrc", xily dvng n~n k.inh t!

thi tnrang djnh hu6ng x.il h(ii cha nghia dang la nhl'i'ng v~n h(ii 16n, rt6ng th\1i ciing

co nhllng thach thfrc I an dOi voi nhiln dAn ta, dan t(ic ta D6 cfu1g la trach nhi~m lich sli

rh n~ng n~ vii Ve vang Cua CB the h~ lrC dOi v6i S\I Oghi~p xay d\'(!lg Xii h¢i xll h(ii chu

nghia ~ng sAn chu nghTa tren dAt mrcrc ta

Cbu nghia xa h(ii khoa hQC g6p ph§n quan lrQng vi~c giao d11c ni~m tin khou

hQc cho nhan diin vao mvc tieu, ly llrang xa hOi chli nghTa va con dulmg di ten chi1

ogh1a x~ hoi Nib tin k.hoa hoc duqc hlnh thanh tren co so nb~n thirc khoa hQC va

ho {l.t dong llwc ti~n Tren C(J sa n~n thuc k:hoa hQC, thong qua giao d11c, ho11t d(mg

lhvc tifu ma niem tin duqc hlnh thanh, pbat trien Niem tin khoa bQC hl S \I' thAng nh§t

gifra nh~n tlil'.tc, tinh cam, j chi va quy~t tam tro thanh d()ng l\J'c tinh thfu1 hu6ng con

ngubi den h~t dOng thvc ti~n m~tcach chti d0ng, l\l' giec , sang l{IO va each m~ng

I Phan deb dieu ki¢n kinh ti - xa hQi va vai tro Cl,8 C.Mllc va Ph.Angghen

trong viec hlnh thAnh chu ngbTa xll h(>i khoa hoc?

2 Pbin tkh vai tro cUa v J.Lmin trong b8o ve va ~ t:ri& chli ogbia xa hQi khoa hQc?

3 Phan tich dOi tm;mg nghien cfru cila chli ngh1a xa h¢i khoa hQc? So sanh v&i

dbi tiIQ'llg cua tti~t hQC?

4 Phan tlch nhctng d6og g6p ve ly lu~n cbinh tri- xl! hQi clia E>ang Cong silo

Vj~t Nam qua 30 n!m d6i mm?

O TAI Llf;U THAM KaAO

I BQ GiOO~ v.I ~t;K>(2006), GiiK> lllilcruqdili db:Jik!OI ~Nxb Gialo<i,x: va diaJ ~

2 HQi dfug Trong wng chi d(lo bi&a SO\lll giao trinh quiic gia aic moo khoa hoc Mac

-Unin, tu tu6ng Ha Chi Minh (2002) Gilio trinh chu oghia ~ ~ khoa hQc; Nxb CTQG, Ha NQi

3 HQC vi~ Chlnh trj qu& gia Ht> Chi Minh (2018) GiAo trlnh Chu ngh'ia xi!

h(ii khoa hQc, "Chuong trlnh cao ckp ly Ju~n cbinh tri", Bili Thi Ngoc Lan, D6 Tllj

Th~ch (dling chli bien) Nxb Ly lu~n chinh trj, Hit N~i

4 Pedro P Geige r (2015), Chu nghia tu ban, chu nghJa qu& 16 va chti ngbia xii

h9i thO'i toan c~u T~p chi Thong tin khoa hQC ly lu~n s~ 3 (4)

Ch11011g 2

s u · ME.NH LJ C H sir CUA G IAI cAP CON G N H AN

A M1)CTIEU

1 vi kiin thrrc: Sinh viEn nAm vtmg quan diem ca ban cua chi.t nghia Mac

-Lenin ve glai c§p ding nhftn v6 s(r menh ljcb SU CUil giai c&p cong nh§n, riQi dung, bifu

hi~n va y nghia cita sir m~nb d6 h'ong Mi ~Anh lli~n nay

2 vJ lcjl niing: Bi~t v~n d\ulg pbuong phap lu~n va etc phuang phap nghlen ceru chuyen nganh chu nghia x! hQi khoa hQC vao viec phan tich sU menh lich s1i' clia giai

cdp c6ng nhAn Vi~ Nam trong ti!n trlnh each n>\Ulg Viet Nam, trong sv nghi~p dOi

m&i va hO i nh~p qu&c t i! hi~n nay

3 V' '" trrr7ng: G6p phGn xay d1,!Tlg va cung c6 11iern tin khoa hQc, l~p ~nri'mg giai

dp c6ng nban dOi v6i sµ n.ghiep xey dvng chu nghia xa h9i tren thS giOi cling nhu a

Vi~tNam

B l"fQI PUNG

.$Ii menh Jich SU th~ gioi ~Ull g\af cip cOng nbfiil la hQi dung chu y~µ, 4ftm ciln ban cila chti nghra Mac - Len>u , ld plw.n tr~ trung tam, hguyen lY xuru pMt clia chu nghra xi h~i khoa hQC D6 cilng la trQng diEm cU8 cuQc diu tranb tu tuimg I~ I~n

trol.!g r,qai d11i ngay nay

1 Q_1.1an di&i, ' c rt b.~ cµa ~h.l\ pgh~ :l\fa c : - Unbi 'YA giat clp c6ng"nhin 'Vii s ll m ' nh

lidl siii tli t ~6i c.iia ~lit cip tang iilli1J

J J KJr.al · n il ni wt di e tllim c lla giai cl p co t1g nh 8 n

C.Mac va PhAnggbeo di'! su dl)llg nhiiu thu•t ng_li khAc nhau dS Chi giai tip

oong nhfin nhu ·giai · cAp v6 sap; giai ca.p VO sin bien d~; giai cAp c6ng nhan hlen diti;

giai c&p cOrtg nhan ~i c6n~ ng~l~p

D6 Ill nhl'tng cµm !U dOng nghia de chi: giai dp coog nhlin • co11 de ctia 11&1 d~i

c0ng nghiw tu ban chti nghia, giai dp d\li bi6u cho l\rc hlQ'llg san xuAt lien ti!n, cbo pbuang thfrc san xuAt hi9n d\li Cac 6ng ooo dung nhcmg thu$t ngll' c6 n{li dung h~p

hem de chi cac lo\)i <XJng nhlln trong cac ngilnh san xuat khac nhau, trollg nhihlg giai

do~n phat trifut khac nhau c(Ja oon.g nghi~: cOng nhlin khoang san, cong nhan c6rtg

tnrcmg thu c6ng, c6ng a11att c-Ong xuang, cling nhan n6ng nghi~p

DU di~n d\ll b!ng uhil'ng th~t ngiI khac nhau, song giai cAp cong nhlin duo-c <:Ac

nh3 kinb diSn xflc djnh tren bai phuong d i ¢n oo ban: kinh t~ -x!l hQi vii cl1inh ttj - xii h9i

27

a) Giui cdp c611g nhtin /ren phlfung di~n kinh 1€ - xa h9i

T hu nhAt, giai cAp cong nh'n v6i phtrong thi'.rc lao d(ing cong nghi~p trong n~n san xuAt tu ban chu nghTa: d6 la i\hltng nguoi lao d6ng trl,l'c tiey hay gian tifp v~a hanh cac c0ng C\I siin xuit c6 tinh chdt c0og ngbi~p ngay cang bi~ dt1i va xli h(ii h6a cao

Mo ta qua trinh phat tri€n cua giai c!p cong nhan, C.Mac va Ph.Angghen dil chi rO: trong c0ng tn.remg lhu coug va trong n,ghA thu c6ng, ngU'qi c0ng nhan SU d\mg cong

C\J CU8 minh c0n tro11g c0ng XIIOng thl nguai Cong nhan phfil ph\IC VI,) may m6c 1 Theo C.Mac, Ph.Angghen, coog nhan cong ngbi¢p cong xuang la b{l ph~ tieu bieu cho giai

dp cOng nhlln hi~n d{li

Cac oog nhAn m(lnh -Ang, "Ciic giai dp khac d~u suy tao v.a ticu vong cung v&i sv phat trien cua d~i c0ng nghi~p, c6n glai cap VO san I~ la slin ph~m cua ban thBo nao d{li c0ng nghi~',2 v~ "c011g nhan cling la tn¢ t phat minh cua thoi d~ moi, gi6ng nbu may rn6c v~y"' ''congnhan Anh I~ dira con dAu long cua n~n cl\ng nghi~p hi~n d\li"3

