Những vấn đề cần nghiên cứu, giải quyết trong quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ .... Ở Việt Nam nói chung và huyện Đại Từ nói riêng, trong n
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS NGUYỄN XUÂN HINH
Hà Nội - 2019
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình, với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tác giả xin được bày tỏ lời cảm ơn tới:
- TS Nguyễn Xuân Hinh là người hướng dẫn khoa học có trình độ cao
và kinh nghiệm đã hướng dẫn tác giả tận tình, trách nhiệm, khoa học và hiệu quả
- Tập thể các thầy, cô giáo là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng với các GS, PGS, TS đang công tác trong ngành đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu về chuyên ngành Quản lý đô thị và công trình trong suốt thời gian tác giả học tập tại trường
- Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên và UBND huyện Đại Từ đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ thông tin, tài liệu phục vụ nghiên cứu để tác giả có thể hoàn thành Luận văn
- Tác giả cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ và động viên về tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình
Xin chân thành cảm ơn!
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Lý Văn Hòa
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
do bản thân tôi tự nghiên cứu với sự hướng dẫn của TS Nguyễn Xuân Hinh, không sao chép hay nhờ, thuê người khác làm thay
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Lý Văn Hòa
Trang 4MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ8
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU9
MỞ ĐẦU 1
* Sự cần thiết và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 1
* Mục đích nghiên cứu 4
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
* Nội dung nghiên cứu 5
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5
* Phương pháp nghiên cứu 6
* Giải thích thuật ngữ 7
* Cấu trúc luận văn: 8
CHƯƠNG I: 9
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ XÂY DỰNG 9
THEO QUY HOẠCH KHU DÂN CƯ SỐ 1 THỊ TRẤN HÙNG SƠN, HUYỆN ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN 9
1.1 Giới thiệu huyện Đại Từ và Khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn 9
1.1.1 Giới thiệu huyện Đại Từ 9
1.1.2 Giới thiệu khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn 10
1.1.3 Thực trạng cải tạo sửa chữa và xây dựng công trình theo quy hoạch 14
1.1.4 Tiến độ triển khai xây dựng theo quy hoạch 18
1.2 Thực trạng quy hoạch, xây dựng Khu dân cư 20
1.2.1 Thực trạng về chức năng sử dụng đất 20
1.2.2 Thực trạng về kiến trúc cảnh quan (cây xanh, mặt nước ) 29
1.2.3 Thực trạng về hạ tầng kỹ thuật 31
1.2.4 Môi trường đô thị 34
1.3 Thực trạng quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu dân cư 34
Trang 51.3.1 Chính sách quản lý 34
1.3.2 Quy chế quản lý, Quy định quản lý và hồ sơ quy hoạch 37
1.3.3 Sự tham gia của cộng đồng 37
1.3.4 Tổ chức bộ máy quản lý 38
1.4 Những vấn đề cần nghiên cứu, giải quyết trong quản lý xây dựng theo quy hoạch Khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ 41
1.4.1 Về quản lý sử dụng đất theo quy hoạch 41
1.4.2 Về quản lý dự án đầu tư xây dựng 41
1.4.3 Về quản lý cấp GPXD, quản lý trật tự xây dựng 42
1.4.4 Về hệ thống văn bản pháp lý, năng lực cán bộ, công tác thanh tra, kiểm tra……… 43
1.4.5 Về sự tham gia của người dân 44
CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH KHU DÂN CƯ SỐ 1 THỊ TRẤN HÙNG SƠN, HUYỆN ĐẠI TỪ46 2.1 Cơ sở lý luận 46
2.1.1 Quản lý đất đai và cảnh quan 46
2.1.2 Hạ tầng kỹ thuật 49
2.1.3 Môi trường……… 51
2.2 Cơ sở pháp lý 52
2.2.1 Văn bản quy phạm pháp luật 52
2.2.2 Hệ thống các quy chuẩn, tiêu chuẩn 53
2.2.3 Định hướng quy hoạch và văn bản pháp lý của địa phương 54
2.3 Các yếu tố tác động tới quản lý xây dựng đô thị 55
2.3.1 Yếu tố kinh tế xã hội 55
2.3.2 Yếu tố tự nhiên, hiện trạng 56
2.3.3 Yếu tố con người, hành chính và xã hội 56
