Quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường tràng tiền hàng khay tràng thi, hoàn kiếm, hà nội (tóm tắt)

Đặc biệt mong mỏi được sự quan tâm sâu sắc của các thầy cô trực tiếp phản biện đối với Luận văn này để nội dung Luận văn được hoàn thiện hơn, nội dung nghiên cứu của tác giả có tính thực

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

ĐINH LƯƠNG BÌNH

QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG TRÀNG TIỀN - HÀNG KHAY - TRÀNG

THI HOÀN KIẾM, HÀ NỘI

Chyên ngành: Quản lý đô thị công trình

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình, với lòng kính trọng

và biết ơn sâu sắc, tác giả xin chân thành bày tỏ lời cảm ơn tới:

GS.TS.KTS Nguyễn Tố Lăng là người hướng dẫn khoa học có trình độ cao và kinh nghiệm, đã hướng dẫn tận tình, trách nhiệm, khoa học và hiệu quả

Khoa Sau Đại học - Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội đã nhiệt tình hướng dẫn giúp

đỡ, tạo điều kiện để tác giả hoàn thành tốt khóa học và luận văn Thạc sỹ

Tác giả cũng bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo đã giảng dạy, giúp tác giả tiếp thu được những kiến thức quý báu về chuyên ngành Quản lý đô thị và công trình trong thời gian học tập tại Trường

Ban quản lý dự án Quy hoạch xây dưng, Sở quy hoạch Kiến Trúc, Hà Nội đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ tài liệu phục vụ nghiên cứu để tác giả hoàn thành Luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình

Gia đình, cùng bạn bè đồng nghiệp, những người đã chia sẻ khó khăn, động viên, tạo mọi điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình

Tuy đã rất cố gắng, nhưng nội dung Luận văn cũng không tránh khỏi những thiếu sót, tác giả mong nhận được sự đóng góp những ý kiến quý báu của Hội đồng khoa học Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng các thầy cô giáo, đồng nghiệp và bạn bè Đặc biệt mong mỏi được sự quan tâm sâu sắc của các thầy cô trực tiếp phản biện đối với Luận văn này để nội dung Luận văn được hoàn thiện hơn, nội dung nghiên cứu của tác giả có tính thực tiễn cao hơn, góp phần cải thiện công tác quản

lý không gian kiến trúc cảnh quan các tuyến đường

Xin trân trọng cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đinh Lương Bình

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài……… ………1

Mục đích nghiên cứu……… 2

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… 2

Phương pháp nghiên cứu……… 3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài……… 3

Kết quả đạt được……… 4

Các khái niệm………4

Cấu trúc luận văn……… 5

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG TRÀNG TIỀN - HÀNG KHAY - TRÀNG THI, HOÀN KIẾM, HÀ NỘI 6

1.1 Khái quát về thực trạng không gian, kiến trúc cảnh quan các tuyến phố tại Hà Nội 6

1.2 Hiện trạng không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi 9

1.2.1 Khái quát về tuyến đường 9

1.2.2 Hiện trạng sử dụng đất trên tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay –

Tràng Thi 14

1.2.3 Hiện trạng về kiến trúc, cảnh quan trên tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi 16

1.3 Thực trạng công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi 37

1.3.1 Thực trạng công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan 37

1.3.2 Thực trạng bộ máy quản lý 37

1.3.3 Sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền - Hàng Khay - Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội 42

