Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Trẻ em như búp trên cành, biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”. Từ đó có thể thấy chăm sóc và giáo dục trẻ em là trách nhiệm, là tình thương và hạnh phúc của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng trong đó phải kể đến hoạt động giáo dục ở trường mầm non. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một. Để trẻ phát triển cân đối, khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời cần phải có một chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng hợp lý. Thời gian hoạt động ăn, ngủ của trẻ ở trường mầm non chiếm tỷ lệ khá lớn so với thời gian trong ngày. Vì vậy, cùng với gia đình, trường mầm non có vai trò quan trọng trong việc chăm sóc nuôi dưỡng cho trẻ. Điều đó đòi hỏi mỗi cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, nhân viên nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non cần có những kiến thức cơ bản về dinh dưỡng và sức khỏe của trẻ lứa tuổi mầm non.
Trang 1PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG MẦM NON
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: Một số sáng kiến nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trường mầm non
Tác giả/nhóm tác giả:
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị/địa chỉ: Trường mầm non
TP Thái Nguyên, tháng 3 năm 2019
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
- ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến thành phố Thái Nguyên
Tôi (chúng tôi) ghi tên dưới đây:
Số
TT Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác
(hoặc nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
(ghi rõ đối với từng đồng tác giả, nếu có)
Hiệu trưởng
Đại học mầm non
100%
I Tên sáng kiến đề nghị xét công nhận sáng kiến: Một số sáng kiến nhằm
nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trường mầm non
II Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
III Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý giáo dục
IV Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 07/9/2018
V Mô tả bản chất của sáng kiến:
Trang 3NỘI DUNG SÁNG KIẾN I) ĐẶT VẤN ĐỀ
1) Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Trẻ em như búp trên cành, biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan” Từ đó có thể thấy chăm sóc và giáo dục trẻ em là trách nhiệm, là tình thương và hạnh phúc của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng trong đó phải kể đến hoạt động giáo dục ở trường mầm non
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một Để trẻ phát triển cân đối, khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời cần phải có một chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng hợp lý
Thời gian hoạt động ăn, ngủ của trẻ ở trường mầm non chiếm tỷ lệ khá lớn
so với thời gian trong ngày Vì vậy, cùng với gia đình, trường mầm non có vai trò quan trọng trong việc chăm sóc nuôi dưỡng cho trẻ Điều đó đòi hỏi mỗi cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, nhân viên nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non cần có những kiến thức cơ bản về dinh dưỡng và sức khỏe của trẻ lứa tuổi mầm non
Một mặt khác, đó là nền kinh tế Việt Nam, nhất là thành phố Thái Nguyên hiện nay ngày càng có sự phát triển mạnh, đời sống của người dân cũng được nâng cao Song phụ huynh học sinh lại thường quá quan tâm đến ăn uống của trẻ và chiều chuộng làm hết mọi việc cho trẻ Chính vì vậy, một xu hướng ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ là bệnh béo phì, ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển chung của trẻ về nhận thức, tình cảm xã hội và một số bệnh khác Việc nghiên cứu quản lí hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ lứa tuổi mầm non càng quan trọng và cấp bách hơn bao giờ hết: đó là điều chỉnh chế độ ăn phù hợp; phối kết hợp giữa chăm sóc, nuôi dưỡng với giáo dục để tạo ra các hoạt động khác nhau; sự phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường trong chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non
