Du lịch lễ hội việt nam hành trình đi tìm thương hiệu riêng khóa luận tốt nghiệp đại học

Đó là thương hiệu riêng cho du lịch lễ hội Việt Nam.Vì vậy, với những kiến thức đã được học ở trường và tìm hiểu qua các phương tiện thông tin, luận văn đã chọn đề tài này với mục đích k

/ÌỒXS ỮĨV ¿ 1 5 If 0! nit*

tại HỌC mớ Bán CIIII6

IP Hổ cm mint

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

•K&OA ‘D ô m ạ 7 h W t Á '» ọ e

¿> 03

TRẦN THỤY THANH LOAN

DU LỊCH LỄ HỘI VIỆT NAM HÀNH TRÌNH ĐI TÌM THƯƠNG HIỆU RIÊNG

(L u ậ n v ả n tố t nghiệp Đại học n gành Đông N am Á học, k h ó a 2 0 0 1 - 2 0 0 5 )

Hưởng dẫn khoa học PGS.TS Nguyễn Quốíc Lộc

TP Hồ Chí Minh - Tháng 8/2005

m

Lời cảm ơn

Đ ể có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp, em đã nhận được

sự giúp đỡ từ nhiều phía Trước hết, em xin gởi lời cảm ơn chân thành nhất đến gia đình của em, những người luôn quan tâm và thương yêu em, là động lực giúp em vượt qua khó khăn trong môi trường học tập cũng như trong cuộc sông K ế đến, em xin cảm ơn tất cả những thầy cô đã dạy em từ những ngày đầu đi học, những người đã hết lòng dạy dỗ và truyền đạt cho em những kiến thức căn bản, là nền tảng cho em cô" gắng học tập sau này

Em xin cảm ơn thầy cô trường Đại học Mở - Bán công Tp Hồ Chí Minh nói chung và khoa Đông Nam Á học nói riêng đã tạo điều kiện cho em tham gia vào một môi trường hoc tập tốt và sôi nổi với những kiến thức bổ ích Đây sẽ là hành trang cho em bước vào cuộc sông

Em xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Quốc Lộc đã nhiệt tình chỉ dạy, hướng dẫn cho em những bước đi cơ bản nhất để hoàn thành một luận văn

Sau cùng em xin cảm ơn tất cả bạn bè của em, những người luôn động viên, khuyến khích em trong những lúc khó khăn và sấn sàng giúp đỡ khi em Em xin chân thành cảm ơn

Sinh viênTRẦN THỤY THANH LOAN

Mục lục

Lời mở đ ầ u Trang 1 Chươìig I: Tổng quan về du lịch

1 Các sự kiện tác động đến tình hình du lịch toàn cầu trong những năm gần đây .7. Trang 31.1 Vụ tấn công vào tòa nhà World Trade Center (Mỹ) ngày 11-9-2001 mở ra thời

kỳ bất ổn về an ninh, nguy cơ khủng bô" đe dọa các nước trên thế giới

1.2 Vụ khủng bô" ở Bali (Indonesia) ngày 12-10-2002

1.3 Nạn dịch SARS

1.4 Cúm gà

1.5 Thảm họa sóng thần

2 Toàn cảnh ngành du lịch trong khu vực Trang 11

II. Du lịch lễ hội - xu hướng ngày một phổ b iến Trang 15

1 Khái niệm du lịch lễ hội

2 Hiện trạng du lịch lễ hội ở Việt Nam

Chương II: Giải pháp cho sự phát triển du lịch lễ hội ở V iệt Nam

1 Khái niệm thương hiệu riêng

2 Tại sao phải có thương hiệu riêng?

II Vân đề đặt ra khi phát triển du lịch lễ hội Trang 24

1 An ninh du lịch là vấn đề hàng đầu

2 Phát triển du lịch lễ hội đồng thời bảo vệ môi trường

3 Phát triển du lịch lễ hội trên tinh thần giữ gìn văn hóa truyền thông, đậm đà bản sắc dân tộc

Chương III: Một số' lễ hội đã và đang được khai thác trong du lịch

I Hội đền Hùng Trang 29

II Lễ hội chùa Hương Trang 32 III Festival H u ế Trang 34

IV Lễ hội sắc hoa Đà L ạ t Trang 36

V Lễ hội Vía Bà chúa Xứ núi Sam Trang 40

Kết luận Trang 46

Tài liệu tham khảo

Lời m ở đầu

Ngày nay trên thế giới, khi khoa học kỹ thuật và công nghệ ngày càng phát triển, mức sông của con người ngày càng được nâng cao thì du lịch trở thành một nhu cầu cần thiết và phổ biến Nắm được điều này, các nước không ngừng đẩy mạnh đầu tư và phát triển du lịch Du lịch trở thành một ngành công nghiệp không khói mang lại lợi nhuận và nguồn ngoại tệ rất lớn Nó thúc đẩy sự hợp tác, giao lưu kinh tế và văn hóa giữa các nước, các khu vực trên thê giới Theo thời gian, nhu cầu du lịch ngày càng đa dạng và phức tạp hơn, tạo ra nhiều loại hình du lịch khác nhau, thích hợp với từng nhóm người có độ tuổi, nghề nghiệp, sở thích khác nhau Ngành

du lịch trở nên năng động, sôi nổi và cạnh tranh gay gắt,bởi các loại hình đều có sức thu hút riêng và có một lượng khách nhất định Một trong các loại hình ngày càng được ưa chuông và phổ biến là du lịch lễ hội Bất kỳ nơi nào trên thế giới cũng có lễ hội Lễ hội thể hiện đời sông tinh thần của một dân tộc, một nền văn hóa Nó tạo ra không khí vui tươi, mang con người xích lại gần nhau hơn Đây là dịp người ta giải tỏa căng thẳng sau những ngày làm việc vất vả hoặc để ăn mừng những thành công trong công việc cũng như trong cuộc sông Chi tiêu của họ đem lại một lợi nhuận khổng lồ cho các nhà làm du lịch Trong vòng một thập kỷ qua, từ tính chất địa phương, các lễ hội dần được các nhà đầu tư quảng bá rộng rãi hơn, tạo nên sức thu hút mạnh mẽ từ khắp nơi trên thế giới Người ta đã biết đến lễ hội Songkran ở Thái Lan, lễ hội hóa trang Rio de Janeiro ở Brasil, lễ hội rượu bia Oktoberfest ở Đức hàng năm thu về hàng triệu, thậm chí hàng trăm triệu cho ngành du lịch ở các nước sở tại Đồng thời tác động tích cực đến các ngành sản xuất khác

Theo xu hướng chung ấy, Việt Nam ngày càng quan tâm đến việc phát triển du lịch lễ hội nhằm nâng cao và đa dạng hóa các loại hình du lịch, đồng thời khai thác tốt hơn tiềm năng du lịch của đất nước Những năm gần đây, các lễ hội địa phương, lễ hội truyền thống ngày càng được tổ chức chuyên nghiệp hơn, không chỉ thu hút du khách nội địa mà còn lôi kéo cả

du khách quốc tế Thông qua lễ hội, nét đẹp văn hóa của con người Việt Nam được giới thiệu rộng rãi hơn với các nước bạn Không thể phủ nhận, việc khôi phục và tái hiện các lễ hội truyền thông với quy mô lớn hơn tạo ra một nguồn thu lớn cho ngành du lịch và hơn hết khẳng định những tinh hoa lâu đời mà cha ông ta đã gầy dựng và giữ gìn cho thế hệ con cháu Du khách quốc tế có thể hiểu nhiều hơn về nền văn hóa Việt Nam qua Hội đền

Hùng, hội chùa Hương, festival Huế Chưa bao giờ, hoạt động lễ hội ở Việt Nam lại trở nên sôi nổi với hàng loạt lễ hội liên tục trong những năm gần đây Có thể nói, du lịch lễ hội ở Việt Nam đang trong một hành trình tìm kiếm phong cách riêng, ấn tượng riêng mang màu sắc Việt Nam Đó là thương hiệu riêng cho du lịch lễ hội Việt Nam.