Thlt hai , giai cdp c0ng nhan trong quan h~ sao xuAt tu ban chu oghTa D6 la giai

dp clla nhitng nguoi lao dQ.ng khong ser hll'u tu li~u slin xu~t chu yao ctia xi! hi)i HQ

phai ban sire lao di)ng cho olu\ tu b~n va bi chu tu ban b6c IQt giti tri thtng du DOi di~o va i nha tu ban, cong nhlln Ill nhlrng ngu&i lao d(mg 1\I do, vm ngh1a h\ t\l do ban site tao dQng cUll mlnh de ki~m sOng Chlnh diau nay kl1i€n cho giai cap c0ng nhan tro

thAnh giai cAp dbi khang v-Oi giai cAp tu san

Nhiing cOng nhl1n Ay, bu(lc phai tg blto mlnh d€ ki!m lin tung brta m<)t, la mQt hang b6a, hi'c la mQt m6n lu\ng dem ban nhu bllt cU m6n hang ~o kh6c, vi th~ ho phai

chiu b!t mqi sv may nii cua c~h tranh, moi sv len xuOng cua thi truang ~

Nhu v&y, dbi di~ v6i quan ~ san xudt tu ban chu nghia, dtc trung oo ban cua giai cSp c0ng nhan trong ch€ d9 tu ban chll ngbi'a theo C.Mic, Ph.Angghen, IA giai dp v6 sin, '\giai cap cOng nhAn lam tbu~ hien d(li, vi mAt cac tu He\I si\n x~t cua ban than, n!n b\IQ<: phai ban sue lao tt:oog cua mlnh d! sbng"s

Mau thuful co ban clla phuang thi'.rc slin xuit tu ban chU nghia la mau thufut giita

I \l'C luvng sen xu§t XI! h<)i h6a ngay cang rQng 16'11 v&i quan he san xudt tu ban chu nghl'a ·di,ra tr& ch~ dQ tu hil'U u.r ban cbti oghTa vA tu U~u sin xu!t Mau thuAn oo blio nay th~ hi~n ve m~ xii h<)i la mau thufui vA lqi ich giila giai d p c0ng nhAn va gfai cAp Ill' san Lao d{m& sbng cua c6ng tiban la n ufln g&; cua gia tri tl1~11g du VB S\I' giau c6

1 C Mac va Ph Angghen, Tolin l(ip, Nxb C hlnh tti qu ck gia, Ma N 9i, 1995, tfp 23, tr.605

1 C M6c ,,a Pb Angghen, Sdd, Nxb Chfnh tri qu6c gia, Ha NOi, 1995, ~P 4, tr.610

> C Mac vi PhAngghen, S dd, Nxb Chfnh tri qu6c g i a , Ha N(ii , 1993, tjp 12 , tr 1

• C Mac v/i Ph Anggb.en, S eid , Nxb Chluh t fj q11bc giA, Ha N¢ i , 1995, 1'$p 4, Lr 605

s ( Mac vi l'h Auggben, Sdd, Nx.b C hfn h tr! qu& gia, Ha Nl}i, 199 5, ~p 4, tr 596

-cua gi11i cQp tu siin cling chu y€u nhcr vao vi¢c b6c l~l dugc ngay cang nhiSu hon gia tri th~ng du

Mllu tbudn d6 cho th~y Linh chftt d6i kh ang khong th8 di!u hoa giua giai dp

cOng nhan (giai cAp VO san) v(Ji giai cBp tu san lrong phuong th(rc san xuit hr b{m.chu nghia va trong ch~ d¢ tu ban chu nghTa

b) Gioi cap CO /f g nhan trenphwngdi~n chinh tri - xa h(ii

Trong ch€ d9 nr bin cbu nghia, S\T tb6ng tri clia giai cip tu sen, d~c bi~t clia bQ ph~ll lu San ~i cOng ngbi~p le difu k~n ban dAu ChO S\I' pbat trian giai dp cOng nh!n

"N6i chung, S\I' ph;lt tri~ clia giai cap vO sAll cOng nghl~p dlfQC quy <linh blri S\I' phat

triAn cua giai c§p tu san oong oghi~p Chi c6 duai S\T tll6ng tri clia giai dp nay th! S\J'

t6n ~i ctia giai dp vo san pang ngbiep mm c6 duqc m(lt quy mO toan qu&, khien n6 c6 th~ O , ing CUQc each ID\lll& CUa n6 !en thimb ~t cuO<; each mimg loan qll6c "1

Nghi~n c(ru giai cap llOOg nhfili (giai dp VO Mn) t\'r phuang di~n khth t e -xa h9i

va chinh 1ti -xa h¢i troug ch.u ngliia t11 ban, Mac vii Angghen dll khong nh'Qrig dll'll l{li

quan ni~ khoa hQC ve.giai clp cOng nii!n ma c:On litm l!Mg to nbftng ~c dl!m quan tt9ng ciia no vm llr each IA m9l giai c!p each ~g c6 sf! m9nh licb ~u tha gi&I C6 th~

!di al qua~ nb\h:lg d~c,i dl~~ cliii yau cua giaH~~P ollng nh§u b.ao gam:

+ D~c di~m n6i b.~t c"U.a gjai cAp cong nhlln IA lao d(lng bang pbuang thuc cong nghiep vai d~ tnrilg cOog ~\l l~o dO~g lii may rn6c, f\lO ra nang suAt l.ao d9ng cao, qua trln!) 1ao d9ng mang tinb ehSt x! hOi h6a

+ Gia! ' cdp cong nhin Jt\ s~ ph!m cua biln than n€n ·d_,.i co1lg 11gl1W p la ohli th6 ciia qu4 trinh sAn xuAt V4.t chl\thlen dl\i Do d6, giai dp cOng nhAn fa ii{li bi~u c.ho l\?c hrt;rog Sin xuit tien tiao, clto phU'Ollg th<rc san xuAt tien ti€n, quy~t dinh s11 t an ~i va pha t tri~n clia~ h9i hi~ d$i

+ N~n san xuAt d\li ~ng nghiep va phuang th(rc slin xwb tieo ti~ dll 1 ; en !uy~n

cho giei c!p cang oh.an nJiilng phftm chit d~c bi¢t v~ tinh t b chiic, ky l~t lao d¢ng,

cinh th~n hqp tac vt\ t!m lj lao d9ng cOng nghi~p D6 la m9t giai cAp each m{!Og vcl c6 tinh thdn each m\lng tri~t de

NhCtng d~c diem Ay chinh ta nhllng phfun chAt cAn thiat de gial c§p c&ng nhl!n c6

vai tr6 ll!nh ~o each m~og Tir phfio t!ch tren c6 thS hi~u v! giai dp cong nbfin thco lchai ni~m sau:

Giai c4p cong nM n La m!Jt t~p doim xii h(ii 6n <1inh, hinh thanh va phat tri€n

cu ng voi qua trlnh ph6i tridn cua 11€11 ding nghiep hi~n el r;ii; Lo g iai cap dr;ri di~n cho

lvc lwng san xudt ti~n tibi; LO ltrc /ir911g chu ;Ju ctia ti€n trinh lich sir qua d9 tir clni

nghTa fir ban Jen chu ngh1a xii h9i ; 0 c6c mr6c flt ban chu n ghTa, giai cap cong nluin

1

C M Ac vii f.A n gghe n To tin t~P Nxb C hlnh tri Qubc gi u Hli N(li 199 3, ~? 7 tr.29

29

la nhfi:ng ngm'1i khO.ng co ho(l c v& ca ban ld1 (m g co tu · lieu san nJdt phcii lilm thue cho

giai c6p tu stin va bi giai clip Ill stin boc /(ii gi6 iri th(ing du; 0 c6c nu&c xii h(ii c/zu

nghia, giai c&p cang nhan cimg nhan dcin lao dl)ng lam cnu nhtmg tu lieu stin x11dt chu yiu wl cwig nhau h<1p tac loo d(ing vi {(Ji (ch c/mng cua roan xfi h(ii trong do co /f;i ich

chlnh dang cua minh

1.2 N~I d un g va (fie llii m SU mfn h lfch SU c u n gitri ch p c6 n g n l 1 1i n

1.2.1 N(ii dung SU menh lich SU cua giai cfip c6ng nh{Jn

Noi dung su m~nh lich sir cua giai dp c.Ong nhdn chinh la nhung nhi~m vv ma giai cAp c6ng nhiin cAn phai 1h1,1c hi~n v6i Ltr each la giai dp lien phong, la l11c hrqng

di dAu trong cu()c each mi;mg xllc l ~p hinh thai kinh t~ • x4 hl)i c9ng sAn chu nghia

a) N(ii dung lcinh ti

L.a nhan t<'i hang dAu cua l11c lrn;mg san xuit x3 hoi h6a cao, giai dp cong nh§n

ciing la d(li hi~u cho quan he san xuit m6i, tien tian nhAt d\ra tren cha ~ cong hfru v~ tlT Ii~ sAn xuit, d\li bi€u cho phucmg thirc san xutlt ti!n bQ nhAt thuQc: ve XU the phat

triEn cua lich su xii h{li

Vai tro chu the cim giai c~p cong nhdn, tnr&c h€t la chu the ctia qua trlnh slin xult v~t chit c1A san xult ra cWI cai v't chit ngay cling nhi!u <tap i'mg nhu ciu ngay cang tfillg ctia con ngucri va xa hoi Bing each d6, giai cAp c6ng nhan ~ ti~o dA v't chAt ·

ky thllJt cbo s\f ra diri cU8 :xi! h(ii mm

M~t khac, tlnb cbilt xi! h{li h6a cau cua lye l11qng sin x.uAt doi h6i m¢t qua.n he

san xuAt mm, phu hqp vai ch~ d{) c6ng hllu cac tu li~u san xuit chu y~a ctia xii h{)i la

n~n tang, tieu bi~u cho lqi !ch cua toan xa h9i Giai cAp c6ng nb.4n d~i biSu cho 1¢ ich

chung cua xi bQL

Chi c6 giai clp oong nhin la giai dp duy nhat kh6og c6 Jqi ich rieng v6i nghia la

tu hllu N6 pbAn dAu cho 1¢ lch chung c!la loan xi! hOi N6 chi tim fhiy !qi !ch chiin

chinh cua mlnh kill th1re hi ~n duqc lqi ich cbung clia ca xii hQ1

O cac ou6c xil hQi chu nghia, giai cAp cong nh§n thong qua qua trlnh c<lng nghi~p

h6a vi\ thi,rc hi~n "mQt ki!u ta cbirc Xii bQi mai V~ lao dQng" d! !Ang nling suftt Jao

dQng ir.a hQi va thi,rc hi~ cac oguyen tic so htru, quan ly vii phan phl>i phll h9p vcri nhu cau pluittrien san xuAt, th\fC hi~n tikn ~vii Cong b~ng ir.il h{\i