1.4 Những vấn đề cần nghiên cứu 43

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG TRÀNG TIỀN - HÀNG KHAY - TRÀNG THI, HOÀN KIẾM, HÀ NỘI 45

2.1 Cơ sở lý thuyết 45

2.1.1 Các lý thuyết về kiến trúc cảnh quan 45

2.1.2 Xu hướng về quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường trên thế giới 49

2.1.3 Vai trò của cộng đồng: 50

2.2 Cơ sở pháp lý 52

2.2.1 Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam 52

2.2.2 Các văn bản pháp lý của Hà Nội có liên quan: 54

2.2.3 Các đồ án quy hoạch được duyệt có liên quan 55

2.3 Các yếu tố tác động đến công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan

tuyến đường 59

2.3.1 Điều kiện Tự nhiên - Kinh tế - Xã hội: 59

2.3.2 Điều kiện Khoa học kỹ thuật – Khoa học công nghệ: 61

2.3.3 Năng lực bộ máy quản lý: 61

2.4 Các bài học kinh nghiệm trong nước và quốc tế về quản lý kiến trúc, cảnh quan 65

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG TRÀNG TIỀN - HÀNG KHAY - TRÀNG THI, HOÀN KIẾM, HÀ NỘI 72

3.1 Quan điểm và mục tiêu 72

3.1.1 Quan điểm 72

3.1.2 Mục tiêu: 72

3.2 Nguyên tắc quản lý 73

3.3 Giải pháp về phân vùng quản lý 73

3.3.1 Phân vùng quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan 73

3.3.2 Các yêu cầu chung: 76

3.4 Quản lý theo các đối tượng : 76

3.4.1 Quản lý theo phân vùng không gian, kiến trúc, cảnh quan tuyến đường 76

3.4.2 Quản lý các công trình kiến trúc 80

3.4.3 Quản lý hạ tầng kỹ thuật liên quan 86

3.5 Giải pháp về cơ chế chính sách 90

3.5.1 Giải pháp về cải cách hành chính 90

3.5.2 Giải pháp về huy động kinh phí 91

3.6 Giải pháp về bộ máy quản lý 91

3.6.1 Nội dung quản lý 91

3.6.2 Thành phần bộ máy quản lý 93

3.6.3 Chế tài xử lý vi phạm 94

3.6.4 Nâng cao năng lực cán bộ quản lý 94

3.7 Giải pháp quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường có sự tham gia của cộng đồng 94

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Kết luận……….…….….102

Kiến nghị……… ………103

TÀI LIỆU THAM KHẢO

i

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Cụm từ viết tắt Viết tắt

ii

DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Hình 1.1 Quá trình hình thành khu phố Cũ 8 Hình 1.2 Vị trí quận Hoàn Kiếm 11

Hình 1.3 Vị trí tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay –

Hình 1.9 Sơ đồ thể hiện các điểm nút và các không gian

Hình 2.1 Mặt đứng dãy số nhà chẵn, lẻ tuyến đường

Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi 28

Hình 2.2 Đoạn 1, 2, 3 dãy số nhà chẵn tuyến đường

Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi 29

Hình 2.3 Đoạn 1, 2, 3, 4, 5 dãy số nhà lẻ tuyến đường

Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi 30

Hình 2.4 Một số hoạt động buôn bán, vui chơi giải trí về

đêm trên tuyến đường

37 Hình 2.5 Chiếu sáng ban đêm trên tuyến đường 37 Hình 2.6 Hình ảnh minh họa về thuyết Kevin Lynch 48

iii

Hình 2.7 Quy hoạch chung thành phố Hà Nội đến năm

2030 tầm nhìn 2050 60 Hình 2.8 Quy hoạch chi tiết Quận Hoàn Kiếm 61 Hình 2.9 Cây xanh đường phố Singapore 70 Hình 3.1 Sơ đồ phân vùng tuyến đường 73

Hình 3.2 Tuyến phố Tràng Tiền có công trình trồng cây

xanh trên mái và ban công 76 Hình 3.3 Màu sắc sử dụng trong công trình 81

Hình 3.4 Các hình thức sử dụng biển quảng cáo không

iv

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu bảng, biểu Tên bảng, biểu Trang