Vì vậy, với những kiến thức đã được học ở trường và tìm hiểu qua các phương tiện thông tin, luận văn đã chọn đề tài này với mục đích khái quát tình hình chung của du lịch lễ hội ở Việt Nam Đồng thời đưa ra những ý kiến chủ quan của bản thân dựa vào những nhận xét khách quan của báo chí và những người làm du lịch Du lịch lễ hội đang là đề tài “nóng” trên các diễn đàn hay các phương tiện thông tin chuyên đề du lịch Có nhiều nhận xét và đánh giá khác nhau về tình hình cũng như định hướng cho sự phát triển du lịch lễ hội ở Việt Nam Tuy nhiên, tư liệu riêng cho vấn đề phát triển du lịch lễ hội vẫn còn rất ít Bên cạnh đó, luận văn chỉ giới hạn tìm hiểu và nghiên cứu các lễ hội tiêu biểu, được xem là tương đối thành công hiện nay Do vậy không tránh khỏi những hạn chế nhất định của nó Luận văn được thực hiện chủ yếu qua các bước:

http://www.vietnamtourism.com

Và một sô" hình ảnh của cá nhân

Chương /: TỔNG QUAN YE DU LỊCH

I Tình hình chun ợ của nưành du lich trên thế 2Ìới và khu vực:

1 Các sư kiên tác đông đến ngành du lich toàn cầu trong những năm gắn đây

1.1 Vụ tấn công vào tòa nhà World Trade Center (Mỹ) ngày 11-9-

2001 mở ra thời kỳ bất Ổn về an ninh, nguy cơ khủng bô đe dọa các nước trên th ế giới.

Nhiều hãng du lịch lớn trên thế giới coi đây là “một thảm họa” của ngành công nghiệp không khói này Trước khi xảy ra sự kiện này, do các điều kiện kinh tế xấu, tốc độ tăng trưởng chậm lại đã ảnh hưởng đến nền kinh tế các nước trong khu vực như Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á, chỉ ở mức 2,5% so với 4,7% trong năm 2000

Một vài nơi cũng gặp khó khăn do nền kinh tế bị trì trệ trong năm

Sự kiện khủng bô" 11-9 đã làm cho tình hình xấu đi, tác động mạnh đến mọi mặt của nền kinh tế An ninh được thắt chặt nhiều hơn, việc đi lại trong nước và quốc tế được tiến hành thận trọng và e dè Người ta lo ngại sự trả đũa “tân công phủ đầu’ của Mỹ vào bất cứ nơi nào được xem là tiếp tay, chứa chấp hay liên quan đến khủng bô" Du lịch toàn cầu rơi vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng và hiếm có kể từ sau Thê" chiến thứ II

Liên tiếp sau đó, tình hình ngày càng phức tạp hơn Nạn khủng bô", bắt cóc con tin, đánh bom liều chết, sự xung đột giữa các nhóm sắc tộc và tôn giáo xảy ra liên tục rải rác khắp nơi trên thê" giới An toàn trở thành yếu tô" chọn lựa đầu tiên cho các nhu cầu du lịch Trong một thời gian dài, người ta không dám rời khỏi nước mình Hàng loạt các tour được đăng ký trước đó bị hủy Con sô" thiệt hại trong ngành du lịch lên đến hàng tỷ đôla, đưa các hãng lữ hành vào thê" cạnh tranh ngày càng gay gắt

1.2 Vụ khủng bố ở Bali (Indonesia) ngày 12-10-2002:

Vụ đánh bom khủng bô" đẫm máu nhất trong lịch sử Indonesia diễn ra vào ngày 12-10-2002 tại Bali làm gần 200 người chết và hơn 300 người bị

thương, trong đó hầu hết là du khách nước ngoài đến từ ú c, Anh, Pháp, Đức, Thụy Điển, đã biến hòn đảo Bali vôn được mệnh danh là thiên đường

du khách trở thành địa ngục Thêm vào đó là các cuộc khủng bô" liên tiếp xảy ra ở Đông Nam Á, biến Đông Nam Á trở thành nơi đặc biệt xâu về vân

đề an ninh Một sô" nước trong khu vực tiềm ẩn môi đe dọa bâ"t ngờ Trong khi đó, du lịch được xem là nguồn thu chính cho khu vực 10 nước ASEAN thu hút 41 triệu du khách trong năm 2001 Riêng kỹ nghệ du lịch ở Thái Lan đạt doanh thu 7 tỉ đôla với 10 triệu du khách ghé thăm trong thời gian này Nhưng trong năm 2002, Thái Lan phải hủy bỏ 32 ngàn đêm đặt phòng khách sạn do các cảnh báo tránh đến những nơi có nhiều người theo đạo Hồi của báo chí và sứ quán phương Tây Indonesia đang gặp khó khăn về tiền mặt sẽ thất thu 1 tỉ đôla từ du khách trong năm nay Bali, điểm thu hút

du khách của nước này (1,35 triệu trong năm 2001) đang phục hồi một cách chật vật Hòn đảo xinh đẹp có biệt danh “Đảo Thiên Đường” đã phải cử 18 nghệ sĩ biểu diễn và 2 họa sĩ nhí mang 50 bức tranh thiếu nhi đi khắp nước Nhật để mời du khách nước Nhật (đông nhất trong sô" du khách đến từ Bali) trở lại quê hương họ

Vài hình ảnh trong vụ khủng b ố tại Bali (Indonesia)

Nói chung các nước Hồi giáo bị thất thu nặng nề du lịch trong năm

2002 khi nhiều người phương Tây không dám đặt chân đến đó Đê’ bù trừ lại, hoạt động du lịch bên trong các khu vực như Trung Đông và Đông Nam

Á tăng Người Hồi giáo cũng ngại tình cảnh chống Hồi giáo ở Mỹ nên cũng không dám đến Mỹ, nước có nhiều du khách nước ngoài đến nhiều nhất.

1.3 Nạn dịch SARS:

Những tháng đầu năm 2003, nền du lịch thế giới nói chung và châu Á nói riêng một lần nữa lao đao vì căn bệnh SARS, một căn bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp gây tử vong nhanh Các nhà khoa học đã nổ lực nghiên cứu về căn bệnh này và tìm mọi cách kiềm chế nó, tránh phát triển thành đại dịch Mức độ nguy hiểm của SARS đã tạo nên một nỗi sợ kinh hoàng bao trùm trên thế giới Chịu hậu quả nặng nề nhất đó là ngành du lịch

SARS xuất phát từ Hồng Kong - Trung Quốc và nhanh chóng lan ra một sô" nước trong khu vực trên thế giới Điều này vô tình lôi kéo các nước châu Á vào cơn khủng hoảng SARS Khắp thế giới, kỹ nghệ du lịch bị ảnh hưởng nặng, nhưng châu Á là khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất Sô" du khách đến khu vực đã bị giảm 44% Để thu hút lại du khách, nhiều công ty đưa ra các chiêu thức giảm giá và khuyến mãi kể cả giá vé máy bay Ví dụ VietnamAirline đã hạ giá vé đáng kể cho du khách và một sô" khách sạn cấp thấp ở Việt Nam giảm đến 80% tiền phòng Một sô" tour du lịch giảm giá như tour “Essential Vietnam” kéo dài 9 ngày từ Hà Nội đến thành phô"

Hồ Chí Minh chỉ tốn 935 đôla/1 người kể cả buổi ăn sáng và ăn tối Nếu đi với một nười nữa, khách chỉ tôn 1403 đôla cho 2 người Rồi tour du lịch 7 ngày có tên “Majectic Angkor” với các điểm dừng Bangkor, Angkor Wat, thành phô" Hồ Chí Minh với chi phí 780 đôla cho 2 người hoặc 390 đôla cho

1 người

Hãng hàng không Thái Lan ThaiAirways bán vé theo công thức

“mua 1 tặng 1 ” cho mọi hạng ghế SingraporeAirlines cũng bán vé với giá khuyên mãi Kỹ nghệ du lịch châu Á hy vọng sẽ thu hút lại phần nào du khách nhờ các sáng kiến chưa từng có Các hãng hàng không và khách sạn không chỉ tìm cách lôi kéo khách trở lại bằng sáng kiến giá cả mà còn bảo đảm với khách là họ sẽ không bị SARS đe dọa Một sô" khách sạn Singrapore mỗi ngày đều khử virus để khách an tâm Môi lo khủng bô và SARS đã làm giảm lượng khách trên thế giới đến 18% nhưng riêng tại châu

Á đến 44,8% Singrapore Airlines một trong những hãng hàng không tốt nhất thế giới đã chịu đựng sự thua lỗ chưa từng có Đây cũng là lần đầu tiên hãng bị thua lỗ Riêng tháng 4 -2003, Singrapore Airlines đã lỗ 204 triệu đôla “Kỹ nghệ hàng không đang sống trong những ngày đen tôi.”

Trở ngại lớn nhất là tâm lý sỢ SARS Các hãng hàng không kêu gọi

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cần công bô" cho mọi người biết là đã có những biện pháp thích đáng ngăn ngừa SARS và lưu ý hành khách là nguy

cơ nhiễm SARS trên máy bay và tại phi cảng là rất nhỏ so với nhiễm SARS tại bệnh viện và chung cư WHO cũng nên thông báo cập nhật thường xuyên về các khu vực nhiễm SARS đã rút ra khỏi danh sách cảnh báo du khách đừng đến

John Koldowski, giám đốc điều hành Hiệp hội châu Á Thái Bình Dương tin rằng các biện pháp khuyến mãi và y tê" sẽ xây dựng được niềm tin trong du khách Tuy nhiên cũng cần có những du khách đi đến tận nơi và

ra về an toàn để chứng minh rằng nước chủ nhà đã làm việc nghiêm túc để đảm bảo cho họ Thái Lan có lẽ là nước đi tiên phong trong việc giảm giá thuê phòng tại các khách sạn lớn để thu hút du khách Biện pháp táo bạo này được nhiều nước noi theo vì Thái Lan là nước trông cậy nhiều vào nguồn thu từ du lịch Tour du lịch Thai Discovery dài 12 ngày gồm thăm Bangkor, thành phô" Chiêng Mai phía Bắc, cầu sông Kwai nổi tiếng, thăm các bãi biển, rừng mưa nhiệt đới, giá trọn gói chỉ có 555 đôla 1 người Nếu

đi 2 người chỉ phải trả tổng cộng 833 đôla Du khách được đi lại trên nhiều phương tiện, nơi ở qua đêm cũng vậy, mỗi nhóm 12 người phần ăn uống tính riêng

Các hãng hàng không và khách sạn châu Á thường đẩy mạnh việc thu hút du khách vào dịp hè bằng nhiều chiêu thức Họ có kinh nghiệm trong việc này nhưng năm nay, trở ngại lớn nhất của họ là làm sao để tâm

lý sợ SARS không làm chùn chân du khách Họ hy vọng sô" du khách “can đảm” nhân cơ hội đại khuyến mãi và giảm giá của kỹ nghệ du lịch châu Á

bỏ ra một sô" tiền lớn để đi chơi xa, thăm thú thế giới, sẽ bù trừ vào sô" du khách thường xuyên nhưng ngại ngùng vì SARS.

Hiệp hội nghiên cứu sinh thái BIO ước tính SARS có thể gây ra thiệt hại cho nền kinh tê" thê" giới hơn 100 tỉ đôla trước khi nó bị không chê" Cũng theo BIO thì các bệnh nhiễm đang nổi dậy sẽ định hình lại cảnh quan kinh tê" thê" giới vào thê" kỷ 21 với kẻ thắng người thua Hạn chê" đi du lịch hoặc

sợ đi du lịch sẽ tác động rất xâu đến nền kinh tê" thê" giới

1.4 Dịch cúm gà:

Cúm gà là một bệnh truyền nhiễm hoặc là hội chứng bệnh gây ra bởi tuýp A của virus cúm thuộc họ Orthomyxoviridac Virus cúm tác động rộng rãi trên người và động vật như chim, động vật có vú Với gà có rất nhiều chủng virus gây cúm ở mức độ khác nhau Loài vật mắc bệnh rât đa dạng:

gà, gà tây, chim cút, vịt, ngỗng, gà Nhật và rất nhiều loại chim hoang dã (bao gồm chim trời và chim nước)

Sự lan truyền virus cúm gà trong tự nhiên rất phức tạp, được ghi nhận qua các yếu tô" sau:

- Chim di trú: mang nguồn bệnh qua nhiều vùng, nhiều quốc gia và châu lục

- Mua bán gia cầm

- Sự di chuyển của con người mang theo virus

- Virus có thể lan truyền qua tiếp xúc, qua phân gia cầm, qua thiết

bị chăn nuôi, xe cộ, các phương tiện đựng trứng, đựng gà, quần áo, giày dép

- Virus có thể tồn tại ở nhiệt độ thường từ 2 - 6 tháng Trong sản phẩm đông lạnh, virus tồn tại rất lâu

Có thể nói, đại dịch cúm gà như một cơn bão lớn, càng quét một loạt quốc gia trên thê" giới, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là các nước Đông Nam

Á Thực ra cúm gà không phải là căn bệnh mới mà đã xuất hiện ở Hồng Kông cách đây hơn 6 năm (5/1997) khiến 1,5 triệu con gà cùng 6 người (trong tổng sô" 18 người nhiễm bệnh) trên bán đảo này phải tử vong! Chính xác, đại dịch cúm gà chính thức xuất hiện tại Việt Nam từ tháng 6/2003 ở một sô" tỉnh phía Bắc Thê" nhưng chỉ được công bô" báo chí vào tháng

1/2004 khi dịch bùng phát ở Tiền Giang, Long An và hiện nay cúm gà đã lan ra 31 tỉnh, thành; giết chết hàng triệu con gà, vịt, chim chóc

Ngày 28/1/2004, Hội nghị cao cấp phòng chông dịch cúm gà khai mạc tại Bangkok (Thái Lan) với sự tham dự của các quan chức y tế các nước châu Á đã phát hiện bệnh dịch và các chuyên gia của Tổ chức Y tê thế giới (WHO) Với tốc độ lây lan nhanh và có nhiều diễn biến phức tạp, cúm gà được coi là có thể nguy hiểm hơn cả SARS, gây thiệt hại về người

và của cao hơn WHO chưa có thông tin chính xác về việc lây bệnh từ người sang người nhưng khuyến cáo không nên tiếp xúc trực tiếp với gia cầm nhiễm bệnh Công nghệ du lịch ở các nước châu Á một lần nữa lại lao đao vì tình trạng hủy tour hàng loạt của khách du lịch đã đăng ký đến các nước này trước đó

1.5 Thảm họa sóng thần:

Vào những ngày cuối năm 2004, châu Á lại phải gánh chịu một thảmhọa thiên nhiên được Liên Hiệp Quốc đánh giá là tồi tệ nhất từ trước đếnnay Ngày 26-12-2004, những ngọn sóng thần hung dữ đã tàn phá nặng nềcác khu nghỉ mát nổi tiếng ven biển từ Indonesia qua Malaysia, rồi lan tận

Sri Lanka, An Độ, thậm chí còn tàn phá bờ biên Đông Phi cách xa hơn

6000 km Trong phút chốc, hàng trăm khu nghỉ mát ở Thái Lan, Maldives,Malaysia bị nước biển cuốn trôi, cướp đi sinh mạng của hơn 270.000 người

Quần đảo Maldives bao gồm 1200 đảo lón nhỏ, dân sô" khoảng 300.000 người Từ bao năm nay du khách thập phương bị cuốn hút bởi vẻ đẹp diệu kỳ của “Thiên đường du lịch” nằm ngoài khơi Ân Độ Dương này, nơi họ có thể tận hưởng những giây phút nghỉ ngơi thanh bình Toàn bộ nền kinh tế quốc đảo dường như dựa vào lĩnh vực du lịch Rồi Thái Lan, một trong những trung tâm du lịch của châu Á, sô" du khách hàng năm lên đến

cả chục triệu, nguồn thu từ du lịch chiếm 6% tổng sản phẩm nội địa (GDP), đứng thứ 2 về đóng góp ngân sách Trong khi đó, với Malaysia nguồn du lịch chiếm tỷ trọng 8% GDP

Thiệt hại lớn nhất thuộc về hòn đảo du lịch nổi tiếng Phuket ở Thái Lan với hàng trăm đảo san hô bị phá hủy Đây cũng là quốc gia có sô" khách

du lịch chết lớn nhất khi sóng thần quét sạch hầu hết những khu du lịch nổi tiếng của đâ"t nước này Và trong khi 70% khách sạn ở Phuket không bị hư hại thì chỉ có 20% phòng kín chỗ Du lịch đến các vùng của Thái Lan giảm xuống chỉ còn một phần ba

Tại Indonesia, thiên tai chỉ tấn công Sumatra, nơi không phải là trung tâm du lịch Và tình hình cũng tương tự như ở Sri Lanka khi những điểm du lịch chính tập trung ở bờ tây, không bị ảnh hưởng sóng thần Các quan chức của Sri Lanka cho biết, 70% vùng du lịch của họ đã không hề bị ảnh hưởng

Và khoảng một lượng tương tự các khu du lịch vẫn đang hoạt động tại Maldives Nhưng ngành công nghiệp du lịch nước này vẫn còn chịu nhiều thử thách Việc đặt phòng trước ở các khách sạn ở Maldives đã giảm xuống dưới 50%, thậm chí trong khi chỉ có 3 du khách chết tại đây trong cơn địa chính vừa qua Trong tháng 1-2005, chính quyền Maldives đã cùng các nhà

tổ chức tour đưa ra các chuyến đi cho các nhà báo nước ngoài đến đảo quốc này để họ tận mắt chứng kiến mọi việc đã sẩn sàng chào đón du khách Thái Lan cũng có chiến dịch “Andaman lại cười”

Một kết luận lý thú khác trong báo cáo của WTO là những vùng bị thiệt hại nặng chính là những vùng phá hủy hệ thông sinh thái truyền thống nhiều nhất Ớ những vùng mà các rạn san hô và rừng đước, thường là vùng đệm tự nhiên giữa biển và đất liền, ít bị phá hủy thì an toàn cho người dân cao hơn Theo báo cáo của Quỹ Thiên nhiên hoang dã thế giới (WWF), nhiều cư dân và du khách trên các hòn đảo Maldives đã được cứu sông nhờ chính phủ nước này thực hiện chính sách đúng đắn bảo vệ các rạn san hô Trong khi đó, theo WWF, trong 20 năm qua Indonesia đã mất 30% các rừng đước, Thái Lan hết một nửa và ở Sri Lanka còn tệ hơn

Sóng thần đi qua Marina (Maras) và Sri Lanka

Cuộc khảo sát được Visa International và AC Nielsen thực hiện theo yêu cầu của nhóm công tác đặc biệt của Tổ chức Du lịch Thế giới (WTO), cho thây 9% du khách quốc tế dự kiến tham quan châu Á năm nay dự định

đi khu vực khác Trong sô" những người cam kết đi du kịch châu Á, 30% cho biết họ sẽ tránh đến một sô" khu vực vì lý do sóng thần Theo cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 17 đến 27-2 trên 5000 người ở 10 quốc gia Âu -Mỹ, một sô" đáng kể du khách vẫn nghĩ rằng các bãi tắm, các khách sạn và các tiện nghi khác trong khu vực vẫn còn đổ nát, hoang tàn Khảo sát cũng cho thấy trong khi nhiều khu du lịch ở Thái Lan, Ân Độ, Indonesia, Maldives, Sri Lanka đã được khôi phục hay không bị ảnh hưởng, những hình ảnh đau thương trên truyền hình về những ngọn sóng dữ vẫn ăn sâu trong tâm trí mọi người Kết quả là đã có một khoảng cách giữa cảm nhận của du khách

về khu vực và thực tê" rằng các khu du lịch sẩn sàng đón tiếp du khách Indonesia, Thái Lan, Maldives là những điểm đến chính chịu tác động về

sự thay đổi kê" hoạch du lịch của du khách Tuy nhiên, Singrapore và Hồng Kông, dù không bị sóng thần tấn công nhưng không thể “miễn nhiễm” vì vai trò là trung tâm du lịch và điểm dừng cho du khách đến tham quan khu vực này

Trong giai đoạn từ tháng một đến tháng 8-2004, sô" chuyên du lịch toàn thê" giới đã đạt 526 triệu chuyến, tức tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái Chỉ sô" chính của Mức độ tích cực du lịch thê" giới - World Tourism Barometer - vào cuối năm 2004 đạt 3,9 (trên thang 5 điểm), cao nhất trong

5 năm qua (Theo WTO) Những vùng đất khác của châu Á đang hy vọng lượng khách sẽ dần tăng lên Nếu khách du lịch không tăng ở các nước Maldives, Sri Lanka hay Thái Lan, các nhà quản lý du lịch sẽ chuyển họ đến những vùng có ánh nắng khác và hy vọng vẫn giữ được doanh thu 25 tỉ

đô mỗi năm ở Nam Á

2 Toàn cánh ngành du lich trong khu vức:

Năm 2004 mặc dù chịu ảnh hưởng của thảm họa sóng thần nhưng theo sự đánh giá của nhóm gồm 240 chuyên gia du lịch đên từ 100 nước và lãnh thổ, sự phát triển du lịch đã đạt được những kết quả tích cực Nếu tính theo thang điểm từ điểm 1 (rất xâu) đến điểm 5 (rất tốt), các chuyên gia đã đánh giá năm 2004 đạt điểm 3,9 so với năm 2003 là 3,4 Trong năm 2004,

du lịch tăng trưởng ở tất cả các khu vực Trong đó, khu vực châu Á Thái Bình Dương là cao nhất 29%, Trung Đông 20%, Mỹ 10%, châu Phi 7%, châu Âu 4%, và trung bình thế giới 10% Sô" khách du lịch quốc tế tăng thêm 69 triệu lượt trên toàn thế giới so với năm trước Trong đó, châu Á Thái Bình Dương chiếm một nửa, đạt 34 triệu, châu Âu xếp thứ hai đạt 16 triệu, châu Mỹ 11 triệu, Trung Đông 6 triệu và châu Phi 2 triệu Tỷ lệ tăng trưởng doanh thu du lịch và chi tiêu của khách du lịch bằng hoặc thậm chí vượt tỷ lệ tăng trưởng lượng khách

s õ LITONU KH ÁCH DU 1.1 CH QUOC T Ế TÂ N « TRONO n á m : o«4 so v o i NÁM m »

Trun® Don® tin CTiíHi Au

T o n y : 60 trie II Chau A Thãi Binh J 4 trteu Duơng

Nguồn: WTO

Riêng tại châu Á Thái Bình Dương, do sự phát triển kinh tế tại những thị trường gởi khách như Nhật Bản (tính đến tháng 11 chi tiêu của người Nhật đi du lịch quốc tế tăng 25%), đồng Euro mạnh so với đồng đôla đã khuyến khích người dân châu Âu và Mỹ đi du lịch châu Á, sự đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh và sự phát triển của hàng không, đặc biệt là các hãng hàng không giá rẻ đã giúp các nước Đông Á và Đông Nam Á tăng trưởng du lịch mạnh đạt xấp xỉ 30% Tại các nước Đông Á như Trung Quốc,

du lịch inbound phục hồi, tăng 27%, doanh thu du lịch tăng 37%, thị trường

du lịch outbound tăng 43% Hai nước Đông Á khác là Nhật bản và Hàn Quốc tỷ lệ tăng trưởng du lịch tương ứng là 18%, 22% Tại Đông Nam Á, tỷ

lệ tăng trưởng khách cao hơn, đạt trung bình 33%, trong đó Malaysia đạt

56% (tính đến tháng 11), Campuchia 41%, Singrapore 36%, Việt Nam 22%, các nước khác 20% Trung bìng các nước Nam Á tăng 20%, trong đó

Ấn Độ 24%, Sri Lanka 13%, quần đảo Maldives 9% Khách du lịch quốc tế đến châu Đại Dương tăng 13%, trong đó New Zealand 11%, Australia 10%

Trên đà phát triển 2004, bước sang năm 2005, du lịch châu Á Thái Bình Dương có nhiều điều kiện phát triển mạnh Đó là việc nền kinh tế các nước trong khu vực tiếp tục tăng trưởng với Trung Quốc, dự đoán tăng 9%,

Ấn Độ 7% Bên cạnh đó việc đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh, sự phát triển của hàng không đặc biệt hàng không giá rẻ và mở các đường bay mới, đặc biệt việc khánh thành sân bay Nagoya tại Nhật Bản vào tháng 2-2005,

ký kết hiệp định hàng không giữa Ấn Độ và Mỹ góp phần thúc đẩy việc đi lại trong khu vực Ngoài ra, việc tăng cường hợp tác giữa các nước và vùng lãnh thổ trong khu vực như Ân Độ và Pakistan, Trung Quốc và Đài Loan cũng góp phần tạo môi trường thuận lợi cho phát triển du lịch Do vậy năm

2005, du lịch châu Á Thái Bình Dương tiếp tục được đánh giá có triển vọng tốt đẹp khi được xếp đạt điểm 3,9

R ít t«t

T ốt hon TB

X lu

R lt xấu

Đánh R I.Í Tnén vọng Đánh giá Tríén vọng

■làm 2003 Iiãni 2004 until 2004 nnm 2003

N g u ồ n : W T O

Đối với nhiều quốc gia ở Đông Nam Á, du lịch là nguồn kiếm ngoại

tệ quan trọng nhất sau ngành sản xuất Ví dụ ở Thái Lan, không bị tác động mạnh bởi SARS, du lịch cung cấp 6% cho GDP Tuy nhiên trước tình hình chung giảm sút trong lĩnh vực du lịch của khu vực, năm ngoái nước này mất 1,63 tỉ đôla Tổng lượng khách quốc tế đến Thái Lan trong cả năm ngoái là 10.004.453 lượt khách, giảm 7,36% và phát sinh thu nhập du lịch là 309,269 triệu baht, giảm 4,39% so với năm 2002 Thời gian trung bình du khách ở lại Thái Lan là 8,19 ngày với chi phí du lịch bình quân là 3.774,50 baht một người mỗi ngày Năm 2003, bất chấp dịch cúm hoành hành, với 10 trường hợp tử vong ở người và báo động sự lây nhiễm từ người sang người, nhưng

nhà chức trách du lịch Thái Lan vẫn hy vọng giành được sự chú ý của du

khách quốc tế Họ đưa ra chiến lược trong năm nay sẽ thu hút được 12 triệu

du khách, tăng 19,95% so với năm trước để được chỉ tiêu tổng thu nhập du lịch là 384.400 triệu baht Không chỉ dừng lại ở con sô" này, Thái Lan hy vọng sẽ là điểm đến của du khách thế giới với chỉ tiêu năm 2005 phải đạt 13,38 triệu khách quốc tế, tương đương với thu nhập 450.000 triệu baht

Malaysia kiếm được 7% trong tổng sản lượng quốc nội từ du lịch và chịu mất khoảng 1 tỉ đôla trong năm ngoái Nếu như năm 2002 có 13.292.010 lượt khách quốc tế đến thăm thì năm 2003 giảm đi 20,4% còn 10.576.915 lượt khách Nhưng năm nay Malaysia có lý do để ăn mừng khi lượng khách du lịch Hồi giáo từ khu vực trung Đông vốn oán hận Mỹ quay

về tìm đến Malaysia Chỉ tính từ tháng 1 đến tháng 7 đã có một lượng khách ân tượng là 9.116.478 lượt người, tăng kỷ lục 67,9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó riêng lượng khách vùng Trung Đông lên tới 120% Con sô" đăng ký những tháng tiếp theo hết sức lạc quan cho ngành du lịch Malaysia trong năm nay Nhà chức trách hy vọng đến cuối năm 2003, tổng lượng khách du lịch quốc tê" tới thăm sẽ vượt quá con sô" kỷ lục trên 13 triệu của năm 2002

Ở Singrapore, du lịch cung câ"p 10% GDP và nhiều du khách là người Hoa Năm 2002 có 670.000 lượt người đến từ Trung Quốc Trong 22 ngày đầu của cuộc khủng hoảng SARS, tỷ lệ lưu trú ở khách sạn giảm 65% và vào cuối tháng 4 lượng khách đến giảm 70% Các chỉ sô" bán lẻ giảm 50%, làm phá sản nhiều nhà buôn nhỏ Chính phủ Singrapore ước tính sự sụt giảm ít nhất 1% trong GDP hay 875 triệu đôla trực tiếp vì SARS Năm nay Singrapore nằm trong sô" ít thuộc khu vực không bị ảnh hưởng bởi cúm gà nhưng ngành du lịch ở đảo quốc thành phô" được bầu là “Thành phô" kinh doanh tốt nhất thê" giới” này chỉ thịnh vượng trở lại từ tháng 4, sau một loạt các biện pháp nhằm thu hút khách của nhà chức trách

Đứng thứ tư về du lịch trong 10 nước ASEAN là Indonesia Lượng du khách đến với đất nước Hồi giáo lớn nhất thê" giới này đã tăng lên 21% trong quý I năm 2004 tới 1,03 triệu du khách từ 857.533 lượt người so với cùng kỳ năm trước Sô" du khách nước ngoài đến nghỉ ở đảo Bali, điểm du lịch nổi tiếng nhất Indonesia tăng 41% Lĩnh vực du lịch đang phục hồi sau các vụ tân công khủng bô" tại hai câu lạc bộ đếm ở Bali vào tháng 10-2002

và bùng nổ dịch SARS năm 2003

Không mạnh về du lịch như bôn nước trên nhưng nhà chức trách Philippines cũng hy vọng được đón 1,35 triệu người Hàn Quốc, Nhật và Mỹ đến nước này trước cuối năm để đạt tổng lượng khách quôc tê là 2,5 triệu người Theo Bộ du lịch Philippines, đến cuối tháng 6 có khoảng 1,15 triệu

du khách đến thăm nước này, gần bằng con sô" 1,9 triệu du khách so với năm ngoái

Nằm trong tình hình chung, lượng khách đến Campuchia năm 2002 giảm gần 11% so với năm trước đó Ngành du lịch của Campuchia bị ảnh hưởng nghiêm trọng tại cao điểm của SARS vào tháng 4 khi du lịch giảm 40%, nhưng khi việc đi lại vào mùa khô tiếp tục, ngành kinh doanh này đã

có những dấu hiệu phục hồi với lượng khách nước ngoài tăng 45% trong tháng 11 Trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 11-2003, Campuchia đón 620.000 du khách nước ngoài Các quan chức năng hy vọng năm 2004 đạt con sô" 1 triệu khách tới thăm

Đất nước Lào nhỏ bé gần như không bị ảnh hưởng gì bởi các tác động chung của ngành du lịch Nhưng ngành du lịch nước này mỗi năm chỉ đón khoảng 500.000 lượt khách quốc tê" Nhà chức trách hy vọng năm 2004 sẽ tăng lên nhờ chiến dịch quảng cáo và các bước đơn giản hóa thủ tục visa

Tại Diễn đàn du lịch các nước ASEAN (ATF) lần thứ 8 diễn ra ở đảo Langkawi (Malaysia), Bộ trưởng Bộ du lịch Malaysia Leo Michael Toyad cho biết theo thông nhất của các Bộ trưởng trong khu vực và đề nghị của các tổ chức du lịch ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ hổ trợ nhau trong kê" hoạch quảng bá và tiếp thị, đầu tư và phát triển nguồn nhân lực Các bên hoàn toàn hài lòng với sự hỗ trợ và hợp tác trong năm qua, đặc biệt với sự tham gia của các bên trong hệ thống giáo dục và huân luyện về du lịch cho các nước ASEAN

Trong tháng 5-2005, Trung Quốc sẽ đứng ra tổ chức Hội thảo về phát triển du lịch khu vực tại Thượng Hải Nhật sẽ tăng cường các chương trình hợp tác phát triển thông qua trung tâm ASEAN - Nhật Bản Hàn Quốc đang chuẩn bị kê" hoạch để xây dựng trung tâm du lịch ASEAN

Các bên thông nhất quyết định sẽ tiếp tục hợp tác mạnh mẽ, thúc đẩy các tiên trình hoà nhập để đến năm 2010 sẽ hội nhập đầy đủ về du lịch giữa các nước ASEAN để biến khu vực này thành khu vực có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trên thê"giới với việc “mở bầu trời” Bên cạnh đó, ASEAN cũng tăng cường các chuyên bay, các tuyến đường bộ, đường biển phát triển cơ

sở hạ tầng nhằm mở rộng và phát triển hơn nữa du lịch nội vùng (các nước ASEAN) và thu hút nhiều hơn du khách nước ngoài đên du lịch tại khu vực này Ý tưởng và lộ trình cho việc miễn thị thực cho công dân các nước ASEAN cũng đang được các Bộ trưởng thông báo nhanh chóng triển khai Thông tin từ các Bộ trưởng ASEAN cho biết, bước thứ ba trong dự án Visit ASEAN Campaign nhằm phát triển và khuyến khích du lịch nội vùng thông qua sản phẩm mang tên ASEAN Hip-Hop Pass (gói tour với sự tham gia của các hãng hàng không, khách sạn, hãng lữ hành ) đang được nhanh chóng triển khai Chương trình này cũng được hãng truyền thông CNN hỗ trợ như đối tác chính trong chương trình.

II Du ỉich lễ hôi xu hưởng ngàv môt phổ biến:

1 Khái niêm du jjch lễ hối:

Trên thế giới nơi nào cũng có lễ hội Lễ hội thường diễn ra vào thời điểm linh thiêng của sự chuyển tiếp hay thời điểm đánh dấu sự kết thúc chu

kỳ lao động cũ, bắt đầu một chu kỳ lao động mới như mùa thu hay mùa xuân Độ dài và quy mô lễ hội rất khác nhau và phần lớn được tổ chức ở các di tích lịch sử văn hóa Lễ hội có sức lôi cuốn mạnh mẽ không chỉ đối với người dân bản địa mà còn đôi với người dân ở nơi khác Vì vậy, hàng trăm triệu người mỗi năm tìm về nơi có lễ hội với mục đích tham dự hoặc chứng kiến lễ hội Đó là du lịch lễ hội

2 Hiên trang du lỉch lễ hỏi ở Viẽt Nam;

Mùa xuân - mùa khởi đầu cho một năm, mùa sinh sôi nảy nở của vạn vật, cỏ cây Giữa tiết trời ấm áp ấy, lòng người phơi phới rủ nhau đi hội, hành hương về cội nguồn, vui chơi và cầu mong cho mùa màng tốt tươi, con người hạnh phúc Lễ hội ở nước ta thật đa dạng và phong phú Theo thông

kê của các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, Việt Nam có gần 500 lễ hội

cổ truyền lớn nhỏ, trải rộng khắp đất nước trong bốn mùa xuân, hạ, thu, đông Mỗi lễ hội mang một nét tiêu biểu và giá trị riêng, nhưng bao giờ cũng hướng tới một giá trị linh thiêng cần được suy tôn như những vị anh hùng chống ngoại xâm, những người có công dạy dỗ truyền nghề, chống thiên tai, diệt trừ ác thú, giàu lòng cứu nhân độ thế Với tư tưởng uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây, ngày hội diễn ra sôi động bằng những sự tích, công trạng, là cầu nốì giữa quá khứ với hiện tại, làm cho thế hệ trẻ hôm nay hiểu được công lao tổ tiên, có thể tự hào về truyền thông quê hương, đất nước của mình Đặc biệt, lễ hội ở nước ta gắn bó với

làng xã, địa danh, vùng đất như một thành tố không thể thiếu vắng trong đời sông cộng đồng nhân dân.

Bởi phần lớn các lễ hội ở Việt Nam thường gắn với các sự kiện lịch sử, tưởng nhớ người có công với nước trong chiến tranh chống giặc ngoại xâm nên các trò vui chơi ở lễ hội thường mang nhiều tính mạnh mẽ của tinh thần thượng võ như: thi bắn nỏ, đấu vật (hội c ổ Loa) đâu vật, đâu võ, chạy thi (hội hoa Vị Khê, Nam Định), thi bắn nỏ, ném còn (ở vùng đồng bào dân tộc phía Bắc) V V Ở các lễ hội của bà con dân tộc Tây Nguyên, lễ hội đâm trâu được coi như tiêu biểu nhất Trong lễ hội này, ly kỳ còn có trò múa khiên, ném lao, đấu gậy Các trò vui chơi giải trí ở lễ hội còn bao gồm những hoạt động văn hóa, xã hội khác như thi hát Quan họ, thi thổi cơm, chọi gà, dệt vải, đấu vật, đánh đu, không chỉ xuất hiện trong dịp lễ hội lớn mà còn là một trò vui chơi dân dã trong những ngày Tết ở khắp các làng xã Sự phong phú của lễ hội ở Việt Nam vừa là nét đẹp văn hóa dân tộc nhưng cũng vừa

là một trong những sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.Hiện nay ở nước ta, các lễ hội lớn luôn được ngành du lịch chú trọng khai thác để tạo ra sản phẩm du lịch lễ hội, một loại hình có sức thu hút mạnh mẽ và đem lại hiệu quả kinh tế cao Đây là một chủ trương hoàn toàn đúng đắn và bước đầu đem lại những kết quả khả quan Theo thống kê, đã

có gần 30.000 lượt khách trong nước và quốc tế đến tham dự Lễ hội 100 năm Sapa, 77.000 lượt khách tại chương trình Tháng 8 — Nha Trang Điểm hẹn, Mekong Festival 2003 thu hút gần 120.000 lượt khách, lễ hội chùa Hương năm 2004 đón 356.524 lượt khách, đền Hùng trên 1.000.000 lượt khách, Festival Huế với hơn 1.200.000 lượt khách Việc tổ chức các lễ hội văn hóa du lịch đã trở thành hoạt động quảng bá tiềm năng, thúc đẩy hợp tác phát triển du lịch, tạo ra nhiều sản phẩm du lịch độc đáo thu hút du khách ở khắp các địa phương trong nước Sự thành công của các lễ hội văn hóa du lịch không chỉ được thể hiện bằng sô" lượng khách đến tham dự mà còn ở sự tham gia phối hợp tổ chức của nhiều cấp, nhiều ngành trong khoảng thời gian dài trên các mặt: hoàn thiện cơ sở hạ tầng, tạo ra các sản phẩm du lịch mới, chỉnh trang môi trường, cảnh quan, giáo dục tuyên truyền cộng đồng địa phương đến công tác xúc tiến quảng bá Điều này đã khẳng định ngành du lịch đang dần có vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh

tế - xã hội của nhiều địa phương và thể hiện sự nỗ lực vươn lên của ngành

du lịch Việt Nam trong việc tạo dựng và tận dụng các cơ hội để thu hút du khách Các lễ hội văn hóa du lịch đang dần trở thành một trong những sản phẩm đặc thù của du lịch Việt Nam Tuy nhiên, bên cạnh những thành công

đó, du lịch lễ hội ở Việt Nam cũng gặp phải những khó khăn nhât định trong bước đầu phát triển.

Trước hết là sự thiếu chuyên nghiệp trong khâu tổ chức Chúng ta vẫn chưa tổ chức được nhiều chương trình lễ hội thực sự đặc sắc có chât lượng cao để phục vụ du khách Các lễ hội thường được tổ chức cập rập, thiếu sự chuẩn bị chu đáo; không tương xứng với quy mô và tầm vóc của một lễ hội lớn Do còn hạn chế trong công tác tuyên truyền quảng bá nên lễ hội chưa thực sực đạt được hiệu quả kinh tế cao như mong muôn; cùng với hàng loạt các điểm bất cập khác trong nếp sông văn hóa, môi trường tự nhiên và xã hội Thêm vào đó, các lễ hội hiện nay đều chú trọng đến phần “lễ ”, phần

“hội” thì sơ sài, đơn điệu Các chương trình thường trùng lấp nhau về cách xây dựng nội dung Mô típ chung của các lễ hội là đêm khai mạc ở dạng sân khâu với các tiết mục mang nặng tính biểu diễn hình thức, thiêu tính độc đáo của địa phương Nhưng không phải ai cũng được xem các tiết mục biểu diễn này Như tại lễ hội Vía Bà chúa xứ núi Sam, các tiết mục biểu diễn trên sâu khấu cũng như các cuộc diễu hành, tái hiện các truyền thuyết được thể hiện rất đặc sắc Nhưng chỉ có một lượng khách nhỏ xem được các chương trình này do khuôn viên và sân khấu diễn ra lễ hội rất hạn chế Để xem được chương trình, người ta phải chen chúc lẫn nhau trong sự giằng co

mở đường của bảo vệ Người hành hương không quan tâm đến lễ hội, vẫn tiếp tục việc dâng hương của mình Không chỉ có ở Lễ Vía bà chúa xứ núi Sam, hầu hết các lễ hội ở Việt Nam đều mắc phải nhược điểm là lễ hội chỉ diễn ra theo một chiều Chỉ có đại biểu và các khách mời mới có được những^vrtrí thoải mái và thuậnlĩẹrTãe tharngĩãTễ hội Trong khi đó, tâm lý

du khách khi tham gia lễ hội thường" ktiong~ctĩỈTiraốn xem lễ mà còn được

dự hội Vì khi trực tiếp tham gia vào lễ hội, người ta mới thật sự hòa nguyện vào niềm vui chung của lễ hội đó, tìm được những giây phút vui vẻ hiếm có, hay có được những ấn tượng đẹp, những kỷ niệm khó quên

Một điều dễ nhận thấy là, các lễ hội ngày nay diễn ra với mật độ dày đặc và phân tán trong những khoảng thời gian khăn khít nhau Nhưng để tìm một lễ hội đúng nghĩa và thành công là điều rất khó Điều này vô tình chia nhỏ lượng du khách, ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế, đồng thời gây trở ngại cho việc định hình hình ảnh du lịch lễ hội Việt Nam trong mắt du khách Các lễ hội không được đầu tư đúng mức nhưng vẫn quảng bá rầm rồ, làm ảnh hưởng đến uy tín chung của ngành du lịch Việt Nam và kéo theo hậu quả là du khách chỉ tham gia cho biết và không trở lại cầ n quan tâm một điều nữa là, trong các lễ hội, các dịch vụ thường không được quan tâm

Du lịch lễ hội ở V iệ t N am _ H ài hj4^ì|T ^.lỰ ji^^L ơng hiệu riên g

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Mồ TP.HCM

17

và đầu tư đúng mức Như trong lễ hội c ổ Loa, bao bọc quanh không khí náo nhiệt, hồ hởi của một lễ hội là sự nhếch nhác của các hàng quán mọc không theo quy luật nào cả Đặc biệt, nhiều khu vực được ban tổ chức dành riêng cho những trò chơi có tính chất cờ bạc lẻ như trò cua cá, quay sô", trò ném lon tạo nên sự ầm ĩ, bác nháo khủng khiếp trong khu vực Thời điểm cao trào của lễ hội với đám rước kiệu, các khu vực bên ngoài đền An Dương Vương, am Mỵ Châu, chùa Bảo Sơn, đình Ngự Triều biến thành một khu vực ăn uống khổng lồ với hàng nghìn du khách có thể ngồi bất cứ nơi nào để ăn uống Song song đó là các mẹt hàng rẻ tiền với cá khô, khô mực hay chỉ là những bát phở, bát bún Du khách muôn tiêu tiền cũng không biết phải mua gì!

Điểm hạn chế lớn nhất và thường gặp nhất khi tổ chức du lịch lễ hội tại nước ta hiện nay đó là tình trạng quá tải Như chúng ta đã biết, việc tổ chức loại hình du lịch lễ hội thường chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn, với lượng khách gia tăng ở mức đột biến trong cùng một thời điểm Do vậy, cần có sự chuẩn bị chu đáo ngay từ khâu dự đoán sô" lượng khách sẽ tham gia, sức chứa của khu vực diễn ra lễ hội, sô" lượng và năng lực của nhân viên phục vụ, công tác tổ chức, quản lý an ninh trật tự nhằm phục vụ tốt cho khách tham dự lễ hội Ngoài ra các lễ hội cần phải đáp ứng được các yêu cầu của du khách về cơ sở lưu trú, phương tiện di chuyển, ăn uống, vui chơi giải trí, mua sắm Thê" nhưng tình trạng quá tải trong lễ hội kéo theo tình trạng giá cả tăng cao một cách bừa bãi, tùy hứng Điều này gây khó khăn, thiệt hại cho các đơn vị du lịch lữ hành khi đã lỡ kí hợp đồng với giá cô" định cho khách trước đó Cũng vì thê" không ít đơn vị kinh doanh du lịch lữ hành tránh tổ chức các tour du lịch lễ hội vì sợ mâ"t uy tín với khách hàng hoặc không có lãi Cũng có không ít người có tâm lý ngại du lịch vào các dịp lễ hội vì sợ tôn kém do giá cả và gặp phải những phiền phức không lường được do sự tập trung đông đúc du khách Hầu hết các đơn vị kinh doanh du lịch lữ hành điều bị động trong việc thiết kê" tour theo lễ hội do các thông tin về nôi dung, thời gian diên ra lẽ_hôi thường đươc công bô" muôn hơa so với ỵêu cầu của họ và thường thay đổi Hiện nay, các hãng lữ hành vẫn chưa chia sẻ được nhiều lợi nhuận từ thị trường du lịch lễ hội Hầu hết du khách tự túc tổ chức các nhóm nhỏ hoặc đi lẻ để tham gia lễ hội

Bằng các cô" gắng của các cơ quan chức năng và quản lý, các hoạt động lễ hội năm nay đã có nhiều chuyển biến tích cực Dịch vụ phục vụ du khách được cải thiện, an ninh xã hội được kiểm tra gắt gao hơn và hơn hết

đã có những nổ lực làm giảm đi tính thương mại hóa trong lễ hội và những

hoạt động mê tính dị đoan công khai Mùa lễ hội thường diễn ra vào những tháng đầu năm, đây là dịp quảng bá những tiềm năng du lịch của nước nhà Bước đầu cho thấy những kết quả khả quan về lượng khách quôc tế đến Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2005, ước tính đạt 1.722.249 lượt, tăng 23,7% so với cùng kỳ năm 2004.

Theo một số thị trường chính

Chương II: GIẢI PHÁP CHO s ự PHÁT TRIEN

DU LỊCH LỄ HỘI Ở VIỆT NAM

I Thươĩiz hiêu riên z - tiền đề phát triển du lich lễ hôi:

1 Khái niêm thương hiẽu riêng:

Hiện nay, thuật ngữ thương hiệu riêng đang được sử dụng rộng rãi tại các diễn đàn thương mại cũng như trên các phương tiện thông tin ở Việt Nam Có nhiều cách lý giải khác nhau xung quanh thuật ngữ này Tổng hợp lại, có thể hiểu thương hiệu là tập hợp các dấu hiệu để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của cơ sở vật chất, kinh doanh (gọi chung là doanh nghiệp) này với hàng hóa, dịch vụ cùng loại của doanh nghiệp khác; là hình tượng về một loại, một nhóm hàng hóa, dịch vụ hoặc về một doanh nghiệp trong tâm trí khách hàng

Như vậy, thương hiệu là một thuật ngữ với nội hàm rộng Trước hết

đó là một hình tượng về hàng hóa hoặc doanh nghiệp; mà đã là một hình tượng thì chỉ có cái tên, cái biểu tượng thôi vẫn chưa đủ nói lên tất cả Yếu tô" quan trọng ẩn đằng sau và làm cho những cái tên, cái biểu trưng đó đi vào tâm trí khách hàng chính là chất lượng hàng hóa, dịch vụ; cách ứng xử của doanh nghiệp với khách hàng và với cộng đồng; những hiệu quả và tiện ích đích thực cho người tiêu dùng do những hàng hóa và dịch vụ đó mang lại

Thương hiệu riêng là một loại của thương hiệu được phân loại theo tiếp cận của quản trị thương hiệu và marketing, còn được gọi là thương hiệu

cá thể hay thương hiệu cá biệt Nó là thương hiệu của từng chủng loại hoặc từng tên hàng hóa, dịch vụ cụ thể Thương hiệu riêng gắn liền với từng loại hàng hóa, dịch vụ cụ thể và có thể tồn tại một cách độc lập trên hàng hóa, cũng có thể được gắn liền với các loại thương hiệu khác Đặc điểm của loại thương hiệu này là thường mang những thông điệp về nhữung hàng hóa, dịch vụ cụ thể và được thể hiện trên bao bì hoặc chính là sự cá biệt của bao bì

2 Tai sao phái có thương hiêu riêng?

Cùng với hội nhập kinh tế quốc tế, không ít doanh nghiệp Việt Nam

đã ý thức rõ ràng về việc phải xây dựng thương hiệu đủ mạnh để cạnh tranh trong nay mai Xây dựng thương hiệu là hướng đi chuyên nghiệp hóa tất

yếu của nền kinh tê thị trường Tại Diễn đàn Doanh nghiệp và thương hiệu lần 3 diễn ra ở câu lạc bộ doanh nghiệp Việt kiều - khách sạn Equatorial ngày 28/5/2005, vấn đề được quan tâm thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm là

“Xây dựng thương hiệu bắt đầu từ đâu?” Rõ ràng, để có được một thương hiệu mạnh thì điều cốt lõi phải có cái nhìn thực tê, nắm bắt và phản ứng nhanh nhạy với thị trường Đây là một việc khó Không phải chỉ thiết kê những logo nổi bật, quảng cáo thật nhiều trên các phương tiện truyền thông

là có được thương hiệu riêng cho sản phẩm Chưa có tiêu chí nào để đánh giá một thương hiệu mạnh Nhưng đó là con đường tất yếu để sản phẩm của doanh nghiệp trở nên gần gũi với người tiêu dùng Du lịch cũng là một ngành kinh tế Đa dạng hóa các sản phẩm du lịch Việt Nam là chính sách dài hạn của Tổng cục du lịch Việt Nam (VNAT) Từ năm 1995, chính phủ

đã chuẩn bị kế hoạch lớn thời kỳ 1995-2010 nhằm phát triển du lịch, biến

du lịch thành cánh tay đắc lực mang lại ngoại tệ và công ăn việc làm cho nhân dân, đồng thời giới thiệu với thế giới phong cảnh, văn hóa và con người Việt Nam Năm 2000, k ế hoạch được bổ sung và chỉnh sửa Theo kế hoạch, kỹ nghệ du lịch Việt Nam sẽ thu hút đầu tư phát triển các cơ sở hạ tầng và phục vụ du khách đi kèm với việc phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo mang bản sắc Việt Nam Mục tiêu của kế hoạch là làm sao cho kỹ nghệ du lịch Việt Nam đủ sức cạnh tranh trên trường quốc tế

Du lịch lễ hội là một sản phẩm của ngành du lịch Những năm gần đây, du lịch lễ hội ở nước ta đã có những bước phát triển quan trọng song vẫn còn khá khiêm tốn Nói như vậy vì trong khi Tổ chức du lịch thế giới giới thiệu những đặc điểm của các quốc gia được khách du lịch chú ý đến trong 12 tháng thì Việt Nam chưa có lễ hội nào nằm trong danh sách Indonesia được giới thiệu đến 2 tháng liên tục Thái Lan và Philippin cũng được giới thiệu- Thái Lan có lễ hội Voi vào tháng 11 Có thể do việc tiếp thị du lịch của chúng ta còn yếu, đồng thời cũng có thể do cung cách của chúng ta chưa thoát khỏi lối làm ăn “hàng xén”, quá manh mún và chưa có những ngày lễ hội mang đậm sắc thái riêng vào các mùa Ớ nước ta có nhiều lễ hội hơn các nước khác, song, hoặc là lễ truyền thống dân tộc, hoặc

lễ kỷ niệm Cách mạng hoặc lễ quốc tế giông các nước khác, còn lễ hội văn hóa lại thường liên quan đến cúng bái Những lễ hội vui chơi đơn thuần rất hiếm Hay như Festival Huế thì cũng tương tự như ở các nước phương Đông khác có khá nhiều

Điều quan trọng là du lịch lễ hội Việt Nam có thể tạo được hình ảnh riêng của mình trong một rừng các lễ hội truyền thông đã rất thành công ở