Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị hồ xương rồng thành phố thái nguyên (tóm tắt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- BÙI MẠNH HÙNG QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ HỒ XƯƠNG RỒNG THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN T

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

BÙI MẠNH HÙNG

QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN

KHU ĐÔ THỊ HỒ XƯƠNG RỒNG THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

BÙI MẠNH HÙNG KHOÁ : 2017 - 2019

QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN

KHU ĐÔ THỊ HỒ XƯƠNG RỒNG THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành : Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS LÊ QUÂN

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

TS NGUYỄN XUÂN HINH

Hà Nội – 2019

Lời cảm ơn

Qua hơn 2 năm theo học chương trình sau đại học của Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội tôi đã cơ bản lĩnh hội được một số vấn đề về ngành học Quản lý Đô thị và Công trình Để có kết quả ngày hôm nay trướ c hết Tôi xin chân thành gửi lời cám ơn đến các thầy cô trường Đa ̣i ho ̣c Kiến trúc Hà Nô ̣i đã tâ ̣n tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt thời gian ho ̣c tâ ̣p ta ̣i trường Đồng thời tôi cũng gửi lời cám ơn đến các thầy cô giáo Khoa sau đa ̣i ho ̣c, các thầy cô trong tiểu ban đã ta ̣o điều kiê ̣n, giúp đỡ tôi trong quá trình ho ̣c tâ ̣p

và hoàn thành khóa ho ̣c

Tôi xin gử i lời biết ơn sâu sắc đến Thầy giáo PGS.TS Lê Quân hiệu trưởng nhà trường đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết, tâ ̣n tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành luâ ̣n văn

này

Tôi xin chân thành cám ơn cơ quan tôi đang công tác, gia đình và ba ̣n

bè đồng nghiê ̣p của tôi đã quan tâm, đô ̣ng viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình ho ̣c tâ ̣p và làm luâ ̣n văn

Mă ̣c dù tôi đã có nhiều cố gắng hoàn thiê ̣n luâ ̣n văn này bằng tất cả khả năng của mình, tuy nhiên không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhâ ̣n đươ ̣c sự đóng góp của quý Thầy Cô và các ba ̣n

Hà Nô ̣i, tháng 6 năm 2019

Tác giả luận văn

Bùi Mạnh Hùng

Lời cam đoan

Tôi xin cam đoan Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ này là công trình nghiên cứu khoa

ho ̣c đô ̣c lâ ̣p củ a tôi Các số liê ̣u khoa ho ̣c, kết quả nghiên cứu của Luâ ̣n văn là trung thư ̣c và có nguồn gốc rõ ràng

Hà Nô ̣i, tháng 6 năm 2019

Tác giả luận văn

Bùi Mạnh Hùng

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ minh họa

PHẦN MỞ ĐẦU 1

Lý do chọn đề tài 1

Mục đích nghiên cứu 2

Đối tượng nghiên cứu 2

Phạm vi nghiên cứu 2

Phương pháp nghiên cứu 3

Nội dung nghiên cứu 4

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

Một số khái niệm sử dụng trong Luận văn 4

Cấu trúc luận văn 7

PHẦN NỘI DUNG 8

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ HỒ XƯƠNG RỒNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN ……….8

1.1 Giới thiệu tình hình phát triển đô thị và quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tại các khu đô thị mới tại thành phố Thái Nguyên…… 8

1.1.1: khái quát chung về các khu đô thị mới trên địa bàn thành phố Thái Nguyên……….8

1.1.2: Vị trí và vai trò của khu đô thị mới Hồ Xương Rồng trong tổng thể thành phố Thái Nguyên………10

1.2 Thực trạng không gian kiến trúc cảnh quan và công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan Khu đô thị Hồ Xương Rồng 11

1.2.1.Phạm vi nghiên cứu khu đô thị mới Hồ Xương Rồng thành phố Thái Nguyên……… 11

1.2.2 Thực trạng không gian cảnh quan Khu đô thị Hồ Xương Rồng………14

1.2.3 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan Khu đô thị Hồ Xương Rồng………20

1.3 Giới thiệu công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan của một

số khu đô thị mới trong và ngoài nước……… …….24

1.3.1 Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan một số khu đô thị mới trong nước………24

1.3.2 Quản lý kiến trúc cảnh quan các khu đô thị mới tại một số đô thị của các nước trong khu vực và trên thế giới……… …26