Tree thvc tA, bAu hSt cac mrO:c xii h{)i cbu nghia lv.i ra dO-i tir phmmg thirc phllt tri~n nit ngin, b6 qua cha d~ tu ban chu ngrua Do d6, dS thll'C hi~ su m~nh lich su

c!l·a mioh v A n9i dung kinh t8 , giai clp c&ig 11hAn phili d6ng vai I to nong cbt trong qua

trlnh giAi ph6ng Ive hrgng san xuit (v6n b~ kim him, Ille h~u ch~n phat trien trong qua kh(r), thuc diy li,rc Jm,Yng San XU~! phat tri~n d~ ll\O CCJ SCr cho quan h~ san xuftl m6i, xA h9i chu nghia ra ctiri

30

Cong nghi~p boa la mot tAt yAu co tinh quy lu~t d€ xay dvng oo sa v~t chAt - k)'

thu~t ctia chu nghia x! hQi Th\IC hi~ s\r m~nh ljch Sti ctia mlnb,, giai cSp coog nhfin

phai la l\fC luqng d.i d·§U thµc hi~n cong nglri¢p boa, cling nh~r hi~n nay, tmng b6i can/l

dOi m&i va b¢i nh~p qu<lc ta, yl!u cAu m&i d't ra d~i hoi phA i gAn Han cOng nghi~p h6a

v6'i hi~n d~i h6a, dAy ~h cOng nghi~p h6a gAn v6i phat tri~ kinh tA ni thuc, bao v~

tAi nguyen, mOi trubng

b) N6i dung chinh tri -xa hv i

Giai cAp c&ig nhlln ciing v<ri nhan din lao d¢ng du6i sv lllnh d~o clia Dang C(lng sim, lien hinh each ro(lng chinh tri de 1$1 d6 quyen tb6ng tri .cua giai cap tu san, x6a b6

chS dO b6c 101, ap bite c6a chu nghia ti r ban, giilnh quy~n f\rc va tay giai c§p cOng nhdn

va nlmQ d!n lao d¢,ig Thi~l Jfp nha nuac ki!u m6'i, roairg bin chit giai ~p c0Qg ohi.n,

xay d\mg nSn dlin cho · xA h¢i cb.u nghia, thvc hi~n quyeu Ive cua nh4n <Ian, quyen dan

chu va lam ch~ xii hqi cUa tuy¢t ~i da s~ nhan dlin lao tt~g , ·

Giai cAp oong n.hin va nhdn t!iii lao d¢ng sir iil,mg nha nuac clia minh (lo mlnb lam chu nhu m¢t c0ng C\I c6 hi~ lµe if! .cai ~o xii h(li cil va 16 ch<rc l'~Y d\l'(lg xi hOi

mm, pbAt trt!n kinh tS va v!n h 6a, 'Xiy cqmg n ~n chfhh ttj ~n chu -pb~ quy!n, quao

ly kinh tS -·x! h9i va ta ch\)'c \'tqi s6ng x~ hl}i ph1,10 vv quybt v~ 1¢ fch c:Ua·hhlin dlln lao dQng, tbvc hl.~n <!An eii\1, cang bing, b'lnh ding -va ti~n Q.O x~ bOl.-·~ lj twmg: va inyc tjeu clia cbo ngliia ~ bOi

c) N~i dung villi Ma, tu t11&ng

Thvc hi~.n· sU' m~nh lic.h s:ir eua ·m?nh giai cAp ~ng ,nhan ·tio.ng ti!n trlnh each

l)it\IQg·~i ·~o xii Jt-Oi cu vA xay dtm~ xi hQi m6i ~o D'nh ¥l)'C y!'11 'htia, tu ttr!)trg: c~n pi'!Ai

~ trungx$y d1fU8 l\~$la•·ltj ~Oi; lao®.ng; ·c0ng bAng; dStt chu; blnh·d~ng Vt.tl,r do

H~ gia trj m6i nay IA sir phu tljnh cac gli l.rj w san mang bin chit tu slit w ph1,1c

V\l cho giai dp tu san; nhOng t8n du ci\c gia tri d! !Oi tOOi, !(le 11$u ciia cac xli h9i qua

ldu'I, He giA tri m6i );h! m¢n bAn chit tro vi~t c:Ua chS d(l m6'i xa hOi ch'U tighia sl tling

Giai dp oong nhin th\fC hi~n cu~ each lll{IOg vb vrui boa , tu tuang bao gbm cai

~o cai cii l3i thcrj, l!lc ~u, xliy d\l'Ilg c8i m6i, ti~n b9 trong linh V\fC y tlllic.: tu tlt~g, trong tiim ly , IOi sling va trong dcri s6ng tinh thSn xi! h(>i Xliy dvng vs cling ~ y tblic h~ ti~n ti~n cua giai c!p c6ng nhlln, d6 la chli ngbia Mac - L~nin, d!u tranh dA khic

1 phvc y thuc he ltr san vii cac tan du con s6t I r;ii cua cac h~ tu trrang cli Ph!lt trien V!\n

boa, xay d\l'Ilg con nguoi moi xil hqi chu nghia, dr;io d(rc va IAi sOng mm xii h¢i chu nghia la m~t trong nhQng n{>i dung clin ban ma each ~ng x! h¢i chti nghia tren linh

we vlin h6a Lu ti.rang d~t ra dOi v6'i s(r m~ l ch sti' cua giai cAp cOng nhao hi~ d(li

~

3 1

1 2 2 t>~c liiim sir m~nh J;ch s1i· ctia giai cdp c6ng nhan

a) Su mfnh ljch sii' aia giai cap l'6ng nhdn xiuit ph!u tu nhiing 1i€n i1€ kinh ti -xii hpi clia son xu&t mang tfnh xll h~i hoa vui hai bi~ hien r u5i bQt la:

ThU- nhdt, xiI hl)i h6a san xu§t lam xuat hi¢n nhllng tien d8 vOt cb~t, th\1c dAy S\I'

phat tri~n c\ia xii h{>i, tbuc dly sµ v~ d{>ng clia mliu thuln oo bin trong long phuong

thil'c san ~t tu ban chu nghia Sv xung dl)t giua tinh chit xa h9i h6a clia l\CC lu(lllg

san xu at v(Ji Hoh ch.fit chi@m hfru tu nl.1iln tu ban ·cbu ngh1a v~ t.u li¢u san xuSt la HQi dung kinh t~ - v~t chAt cua mftu thuful ca ban d6 trong chu nghia tu bin

Thil' hai, qua trinh san xuSt mang tinh xa hoi b6a dli san sinh ra giai dp cOng

nhan va ren luyQn n6 thanh Chll the thgc hi¢n SU m¢nh ljch Slr Do mRu tl\uiin v~ lqi ich

ca ban khOng the l!Jeu boa gii:Ta giai dp VO san va giai dp tu sltn, ntn m.Au thuln nay

ere thAnh d{ing l11c chinh cho cu{ic dftu tranh giai c:ip trong xll hoi hi~n ~i

Giai quy~t mau tbu!o C(J ban vs kinh te va chinh tri trong long phuang lhtrc san xuAt tu ban cho nghia chlnh hi su menh lich sl'r coa giai cAp e011g nhAn 06 la tlnh quy

djnh khach quan, yeu cAu kbach quan c\ia S \l v~ dQng, phat tri!n cua ljch sli tir chu nghia tu bin J an chu nghia xii h{ii va chu nghia cQng sin