Bảng 1.1 Tên đường phố trên tuyến đường nghiên

cứu

14

Bảng 1.2 Bảng tổng hợp hiện trạng trục không gian:

nút và trục giao thông chính; không gian

42

`

v

Về phương diện kiến trúc, đây là tuyến đường chiến lược trong khu phố Pháp, tiếp giáp với khu phố cổ và nơi có hầu hết phong cách kiến trúc của lịch sử phát triển kiến trúc

Có thể khẳng định rằng, không gian kiến trúc, cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền - Hàng Khay - Tràng Thi là một trong những diện mạo quan trọng hàng đầu của Thủ đô Hà Nội

Tuy nhiên sau hàng chục năm đổi mới, ảnh hưởng bởi tốc độ đô thị hóa đang diễn ra rộng khắp ở các tỉnh thành trên cả nước nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng, tuyến đường này cũng đang phải đối mặt với những hậu quả do quá trình đô thị hoá quá nhanh đem lại, một trong số đó là vấn đề buông lỏng trong công tác quản lý đô thị, đặc biệt là công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan Hình ảnh tuyến đường đã phần nào bị xuống cấp nhanh chóng Bên cạnh đó là vấn đề về

bộ máy quản lý đô thị còn chưa thống nhất, chồng chéo,thiếu sự phối kết hợp trong

2

công tác

Xuất phát từ những lý do trên, việc lựa chọn đề tài: Quản lý không gian,

kiến trúc cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền - Hàng Khay - Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội là rất cần thiết, nhằm khắc phục các nhược điểm, xây dựng hình ảnh

ổn định và lâu dài của toàn tuyến đường

Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan cho tuyến đường Tràng Tiền - Hàng Khay - Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội nhằm đảm bảo tính thống nhất của không gian tổng thể tuyến đường và phù hợp với tiêu chuẩn, Quy chuẩn và

các quy hoạch được phê duyệt có liên quan

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tuyến

đường

- Phạm vi nghiên cứu: Tuyến đường Tràng Tiền - Hàng Khay- Tràng Thi, Hoàn

Kiếm, Hà Nội Điểm đầu của tuyến đường là nút giao Tràng Tiền - Quảng trường nhà hát lớn Hà Nội và điểm cuối là nút giao Tràng Thi - Thợ Nhuộm - Điện Biên Phủ với tổng chiều dài của tuyến đường là 1.512m Chiều rộng mỗi bên so với vỉa

hè khoảng 30-50m ( một lớp nhà, hoặc khối nhà )

- Thời gian nghiên cứu: Theo quy hoạch chung của thành phố Hà Nội đến năm

2030

Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập số liệu: Kết quả về hiện trạng cây xanh mặt nước khu vực

tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi , Quận Hoàn Kiếm Kết quả nghiên cứu khoa học liên quan đến nội dung luận văn Các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác quy hoạch kiến trúc cảnh quan đô thị Tài liêu, số liệu khoa học,

3

- Phương pháp điều tra khảo sát thực địa: Chụp ảnh, khảo sát hiện trạng, nhằm

bổ sung, tổng hợp các số liệu

- Phương pháp tiếp cận hệ thống: Đề tài coi đối tượng nghiên cứu là một thành

phần của hệ thống không gian kiến trúc cảnh quan toàn thành phố Hà Nội và xem xét trên mọi phương diện về : Kiến trúc, quy hoạch, kinh tế, văn hóa, xã hội, lịch sử…

- Đề xuất giải pháp: Công tác nghiên cứu bao gồm việc phân tích những tồn tại

dựa trên việc khảo sát, điều tra kết hợp phân tích tổng hợp Đề xuất các giải pháp cho khu vực nghiên cứu trên cơ sở giải quyết những tồn tại đó Phạm vi nghiên cứu

có giới hạn,tập trung vào việc đưa ra giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh

quan cho tuyến đường, kết hợp quá trình nghiên cứu cộng đồng

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

- Ý nghĩa khoa học:

Góp phần bổ sung lý luận về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường chính của thành phố lớn và làm tài liệu tham khảo cho công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường và cho chính quyền địa phương thành phố xem xét

và áp dụng, qua đó nâng cao năng lực quản lý

- Ý nghĩa thực tiễn:

Đưa ra các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi

Các khái niệm

- Cảnh quan đô thị: là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở trong đô thị

như không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố, hè, đường đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, vườn hoa, đồi, núi, gò đất, đảo, cù lao, triền đất

tự nhiên, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch trong đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị [23]

4

- Chỉ giới đường đỏ: Chỉ giới đường đỏ là đường ranh giới được xác định trên bản

đồ quy hoạch và thực địa để phân định ranh giới giữa phần đất được xây dựng công trình và phần đất được dành cho đường giao thông hoặc công trình hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng khác [21]

- Đô thị: là khu vực tập trung dân cư sinh sống có mật độ cao và chủ yếu hoạt động

trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa hoặc chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ, một địa phương, bao gồm nội thành, ngoại thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn [23]

- Kiến trúc cảnh quan: là không gian vật thể bao gồm: nhà, công trình kỹ thuật,

nghệ thuật, không gian công cộng, cây xanh, biển báo và tiện nghi đô thị [26]

- Kiến trúc đô thị: là tổ hợp các vật thể trong đô thị, bao gồm các công trình kiến

trúc, kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [23]

- Quản lý đô thị: Quản lý đô thị là các hoạt động nhằm huy động mọi nguồn lực

vào công tác quy hoạch, hoạch định các chương trình phát triển và duy trì các hoạt động đó để đạt được các mục tiêu phát triển của chính quyền thành phố.[20]

5

Cấu trúc luận văn:

MỞ ĐẦU

NỘI DUNG

Chương 1: Thực trạng công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến

đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Chương 2: Cơ sở khoa học cho công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan

tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Chương 3: Giải pháp quản lý lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường

Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

98

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Kết luận

Quá trình nghiên cứu, đánh hiện trạng đã cho thấy tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội, là một tuyến đường có giá trị cao ý nghĩa lịch sử, kinh tế, văn hóa, về kiến trúc cảnh quan, hình thức kiến trúc đa dạng Tuy nhiên, hình ảnh kiến trúc cảnh quan của tuyến đường ít nhiều hiện đang

bị biến đổi do sức ép nội tại và thách thức của sự phát triển cùng với những sai phạm do thiếu phương pháp quản lý đúng đắn Những tồn tại và phát sinh là minh chứng cho sự cần thiết phải có phương án quản lý kiến trúc cảnh quan phù hợp với tình hình thực tiễn

Từ các vấn đề cần giải quyết, cùng với việc nghiên cứu chiến lược phát triển đô thị, định hướng phát triển, các lý luận trong và ngoài nước có liên quan tới đề tài, các kinh nghiệm học hỏi trong và ngoài nước làm cơ sở xây dựng và hoàn thiện các giải pháp quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi nhằm mục tiêu tạo dựng và phát huy giá trị hình ảnh kiến trúc cảnh quan đặc trưng của tuyến đường

Nghiên cứu đã chỉ rõ, để quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi đạt được hiệu quả cao cần có một chính quyền quản lý tổng hợp, đồng bộ có năng lực mạnh về nhiều khía cạnh, có định hướng đúng đắn, nhìn xa trông rộng Bộ phận tham mưu, các chuyên gia chuyên ngành có trình độ cao Hệ thống văn bản chế tài mạnh, sát với điều kiện thực tế, đúng định hướng nhà nước Hệ thống quản lý triển khai tại cơ sở có đủ năng lực Ngoài ra, sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan tuyến đường là một yếu tố để xây dựng biện pháp quản lý kiến trúc cảnh quan có hiệu quả

Từ đó, nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường Tràng Tiền – Hàng Khay – Tràng Thi từ các giải pháp tổng thể đến các giải pháp cụ thể có tính khả thi và phù hợp với thực tiễn