3.Thái độ - Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận, chính xác khi biểu diễn điểm và vẽ đồ thị hàm số trên mặt phẳng tọa độ.. - Có thái độ cẩn thận,chính xác ,nhận dạng đồ thị h[r]
Trang 1Ngày soạn: 31/10/2019
ĐỒ THỊ HÀM SỐ y = ax + b (a ≠ 0)
I/ MỤC TIấU
1.Kiến thức
- HS hiểu được đồ thị của hàm số y = ax + b (a ≠ 0) là một đường thẳng luụn cắt trục tung tại điểm cú tung độ là b, song song với đường thẳng y = ax nếu b ≠
0 hoặc trựng với đường thẳng y = ax nếu b = 0
2.Kĩ năng
- Học sinh vẽ được đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠ 0) bằng cỏch xỏc định hai điểm thuộc đồ thị hàm số đú Rốn luyện kỹ năng biểu diễn cỏc điểm trờn mặt phẳng tọa độ và vẽ đồ thị hàm số
3.Thỏi độ
- Cú thỏi độ học tập nghiờm tỳc, tự giỏc, cẩn thận, chớnh xỏc khi biểu diễn điểm
và vẽ đồ thị hàm số trờn mặt phẳng tọa độ
- Cú thỏi độ cẩn thận,chớnh xỏc ,nhận dạng đồ thị hàm số bậc nhất trong thực tế
4 Tư duy
- Rốn khả năng quan sỏt, dự đoỏn, suy luận hợp lớ và suy luận logic
- Khả năng diễn đạt chớnh xỏc, rừ ràng ý tưởng của mỡnh và hiểu được ý tưởng của người khỏc
5 Cỏc năng lực cần đạt
- NL giải quyết vấn đề
- NL tớnh toỏn
- NL tư duy toỏn học
- NL hợp tỏc
- NL giao tiếp
- NL tự học
- NL sử dụng ngụn ngữ
*Tớch hợp giỏo dục đạo đức:Trỏch nhiệm.
II Chuẩn bi của GV và HS:
- GV: Bảng phụ, thớc thẳng.Tài liệu: SGK, SBT, SGV
- HS: Học và làm bài đầy đủ
III/ PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT DẠY HỌC
1 Phương phỏp
- Nờu vấn đề, vấn đỏp, thuyết trỡnh, luyện tập, hoạt động nhúm
2 Kĩ thuật dạy học
- Kĩ thuật giao nhiệm vụ
- Kĩ thuật đặt cõu hỏi
- Kĩ thuật vấn đỏp
- Kĩ thuật chia nhúm
- Kĩ thuật trỡnh bày 1 phỳt
IV Tiến trình dạy học
1 ễn định lớp (1p)
2 Kiểm tra bài cũ ( 3’) GV nờu yờu cầu kiểm tra
Trang 2? Thế nào là đồ thị của h/s y = f(x)? đồ thị của h/s y = ax (a 0) là gì? Nêu cách
vẽ đồ thị của h/s y = ax?
HS: - Đồ thị hàm số y = f(x) là tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị
tương ứng (x; f(x)) trên mặt phẳng toạ độ
- Đồ thị hàm số y = ax (a 0) là một đường thẳng đi qua gốc toạ độ
- Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax:
Cho x = 1 y = a A(1; a) thuộc đồ thị hàm số y = ax
Đường thẳng OA là đồ thị hàm số y = ax
HS khác nhận xét câu trả lời của bạn
G: Lớp 7 ta đã biết dạng đồ thị và cách vẽ đồ thị hàm số y = ax (a ¿ 0) Dựa vào đồ thị hàm số y = ax có thể xác định được dạng đồ thị hàm số y = ax+b không
và vẽ đồ thị hàm số này như thế nào - đó là nội dung bài học hôm nay
3 Bài mới
Hoạt động 1: (13 phút).Đồ thị của hàm số y = ax + b (a ≠ 0).
- Mục đích:HS nắm được thế nào là đồ thị hàm số bậc nhất, dạng của đồ thị hàm
số bậc nhất , mối quan hệ giữa đồ thị hàm số y = ax và đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠ 0)
- Phương pháp:Nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp, trực quan
- Phương tiện tư liệu:Bảng nhóm,máy chiếu,thước thẳng có chia khoảng Sgk
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của GV- HS Nội dung ghi bảng
GV: Gọi 1 hs lên biểu diễn các
điểm trên mptđ
-Quan sát các em hs dưới lớp
HS: -1 hs lên bảng biểu diễn
trên mptđ
-Dưới lớp làm vào vở
-Nhận xét
-Nhận xét cách biểu diễn?
-GV nhận xét
-Nối A,B,C; nối A’, B’, C’
-Nhận xét về các điểm A, B, C
và A’, B’, C’?
-Nhận xét về hai đường thẳng
AC và A’C’?
-Nhận xét?
-GV nhận xét, bổ sung nếu cần
-Cho hs làm ?2
-Nhận xét?
-GV nhận xét
-Với cùng một giá trị của biến x,
nhận xét về các giá trị của hai
hàm số?
1.Đồ thị của hàm số y = ax + b (a 0)
?1 Biểu diễn các điểm trên mptđ.
A(1;2), B(2;4), C(3;6),A’(1;2+3) B’(2;4+3), C’(3;6+3)
?2.sgk tr 49
Trang 3-GV hướng dẫn cách xác định
đồ thị của hàm số y = 2x + 3
- Qua ?2, hãy rút ra tổng quát?
- HS: Rút ra tổng quát
-GV bổ sung nếu cần, nêu nội
dung chú ý
- HS: Nắm được chú ý
Tổng quát: sgk tr 50
Chú ý:Đồ thị của h/s y = ax + b (a 0)
còn được gọi là đường thẳng y = ax + b; b được gọi là tung độ gốc của đường thẳng
*Điều chỉnh, bổ sung
HĐ 2.( 18 phút).Cách vẽ đồ thị của hàm số y = ax+b.
- Mục đích: HS nắm được cách vẽ đồ thị hàm số y = ax +b Vẽ được chúng
- Phương pháp: vấn đáp, trực quan, luyện tập
- Phương tiện: máy chiếu,bảng nhóm,thước thẳng…
- Kĩ thuật dạy học : Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của GV Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Khi b = 0 ta được hàm số
nào? Cách vẽ đồ thị hàm
số đó?
-Nhận xét?
-Khi a 0, b 0, nêu
cách vẽ?
-Nhận xét?
-GV nhận xét, bổ sung
-Gọi một hs lên bảng tìm
giao với các trục toạ độ
-Cho hs đưới lớp làm ra
giấy trong
-Đưa 2 bài lên bảng phụ
-Nhận xét?
-Gọi 1 hs lên bảng vẽ đồ
thị
-Nhận xét
-GV nhận xét, sửa sai nếu
có
GV: y/c hs vẽ đồ thị hs
Khi b = 0 ta được hàm
số y = ax
-Nêu cách vẽ đồ thị
-Nhận xét, bổ sung
-Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b
-Nhận xét
2.Cách vẽ đồ thị của hàm số
y = ax + b (a 0)
*Khi b = 0 thì y = ax Đồ thị của hàm số
y = ax là đường thẳng đi qua gốc toạ độ O(0;0) và điểm A(1
; a)
*Khi a 0 và b 0 Đồ thị hàm số là đường thẳng đi qua hai điểm P(0 ; b) và Q(
b a
; 0)
?3 Vẽ đồ thị của hàm số y =
2x – 3 Cho x = 0 ta có y = -3 Cho y = 0 ta có x =
3 2 Vậy đồ thị hàm số y = 2x – 3
là đường thẳng đi qua hai
P
y
x
3
y = -2x + 3
Trang 4- GV chốt lại:
+ Đồ thị hàm số y = ax + b
(a 0) là một đường
thẳng nên muốn vẽ nó, ta
chỉ cần xác định 2 điểm
phân biệt thuộc đồ thị
+ Nhìn đồ thị ?3a) ta thấy
a > 0 nên hàm số y = 2x-3
đồng biến : từ trái sang
phải đường thẳng y = ax đi
lên (nghĩa là x tăng thì y
tăng)
+ Nhìn đồ thị ?3b) ta thấy
a < 0 nên hàm số y = -2x +
3 nghịch biến trên R: từ
trái sang phải đường thẳng
y = ax+ b đi xuống (nghĩa
là x tăng thì y giảm)
Tích hợp giáo dục đạo
đức : Cẩn thận khi tính
toán và vẽ đồ thị hàm số
-Làm ?3
-1 hs lên bảng tìm giao với các trục toạ độ
-Quan sát bài làm trên bảng
-Nhận xét
-1 hs lên bảng vẽ đồ thị
-Nhận xét
-Bổ sung
điểm P(0 ; -3); Q(
3
2; 0).
*Nhận xét
- Khi a > 0 thì đồ thị đi lên từ trái sang phải
- Khi a < 0 thì đồ thị đi xuống
từ trái sang phải
*Điều chỉnh, bổ sung
4.Củng cố (7’)
- Qua bài học hôm nay các em đã học những kiến thức gì ?
- Nhắc lại dạng tổng quát và các bước vẽ đồ thị của hàm số y = ax + b (a ≠ 0)
- Để vẽ đồ thị hàm số y = ax + b ta thực hiện theo mấy bước? Đó là những bước nào ? - Cho HS củng cố bài tập 15 (Sgk-51)
5.Hướng dẫn về nhà (2’)
*Ôn lại bài học để nắm chắc các nội dung sau :
Nắm chắc dạng tổng quát và các bước vẽ đồ thị của hàm số y = ax + b (a ≠ 0)
Xem lại các ví dụ đã làm ở lớp
Học bài và làm bài tập15,16/sgktr51; Bài14/SBTtr58
*Chuẩn bị giờ sau luyện tập
Q
P
Trang 5Ngày soạn:31/10/2019
LUYỆN TẬP
I.MỤC TIấU
1.Kiến thức
- Củng cố : Đồ thị của h/s y = ax + b (a 0) là một đường thẳng luụn cắt trục tung tại điểm cú tung độ là b, song song với đường thẳng y = ax nếu a 0 và trựng với đt y = ax với b = 0
2.Kĩ năng
-Tiếp tục rốn luyện kĩ năng biểu diễn điểm trờn mặt phẳng toạ độ, tỡm toạ độ và
vẽ đồ thị của hàm số y = ax + b (a ≠ 0) Đồng thời thụng qua đồ thị HS được luyện giải một số bài toỏn về tớnh chu vi, diện tớch
- Vận dụng vào bài tập, rốn kĩ năng vẽ đồ thị
3.Thỏi độ
- Cú thỏi độ nghiờm tỳc và ý thức tớch cực, tớnh cẩn thận trong học tập
4.Tư duy
- Rốn khả năng quan sỏt, dự đoỏn, suy luận hợp lớ và suy luận logic
- Khả năng diễn đạt chớnh xỏc, rừ ràng ý tưởng của mỡnh và hiểu được ý tưởng của người khỏc
5 Cỏc năng lực cần đạt
- NL giải quyết vấn đề
- NL tớnh toỏn
- NL tư duy toỏn học
- NL hợp tỏc
- NL giao tiếp
- NL tự học
- NL sử dụng ngụn ngữ
* Tớch hợp giỏo dục đạo đức :trỏch nhiệm,hợp tỏc
II Chuẩn bị của gv và hs
- GV: Bảng phụ có kẻ sẵn hệ trục tọa độ Oxy và lới ô vuông để kiểm tra bài
- HS : Tích cực học tập, học và làm bài đầy đủ
III/ PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT DẠY HỌC
1 Phương phỏp
- Nờu vấn đề, vấn đỏp, thuyết trỡnh, luyện tập, hoạt động nhúm
2 Kĩ thuật dạy học
- Kĩ thuật giao nhiệm vụ
- Kĩ thuật đặt cõu hỏi
- Kĩ thuật vấn đỏp
- Kĩ thuật chia nhúm
- Kĩ thuật trỡnh bày 1 phỳt
IV Tiến trình dạy học:
1 Ổn định lớp (1p)
2.Kiểm tra bài cũ:xen kẽ trong giờ
3 Bài mới
Trang 6Hoạt động 1: Luyện tập
- Thời gian: 35 phút
- Mục tiêu: Củng cố cho HS về đồ thị của hàm số y = ax + b (a ¿ 0)
- Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa
- Kĩ thuật dạy học: Sử dụng kĩ thuật đặt câu hỏi
- Phương pháp dạy học: vấn đáp, luyện tập
GV cho HS nêu từng cách vẽ của từng
hàm số rồi thao tác vẽ trên cúng một mặt
phẳng tọa độ
6
4
2
-2
5
y=2x+5
y= -2
3 x+5
y= -2
3 x
y=2x C A
F E
B
y
x O
GV: Giải thích vì sao OABC là hình bình
hành?
GV vẽ đồ thị
Bài 15( SGK- 51)( 10’).
a) Đồ thị của hàm số y = 2x là đường thẳng đi qua hai điểm O(0;0) và M(1;2)
* Đồ thị của hàm số y = 2x + 5 là đường thẳng đi qua hai điểm B(0;5)
và E( −
5
2 ;0)
* Đồ thị của hàm số y = −
2
3 x là đường thẳng đi qua hai điểm O(0;0)
và N(1; −
2
3 )
* Đồ thị của hàm số y = −
2
3 x+5
là đường thẳng đi qua hai điểm B(0;5)
và F(
15
2 ;0)
b) Vì đường thẳng y = 2x song song với đường thẳng y = 2x + 5 nênAB// OC
Vì đường thẳng y = −
2
3 x song song với đường thẳng y = −
2
3 x +
5 nên BC//OA
Nên: Tứ giác OABC có OA//BC, OC//AB nên OABC là hình bình hành
Bài 17( SGK- 51)( 12’).
a)
Trang 7GV: Yêu cầu HS nêu rõ cách vẽ hai đồ thị
vẽ trên cùng một hệ trục tọa độ
-GV hướng dẫn HS tìm tọa độ giao điểm
Vì cùng cắt nhau tại một điểm nên có
cùng tọa độ giao điểm
Cách tìm:
- Cho hai hàm số bằng nhau
- Tìm được x
- Thay x vào một trong hai hàm số đó tìm
được y
- GV tổng kết lại phương pháp tìm tọa độ
giao điểm của hai đường thẳng, của đường
thẳng với một trục tọa độ
GV hướng dẫn HS giải bài 18a:
? Hàm số y = 3x + b có giá trị bằng 11,
suy ra?
GV hướng dẫn HS giải bài 18b:
Đồ thị của hàm số y = ax + 5 đi qua
A(-1;3), suy ra điều gì?
Thay tọa độ điểm A vào hàm số tìm ra a
HS : lên bảng trình bày
*Tích hợp giáo dục đạo đức: Cẩn thận khi
tính toán và vẽ đồ thị
2
-2
5
B A
C
O
y=-x+3
y=x+1 y
x 3
b) * Tìm tọa độ của C:
Giải phương trình x + 1 = -x + 3
⇒ x=1 Khi đó, y = 1+1 = 2 Ta được C(1;2)
* Tìm tọa độ của A: Thay y = 0 vào
y = x+1, ta có x+1 = 0 ⇒ x = -1 ta được A(-1;0)
* Tìm tọa độ của :Thay y = 0 vào
y = -x + 3, ta có -x + 3 = 0 ⇒ x=3
Ta được A(3;0)
Bài 18( SGK- 52)( 13’).
a) Khi x = 4 thì hàm số y = 3x + b
có giá trị bằng 11 hay y = 11
Ta có 3.4 + b =11 ⇒ b = -1
Ta được y = 3x - 1
* Vẽ đồ thị hàm số y = 3x - 1
Cho x = 0 thì y = -1 ⇒ A(0;-1) Cho y = 0 thì x =
1
3 ⇒ B(
1
3 ; 0) b) Đồ thị của hàm số y = ax + 5 đi qua A(-1;3) ⇒ Khi x = -1 thì y = 3
Ta có a.(-1) + 5 = 3 ⇒ a = 2
Ta được y = 2x + 5
* Vẽ đồ thị hàm số y = 2x + 5
Cho x = 0 thì y =5 ⇒ A(0;5)
Cho y = 0 thì x = −
5
5
2 ; 0)
*Điều chỉnh, bổ sung
………
Trang 84 Củng cố (3’)
- Cách vẽ đồ thị của hàm số y = ax, y = ax+b; Cách tìm tọa độ giao điểm.
?Cho hàm số y = (a-1)x + a Chứng minh đồ thị hàm số luôn đi qua điểm
M(-1 ;M(-1) với mọi giá trị a
Giải : Thay điểm A vào hàm số 1= (a-1)(-1) +a 1=1 Vậy với mọi a thì đồ thị hàm số luôn qua điểm M
5 Hướng dẫn HS về nhà (2’)
- Hoàn chỉnh bài tập, xem bài mới
- Làm tất cả các bài tập còn lại