2.3.4 Khoa học công nghệ 57
2.4 Bài học kinh nghiệm 58
2.4.1 Kinh nghiệm trong nước 58
2.4.2 Kinh nghiệm của các nước trên thế giới 68
Trang 6CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH KHU DÂN CƯ SỐ 1 THỊ TRẤN HÙNG SƠN, HUYỆN ĐẠI
TỪ……….74
3.1 Quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc quản lý 74
3.1.1 Quan điểm……… 74
3.1.2 Mục tiêu……… 74
3.1.3 Nguyên tắc……… 75
3.2 Các nhóm giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch 76
3.2.1 Quy hoạch, xây dựng 76
3.2.2 Chính sách quản lý dự án đầu tư xây dựng 81
3.2.3 Cấp phép xây dựng và quản lý trật tự đô thị 82
3.2.4 Hoàn thiện cơ sở pháp lý và nâng cao năng lực cán bộ 85
3.2.5 Cộng đồng tham gia quản lý xây dựng theo quy hoạch 87
3.2.6 Khoa học công nghệ 90
3.2.7 Bộ máy quản lý 94
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 99
1 Kết luận: 99
2 Kiến nghị: 100 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 7DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 8DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1 Bản đồ hành chính huyện Đại Từ, tỉnh Thái
Hình 1.2 Hiện trạng giao thông tại Khu dân cư số 1 thị trấn
Hình 1.3 Trình tự thực hiện dự án theo quy hoạch chi tiết 15
Hình 1.4 Thực trạng cải tạo sửa chữa và xây dựng công trình
Hình 1.5 Cổng huyện ủy và Công trình UBND huyện Đại Từ 21
Hình 1.6
Phối cảnh khu dân cư số 1 thị trấn hùng Sơn,
Hình 1.7 Cổng huyện ủy và Công trình UBND huyện Đại Từ 26
Hình 1.8 Bản đồ quy hoạch sử dụng đất Khu dân cư số 1 thị
Hình 1.9 Bản đồ quy hoạch kiến trúc cảnh quan khu dân cư
Hình 1.17
Mô hình bộ máy quản lý xây dựng theo quy hoạch
Trang 101
MỞ ĐẦU
* Sự cần thiết và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Đại Từ là huyện miền núi nằm phía Tây Bắc của tỉnh Thái Nguyên, cách trung tâm huyện Đại Từ 25 km Phía Bắc giáp huyện Định Hoá, phía Đông Nam giáp huyện Phổ Yên và thành phố Thái Nguyên, phía Đông Bắc giáp huyện Phú Lương, phía Tây giáp tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Vĩnh Phúc, phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc Những năm gần đây, huyện Đại Từ đã có sự phát triển vượt bậc về kinh tế - xã hội Đặc biệt Dự án khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo đang được triển khai thực hiện Đây là dự án cấp Quốc gia đã và đang làm biến đổi rất nhanh bộ mặt kinh tế - xã hội của huyện Đại
Từ khiến cho tốc độ tăng dân số cơ học, tốc độ đô thị hoá tăng nhanh Đi kèm với đó là các dự án đầu tư quy hoạch chi tiết xây dựng các khu chức năng trong huyện, trong đó có các khu nhà ở đô thị mới, hệ thống công trình công cộng và công trình phục vụ sinh hoạt và các yếu tố cần thiết khác Việc lập quy hoạch chi tiết các khu dân cư trên địa bàn thị trấn là những bước cơ bản trong quá trình hoàn thiện các đồ án quy hoạch chung, ngoài ra đó còn là cơ
sở khắc phục tình trạng xây dựng tự phát trong thời điểm hiện nay
Đối với khu dân cư số 1 - thị trấn Đại Từ, công tác triển khai lập quy hoạch có nhiều bất cập và kéo dài trong nhiều năm, cụ thể: Ngày 13/01/2011, UBND huyện Đại Từ có Quyết định số 69/QĐ-UBND về việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 khu dân cư số 1 - Thị trấn Đại Từ quy mô diện tích là 86 ha bao gồm hai giai đoạn Tuy nhiên trong quá trình lập quy hoạch phần lớn diện tích đất quy hoạch lại nằm trong xã Hùng Sơn nên chưa triển khai được Ngày 13/12/2013, Chính phủ có Nghị quyết số 124/NQ-CP về việc sáp nhập thị trấn Đại Từ và xã Hùng Sơn để hình thành một đơn vị hành chính mới, đồng thời đổi tên thị trấn Đại Từ thành thị trấn Hùng Sơn UBND tỉnh đã phê duyệt điều chỉnh, mở rộng quy hoạch chung thị
Trang 112
trấn Đại Từ làm tiền đề cho việc hình thành thị trấn Hùng Sơn Việc triển khai thực hiện đầu tư xây dựng theo quy hoạch thuộc khu trung tâm của thị trấn sẽ tạo sự đồng bộ cho hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và hệ thống hạ tầng