C6 S\t Ut6ng nli~t j tac d{\ng bi~ chl'rng giila tlnh quy djnh khach quan ve s(r

m~h ljcb sU: vai o3 l\fc chu quan clia cho th! thµc hien sir m~nh ljch sti d6 Gia i cip cOng nhftn C! trlnh di) tnrong thAJ!h trong cu()c d~u tranh giai cip cbfing chu nghia ru ban, tir dau tranh kinh t~ (t\t phAt) den di\u tranh tll' tuong ly lu@n (t\l' giac, c6 y th\rc h~ ti!n ti!n chU d~o) tien dert trlnh d9 cao nhAt la dAu lranh chlnh tri , c6 d9i ti e n phong ll!nh dJo la Ding CQng sin thl vOi 111 each ehu th ~, 06 th\lc hi~ s\'r m~ lich sl'r cua mlnh mot each l:\l giae, c6 tA ch\rc, c6 S \t li!n kit voi quAn chung la o dQng trong dan tQ<; vii qu&: t e, vm chu nghia qu6c tS chAn chlnh cua giai c~p cling nhAn ( cbu nghTa

qu&: te v3 san)

b) Thvc h ifn JU mfnh Itch s u ciia giai clip c6ng nhdn Iii s11 nghifp each fn(l!l-g

ciia ban th{in gi t1i c dp cong nh4n cimg 116i dong iJ tio qudn chiJng va man.g ll)i /(fi ich

cho da s6 Day LA mo t C UQc cacb ~g ciia d\U da s6 muu Jqi lcb cha tuy~l d~i da s.6,

nha vie<: buang tai xay d\mg mQt xa h{li mm d\18 tren chA dQ cang h.ii'u nhrrog nr li~u san xufit cho ySu CUa xa hQi Sv th&ng nh& CCI ban vs !qi ich CUa giai cap oong nhan

voi tqi lch cua nhlln dan lao ct{lng t\l.o ra di!u ki~n de d'c ct.i6m quan trong nay v8 s ir

m~ ljch st'r giai cAp c-Ong nhin duqc th\lC bi~n

Lµc lugng san xuAt xn hQi h6a cao, 6 trlnh d9 phat tri!n bi~n d11i va chA d9 cOng hUu sl! t110 ra co st:J kinh ti <Sa ch!m dirt vTnh v ik ch~ d9 nguai b6c !Qt Qgll'Oi

Giai cip c:Ong nhan chi c6 th~ tV giai ph6ng mlnh th6ng qua vie<; dbng thOi g i ai

ph6ng cAc giai cfip bi ap buc b6c !Qt khac, gilii ph6ng xii h()i, giAi ph6ng con ngU'Oi

31

Giai dp cong nhiin thong qua d{li ti~ phong clia n6 la Dang CQng san se th\rc

hi~n SU menh (jch Sli b~ng m{lt C UQc each m(lng tri¢t (le khong chf x6a b6 S\l th6ng ti:j

ap b<rc cua chu nghTa tu ban ma con xfty dirng thtinh ccing che il{l xii h{li m6i - xii h{li cnu nghia va cqng san chu nghia, ti~n lm m{lt Jtll h(li khong c0n giai dp Th\)'C hie,n CUQC each m~ xii h{li clill nghia VA c{lng San chu ngbia d€ xay <f\.n1g lhanh c&ng cbu

nghia xi! hqi vA chil nghia c¢ng san, d! xac l~p hinh th4i kinh t~ - xii h{li c{lng san chit 11gl;lia (ma gial <101111 d!u Ii\ chu nghia xa h{li) - d6 la con duang, phmmg th(rc ttA thµc hicn SU m~h ljch Slr th~ gi6'i cua giai cAp cong nhlin B6 ta m{lt uan tr)nh lich Slt laµ dai gin Hen voi vai tro, trQng tracb liinh ~o clill Dang CQng san - ct{li tien phong cua

giai dp 00ng nh§n va nhah dlin lao dQllg Xiy d\mg thAnh cCing chu ngllia xii hqi vt\

chu nghia cqng sAn; den hie d6 gial tip c-Ong nhlin mm boan thanh dlIQ'C sir m~h Jjch

su- the gi6i cua minh

c) Su m~nh' fj'ch sii' - ctia glai · cdp cong nhan khong phcii la thay thi ch~ ilv s& hrru

t1r rzhfin nay b&ng m pt c-hi t/9 sq h/;u tu nl111n kluic ma la x6a bo tr;.e1 di chi ti$ lil"hf1'u

vi tu /jj11 stm xudt B6i tuqng xoa bo a -dAy la sa hiiu tu: nhh! tls ban cbil nghia la nguao g& sinh ra nhttng ap buc, b6c-J9t, b!t tang tcong X! h¢j hi~n dtti

sv x6a b6 nay hoAn Joan bi quy djnh m9t cAoh khiich quan ~ trinh d{l phat tri&i

cua !\re tuqng s~n xuAt

d) n~c gioi c&p rong nflfin giiinh uiy quyin ll;IC rhJ11g trl xli h~t Ill tibi u~ 111 cat

({I() loan di~, sau sac ya Ir/It al xii h9i ci1 va xoy tfimg thaith cong xii /79i mlti viii mtu: tiiu ca.o nhdt La guii ph/mg con ngllUi

N6u cac cuOc c~eh mt1ng truac ~~ diSn htnh Iii ~ch ltt(lng tll san CQi vi~c gJAnh

duqc,d)lln,h QllY~P II\ m'1c t(!U duy nhit ~ th\l'c h t~ q11y~.11,tu hJiu thl cuOc t;ach m~g

cua giai cap cO'ng nhan nhlm ¢a ho tln9 ~g b6c l9t, 3P buc va no djCh con ngu~ x6a b6 S\I' th0ng trl ctia giai cap tu sBn ~ 'th\fC hi~n quyi;n lam chti CUB giai cfip cOOlJ nhan va nbin·din lao d9ng trong ch~ dQ xii h¢i m6i - x! ~i chti nghia va c{mg san chu

nghi11 £)6 Ja CUQC cj~ch m\lflg triet di nhAt th\l' C ruen I~ ti,tong va m1,1c tieu cUa chu n.ghta c{lng sau ''s v phat tri&i l'\1 do clia rnoi ngutn la di.ea kl~n cho 81,1' phAt .trl8n t1,i-do

CUa tit ca mQi ngu6'i nbu C.Mac va F Anggh.en dli nMn l~n'b troog "Tuyen ngOn clia

Dang CQngsan", n!m 1848

1.3 Nhttng 41Eu kifo quy djnh sli-m~nh ljch s u cua giai cip c6ng nhin

J.3.1 f)/'u kifri.khach quan quy ajnh sir Tllfnh Jich .ftf cita giai cJp c6ng nhan

KhAng djnb tinh tAt yAu khach quan SU menh ljcb sir cua giai dp c3ng nh!in,

C.Mac va Ph.Angghen da neu ro : " Cung vai si,r phat tri~n ctia d\ti c-Ong nghi~ chinh cai nen tang tren d6 giai c!p tu san dll san xu.it va chiem huu san pMm cua n6, d3 bi pha s$p dtr&i chlln giai cap lll sAn Tnroc hat giai clp tu sen san sinh ra ngum

dao huy~t chon chlnh no S1,1 svp db clia giai cfip tu san va Lh~ng lqi ci'sa giai c~p VO san

d~u la tit y~u nh11 nhau"1•

F>ieu kien khach quan quy djnh sir snenh ljch sll cua giai cip <:Ong ohan bao g6m:

ThU: nluit, do dja vi kinh d cua giai c&p c6ng nhan quy d/n.h

Giai cip c0ng nh!n la con d~ la san phim CUa nan d~ cling nghiep trong phm.mg thfrc sAn xu!t tu ban chu nghia, la chu the cua qua trlnh ~an xufit v~t ch§t hien <l11i Vi the, giai cap c0ng nhlin d11i di~n cl10 phlnmg thitc san xu~t lien tilln vii tvc lm;mg si'm xuAtbi~n~

N!n s8n xudt hi~n d\li v6'i xu th~ xA hOi h6a cao da t;,10 ra •·tien d~ thvc ti~n tuy~t

d.6i cAn thiet" (C.Mac) cho sv nghi~p xay dvngxa hOi m&i

E>iSu ki~ khacb quan nay la nhiin t6 kioh ~ quy dinh giai ctlp c0ng nhin la l\fc

luQOg pha va quan he sAn xufit Ill ban chu nghia, giAnh chlnh quyen v@ tay mlnh,

chuy&n tit giai clp "t\t n6" thanh giai clip "vl n6" Giai dp cong ;1han tr<Y tbrulh d(li bi~u cho S\{ ti6n h6a f.it y~U cua Itch ru , 18 h,rc lm;mg duy nh§t c6 du di~U ki~tl de t6 ch\rc vi l3nh d\I O xi hQi, xay d\l'll& va phat tri~n Ive hrQ'llg san xuAt va quan he sAn XU~t

xa: hOi ch.u nghia, t;,10 n&i tang vll'ng chAc de xay dt,mg chu nghla xii hOi v&i tu each la

m9t ch! dQ x:a hQi kiAu m&i, k.hong oon che rt9 ngm'ri ap birc, boc 1¢t ngucri

7mr ha~ do ilja vi chinh tr / - XO ~i etia giai cap co ng nhdn q"ll)' ajnh

La con de cua n,en san xuat d~i cong nghi~p giai dp-cong nhiln c6 dl?Q'C nhOng

phAm citAt ctia mOt giai c!p Lien ti&i, giai cAp each m{lng: tinh ~ chuc va ky lu~t, tv giac Vt\ doan k~ ITOng CUQc d!u tranh t\f giai phoog mlnh va giai ph6ng Xii h{li