1.4 Những vấn đề cần nghiên cứu và giải quyết thông qua phân tích tổng hợp tình hình quản lý không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Hồ Xương Rồng……… ……… 30 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ HỒ XƯƠNG RỒNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 32 2.1 Các cơ sở pháp lý về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan……… ….32

2.1.1 Văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, các Bộ, ngành …32 2.1.2 Những văn bản pháp quy của địa phương 33

2.1.3 Đồ án thiết kế quy hoạch và thiết kế cảnh quan khu đô thị Hồ Xương Rồng-TP Thái Nguyên………34

2.2 Các cơ sở lý thuyết về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan các khu đô thị mới 35

2.2.1.Lý thuyết về quản lý phát triển đô thị 35 2.2.2.Nội dung công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan…… ……… 37

2.3.Các cơ sở thực tiễn về quản lý kiến trúc cảnh quan………43

2.3.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý không gian kiến trúc cảnh quan……….………45

2.3.2 Bài học kinh nghiệm của một số đô thị trong nước và quốc tế………… ……… ………… 50

CHƯƠNG 3 CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ HỒ XƯƠNG RỒNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN…57 3.1 Quan điểm, mục tiêu quản lý không gian kiến trúc cảnh quan.…57

3.1.1 Quan điểm 57 3.1.2 Mục tiêu 59

3.2 Những nguyên tắc quản lý không gian kiến trúc cảnh quan 60

3.2.1 Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch và thiết

kế đô thị đã được phê duyệt……….………60

3.2.2 Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan có trọng tâm với những giá trị đặc trưng của khu đô thị Hồ Xương rồng thành phố Thái nguyên 62

3.2.3 Phân cấp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan phù hợp với công tác quản lý đô thị 64

3.2.4 Nâng cao hiệu quả quản lý không gian kiến trúc cảnh quan của cộng đồng dân cư 64

3.3 Những giải pháp về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan.….65

3.3.1 Hoàn thiện về cơ chế chính sách……… 65

3.3.2 Khoanh vùng quản lý và xác định những yếu tố trọng tâm……… …67

3.3.3 Hoàn thiện về cơ sở pháp lý để quản lý không gian kiến trúc cảnh quan……… …….… 73

3.3.4 Hoàn thiện bộ máy quản lý không gian kiến trúc cảnh quan…75 3.3.5 Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan có sự tham gia của cộng đồng……… ……….78

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… 86

Kết luận……… …86

Kiến nghị………89

TÀI LIỆU THAMKHẢO………

PHỤ LỤC………

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC HÌNH MINH HỌA

Số hiê ̣u

hi ̀nh

Tên hi ̀nh

Hi ̀nh 1.1 Vị trí Khu đô thị Hồ Xương Rồng, thành phố Thái Nguyên

Hi ̀nh 1.2 QH tổng mặt bằng sử dụng đất Khu đô thị Hồ Xương

Rồng

Hi ̀nh 1.3 Hiện trạng hạ tầng kỹ thuật khu đô thị Hồ Xương Rồng

Hi ̀nh 1.4 Hiện trạng công tình khu đô thị Hồ Xương Rồng

Hi ̀nh 1.5 Hiện trạng công tình khu đô thị Hồ Xương Rồng

Hi ̀nh 1.6 Hiện trạng nhà ở khu đô thị Hồ Xương Rồng

Hi ̀nh 1.7 Công trình thay đổi mục đích sử dụng đất

Hi ̀nh 1.8 Hiện trạng công tình khu đô thị Hồ Xương Rồng

Hi ̀nh 1.9 Khu đô thị Phú Mỹ Hưng

Hi ̀nh 1.10 Mặt bằng tổng thể khu đô thị Phú Mỹ Hưng

Hi ̀nh 1.11 Cảnh quan khu đô thị Phú Mỹ Hưng

Hi ̀nh 1.12 Thành phố trong vườn ở Singapore

Hi ̀nh 1.13 Thành phố Montreal ở Canada

Hi ̀nh 2.1 Khu đô thị Ciputra Hà Nội

Hi ̀nh 2.2 Đường dạo trong khu đô thị Ciputra

Hi ̀nh 2.3 Bể bơi trong khu đô thị Ciputra

Hi ̀nh 2.4 Thành phố Thượng Hải- Trung Quốc

Hi ̀nh 2.5 Ô nhiễm khói bụi ở Bắc Kinh – Trung Quốc

DANH MỤC SƠ ĐỒ Số hiê ̣u

Sơ đồ 1.1 Sơ đồ bộ máy quản lý đô thị

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ hệ thống không gian xanh KĐT Hồ Xương Rồng