xã hội của khu trung tâm Tạo điều kiện thuận lợi cho quản lý đô thị, kêu gọi thu hút đầu tư Ngày 15/4/2014, Ban Thường vụ Huyện uỷ Đại Từ đã có Kết luận số 142-KL/HU nhất trí cho mở rộng quy mô quy hoạch Khu dân cư số 1- Thị trấn Hùng Sơn từ điểm đấu nối Quốc lộ 37 và khu tái định cư Nam Sông Công trở lên đến khu vực cầu Đen, từ ngã ba Bưu điện theo đường tỉnh lộ 261 đến Trung tâm văn hóa thể thao của Huyện Ngày 13/5/2015 UBND huyện Đại Từ ban hành Quyết định số 3829/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
Ở Việt Nam nói chung và huyện Đại Từ nói riêng, trong nhiều năm qua công tác quy hoạch và quản lý xây dựng đô thị theo quy hoạch đã góp phần tạo ra sự tăng trưởng ổn định các đô thị và bước đầu khẳng định vị trí và vai trò của đô thị trong công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội của đất nước ta và trực tiếp phục vụ đời sống nhân dân và toàn xã hội Hệ thống các văn bản pháp luật quản lý quy hoạch, đất đai và xây dựng đô thị đã được ban hành và ngày càng hoàn thiện cũng đã góp phần tăng cường công tác quản lý đô thị Tuy nhiên công tác quản lý quy hoạch và xây dựng đô thị theo quy hoạch tại huyện Đại Từ, đặc biệt là Khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn còn một số những tồn tại và yếu kém như:
Tình trạng xây dựng lộn xộn không phép, sử dụng đất bừa bãi chưa tuân thủ theo quy hoạch và pháp luật hiện đang chiếm tỷ lệ đáng kể trong khu dân cư nhưng vẫn chưa có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn, đất đô thị là tài sản quý giá vẫn chưa được khai thác để tạo nguồn duy trì và phát triển đô thị Đặc biệt là đất đô thị vẫn chưa được đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khi sử
Trang 12Chất lượng các đồ án QHXD đô thị nói chung còn yếu Tình trạng “quy hoạch treo”, dự án chậm triển khai ở nước ta tại các đô thị tuy là vấn đề đã cũ song do khủng hoảng kinh tế kéo dài nhiều dự án thì quy hoạch càng rơi vào
bế tắc, làm thế nào để người dân thoát khỏi cảnh khổ cực do “quy hoạch treo” nhất là đối với khu đô thị cũ
Pháp luật và quy hoạch xây dựng còn thiếu và chưa sát với thực tiễn phát triển đô thị dẫn khi áp dụng trong cuộc sống còn nhiều hạn chế, cơ chế huy động vốn phát triển đô thị theo dự án còn nhiều vướng mắc
Thủ tục hành chính trong việc giao đất chưa được cải cách triệt để Phương thức quản lý đô thị vẫn còng nặng về cơ chế “xin - cho” chứ chưa chuyển sang được cơ chế “phục vụ”
Trang 134
Năng lực cán bộ thiết kế quy hoạch và quản lý đô thị nhìn chung còn yếu kém chưa tương xứng với tầm vóc phát triển đô thị ở nước ta, hệ thống cơ quan quản lý quy hoạch xây dựng đô thị cấp cơ sở chưa được hoàn thiện, trong khi chính quyền các cấp vẫn chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của công tác quản lý hành chính nhà nước với đô thị
Do đó để cải tiến công tác quản lý cho phù hợp với hiện tại phù hợp với tương lai của toàn xã hội vẫn là một thách thức lớn đối với các nhà quản lý tại Việt Nam nói chung Để việc quản lý xây dựng theo quy hoạch được thuận lợi thì cần phải đề ra nhiều biện pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn
Vì vậy, việc lựa chọn thực hiện đề tài “Quản lý xây dựng theo quy
hoạch khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên” nhằm nghiên cứu những giải pháp quản lý xây dựng để dự án được
đầu tư xây dựng triển khai theo quy hoạch được duyệt, nhằm tạo động lực phát triển khu đô thị bền vững Từ đó có thể áp dụng đối với các khu đô thị mới khác trên địa bàn huyện Đại Từ và tỉnh Thái Nguyên
* Mục đích nghiên cứu
Đề xuất giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ theo quy hoạch đã được phê duyệt, đáp ứng các yêu cầu của quy phạm pháp luật, đảm bảo tiến độ thực hiện dự án
* Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn: Là công tác quản lý xây dựng
theo quy hoạch khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ
- Phạm vi nghiên cứu của luận văn:
+ Về không gian: Bao gồm toàn bộ diện tích tổng thể quy hoạch chung thị trấn Hùng Sơn, với diện tích 86 ha Có ranh giới cụ thể như sau:
- Phía Bắc: Giáp trục đường chính khu tái định cư Nam Sông Công
Trang 14- Phía Tây: Giáp khu đất ruộng
+ Về thời gian: quản lý xây dựng theo quy hoạch từ giai đoạn đầu tư xây dựng, khai thác đến vận hành và đưa vào sử dụng khu dân cư
* Nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ
Nghiên cứu rà soát, tổng hợp các cơ sở lý thuyết, cơ sở thực tiễn, các yếu tố tác động và kinh nghiệm trong nước, nước ngoài trong công tác quản
lý xây dựng khu dân cư theo quy hoạch
Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch khu dân cư số 1 thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Trang 156
* Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tiếp cận hệ thống:
Phương pháp nhằm cho thấy sự liên quan mang tính hệ thống của các
cơ chế pháp lý và nội dung quản lý xây dựng ở Việt Nam theo hai hệ thống luật liên quan đến quy hoạch xây dựng là Luật Quy hoạch đô thị 2009 và Luật Xây dựng 2014
- Phương pháp phân tích tổng hợp:
Phương pháp áp dụng với các kết quả của các nghiên cứu, các quan điểm khoa học đã được công bố có liên quan tới công tác quản lý xây dựng đô thị như quản lý Không gian; Đất đai; Chỉ tiêu quy hoạch; Tham gia cộng đồng; Yếu tố đặc thù; Văn hóa truyền thống Phân tích tổng hợp áp dụng trong việc phân tích, đánh giá và phát hiện các vấn đề của hiện trạng, lý giải các hiện tượng, vấn đề trên thực tế nhằm tìm ra hướng nghiên cứu cụ thể, quan trọng
Phân tích và tổng hợp các vấn đề mang tính tổng quan, các kinh nghiệm trong và ngoài nước với các lĩnh vực liên quan đến quản lý xây dựng theo quy hoạch, trong đó xem xét các nội dung của quản lý chỉ tiêu sử dụng đất là một nội dung quan trọng trong các công cụ quản lý Giấy phép quy hoạch; Giấy phép xây dựng ở Việt Nam
- Phương pháp chuyên gia:
Thực hiện các phỏng vấn xin ý kiến cá nhân về các nhận định khoa học
và các vấn đề thực trạng hiện nay của các chuyên gia, cụ thể là: Chuyên gia nghiên cứu về quy hoạch đô thị; Cơ quan quản lý nhà nước, Thanh tra xây dựng; Hội và Hiệp hội về Quy hoạch, Đô thị, Xây dựng
- Phương pháp dự báo:
Trang 167
+ Dự báo xu thế đổi mới trong nội dung quản lý xây dựng theo quy hoạch với việc sử dụng hai công cụ: giấy phép quy hoạch và giấy phép xây dựng
+ Dự báo vai trò tham gia và ảnh hưởng của nhà đầu tư và cộng đồng trong công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch nhằm đảm bảo các định hướng phát triển đô thị bền vững của các nhà quản lý đô thị, đặc biệt trong khu vực nội thành huyện Đại Từ
* Giải thích thuật ngữ
- Quản lý xây dựng: Là sự kết hợp giữa quản lý hành chính và quản lý chuyên môn bao gồm quản lý chất lượng xây dựng, quản lý tiến độ xây dựng, quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình, quản lý an toàn lao động trên công trường, quản lý môi trường xây dựng [4]
- Quản lý xây dựng đô thị: Là việc áp dụng tổng hợp các biện pháp của
nhà nước nhằm đảm bảo cho sự phát triển đô thị ổn định, trật tự trong quá trình tạo dựng môi trường sống thuận lợi cho dân cư đô thị, thực hiện việc xây dựng đô thị phù hợp với lợi ích quốc gia, của cộng đồng và cá nhân nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững [24]
- Quản lý xây dựng theo quy hoạch: Là quá trình phối hợp giữa đồ án
quy hoạch đã được phê duyệt và triển khai đầu tư xây dựng các công trình theo yêu cầu quản lý Quản lý xây dựng theo quy hoạch quản lý chức năng, mục đích sử dụng đất, bảo vệ công trình; công tác thanh tra giám sát và xử lý
vi phạm trong xây dựng [24]
- Cộng đồng: Cộng đồng được hiểu là một tập hợp công dân cư trú
trong một khu vực địa lý, với mối quan hệ xã hội, những lợi ích và giá trị văn hóa chung Xét theo góc độ khoa học về định cư, cộng đồng là đơn vị cơ sở của xã hội con người, yếu tố quan trọng nhất của quá trình hình thành và phát triển các điểm dân cư đô thị và nông thôn [19]