Nbn-ng phtm chAt Ay cua g1a.i cAp cling nhan duqc hlnh thanh t11 chinh nhOng di~u

kien k.hiU;h quan, d\rqc quy dinh tt'r dja vj kinh 1-e :va dia vi chlnh tri - xa: b(li cua rt6 trong

n& sAn xuftt hi~ ~i vt\ trong xii h{li hi~ d{li mil giai cAp tu sAn va chu nghia tu ban dli u.to ra m{lt each khach quan, ogoai y mu6n ci1o no

St'.r m¢nh lich SU cua giai cilp c0ng nhdn so d1 dllQ'C th\l"C hie,n h<'ri giai cAp cong nhin, vl no la mOt giai dp each ~g, d;,ii bi:~ cbo l\lc hr-Q'llg san xuAt hien ~i cbo phllt1Dg thfrc san xuAt tien ti&l lhay the phuang thuc san xuit tl1 ban chu nghia, xac lip

phuong thuc san xuAt cOng san chu nghia, hlnh thai kinh t~ - xii hOi ~n.& san chii

nghia Gisi cAp cling nMn 1fl giai dp ~i bieu cho tuong lai, cho xu the di 16.n clia ti~n trinh phtit trien lich sir Day la dJc tinh quan trQng, quyh dinh ban chit each m~g cua

giai c!p cOng nhiin Hom toan khong phai vi ngheo k.h6 ma giai cAp coog nhlln IA m{)t

gini cAp each mtmg Titih ttlng ngheo kha cua giai clip cCing nhAn daoi chu nghJa tu

ban la ~u qua cua S\I b6c IQl, :ip birc ma giai c!p tu S an va cbu ng~ia Ill ban ~o ra d6i

I C Ma c v a Ph Angghcn , :><Id , H a N(\1 19 9 S, l~p 4 11·.6 13

34

f'

I

v6'i dlng nhan D.6 lit lc\lng !b{li ma each m~ng s~ x6a b6 d~ giiii ph6ng giai cAp oong nJ1a11

va giai p b6ug xii h{>i

1 3 2 Diiu ki~n chit quan iii giai cdp cong nhdn thirc hi~nsz'r menh lich sir

Cb\1 nghia Mac -Lenin chi ra nhllng diSu ki~n thuQc v~ nhan t6 chr1 quan rt€ giai c!p oong nhSn hoAn thanh su m~nh lich sir ci1a minh E>6 la:

a) Sv phat triin ciia ban than giai cAJ> cong nhdn ca vJ ,s6 ill'(lng vA chdt /uvng

ThOng qua S \J phat trian nay co thS thfty S \f !<Jn m~nh cua giai cA,p cong nhAn cung v6i

~~~~cila~.~~~~~~nh-cila-~~ cua ky thu~I vs oong ngh~

S11 ,phat trian v~ sf> h.rqng phai gfin liSn y{Jj S\1 phat tri~n ve chAt luqng giai dp

cOng 11ban hien ~ dam bao ch-0 giai c!p <iang nbAn th1,Tc Men duQ'c sa m~nh ljch sli cua mlnh ChAt luQ'ng giai cfip oong nhfin phai thA hi~n a trlnb d{) truimg thanh ve y

th(rc chlnh lri cua ml.it gial clp caoh m11ng, tire 18 IV gi:fo nh~n th<rc dUQ'C vai tro va tr~mg trach o~a gfal cllp mlnh dbi V.(ri Jjch sU do d6 giai cAp cong nhSn ph!ii cltrqc glac

ngO ve I~ JI$\ klioa b,QC va each m~ng cua chu ngb1o M'c -Leniri

La giai cAp d~ dien ti!u bi!u cho phu~g thuc san xuftt W!!l ti€n, chAt lu.Q'ng giai

cAp Cong Iih§n con ph'ai th~ hien i':J nilog l\l'C va trlnh d9 lam chu kboo hQC 'k9 tbu~I: ya

c6ng ngh4 hi en d\li, nhit IA trong dieu k.I~ hi~ nay CuQ<: each lll{l.llg oong nghi~p lftn thO' 4 (4.0) dang tac dgng siu ~c vao san xufit, vAo quart ly vA d~ii s6og xA h~i noi chong, dang dOi h6i sg b i ' ~ d6i sau ~c Uni! chftt, phuat)g lhirc t ap dQng ciia ·c6rtg

nh!ll, Jae d~ng bing trl 6c, b!ngnang· 1.vc ttl tu~ bAtlg sqc sang·~o s ngay cang tliilg

Jen, lao <IQng giAn dan, ca b~ tmng ~yen tbOng se giMil dM Mi S\t h6 trq cUa may

m6c, cuacong r;i~hfhl~ d\li, tr:ong<16 c6·vai tro cila cOng ngh~ thong tin Trinh d !>hQC

v An, tay ng/1e , b~c thq-c.ua c011g !lhl!ri, va:n hoa s-Ap J!;uft t, van h6a Lao· d~ng dAp tmg yeu cAu c u a kirih t! tri tb(rc IA nhttng thuoc do quan trQng v& S\T phat tri!.n chat IUQ'llg cOa

giai cftp rong nhan hi~ <f\li

Chi voi S \f phlit triAn nhu v6y ve sb hrqng vii ch~t ltte;rng, 4c biet vt chit luqng thi giai clip cong nban moi c6 the thgc hiCn duqc SU menh lj~h SU cua giei

dpminh

b) D ang C(jng san Iii nhtin t6 chu quan quan 1r911g nhdr di giai cdp cong nhan

th(l'C hi~n thdng /p-i su m~nh l/ch sit cua minh

Dang C~ng san - d9i tien phong cua giai dp c.Ong nhan ra dm vii clam oh~ vai

tro ll!nh d~o cu¢c each m11ng la dau hi(lu vs S\f trmmg thanh vuqt b~c cua giai cAp celng nhan vai tu each Jil giai dp each mf)11g

35

Quy lu~t chung phb bi~n cho S \f I'll doi cua Dang C(ing san la S\I' kat hqp gill'a chu

nghia xii h0i khoa hoc, t<rc chi1 nghia Mac -L&tin vm phong trao cong nhan 1•

Giai cAp cong nhSn la oo sa xa h{>i va ngubn bl> sung h,rc hrQng quan trQng nhtt

cua Dang, lam cho Dang maog ban chAt gia1 cAp <:ang nhlin tr6 thanh dqi tien phong,

b{l tham muu chi an d:iu clia giai cAp Dang C~111g san d11i bi~u trung thAnh cho !qi lch

clia giai clip cong nhlln, cua dan tQc va xii hi)i Sire m11nh ctia E>ang khong chi thE hi~n

a ban chAt giai <ip cong nhii11 ma oon <:! m6i lien he m~t thi~t gi!ta E>ang vm nhAn din,

vm quAn chling lao d~ng dong dao trong xii b{)i, th\rC hi~ CUQc each m~g do Dang

lilnh d\lo de giai ph6ng giai dp va gh\i phong xa h{>i

c) Ngoai hai dieu ki4n thm)c v8 nhan t6 clui quan neu tren chu nghia Mae - Lenin

con chi rO, d~ cuQc each m~ng thi.rc hi~n sir m~nb ljch su cila giai c!p cOng nhin di toi thing lqi, phai c6 S\f lifo minh giai clp gilla giai &p ceng nhAn v6i giai dp nong dan

va cac tiing lup tao d{>ng khac do giai clip c(mg nh6n thong qua d{li ciSn phong cua n6

la £Jang Cqng san lanh d\IO

Day cOng la m{>t dieu Id~ quan ll 'Q ng k:bl'111g thA thi!u d~ thv c hi~ slr m~nh Jjch

st'r clia giai clip cong nban

2 Giai cAp cong nhin va vi~c thlfC hi9n sir m~nh ljch sir coa giai c~p ding nhAn

hi fJI nay

Giai cAp cong nhfln hi~n nay la nhllng t~p doan ngum san xuAt va djch V\I bing

phUO'Og th(rc cOng ngh i~p 1\10 nen C(J S6' V~t Cbdt cho S \I' t6n ~i Vft phat trien CU8 th~

So vai giai cip cong nhan truyfn thOng o the ky XIX thi giai c§p rong nhl1n hi~ nay vir.a c6 uhtmg diem tuong ddng vi'l:a c6 nhllng diAm khac bi~t, c6 nhllng bieo d6i moi trnng di!u ki~ lich sa ml'1i cin phai lam ri'l nht:tng di!m tuong d{ing va k:hac biet di) theo quan diAm ljch su -C\l the eua ohli nghia Mac -Lenin d'6 m()t mJt khing dinh

nhilng gia tr! ctia chu nghia Mac - LSnin, m~t khac, dn c6 nbllng bO sung, phAt tri!n nh~n th(1c m&i v~ vi~c thi.rc hi~ st! m~nh licb sir ct'la giai cip cong nhao hi~o nay

1mr nhdl va diem tuang dbng

G1ai cftp cong nhlin hien nay vlu dang la hfc luqng san xuit bang d!u CUB d bQi

hi~n d(li HQ la tho the cua qua trinh sAn xu!t cong nghi~ hi~ dlli mang tinh xll h{ii

hoa ngay ca11g cao 0 cac nli'crc phat tri!n, c6 m~I ty 14 tb~n gilla S\f phat tri~n ctia

1

E>ang C~g san la sau pMm c tia sv k~ hqp giih chi> ogh T a xli b~ i khoa hQc vt'ri ph ong trio c&g nha11 0 Vi9t Nam , quy lu6t ph 6 b i ~n nay dlr !;1C bilu hi?n trong tlnh ~c lhu, x uit ph!t tir boan c llnh va

<ti~ kien ljch s ir - c~ th B c ul\ ViCt Nam f> 6 l it : Oang Ci,ing sAn Vi~ Nam ra dai hi kSt qua ci 1a S \f k 1

hqp gill'a chi1 nghla Mk - Lc11i11 v&i p ong l l'llc:> c6 n !f, nhan v ~ 1> ho11g trao ycu nu'6<: c oa c:td11 t Qc E>4y Iii

phAI k i~ n 1 ·~ 1 qua11 tr~111g c\ \o H B C hi Minh ~

= = :.-I"

'

giai cAp rong nhan v6i sv phat tritn kinh t~ L,\fc lvqng tao d(ing bing phuang thirc

cong nghi~p chi!in ty I~ cao <'nn(rc tuy~t Mi a nhllng nu6c c6 trlnh d(i · phat trien cao

ve kinh te, d6 la nhctng nuO-c C<'lng nghl~p phal tri~n (rihu cac mr6c thUQC nh6m G7) Cung vi th€ , da s6 cac nml'c dang phal tri~n hi~n nay dfu th\IC hi~o chi!o luqc rong nghiep h6a nh~m itAy m\lllh t& d~, chSt luqng vii quy m6 phat 1rien Cong oghiw h6a van la oo sa khach quan d~ gia.i cftp cOng nhdtJ hi en d~i phat trien pi~h m~ ca ve sfJ hrqng vii chit luqng

CUng giOng nhu lh! kY XlX, a cac nuac tu ban chu nghia hien nay, c0ng nh&tl

vAn bi giai ckp tu san vii chu nghia tu ban b6c tot gia tci tl$lg du Quan h~ san xuAt w

ban chu hgbia v6'i chB d¢ sa ·bfl'u tu nhiin tu ban ch~ nghia san sin.I) ra tinh tJ\lng b6c I Qt

nay v!n tbn ·t~ 1111,l'c t~ d6 clio thSy, x.ung ~qt ve lqi ich ca ban gilta giai dp tu sin vii giai dp c6ng nhao (gitta tll' ban va lao d~ng) vin tAn ~i vin 16 nguyen nhan ca ban, sau xa cila diu trarih giai cAp tcoog xi! h¢i bi~ dtti ngay nay

Phong trao CQng san va oong 11.han {J .llhi~u nu6c vlin lu(ln Ip i\l'C luqng di dAu tron~ cac cu{)!: din tranh vi ho11 blnh, hqp tac va phat tri&i, vl dan sinh, dan chti, tian

bO xi! h~i vA cllu ngllra xJ h¢i

Tu nh!lng di~m tuan,g dang d6 c;(la c.Qng oMn hi4n d{li so vai cOng ohln the ky

XIX, c6 tha; khi11g djoh:Lf h4n vl sil · m~nh //ch sil c!fa giqt cdp cp11g n}i.iin tr(Jng chu nghYo Mac - Lenin vdn ma_ng gia lrj lchoa ~c VQ each qwng , vdn co y nghYo lhvc Ilia

IO /(Jn , chi dqo ~ ddU ' tranh each m(lng hJen nay CUa g/ai cdp COng nh/1h, phc!ig

iltrO'ng x{J hpl chi.i nghfa 11 '.0rig lfl(p1uJl tr.iht CUa thE :J:ifti ngqy nay

Jhfrhai Nbllng bi&t dAi va W e bi~ ci'.ia giai dp c&g ribAJ.1 hi~ ~

Gin li~n v6'i l!Ach m{I~ khoa bQC vir cOng ngh~ hi en d~ v6i st,t phit tri ~n kinh te

tri th(rc, cOng fihjn hi~n dtu CO XU 'huang tr.I t\I~ h&i Tri: th(re h6~ vp tri thfrc h6a Cong