Sơ đồ 3.2 Sơ đồ mô hình quản lý khu đô thị Hồ Xương Rồng

Sơ đồ 3.3 Sơ đồ Mô hình Ban Quản lý KĐT Hồ Xương Rồng

Sơ đồ 3.4 Sơ đồ quy trình quản lý kiên trúc cảnh quan với sự tham

gia của cộng đồng

` DANH MỤC BẢNG BIỂU Số hiê ̣u

bảng, biểu

Tên hi ̀nh

Bảng 1 Tổng hợp cơ cấu sử dụng đất Khu đô thị Hồ Xương

Rồng

Với vị trí rất thuận lợi về giao thông, cách sân bay quốc tế nội bài 50 km, cách biên giới Trung Quốc 200 km, cách trung tâm Hà Nội 75 km và cảng Hải Phòng 200 km Thái Nguyên còn là điểm nút giao lưu thông qua hệ thống đường bộ, đường sắt, đường sông hình rẻ quạt kết nối với các tỉnh thành, đường quốc lộ 3 nối Hà Nội đi Bắc Kạn; Cao Bằng và cửa khẩu Việt Nam – Trung Quốc; quốc lộ 1B Lạng Sơn; quốc lộ 37 Bắc Ninh, Bắc Giang Hệ thống đường sông Đa Phúc - Hải Phòng; đường sắt Thái Nguyên – Hà Nội - Lạng Sơn

Việc phát triển và đầu tư xây dựng các khu đô thị đồng bộ và hiệu quả là một phần mục tiêu thực hiện phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết của HĐND tỉnh và đáp ứng nhu cầu ở, sinh hoạt và làm việc của người dân đảm bảo văn minh, hiện đại Tuy nhiên bên cạnh những kết quả khả quan đã đạt được vẫn còn những tồn tại, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện quy hoạch, đặc biệt là quản lý không gian đô thị từ khi lập quy hoạch dự án đến khi triển khai thực hiện không tuân thủ theo quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

*Mục đích nghiên cứu

Thông qua việc đánh giá thực trạng kiến trúc cảnh quan quản Khu đô thị

Hồ Xương Rồng,để đưa ra định hướng những phương pháp khác phục, phát

2

triển và quản lý hình thức không gian kiến trúc cảnh quan của khu đô thị Hồ Xương Rồng thành phố Thái Nguyên Đảm bảo việc đầu tư xây dựng được thực hiện đúng nội dung và Quy định quản lý theo đồ án QHCT nhằm tạo không gian, kiến trúc cảnh quan đẹp như mục tiêu ban đầu trong nhiệm vụ đồ án QHCT và đồ án QHCT đã được phê duyệt

Nghiên cứu này sẽ làm cơ sở cho việc hoàn thiện khung quản lý định hướng phát triển và quản lý không gian kiến trúc cảnh quan theo định hướng quy hoạch và xây dựng các KĐT, bổ sung chi tiết vào Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị thành phố Thái Nguyên về quản lý các KĐT Những kết quả đề xuất của đề tài làm cơ sở lý luận khoa học triển khai thực hiện tại các KĐT khác của thành phố Thái Nguyên hiện cũng đang triển khai đầu tư xây dựng

*Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là quản lý không gian kiến trúc cảnh quan Khu đô thị Hồ Xương Rồng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết tại Quyết định số 597 /QĐ-UBND ngày 22/3/2010

*Phạm vi nghiên cứu

Toàn bộ ranh giới Khu đô thị Hồ Xương Rồng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết tại Quyết định

số 597 /QĐ-UBND ngày 22/3/2010 với quy mô diện tích là 45,05ha, ranh giới

cụ thể được xác định như sau:

- Phía Bắc giáp khu dân cư cũ phía Nam của đường Xương Rồng;

- Phía Đông giáp lô 1 đường Cách Mạng Tháng 8;

- Phía Nam giáp đường Bắc Nam;

3

- Phía Tây và Tây Bắc giáp đường Lương Ngọc Quyến và đường Phan Đình Phùng

*Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp thu thập thông tin : Tập hợp nghiên cứu tài liệu, nghiên

cứu phi thực nghiệm, điều tra khảo sát thực địa, phân tích đối chiếu, so sánh, phỏng vấn, xử lý tình huống