Trang 4Mặt khác trường mầm non tuyên truyền để các bậc phụ huynh cùng thấu hiểu công tác chăm sóc giáo dục về sức khỏe, dinh dưỡng phù hợp cho trẻ mầm non để cùng phối hợp trong chế độ chăm sóc sức khỏe cho trẻ hiện nay ở tại gia đình cũng là việc làm cần thiết để các em khỏe mạnh về thể chất và tinh thần Hiện nay, công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trong một số trường lớp mầm non đang xảy ra không ít những bức xúc trong xã hội, trẻ đến trường không được chăm sóc đúng khoa học, một số trường hợp còn mang tính chất bạo hành trẻ trong khi chăm sóc, nuôi dưỡng
Xuất phát từ những lí do trên, bản thân tôi là người quản lý trong trường mầm non phụ trách công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình tôi đã có một số sáng kiến về hoạt động này và tôi xin chia sẻ
“Một số sángkiến nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trường mầm
II Giải quyết vấn đề
1) Thực trạng công tác chăm sóc nuôi dưỡng tại trường mầm non
1.1) Tình hình chung về công tác chăm sóc nuôi dưỡng tại Nhà trường
Trường mầm non Năm học 2018-2019 Nhà trường có tổng số học sinh
349 /12 lớp Tổng số CBGV, NV 33 trong đó:
+ Cán bộ quản lý: 03
+ Giáo viên: 23
+ Nhân viên: 02
+ Nhân viên nấu ăn: 05
1.2) Thuận lợi
Trường ở khu vực đông dân cư, đi lại thuận lợi cho việc giao nhận thực phẩm Nhà trường đã ký hợp đồng cung cấp thực phẩm sạch với công ty thực phẩm Khi giao thực phẩm Nhà trường cử cán bộ quản lý, nhân viên y tế, nhân viên kế toán, nhân viên nấu ăn và đại diện giáo viên kiểm tra và đánh giá chất lượng đảm bảo trước khi nhận
Dân trí tương đối đồng đều thuận lợi cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ
Trang 5100% Cô nuôi có bằng, chứng chỉ về chế biến thực phẩm, được tập huấn đầy
đủ về công tác chăm sóc nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm Có giấy khám sức khoẻ hàng năm
Số lượng trẻ ăn bán trú tại trường là 100% rất thuận lợi cho công tác nuôi dưỡng, chăm sóc
Trường đã có bếp ăn một chiều đảm bảo cho công tác chế biến Đồ dùng dụng cụ luôn được vệ sinh sạch sẽ được kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm hàng năm đạt tiêu chuẩn vệ sinh Chế biến thực phẩm theo đúng quy trình một chiều
1.3) Khó khăn
Nhà trường có hai phân hiệu cách xa nhau gây bất tiện trong quá trình tiếp nhận thực phẩm tại phân hiệu số 1 Khi tiến hành tổ chức chế biến và nấu ăn không tập trung gây ảnh hưởng tới việc phân công lao động trong nhà trường
Một số phụ huynh do bận công việc nên chưa thực sự quan tâm chăm sóc con em mình
Giá cả thị trường luôn thay đổi ảnh hưởng tới giá cả thực phẩm, lương thực
để tổ chức bữa ăn cho trẻ đảm bảo dinh dưỡng
Giáo viên nhiều giáo viên trẻ mới vào nghề nên chưa thực sự quan tâm đến việc chăm sóc trẻ hàng ngày
Nhân viên nấu ăn hiện nay đều là nhân viên hợp đồng
Sau thời gian nghỉ hè, tỷ lệ học sinh bị suy dinh dưỡng thể cân nặng và thấp còi so với cuối năm học 2017-2018 gia tăng, cụ thể như sau:
KẾT QUẢ CÂN LẦN 1 THÁNG 09 NĂM HỌC 2018-2019
Độ tuổi Tổn
g số
trẻ
Trẻ PT BT
Tỷ lệ
% SDD Trẻ Tỷ lệ % SDD Trẻ
NC
Tỷ lệ
% SDD Trẻ
TC
Tỷ lệ
% SDD Trẻ
2 thể
Tỷ lệ
%
5-6T
4-5T
3-4T
24-36tháng
Trang 63) Một số biện pháp nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trường mầm non
Sau khi nghiên cứu tình hình thực tế những thuận lợi và khó khăn của địa phương và của nhà trường, tôi đã đưa ra một số những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non Quan Triều
3.1) Biện pháp 1:Nâng cao nhận thức về vai trò của công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ và đổi mới quản lý công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trừờng
* Đối với cán bộ quản lý:
Nhằm giúp đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường có nhận thức đầy đủ về vai trò, tầm quan trọng của công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong việc góp phần cùng các nội dung giáo dục khác của nhà trường hoàn thành thắng lợi kế hoạch thực hiện nhiệm vụ các năm học Đồng thời đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường cũng nhận thức được ý nghĩa của chủ trương đổi mới công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý công tác công tác c hăm sóc, nuôi dưỡng trẻ nói riêng mà ngành giáo dục đang phát động và triển khai thực hiện hiện nay
Để bồi dưỡng nâng cao nhận thức về vai trò của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và đổi mới quản lý công tác công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ cho mình Đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường phải:
- Không ngừng học tập, nghiên cứu các chủ trương chính sách của Đảng, chính phủ, đặc biệt là các chủ trương, chính sách trong thời kỳ đổi mới, trong đó có chủ trương đổi mới công tác quản lý giáo dục theo tinh thần nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng và nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 BCHTW Đảng khoá IX
- Nắm vững hệ thống các mục tiêu quản lý của lãnh đạo nhà trường đứng đầu là người hiệu trưởng trong đó có mục tiêu quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong giai đoạn mới
- Thấy được vị trí, vai trò của đội ngũ giáo viên, nhân viên đối với việc thựchiện nhiệm vụ chính trị của bậc học mầm non, với việc thực hiện nhiệm vụ nămhọc Ngày nay, trong thời kỳ đổi mới, việc nâng cao chất lượng chăm sóc,
Trang 7giáodục đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên, nhân viên có trình độ chuyên môn, có kinhnghiệm trong chăm sóc, nuôi dưỡng, ứng xử sư phạm và lòng nhiệt tình, ý thứctrách nhiệm với học sinh Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm có vai trò quan trọng trongphát triển thể chất, chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn cho trẻ
* Đối với giáo viên, nhân viên
Làm cho đội ngũ giáo viên, nhân viên của nhàtrường ý thức được vai trò của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trước hết là bộ phận mình được phân công góp phần cùng các lực lượng giáo dục khác hoànthành tốt kế hoạch thực hiện nhiệm vụ trong các năm học của nhà trường
Tổ chức tuyên truyền miệng hoặc phát tài liệu có nội dung nói về các quy định của cơ quan quản lý giáo dục các cấp về vị trí, vai trò, chức năng củagiáo viên, nhân viên, mục tiêu cấp học, chương trình chăm sóc, giáo dục, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của nhà trường trong các cuộc họp hội đồng giáo dục, sinh hoạt tổ chuyên môn để từ đó họ thấy được vai trò, trách nhiệm của mình.Tổ chức các chuyên đề về những nội dung của công tác chăm sóc nuôi dưỡng như
chuyên đề “Bé mầm non với vệ sinh an toàn thực phẩm”, chuyên đề“Bé mầm non với vệ sinh, dinh dưỡng”chuyên đề “Bé khỏe, bé đẹp”
Bổ sung thêm những kiến thức về tâm lý học, sinh lý học lứatuổi mà cán bộ giáo viên, nhân viên đã được học trong các trường sư phạm, trường dạy nghề, giúp
họ nắm vững đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi mầm non qua đó có thể đưa ra những biện pháp tối ưu tác động đến trẻ một cách hiệu quả nhất, phù hợp nhất Lãnh đạo nhà trường mời chuyên gia tâm lý, sinh lý (giảng viên bộ môn tâm lý học, sinh lý học ở các trường cao đẳng, trường đại học) về tập huấn, bổ sung kiến thức cho đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên.Tổ chức hội thảo trao đổi, giải quyết những tình huống mà thực tiễn công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ gặp phải để cùng tìm ra những biện pháp giải quyết phù hợp, hiệu quả cao nhất
Bên cạnh các loại sách giáo khoa, tài liệu phục vụ hoạt động chuyên môn, lãnh đạo nhà trường mua bổ sung thêm vào thư viện nhà trường các loại sách chuyên khảo về Tâm lý học lứa tuổi, sách nghiệp vụ công tác chăm sóc nuôi
Trang 8dưỡng, sách về y tế học đường…và tạo điều kiên thuận lợi cho đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên của nhà trường có thể tiếp cận, tìm hiểu một các dễ dàng nhất
Thường xuyên tổ chức học tập những nội dung và phương pháp công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ cho đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên của nhà trường (Đặc biệt là giáo viên trẻ) Công tác này sẽ giúp cho các cán bộ giáo viên, nhân viênhiểu rõ và hình dung một cách dễ dàng những nội dung công việc cần phải làm sau khi được phân công nhiệm vụ Đồng thời trên cơ sở những phương pháp chăm sóc nuôi dưỡng trẻ hết sức cơ bản được học tập các cán bộ giáo viên, nhân viên sẽ
áp dụng một cách sáng tạo vào điều kiện thực tế của bộ phận công tác của mình sao cho có hiệu quả cao nhất
Lãnh đạo nhà trường tổ chức một buổi tập huấn cho đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên ngay từ đầu năm học sau khi phân công nhiệm vụ, học tập những nội dung và phương pháp công chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ Ngoài cungc ấp thông tin, cần tổ chức cho các cán bộ giáo viên, nhân viên trao đổi, thảo luận những nội dung đã học về nội dung công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ như:
- Rèn luyện phát triển thể chất