nhan It\ hai m~t cfla ctmg m9t quit trinh, cua xu' hufulg ttl tufhoa l't6i v(li ci'mg nh6n va giai cftp c0ng nhao Treit tll\l'c re di! c6 them nhiAu khlli ni~ mm d~ cb.l c0ng nhau theo xu hu6ng nay D6 IA "cong nhan tri thuc", "c&lg nhAn tr! !hire", "c6ng nhin Ao Wng", tao d~g trlnh d~ cao Nen sAn xu!t va djch V\I wen di.ii doi b6i nguOi lao dOng ph!i c6 hieu bi~t sau r~rig fri thlrc va ky naug ngh6 nghi~

Bao ccilo phAt tri~n nhan l11c cua Ngiin hang Th! giai tir dftu thS kY XXJ (2002) dli

neu r(!: "Tri thuc la m~t d{mg l11c co bAn cho vie<: gia tang n!ng suAt lao d{lng va C{IIJh

tranh toan du N6 la yeu t 6 quyet djnh trong qua trinh phat minh, sang kien va ~o ra cila cili x.iI h(ii"

Ngay nay, oong nban duvc dao ~o chu!n rnvc va th110ng xuyen dugc dao ~o I~ dap ling S\l tbay dAi nhanh ch6ng cua cong ngh~ trong nfut san xuAt Hao phJ lao di,)ng hien dl)i chil yeu Iii hno phi ve trf (\)'c chtr khl\ng con thuAn t(ry I~ hao phi sue l1rc C(f

bip Cling v6:i 1tl1u ciu vt v~t ch~t , nhu du ,, ~ tinh thfin va v!ln h6a tinh thAn clia cong

nMln ngay cang Hing, phong phl'.1 da d1,mg hon vii doi b6i chAt llIQTlg hu:6ng th1,1 tinh thdn cao hon

V6i tri tht'.rc va kha n!l11g lam chli c6ng ngh~ , vai u!lng l\l'c·sang tpo trong 11811 sen

ph6ng C6ng ohftn h:i~ d\ji v6i trlnh dQ tri th<rc va lam cbli c6ng ngh~ cao, vai S\t phat tribl cua niing Ive tr! rue trong kinh W tri thl'.rc, tr6 thanb nguOn l\fc co ban, nguOn v6n xii hQi quan tr<,mg nbAt trong cac nguhn v6n ctia xii hQi hieii d~i

Tinh chit xii hQi h6a ctia lao dQng cl.\ng nghi~p mang nhif;u biau hi~n mai: san

xuiit cong nghi~p trong the glai tom cAu h6a dang mo r¢ng thanh "ch11fil gia tti toan

cilu" Qua trlnh san lCUAt m9t san phAm lien·ket nhiau c6ng d~n oua nruAu vting, mien,

quik gia, khu V\IC Khac vai truyan thOng, trong n!n san xuAt hi~ d~i d\r8 tren S \1 phat

rri€n cua cong nghi~p va c6ng ngh~ CllO, <13 xuAt hi~n nh!tng hlnh thuc lien ket mai,

nhi'ing mo htnh ve kieu lao d()ng m6i nhu ">mdt khau lao dQng !{Ii ch6'', "lam vi~ l\ii

nha", "nh6m chuyen gia quOc t!", "qu6c ta h6a cac ti~u chuan san xuit c0ng nghiep"

(nhu ISO 900J , 9002) Tinh chAt xli hQi h6a cua lao dQng hi~n d~i ogay cAng duQ'c mo

.-Qng va nilng cao Lvc lugng san xukt hi~ d~ dli VU'Qt ra kh6i phom vi quBc gia ·-dan t~ va m;mg tlnh chlt quik ti, tr<'r thanh l\l'c hrQ'llg san xuAt cua che gi6'1 toan cAu

Trang bOi canh mm clia Loan cAu h6a, hi)i nh~ qu6c ti! va each m{lng ding nghl~p the h~ m6i (4 0 ) , <:Ong nh!n hien d~i c iing tang nhanb v€ s6 lugng, t:hay dai h'm

v€ ca cAu trong n!n san xuAt hi~n d1Ji

Voi cac nuac xli h()i chu nghTa, glai cftp cOng nhan dli tru thanh giai cAp lilnh d\lo

va Dang CQng san tro lhanh Dang dm quy€n E)6 la nhlhlg bieu dOi m6i CUa giai cAp

cong ahiln hien nay so vai giai c!p ci>ng nhiln the ky XIX

2.2 Th11 c hi ?n s k m ? nh l i4: 1r sU- c ua g iai cb p c6ng nhlln tr l n t11I gi'1 i h i?n nay

2 2 I V€ n~i dung kinh ti · x.Q h9i

Thong qua vai tro cua giai cAp oong nhin tr:ong qua trinh san xukt viii ~ng ngh~

hiQn d(li, nling su4t, chit luqng cao, dam bao cho phat trien b~n vUng, Sl'.t menh ljch sir

clia giai dp cOng nhSn dhi v&i sv pbilt triSn xa h9i ngoy cling the bi~n rO, bOi sv phat trien sao xuilt cful chu nghTo tu bin trong tha gi6i ugay nay vai sv lham gia tr\rc ti!p clia giai c!p oong nhan va cae l\fC hrqng lao di;\ng - dich :v11 trlnh d9 cao l~i chinh 13 nhfui 16 kinh t~ • xa ~i thuc dAy sv chin mu6i cac ti€n dS cua cbu nghra xa b9i trong J6ng chU nghla tu ban E>6 l\li la dj!u kien dA phat nuy vai tr6 chu th~ cua giai dp c<ing n.tran trong cuQc ct!u traoh vl ddn sinh, dan chti, tien b~ xil liQi va chu nghi.a xll h{>i

M~t khac, mau thu~n !Qi ich co ban gili'a giai cftp c0ng nhan v6i giai dp lU' s8n

cling ngliy cang s!lu sic o t ung quAc gia va tren pb~ vi tolin chu Toan <:Au h6a hi~n

nay viJ1 mang d~m Unh ch6t tu ban chu nghTa v 6 i nhil'ng bat c6og va b§t hinh d~ng xii

38

tung bu6c tlwc hi~n sir mcnh lich sir cua giai c!p cong nhao trong kinh ta -xi! h(ii

2.2 2 vi n~i dung chlnh tri - xii h9i

0 cflc DUOC tu·ban Cllli ngbia, ID\IC tieu dQu tranh tr\l'C tiap CUa gjai cAp cl\ng nhiln

va lao d(in g la ch6ng bAt cong vii bAt blnh d~ng xii hQL M\lc ti~u l!u dw la gianh chlnh

quyen v~ tay giai cap cemg nhlin va nh§n dAn tao d~ng, dm;i.c neu rO trong ·Cuang linh

chlnh trj cW! cite Ding C(lng san trong cite mr6c tu ban chu nghia D6i v6i cac rtll'6t ica

h9i chu nghia, nai cac DAng CQng san dll tro thlinh Dang cAm quyen, nl)i dung c.hfuh

bi -xi h(ii cua s(r m~ tjch su giai clp c&lg nh&n lA t§nh ~ dumb rong S\f ngh~p

dl>i mm, ,giAi quy~t thanh c-Oog cac nhi~m V\I trong thm ky qua di) ten chti.nghia xa h(li,

d~c b·i~ la xfiy dyng Dang c!m quyan trong s(ICh ·VOng mq.nh, tb\l'C hi~ thimh ci'>ng sµ

n&J1i~p c-Ong nghiep h6a, hi~n d(ll h6a, dua d!t nu6c ph&t 11i€n n1umh vii bin vii'ng\

2.2.3 Vi n~i dung van hoo, "fir hrl7ng

Thµc hi~a sir menh ijcb SU CUa :gilli <;Ip cong ah1n trong dieu kieo th@ giOi ngay

nay tren ITnh V\fc van h6a, tu tuang tn1J7c :Mt bi cuw di.u ti:anh y thlrc h~ £>6 iA cuO<J

dft.u t\'llOQ giQ-11 clJU nghia:X!I h~i v(;i chu11ghia tll b6o Cugc diu.tranh nay ~M.g.·di~n.ra

plilrc ~P vi\ quyet -u~ nhAt la ttong n&i kinh t! thi mt<'nig ph't 14en vG.i ·rUi'1'rJg 16~

d9ng ~t trii clla n6 M~t khlic, ~ he th6ng xa h{li cliU ngbia th e gi¢i tan rli, phong

trio each m~g tbt gim deog ph!i WVt q1,1a nht?og tho6! tr.i9 -~ thal thl n ie m tin vao

lY wang xa: .h~i chu nghta c\l.ng d{rng J.nr{tc 'tllillng tlu'r thAch cang lam cbo pu Oc c!Au

1fl!lih ttr tucmg ly lu~n gitla ql}u oghla hr .b:ail 'S'~ cltu ngliJa xii h9i tro n~ pfiiic tfp vn

_gay ifii hmi

Soi~g cac ,gii\ trj d~c trung chb bAn cliAt khoa hQO vii each m~ng <Ilia giai d.p c6ng

nhin, cua chli nghia xii ·h9i vin mang y nghi'a chi ~o djnh hu<mg trong cu9a dju tranh

CUil giai d p dlpg nb§.n vA qufin cbling lao dOng cbang clu) nghla tu ban va lya cbQO

con d"uang xa h9.i chn nghla Cl)a S \t phat tri& xii hOl

Cac gjil ltj nhu tao d(ing, sang ~O; c6ng bftng da~ chli, blnh d!ng, l\f do vLJ la

$i1ng gili frj duqc nhiin 101,11 tbua nh~ vA phftn d u thµc hi~ Trt.n thy-ct~ cite gi6 tri

ma nhAn l~i b116'1lg t6i deu tuang db n g vai cac gia trj ly t1r0ng, m\)c tieu cua giai cip c-Ongnhfin

Khong chi & cac nuac xii h9i chli nghTa ma a nhieu nu&c hr ban chu nghia cu{ic dftu tranh clia giai ~p c-Ong nh§n va nhftn daa lao d{lng vl nhtl'ng gia tri cao ca d6 (!!I

~t duqc nhieu ti&! bQ xi h¢i quan tr9ng,

Dfiu tranh d~ blio v~ nSn tang tu tuimg ctia Dang CQiig san, giao dvc nh3J> lhtrc

va cling c6 niem tn khoa hoc dOi vOi ly tucrng, mvc tieu cua chf1 nghTa xii h9i cho giai

dp cong nhan vii nhan dan lao d(}ng, giao dvc vl't th\rc hi~n chu nghia quf>c t~ chan

chinh ciia giai c!p c6ng ntwn tren cc so ph:it htty chii nghla yeu ntr6'c va tinh lhfut dan tQc

chinb la r!Qi dw1g sfr m~h lch sfr ciia giai dp oong nh8n hi~ nay v~ viln h6ll lu tu6ng

3 S il mfnh ijch sii• cua giai cA p c6ng nhAn Vi ~ t Nam

3 1 Die ilii m cria gia/ cO p cong 11 h811 Vifl Nam

T~ HOI nghi !An thu sau ciia Ban Chftp hanb Trung uong kh6a X, D~g ta dli xnc

dinh: "Giai cAp c6ng nhlin Vi~t Nam la m()t Ive luQ'llg xa h()i to Ian, dang phllt trien, bao gbm nhllng ngubi tao d{ing chan tay va trl 0c , lam c0ng huang luang trong cac

lo~i binh san xukt kinh doanh vii djch vv cf>ng nghi~p ho~c san xuAt, kinh doanh, dich

vv c6 tinh chit c6ng nghi~p"1•

Giai d p cong nh1ln Vi~t Nam ra dbi vA phat trien gan li~n vai chinh sach khai

n h (l'ng d~ c diSm chu yeu sau day:

giai dp tn,rc ti!p dOi khAng v&i tu ban thvc dfin Phap va be ltl tay sai cua chirng Giai

c.Ap oong nhAn Viet Nam pbat trien ch~m vi n6 sinh ra va 16'n len f1 mQt nuoc thu()c

dja, nua phong kifut, duai ach th6ng ttj cua tJ.11,rc dan Phap

- T r\l'C ti~ imi khAng voi I.Ir bfm thi,rc din Ph4p, u·ong cul)c diu tranh ch Ong tu

ban thvc din d e qu6c vi\ phong kiEn di gitlnh d~ I~ chu quy&i, x6a bO ach b6c l(it va

th6ng tri tht,l'c dlln, giai cftp cong n.Mt1 dil 111 th@ hi~ll mlnh la life luqng ch.inh trj t an phong di Hinh ~o CUQc dAu ttanh giai ph6ng dan t (ic, giil.i quy!t mau thudn ca b an giila din t¢c Vi~t Nam vai d~ quOc th1,1e din vi\ pbong kiSn thOogtrj, ma dl rbng cho S\r pl:tat tri& cua din t.Qc trong 1hlri d1,1i each m1,1ng vi> sAn G i ai c!p c~ng nhao Vi~t Nam

trj mil c6n th e hi~ tinh thin din t(ic, giai cAp c0ng nh!n Vi~t Nam gin b6 mtt thi~t vm

nh4n dfu,l, vOi din * c6 truy~n th6ng yeu nuac, doan ket va bh kbuat ch6ng xlim luqc

Tuy sA luqng gi ai tip oong nhin Viet Naril khi ra doi con It, nhttng cite tinh cua c0ng nhlln v&i tu each la san pbim ~ ~ c6ng nghi~ chua thJt S\l dAy dO., ll,li sinh

tn10ng trong m9t xii hQi nong nghi~ oon martg nllieu tan du cua tam ly ti~u nOn g

ch6ng thl,IC din d~ quOc nfn di t rua o g thanh nhanb cb6ng v~ y tbuc chlnh tri c<ia giai cAp, s&m giac ng() ly tuong mvc tieu each tn~g, tire la giac ng(i v~ s(r menh ljch SU

cip c0ng nhin va clia D:\ng cung nhu phong trao cOng nhan Viet N811l do Dang llinh

d\10 ~n liSn vo i ljch SU va truy~n thOng dftu tranh cWI dan tQc, nAi b~t a tray~ th6ng

ycu mroc vA doan k& df! cho thAy giai clp c<lng nhlln Vi~t Nam trung thanh v&i chll

' ~)Ang C{l ng sa n Vi~t Nam Vlln k/ ~ 11H vi 11gl1! lci111hci- s ou l1a11 G hilp h il11h T r11ng IJ(111 g , khoa X , Nxb

CT QG 11.2001\ , tr.43

40

oghia Miic - Lenin, v(Ji l)ang Cong sim, y(Jj ly tucmg ID\IC lieu each m11ng d¢c lijp dlln t9c va chli ngb.ia xii h~i Oiai cQp cOng nhiin c6 tioh th~n cAch m11ng tri~t d~ vA la giai cfip li:inb d1,10 each m{lllg th6ng qua ~i tien pbong cua mlnh la BAng Cong san

- Giai ccfp c6ng nMn Vi?t Nam gdn b6 mQt thiit v&i cac tting /IJp nluin diin trong

xii h~i Lqi ich cua giai c:lp c6ng nhiin vii h;ri lch din tQc gin chit v6i nhau, ~o thanh

*g~~~~~~ai··~~~~·*~~i~~ ddu tranh each m(lng, tir cAch m~ng giai ph6ng dill) t<>c dSn each m(lllg xa hoi chli nghia, trong Xiy d\rllg chu nghta xii h{li ya ~ong S\r nghr~p d.6.i mm hi~n nay

D\l.i b9 p~n c0ng nhAn Vi~ Naro xuit thiin tit n3ng dan va cAc tAn& l(Jp lao dGng khAc, ci1ng chung !qi ich, cilng chung nguyen v9ng vii kluit v9ng d!u tranh cho d()c l~p t\I" do, d~ giai ph6ng din * va phat tri!n din t9c Vr~ N~, huang dlch tm t.hli nghia xll )l¢i nen gi11i cap c0ng nhan Vi~t N~m c6 m3i lien !):~ n,t nhien, ch~t ~h! v&i gial cip

n:ong dan vA c.tlc tilng lq-p lao dong trong xa hoi D~c di~m nay t\lO ra thl$i lqi d6 giai

~P cdng nhin itllY dl,l'llg khOi W!n minh giai dp vm giai dp nOng din, v<Yi doi ngil trl thirc lain noog c6t trong khAi 4i d:oan k~t toan <Ian IQC De ciing IA oo sa x! hoi ~ng

16-n d~ ·tt11;rc b]~n clc rihi~m V\I cac:b ~~th\lC hi en sum~ 1ich SU <:Ua giai clp cong

·nhan Vi9J :Nai:n tru'6'c dlly cilng nhu lll~ri aay

Nltlln~ dJc diem n!u tr& bit ngu9n tu ljch su hiah thanh vii phAi trien gfai c4p c011g nhin V~t Nam v6i ca sa kin& t~-~ xa h{li va c,binh trj & d§u th~ kY XX

Ngay nay, nhit Iii trong hen 30 Db dlii mai v~ qua, nhQng (JJc ~i~n d6 cua giai dp .c6ng -nhful dii c6 nhllng bi~n dAi do tAc d9n~ cuii tlnh hlQtlJci.nl) tA · -xl !Wi ttong.nuac va ,nhilng tic d~ng <illa tinb b.lnli qq& t~ va tha giOi B4n tb4n giai c~p -ct>og cibAn Viet Nam cilng c6 nhO-ng ' bten dt;i tu co clu xi\ n{ll - hgh~ nglti~p, tilrih d~ b~

vfui va tay nsllA b~c th!l, c1Sn den sang, Wi ~og, tQro ty y th\Jc F>Oi ti!n_phong cua giai

dp c0ng nhftn la I>ang e¢og san di! c6 mOt qua trlnh tmang lhanh tra ~ :Ding cftm quy!n, duy nhit ck quy6n 6 Viei Nam, dang na l\tc tV dAi 1n6i, fli clll!lh dOn de nAng cao 11Ang h,rc liirih d{lo va sfic chiSn dfiu cua Dang, lam clm Dang ngang tAm

rihi~n V\I

C-0 the n6i tm nhtl'ng bien dBi d6 tree nhQng n~t cbinh sau dAy:

r - G ia i dp cdng nhftn Viet Nam hien nay dii tWig ohnnh v~ sA Juqng vA cMt

hrgng, la giai ci\p di dAu trong S\f nglti~ dSy monh coog nghi~p h6a, hi~n ~i h6a, gin

1· v6i phat trieo kinh t~ tri thlic, bao v~ tai nguyen va moi tnr.Ong

- Giai cfip coqg nh§n Vi~t Nam hien nay da d\)ng vA co du J\gbS nghi~i, c6 m~t

trong mQi thl\nh phan kinh ~ llblll\g d()j ngii c6ng nban trong khu V\l'C kinh t~ nha 11\WC

I.a lieu biSu, d6og vai tro nong c6t, chu dtio

-Cong nhan tr:i thfrc, nijm vll'ng khoa h<:>c - c6ng ngb~ tien ti~n va cong nhan Ire

dl!'Q'C dao l{IO ngh€ ll1eo chuAn ngbS ngbi¢p, h<;1c v.in, van h6a, dU'Q'C ren luy~n trong

tll\1C ti~n san xu&t va lh\fC li~Jl Xll h{>i, lei h,rc Juqng Chl1 d\10 trong ca C ft U giai e§p cOllg

11.ban, trong lao d{>ng va phong tnio c6ng doan

Trong moi truqng kinh tt -xii h{li dOi m6'i, trong dll ptiat tri~n m1tnh mii ciul each

mi)ng c6ng nghi~p lin thu 4, giai d.p c6ng nhio Viet Nam dung tru6c thai ca phat

trien vA nhlhlg Ibach lhirc nguy co trong phat triAn

- E>~ th11c hi~n sfr tn¢nh ljcb Slr ciul gjai dp c6og uhan Vi~t Nam trong bOi canb

hii;u nay' Cling v6i vi~e xay d\Ing, phat trien giai cip c<'ing nhan Ian m~ bien doi,

phai dtc bi~t coi trQng c&g tac xiiy d11ng, ch.lnh dfin Dang, lam cho Dang lllnh d1,10,

chm quy~n th\IC S\f trong S\loh vfrng m1,1nb E>6 la di~m then cb6t d€ th~rc hi~n thlinb

c6ng s(r m~nh licb su cilil giai cAp cong nhiin a Viet Nam

3 2 N~i d 11 11g sir menJt I/ch sit c tia glni clip clJ tt g 11 h8n JI/ft Nam h ien n ay

Trong tbm kY d6i mm, Dang ta dll Xllc djnh vai tro giai d.p c<'ing nhin vi\ s <r

menh lich su· to 1611 c"ua giai cAp cOng nblln (] nu&c ta

"Trong thO-i kY d6i m6i, giai cAp cOng nhan ou6c ta c6 sir m~nh ljch sfr to J6n : la

giai cilp lllnb dilO each 1t1~g thong qua d{>i ticn pbong la Dang C(lng san Vi~t Nam;

giai cdp t11,1i di~n cho phirang thuc san x~ lien tiSn, giai dp ti~n phong trong si,r

nghiep xay di.mg chu nghTa xil hot , li,rc luqng di <!Au trong s\f nghi~p cOng nghiw h6a, hi~ d\li h6a d!t m,r6c ~l mvo tieu din giau, nu6c lll{Ul.h x! h¢i cong bang, dan chu, Yin minh, Ive lirqng nong c<)t trong lien minh giai cAp cong nhiln.v6i giai cdp noog dim VO dQi ngti trf th(rc du&i S\J 13nh ~0 CUa f)l\ng''1

Th\lC hi¢n sir tn~h Ucb sfr to l6n d 6, giai oBp c6ng nhdn Viet Nem phat buy vai

tro CUa ffiQt giai Ckp tien phong, phat buy sue monh d(li doan k!t toin <f4n IQc du6i S\f Liinh d~o dung din, Sling su6t cua f>ang d! giai quyet coo nhi~m V\I cv the thu{>c noi dung sir m~nh lich su c.tia giai cAp cong nb8n