Các phương pháp phân tích, suy luận: Bằng các kiến thức đã học, thực tế

công tác và lý luận lôgic để nghiên cứu vấn đề

Các phương pháp tiếp cận: Tiếp cận lôgic, phân tích và tổng hợp, so sánh

đối chiếu, định tính và định lượng, tiếp cận hệ thống

Thu thập tài liệu, số liệu và thực hiện nghiên cứu, khảo sát thực tế về Khu đô thị Hồ Xương Rồng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên; một

số KĐT mới được đầu tư xây dựng tại thành phố Thái Nguyên như Khu đô thị Picenza, Khu dân cư sinh thái kiểu mẫu, thành phố Thái Nguyên và một số KĐT nổi bật đã được đầu tư xây dựng trong nước

Phân tích các tài liệu tham khảo và nghiên cứu các quy định, chính sách

có liên quan về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan,quy hoạch, xây dựng đô thị hiện, hành ở Việt Nam Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn, kinh nghiệm trong công tác quản lý đô thị, quản lý xây dựng theo quy hoạch của các KĐT mới ở một số tỉnh, thành phố với các lĩnh vực liên quan đến quản lý không gian kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch Khu đô thị Hồ Xương Rồng, thành phố Thái Nguyên, nhằm đảm bảo các định hướng phát triển đô thị bền vững của các nhà quản lý đô thị, đặc biệt trong khu vực trung tâm thành phố Thái Nguyên

*Nội dung nghiên cứu

Điều tra khảo sát, đánh giá thực trạng về quản lý kiến trúc cảnh quan khu

đô thị Hồ Xương Rồng, thành phố Thái Nguyên, làm rõ những kết quả đạt được

và nguyên nhân của những tồn tại , yếu kém

4

Những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý kiến trúc cảnh quan

Đề xuất các giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan Khu đô thị Hồ Xương Rồng, thành phố Thái Nguyên có hiệu quả và theo đúng pháp luật

*Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa về mặt khoa học:

Làm rõ một số vấn đề tồn tại, bất cập trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan những vấn đề còn đang bị xem nhẹ, chưa nhất quán trong công tác quy hoạch xây dựng và phát triển.Đề xuất đồng bộ các giải pháp quản lý, đề xuất tổ chức bộ máy quản lý và các nguyên tắc quản lý kiến trúc cảnh quan trong khu đô thị mới để làm căn cứ áp dụng vào thực tiễn

- Là tài liệu phục vụ công tác nghiên cứu trong các lĩnh vực liên quan

*Một số khái niệm sử dụng trong Luận văn:

- Đô thị : là khu vực tập trung dân cư sinh sống có mật độ cao và chủ yếu

hoạt động trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hoá hoặc chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ, một địa phương, bao gồm nội thành, ngoại thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn [24]

5

- Đô thị mới: là đô thị dự kiến hình thành trong tương lai theo định hướng

quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị quốc gia, được đầu tư xây dựng từng bước

đạt các tiêu chí của đô thị theo quy định của pháp luật [24]

- Khu đô thị mới : là một khu vực trong đô thị, được đầu tư xây dựng mới

đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và nhà ở [24]

- Quy hoạch đô thị :là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô

thị, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân sống trong đô thị, được thể hiện thông qua đồ án quy hoạch đô thị [24]

- Không gian đô thị: là không gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô thị,

cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [24]

- Kiến trúc đô thị: Là tổ hợp các vật thể trong đô thị, bao gồm các công

trình kiến trúc, kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [24]

- Cảnh quan đô thị: Là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở trong

đô thị như không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố, hè, đường đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, vườn hoa, đồi, núi, gò đất, đảo, cù lao, triền đất tự nhiên, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch trong đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị [24]

- Kiến trúc cảnh quan: Là hoạt động định hướng của con người tác động

vào môi trường nhân tạo để làm cân bằng mối quan hệ giữa các yếu tố thiên nhiên và nhân tạo, tạo nên sự hài hòa giữa chúng

Các thành phần của kiến trúc cảnh quan đô thị bao gồm các yếu tố thiên nhiên và nhân tạo:

+ Yếu tố thiên nhiên gồm: Địa hình, mặt nước, cây xanh, điều kiện khí hậu, không trung và con người