- Chăm sóc vệ sinh, dinh dưỡng
- Chăm sóc sức khỏe tâm lý
- Chăm sóc sức khỏe học đường, phòng tránh bệnh tật
- Công tác xây dựng kế hoạch và tham mưu
- Cập nhật hồ sơ công tác chăm sóc nuôi dưỡng và hồ sơ học sinh
- Công tác phối hợp với gia đình trẻ
- Công tác tuyên truyền phổ biến kiến thức khoa học cho cha mẹ trẻ
- Công tác kiểm tra, đánh giá
- Tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
3.2) Biện pháp 2: Bồi dưỡng những kỹ năng cần thiết về công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ cho đội ngũ CB, GV, NV
Ban giám hiệu nhà trường triển khai tập huấn nội dung này có thể dành cho tất cả thành viên trong hội đồng giáo dục nhà trường nhưngt rọng tâm là đội ngũ giáo viên và nhân viên tổ dinh dưỡng
Trang 9Các kỹ năng cụ thể cần tập huấn:
- Kỹ năng tìm hiểu đặc điểm tâm, sinh lý học sinh
- Kỹ năng xây dựng kế hoạch công tác chăm sóc, nuôi dưỡng
- Kỹ năng tổ chức các hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh
- Kỹ năng tổ chức khám sức khỏe, cân, đo, vào biểu đồ tăng trưởng
- Kỹ năng giải quyết các tình huống
- Kỹ năng ứng phó với căng thẳng và quản lý cảm xúc của bản thân
- Kỹ năng xử lý tai nạn thương tích
- Kỹ năng phối hợp với các lực lượng giáo dục khác
- Kỹ năng đánh giá kết quả chăm sóc nuôi dưỡng
- Kỹ năng tuyên truyền phổ biến kiến thức
- Kỹ năng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ mới ốm dậy, trẻ thừa cân, suy dinh dưỡng
- Kỹ năng tổ chức các hoạt động
- Kỹ năng làm việc với hồ sơ: Hồ sơ quản lý nhà trường, hồ sơ giáo viên, hồ
sơ học sinh
- Kỹ năng báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất với Hiệu trưởng theo nhiệm vụ
3.3) Biện pháp 3:Thực hiện quản lý công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ theo hướng tiếp cận khoa học và phân công hợp lý, hiệu quả cho CBGV, NV
Việc xây dựng quy trình thực hiện công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ vàquản
lý theo quy trình trước hết giúp giáo viên, nhân viên triển khai các nội dung công việc theo yêu cầu một cách khoa học, bài bản, tuần tự, logic khôngbỏ sót việc mang lại hiệu quả cao Đồng thời giúp lãnh đạo nhà trường dễ dàng trong việc quản lý công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ của trường
Quy trình thực hiện công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ bao gồm 5 bước cơ bản sau:
Bước 1 Nhận học sinh
Bước 2 Phân lớp theo độ tuổi
Bước 3 Lập kế hoạch chăm sóc nuôi dưỡng trẻ
Trang 10Bước 4 Tổ chức triển khai, chỉ đạo thực hiện kế hoạch chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
Bước 5 Kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm
Việc lựa chọn phận công hợp lý, hiệu quả giáo viên, nhân viên sẽ giúp cho công tác chăm sóc, giáo dục toàn diện học sinh của nhà trường được triển khai một cách thuận lợi, mang lại kết quả cao Đồng thời làm cho các biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng của nhà trường đến được tất cả các đối tượng học sinh
Để phân công hiệu quả, hợp lý cho CBGV, NV trước hết lãnh đạo nhà trường có buổi họp với nội dung dự kiến phân công nhiệm vụ trước khi năm học bắt đầu Việc phân công nhiệm vụ cần căn cứ vào các yêu cầu về:
+ Trình độ chuyên môn của giáo viên, nhân viên
+ Kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục học sinh, kinh nghiệm làm công tác nghiệp vụ của giáo viên, nhân viên
+ Các kỹ năng cơ bản mà giáo viên, nhân viên cần phải có theo yêu cầu nhiệm vụ
+ Điều kiện hoàn thành nhiệm vụ được giao như điều kiện gia đình, điều kiện sức khỏe v.v
Nhà trường thường kỳ tổ chức giao ban, rút kinh nghiệm công tác chăm sóc,nuôi dưỡng trẻ từng tuần một cách có hiệu quả
3.4) Biện pháp 4: Thực hiện đối mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non
Trên thực tế việc đánh giá hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng hiện nay ở trường mầm non chưa được tiến hành một cách có kế hoạch, chưa mang lại hiệu quả như mong muốn, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục Bởi vậy đổi mới việc kiểm tra đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp trong các trường mầm non là một yêu cầu có tính tất yếu và là một biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp
BGH nhà trường phải coi đây là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý nhà trường, do đó phải xác định được yêucầu cụ thể sau: