Nằm trên con đường Võ Văn Tần, quận 3, thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng chứng tích chiến tranh là một bức tranh sống động về đất nước Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh chống lại
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TP.HCM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
Môn: Giáo dục Quốc phòng An ninh 4
BÀI THU HOẠCHBẢO TÀNG CHỨNG TÍCH CHIẾN TRANH
GIẢNG VIÊN: NGUYỄN HỮU RÀNH
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU……….3
BỐI CẢNH LỊCH SỬ……… 4
TÌNH HÌNH HIỆN TẠI………6
CHUYÊN ĐỀ “NHỮNG SỰ THẬT LỊCH SỬ”……….7
CHUYÊN ĐỀ “HỒI NIỆM”……… ……13
CHUYÊN ĐỀ “CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH”……… 17
CHUYÊN ĐỀ “CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM TRONG CHIẾN TRANH VIỆT NAM”……… …… 21
CHUYÊN ĐỀ “TỘI ÁC CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC”………28
CHUYÊN ĐỀ “HẬU QUẢ CHẤT ĐỘC DA CAM TRONG CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC CỦA MỸ Ở VIỆT NAM”……… 37
CHUYÊN ĐỀ “HẬU QUẢ CỦA CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM QUA TREANH VẼ CỦA THIẾU NHI”……… 43
CHUYÊN ĐỀ “THẾ GIỚI ỦNG HỘ VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN”……… 48
CHUYÊN ĐỀ “CHẾ ĐỘ LAO TÙ TRONG CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC VIỆT NAM”………54
TRƯNG BÀY NGOÀI TRỜI……….…61
LỜI KẾT……… 64
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Khi hỏi bất kì người dân Việt Nam nào về lịch sử dân tộc, người ta cũng thấy rùng mình khi nhớ về một thời khói lửa đạn bom hoang tàn nhưng sáng ngời ý chí quật cường và tinh thần yêu nước của những người con dân nơi dải đất hình chữ S.
"Việt Nam có quyền được hưởng tự do và độc lập," Hồ Chí Minh đã viết, và ông hô lớn điều này để khích lệ những đám đông trên Quảng trường Ba Đình năm 1945 Chiến tranh bùng nổ khi giới hạn của tình thương đạt đến đỉnh điểm không thể níu giữ được nữa Chúng ta biết nhân loại đã trải qua bao cuộc chiến đẫm máu là Chiến tranh thế giới thứ Nhất, Chiến tranh thế giới thứ Hai ở thế kỉ XX Dù đã sang thế kỉ XXI nhưng tàn dư của nó vẫn còn lại ít nhiều Chẳng kể đến khi học lịch sử, ta đều đã thấy sức tàn phá của nó nặng nề như thế nào, hàng nghìn quả bom bị ném vào cả triệu con người vô tội Nhật Bản sau chiến tranh mất nhiều năm để gây dựng lại đất nước, những quốc gia thua cuộc lâm vào khủng hoảng.
Để tái hiện lại những năm tháng lịch sử hào hùng đó, Bảo tàng chứng tích chiến tranh là một điểm đến tuyệt vời cho những người yêu thích lịch sử, muốn được
sống lại những ngày khói lửa chiến tranh quyết liệt.
Nằm trên con đường Võ Văn Tần, quận 3, thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng chứng tích chiến tranh là một bức tranh sống động về đất nước Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh chống lại Mỹ – Ngụy Những hiện vật, những hình ảnh còn sót lại như những bằng chứng đanh thép tố cáo tội ác của bọn thực dân xâm lược, đồng thời phản ánh ý chí chiến đấu, chiến thắng để giành lại độc lập dân tộc của nhân dân ta Bảo Tàng mang đến cho chúng tôi một cảm giác chung là những thương tâm, đau xót…và bức xúc khi thấy những bức ảnh, những tư liệu, số liệu về cuộc chiến tranh
mà dân tộc đã trải hoa hơn hàng thập kỷ qua Tội ác của chủ nghĩa đế quốc đã gây ra thật là ghê sợ Họ - Nước Mỹ tiến bộ, luôn cho mình là đi đầu trong các vần đề dân quyền và nhân quyền, họ luôn ca ngợi dânchủ, tự do nhưng chính họ đã chà đạp lên tất cả những gì mà họ đã nói Họ sẵn sàng tànsát, giết chóc hàng vạn đồng loại của
họ để tranh giành nhau những chiếc huân chương chiến tích vô nghĩa.
Trang 4BỐI CẢNH LỊCH SỬ
Vào thời nhà Nguyễn, vị trí bảo tàng bây giờ chính là nơi xây dựng của chùa KhảiTường Nhưng đến giai đoạn Pháp xâm lược Việt Nam thì ngôi chùa đã bị chính quyềnPháp phá bỏ hoàn toàn để xây dựng một căn biệt thự, và khoảng thời gian sau đó nó lầnlượt trở thành bệnh viện phụ sản, văn phòng luật sư,…Mãi cho đến sau năm 1975, khi đấtnước đã được giải phóng thì nơi đây mới được chọn để xây dựng bảo tàng nhằm ghi lạinhững sự kiện lịch sử, dấu vết chiến tranh như những bằng chứng đanh thép nhằm tố cáotội ác của bọn thực dân xâm lược, đồng thời bảo tàng cũng là nơi phản ánh được tinhthần, ý chí chiến đấu để giành lại độc lập hòa bình của dân tộc
Ban dầu khi mở cửa ngày 4/9/1975 bảo tàng có tên là Nhà Trưng bày tội ác Mỹ - Ngụy,sau đó thì được đổi tên là Nhà Trưng bày Tội ác Chiến Tranh, mãi đến 10/11/1990 thìbảo tàng mới chính thức lấy tên Bảo tàng Chứng tích Chiến Tranh
Đến với Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TP Hồ Chí Minh để thêm trân quý hòa bình,độc lập tự do hiện tại, để biết ơn bao thế hệ cha anh đã hy sinh xương máu mang lại nềnđộc lập tự do, gìn giữ từng tấc đất của Tổ quốc
Với nhiều tư liệu, hiện vật giới thiệu quá trình thực dân Pháp và quân đội Mỹ tiến hànhchiến tranh xâm lược Việt Nam, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TP Hồ Chí Minh là địachỉ đỏ để nhiều thế hệ người dân Việt Nam cũng như du khách quốc tế ghé thăm mỗi dịpđến với thành phố mang tên Bác
Cho đến nay Bảo tàng có tất cả 8 chuyên đề trưng bày chính và một số chuyên đề trưngbày không thường xuyên theo từng chủ đề trong năm
Những hình ảnh và hiện vật tại bảo tàng tái hiện cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam từnăm 1945 đến năm 1975 chống các thế lực xâm lược là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Tất cảcho thấy sự khốc liệt của cuộc chiến tranh, một cuộc chiến đã gây ra biết bao đau thương mấtmát mà đa số nạn nhân là người già, phụ nữ và trẻ em vô tội Đồng thời ghi lại sự đấu tranhkiên cường, bất khuất và khát khao độc lập dân tộc mãnh liệt của nhân dân Việt Nam
Bảo tàng chứng tích chiến tranh là thành viên của hệ thống Bảo tàng hoà bình thế giới vàHội đồng Bảo tàng thế giới Bảo tàng chuyên nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản và trưng bày
về chứng tích - tội ác và hậu quả của cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Thông qua
đó, Bảo tàng chứng tích chiến tranh kêu gọi chống chiến tranh phi nghĩa, bảo vệ hoà bình
và tình đoàn kết nhân dân các nước trên thế giới
Trang 5Bảo tàng chứng tích chiến tranh hiện tại
Trang 6TÌNH HÌNH HIỆN TẠI
Bảo tàng Chứng tích chiến tranh hiện là nơi lưu giữ hơn 20.000 tài liệu, hiện vật, phim ảnh quan trọng, trong đó có hơn 1.500 tài liệu, hiện vật, phim ảnh đã được đưa vào giới thiệu
ở 8 chuyên đề trưng bày thường xuyên Trong suốt 35 năm hoạt động của mình, bảo tàng
đã đón tiếp hơn 15 triệu lượt khách tham quan trong và ngoài nước, điều này cho thấybảo tàng Chứng tích chiến tranh là một trong những địa điểm ăn hóa, du lịch nhận đượcnhiều sự quan tâm, chú ý của du khách trong và ngoài nước
Những chứng tích tố cáo tội ác chiến tranh của thực dân và đế quốc, từ chiếc máy chém,bom đạn, xe tăng, máy bay, các phương tiện mang chất độc hóa học đến đoạn ống cốngtừng là chỗ ẩn nấp của nạn nhân bị đe dọa thảm sát, chuồng cọp biệt giam chiến sĩ cáchmạng… hay những bộ sưu tập ảnh của phóng viên trong và ngoài nước khắc họa tội ácchiến tranh và chân dung những nạn nhân chất độc da cam, những thước phim tư liệu vềhậu quả chiến tranh đã trở thành mảng ký ức sống động, được người dân và du kháchchọn xem nhiều nhất trong những năm qua tại TP.HCM
Bảo tàng Chứng tích chiến tranh là một bảo tàng gồm 3 tầng, mỗi tầng sẽ có những chủ
đề với những hiện vật riêng:
Tầng 1, đây vừa là phòng bán vé, vừa là phòng đa năng, phòng thế giới ủng hộ Việt Namtrong cuộc kháng chiến Tại đây nổi bật với “chuồng cọp” – một kiểu giam giữ tù chínhtrị tại Côn Đảo được tái hiện lại vô cùng chân thực Tại đây du khách có thể cảm nhậnđược chân thực nỗi đau chiến tranh mà đất nước ta phải chịu khi mà những tù nhân chínhtrị phải chịu không chỉ là trong phòng giam rộng chỉ 5m2 mà còn là bóng tối, không khí
ẩm thấp, với những trận đòn roi, những màn tra tấn đau đớn và nghiệt ngã Ngoài ra, tạitầng 11 còn trưng bày những hiện vật lớn như máy bay, xe tăng,…được dùng trong chiếntranh chống Mỹ
Tầng 2 và tầng 3 của bảo tàng chính là nơi trưng bày hình ảnh, tư liệu, hiện vật cho thấynhững dấu mốc lịch sử với nhiều chủ đề như câu chuyện của những nạn nhân da cam….qua
đó du khách sẽ có cái nhìn chân thực nhất về cuộc chiến tranh phi nhân nghĩa này
Với những thành quả đạt được, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh đã được Nhà nước tặngthưởng nhiều huân chương, huy chương cao quý, là một trong những điểm tham quan thú
vị nhất do khách nước ngoài và khách trong nước bình chọn
Bà Huỳnh Ngọc Vân, Giám đốc Bảo tàng, cho biết: “Hiện nay, bình quân mỗi ngày Bảotàng đón chừng 2000 lượt khách tham quan Khách tham quan chủ yếu là khách quốc tế,khách trong nước thường đến bảo tàng vào những ngày cuối tuần Vào mùa hè kháchtham quan bảo tàng đông hơn”
Bảo tàng chứng tích chiến tranh là một trong 10 điểm tham quan tiêu biểu trong chươngtrình du lịch “Thành phố Hồ Chí Minh 100 điều thú vị” Đây cũng là bảo tàng duy nhất ởViệt Nam được đưa vào hệ thống hơn 60 Bảo tàng vì hoà bình của tổ chức Văn hóa khoahọc và Giáo dục Liên hiệp quốc Bảo tàng chứng tích chiến tranh chính là nơi kêu gọi chohòa bình thế giới
Trang 7CHUYÊN ĐỀ “NHỮNG SỰ KIỆN LỊCH SỬ”
A Cách mạng tháng Tám:
Cách mạng tháng Tám còn gọi là tổng khởi nghĩa tháng Tám là tên gọi ngành sử họcchính thống tại Việt Nam hiện nay dùng để chỉ việc phong trào Việt Minh tiến hành khởinghĩa chống Đế quốc Nhật Bản, buộc Đế quốc Việt Nam bàn giao chính quyền trungương và các địa phương và buộc Bảo Đại phải thoái vị trong tháng 8 năm 1945
Trang 8Việc chuyển giao quyền lực được Chính phủ Đế quốc Việt Nam thực hiện cơ bản tronghòa bình, ít có đụng độ dù xảy ra tranh chấp với lực lượng Nhật, Đại Việt, Hòa Hảo, ởmột số địa phương Trừ một số địa phương tỉnh lỵ như Hải Ninh (nay thuộc QuảngNinh), Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Vĩnh Yên nằm trong tay các đảng phái khác nhưĐại Việt, Việt Nam Quốc dân Đảng, và quân Tưởng Giới Thạch (Trung Quốc); chỉtrong 10 ngày, cơ sở chính quyền Việt Minh đã được thiết lập trên toàn bộ các tỉnh lỵ trênkhắp Việt Nam (muộn nhất 28/8: Đồng Nai Thượng, Hà Tiên), hầu hết địa phương trong
cả nước Một số nơi có khó khăn hơn như Hà Giang, quân Tưởng Giới Thạch bức rútquân Nhật (29/8) và giải phóng luôn tỉnh này, Cao Bằng (giành chính quyền 21/8 nhưngsau đó quân Tưởng tràn vào), Lạng Sơn (giành chính quyền sau đó quân Tưởng GiớiThạch tràn vào, tháng 10 mới thành lập chính quyền cách mạng), Vĩnh Yên (Quốc dânĐảng nắm giữ), Hải Ninh – Móng Cái (Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội nắm), một
số địa bàn ở Quảng Ninh (do Đại Việt, Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội nắm), ở ĐàLạt (quân Nhật còn kháng cự mạnh như ngày 3/10)
Sau gần 100 năm anh dũng kháng chiến, nhân dân Việt Nam đã giành thăng lợi trongcuộc Cách mạng Tháng Tám 1945, đập tan ách đô hộ của thực dân Pháp Ngày 2/9/1945Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố trước toàn thế giới quyền độclập tự do của nhân dân Việt Nam Nhưng thực dân Pháp đưoc chính quyền Mỹ giúp đỡtài chính và vũ khí, tiếp tục âm mưu khôi phục ách thông trị ở Việt Nam
Sau khi thực dân Pháp thất bại, quân đội Mỹ trực tiếp can thiệp, phá hoại Hiệp địnhGiơnevo, tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược ở cả hai miền Nam và Bắc Việt Nam, âmmưu chia cắt lâu dài đất nước Việt Nam Trong chiến tranh, chính quyền Mỹ đã huy độngmột lực lượng quân sự khổng lồ với trên 6 triệu lượt quân, trên 14 triệu 300.000 tấn bomđạn, tiêu phí 767 tỉ đô la
Trang 9B Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975:
Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, thường được gọi là Ngày 30 tháng Tư, là sự kiện Quân độiNhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam tiến vào thành phố Sài Gòn, Tổng thốngViệt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh cùng nội các tuyên bố đầu hàng vô điều kiện Chínhphủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam vào sáng ngày 30 tháng 4 năm
1975 Ngày này là kết quả trực tiếp của Chiến dịch Mùa Xuân năm 1975 và là một mốc quantrọng trong lịch sử Việt Nam Đây là sự kiện đánh dấu sự kết thúc của Chiến
Trang 10tranh Việt Nam và bắt đầu thời kỳ chuyển tiếp chính thức thống nhất Việt Nam thành nướcCộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thành phố Sài Gòn sau đó được đổi tên thành Thànhphố Hồ Chí Minh, theo tên của cố Chủ tịch Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh.
Sự kiện 30 tháng 4 diễn ra sau khi tất cả công dân và lính Mỹ cùng với hàng ngàn ngườiViệt ở miền Nam Việt Nam di tản khỏi Sài Gòn Chiến dịch Gió lốc trở thành hoạt động
di tản bằng trực thăng lớn nhất trong lịch sử Vì nhiều người đã di tản và chính phủ ViệtNam Xã hội chủ nghĩa áp dụng quy định mới về hộ khẩu đã góp phần làm cho dân sốthành phố giảm xuống sau đó, tuy nhiên tỷ lệ giảm không nhiều (tốc độ giảm trung bình
là 10.000 người mỗi năm trong khi dân số Sài Gòn là gần 4 triệu người); nhưng đến năm
1979, dân số thành phố lại bắt đầu tăng trở lại
Trang 11Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 có vai trò rất quan trọng và lâu dài trong lịch sử Việt Namvới kết quả:
Chấm dứt Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Đông Dương, một quá trình chiến tranhhao người tốn của kéo dài 30 năm với những thương vong, tổn thất rất lớn: khoảng400.000 quân nhân Mỹ và các đồng minh của Mỹ đã chết, khoảng 1,5 triệu lính khác bịthương (trong đó riêng quân Mỹ có 58.191 chết và 304.000 bị thương) Phía Quân Giảiphóng miền Nam Việt Nam có gần 1 triệu quân nhân chết (trong đó 240.000 người đếnnay vẫn còn trong diện mất tích), 600.000 quân nhân bị thương Gần 2 triệu dân thườngViệt Nam bị chết, hơn 2 triệu dân thường bị thương tật, khoảng 2 triệu người bị phơinhiễm các loại hóa chất độc hại (ví dụ như chất độc da cam)
Kết thúc sự tồn tại của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa Sự kiện này đã đánh dấu sự thấtbại chung cuộc của phía Hoa Kỳ, đồng minh và Việt Nam Cộng hòa trong cuộc chiến tạiViệt Nam; chấm dứt việc các cường quốc thế giới can thiệp trực tiếp bằng quân sự vàoViệt Nam trong suốt hơn 100 năm (từ 1858 tới 1975)
Trang 12Là điều kiện để thống nhất về mặt nhà nước của Việt Nam Thực hiện quyết định của Hộinghị Hiệp thương Chính trị của đại biểu miền Bắc và miền Nam họp ở Sài Gòn tháng 11năm 1975, ngày 25 tháng 4 năm 1976 toàn quốc tiến hành tổng tuyển cử bầu quốc hộichung của nước Việt Nam thống nhất Quốc hội thống nhất họp tại Hà Nội từ ngày 24tháng 6 đến ngày 3 tháng 7 năm 1976 đã quyết định đặt tên nước là Cộng hòa Xã hội Chủnghĩa Việt Nam và đã bầu các thành viên của cơ quan chính quyền nhà nước Việt Nam
đã bước ra khỏi chiến tranh và thực sự trở thành một quốc gia thống nhất
Trên phương diện quốc tế, sự chấm dứt Chiến tranh Việt Nam với thắng lợi của Việt NamDân chủ Cộng hòa, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Chính phủ Cáchmạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đánh dấu sự thắng thế của phe Xã hội chủnghĩa trên thế giới trong thập niên 1970 và kết quả là một loạt các phong trào cánh tả thắngthế hoặc lên cầm quyền ở một số nước châu Á, châu Phi và châu Mỹ La tinh hướng tới mụctiêu xã hội chủ nghĩa Kết quả của cuộc chiến đã làm đảo lộn chính sách toàn cầu của Hoa
Kỳ từ chỗ chủ động tấn công phe Xã hội chủ nghĩa sang thế bị động Điều này kéo dài tới khiRonald Reagan lên cầm quyền và sự dè dặt trong việc can thiệp quân sự một cách
ồ ạt, quy mô lớn chỉ chính thức chấm dứt sau Chiến tranh vùng Vịnh
Ngày 30/4/1975, cuộc chiến của nhân dân Việt Nam thắng lợi hoàn toàn Cựu Bộ trưởngquốc phòng Mỹ Mc.Namara thú nhận: "Chúng tôi đã sai sót, sai lầm khủng khiếp Chúngtôi mắc nợ các hệ thống tương lai trong việc giải thích tại sao sai sót như vậy" Chính sựsai sót đó đã gây ra những hậu quả tàn khốc cho đất nước và nhân dân Việt Nam
Trang 13CHUYÊN ĐỀ “HỒI NIỆM - BỘ SƯU TẬP ẢNH VỀ CHIẾN
TRANH XÂM LƯỢC CỦA MỸ Ở VIỆT NAM”
Triển lãm HỒI NIỆM - bộ sưu tập về chiến tranh Việt Nam khởi nguồn từ một dự áncùng tên của hai phóng viên ảnh Tim Page và Horst Faas, những người đã từng bị thươngtrong khi hoạt động nghiệp vụ tại các chiến trường Việt Nam Dự án của hai ông nhằmthu thập các bức ảnh về chiến tranh Đông Dương với mục đích tưởng niệm tất cả cácphóng viên nhiếp ảnh đã chết trong chiến tranh này, bất kể quốc tịch, chính kiến của họ.Sau 4 năm tìm kiếm, các tác giả đã tập hợp hàng ngàn bức ảnh của 133 nhà nhiếp ảnh ở haibên chiến tuyến để chọn lọc đưa vào bộ sưu tập ảnh HỒI NIỆM, trong đó có 72 phóng viên-liệt sỹ cách mạng Việt Nam, 16 phóng viên người Mỹ, 12 phóng viên người Pháp, 4 phóngviên người Nhật Bản, 11 phóng viên người Việt (thuộc chính quyền sài gòn cũ), số phóngviên còn lại thuộc quốc tịch Úc, Áo, Anh, Thụy Sĩ, Singapore, Đức, Campuchia
Tháng 11/1997, bộ sưu tậ ảnh HỒI NIỆM được nhà xuất bản Random - Hoa Kỳ ấn hành,được đưa đi triển lãm tại các châu lục trên thế giới Tháng 11/1999, sau khi triển lãm ảnhHỒI NIỆM kết thúc tại trung tâm lịch sử Kentucky-Hoa Kỳ, bộ ảnh được đưa đến trưngbày tại Việt Nma như một món quà mà nhân dân Kentucky tặng nhân dân Việt Nam vớitinh thần HY VỌNG, HÀN GẮN VÀ LỊCH SỬ
Triển lãm ảnh HỒI NIỆM lần này do hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam và Thông tấn xã ViệtNam tổ chức với sự tài trợ của Ban quản lý dự án Hồi niệm Kentucky - Hoa Kỳ và các cánhân, đơn vị doanh nghiệp nước ngoài, bao gồm 204 tác phẩm của 133 tác giả thược
11 quốc tịch khác nhau, là một trong những hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc
kỷ niệm 25 năm kết thúc chiến tranh Việt Nam, thống nhất đất nước
Trang 14Tổng quan bộ sưu tập ảnh HỒI NIỆM về chiến tranh Việt Nam tại Bảo Tàng Chứng TíchChiến Tranh.
Một bà mẹ Việt Nam cùng với con vượt sông để tránh bom của máy bay Mỹ (UPI) Kyoichi Sawada Quy Nhơn năm 1965 Nhà nhiếp ảnh được giải thưởng Pulitzer năm 1966.
“HỒI NIỆM” là một thông điệp đầu máu, nước mắt và sự thống khổ của chiến tranh docác thế lực xâm lược gây ra ở Việt Nam
Mỗi một tấm ảnh đều được các nhiếp ảnh gia thực hiện một cách chân thật nhất làm chobản thân mỗi chúng ta đều có một sự kính trọng và một nỗi đau hoài niệm được dấy lêntrông giây phút chợt nhìn được sự gian khổ trong thời chiến lúc bấy giờ
Trang 15HY VỌNG, HÀN GẮN VÀ LỊCH SỬ.
Tiêu đề của cuộc triển lãm là “Hồi niệm - một cuộc chiến”, nhưng, suy cho cùng,đây là hình thức mà những người đã đến Việt Nam và đã trở về dùng để tưởng nhớnhững người đã không trở về nữa Các tác phẩm nhiếp ảnh được trưng bày nơi đâygợi nhớ hai loại hình ảnh, trước tiên về một thời kì kinh hoàng và dữ dội và vềnhững tổn thất cả dân sự lẫn quân sự của cuộc chiến, và sau đó đặc biệt đối vớinhiều người chúng tôi, đó là những hình ảnh gợi nhớ những khuôn mặt của bạn cũ,nam và nữ, là những người đã thu các hình ảnh trên vào ống kính Chúng tôi nhớ lạilòng quả cảm của họ, về những rủi ro nguy hiểm mà họ chấp nhận, và dĩ nhiên, về
sự may mắn của chúng tôi
Các phóng viên chiến trường đều biết phân biệt ai thực ai giả Vùng giao tranh vốnkhông phải là sân khấu có lợi cho loại tâm hồn hay ý chí giả tạo Thuộc lĩnh vực báoviết, chúng tôi chỉ vận dụng ngôn ngữ thay cho những hình ảnh, nên luôn ý thứcđược sự quả cảm của các bạn trong lĩnh vực nhiếp ảnh Trong tâm tư chúng tôi, họluôn ngự trị ở nơi tôn quý, kể từ khi họ đi vào cuộc chiến này, bắt đầu với laotj ảnhtĩnh và kết thúc bằng phim màu, rồi băng hình được chuyển qua vệ tinh tới màn ảnhtruyền hình toàn thế giới Chúng tôi dành cho họ, các phóng viên nhiếp ảnh một sựkính phục rất riêng
David Halberstam - lời giới thiệu cho tập ảnh “ hồi niệm”-1996
Những mất mát đau thương tận cùng đều mang những hy vọng một thế giới mới sẽhòa bình, sẽ không còn chiến tranh khốc liệt, sẽ không còn gian khổ đau thương Ởnơi ấy con người ta luôn kính trọng tưởng niệm về những hy sinh trong quá khứ
Trang 16CHIẾC MÁY ẢNH CỦA PHÓNG VIÊN TAIZO ICHINOSE
Phóng viên TaizoIchinose sinh năm 1947,ông tốt nghiệp ngànhnhiếp ảnh và làm việc tạihãng thông tấn UPI tạiTokyo Nhật Bản Tháng8/1972, ông tác nghiệp tạichiến trường Việt Nam.Ông mất vào tháng11/1973
Đây là chiếc máy ảnh đã cứu mạng ông trong một trận chiến Phóng viên Rikio Imajo
đã chụp hình chiếc máy ảnh khi bị vết tích của đạn xuyên thủng Bức ảnh này đã trởthành biểu tượng “sinh nghề tử nghiệp” ảnh được người thân của ông dùng làm kỷ vật
để thờ tại gia đình ở Kyushu Nhật Bản
Một vài kỷ vật được trưng
bày tại bảo tàng
- Máy đánh chữ hiệu Olivetti Lettera 32
- Ấn bản đầu tiên “ HASTA VIỆT NAM”
- Thẻ nhà báo
- Sách ảnh “chiến tranh giảiphóng Việt Nam”- IshikawaBunyo
- Ấn phẩm của Ishikawa Bunyo
- Chiếc máy ảnh của phóng viênNhật Ishikawa Bunyo
- Bộ quần áo của phóng viênNhật Ishikawa Bunyo sử dụngtrong thời gian chiến tranh ởViệt Nam
Một vài kỷ vật được trưng
Trang 17Cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam đã thu hút hàng trăm phóng viên ảnhnước ngoài đến từ khắp nơi trên thế giới Trong suốt 30 năm chiến tranh, họ đã ghi lạinhững hình ảnh chân thực nhất, phản ánh sự khốc liệt và tố cáo cuộc chiến phi nghĩa do
Mỹ gây ra ở Việt Nam, góp phần thúc đẩy phong trào phản chiến, ủng hộ Việt Nam.Rất nhiều phóng viên phương Tây đã thiệt mạng trên chiến trường Việt Nam Ký ức về họhiện được lưu giữ tại một nơi rất đặc biệt - Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TP.HCM.Theo con số thống kê không chính thức, đã có khoảng 100 phóng viên phương Tâythiệt mạng trong 30 năm chiến tranh Việt Nam Số phóng viên miền Bắc hy sinh cũngkhoảng gần 300 người Họ đều có chung niềm đam mê nghề nghiệp, bất chấp hiểmnguy để ghi lại những hình ảnh chân thực nhất về cuộc chiến
Kết thúc chuyên đề “HỒI NIỆM” Bản thân mỗi con người chúng ta đều dâng tràonhững xúc cảm khó thành lời, những nỗi niềm kính trọng đau xót qua từng bức ảnhqua từng kỷ vật mà ta đã nhìn nhận Một lời cảm ơn thật chân thành sâu sắc đến nhữngngười nhiếp ảnh gia dám dấn thân mình vào những cuộc chiến khốc liệt vì sự nghiệp
để bây giờ ta có thế cảm nhận được những gì mà chiến tranh tàn sát đã mang lại cũngnhư hiểu thêm được con người và cuộc sống thời chiến lúc bấy giờ
Trang 18CHUYÊN ĐỀ “VIỆT NAM – CHẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH”
1 Chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam
Tiến hành chiến tranh phá hoại bằng không quân lần thứ nhất (1964-1968) đối với miềnBắc, đế quốc Mỹ đã liên tiếp gặp thất bại nặng nề Trong hơn 4 năm đó, các lực lượngphòng không miền Bắc đã bắn rơi 3.243 máy bay (có 6 máy bay B52 và 3 máy bayF111), bắn chìm, bắn cháy 143 tàu chiến Mỹ
Vào đầu xuân năm 1972 quân ta liên tiếp giành được thắng lợi trên cả 3 mặt trận chínhtrị, quân sự chiến lược và ngoại giao Trước tình thế này Tổng thống Mỹ Ních – xơn ralệnh tiến hành trận chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai vào trong ngày 6/4/1972.Này cũng được xem là trận chiến tranh với tính chất ác liệt hơn, tàn bạo hơn so với cuộcchiến tranh lần thứ nhất
Mỹ huy động may bay B52 ném bom vào Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố khác ởmiền Bắc nước ta Mỹ đã ném khoảng 6.600 quả bom xuống 135 địa điểm thuộc Thủ đô
Hà Nội, làm 300 người chết
Tất cả tỉnh lỵ dọc quốc lộ 1 từ Hà Nội hướng về sông Bến Hải đều bị ném bom Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình tan hoang (Hình ảnh được nhiếp ảnh gia người Nhật chụp lại vào năm 1973
Sau 12 ngày đêm khói lửa quân và dân ta đã giành chiến thắng tuyệt đối trước cuộc chiếntranh phá hoại miền Bắc lần 2 của đế quốc Mỹ Lịch sử vẻ vang còn ghi nhận đây đó là
“Điện Biên Phủ trên không” của quân và dân ta Làm thất bại hoàn toàn cuộc chiến tranh pháhoại miền Bắc lần 2 cũng như kế hoạch của Mỹ Dù trong hoàn cânhr khó khắn nào thì quân
và đân ta vẫn chiến đấu kiến cường với mong muốn hai miền Bắc Nam thống nhất, đúng vớitinh thần câu nói “Không có gì quý hơn Độc lập Tự do” của chủ tịch Hồ Chí Mnh
2 Nhân dân trong khói lủa chiến tranh
Trang 19Chiến tranh tàn khóc với nhiều hy sinh, mất mát Những trận pháo kích, thả bom khôngdứt của quân Mỹ và quân chính phủ Sài Gòn Nhiều người dân đã phải chịu thương vong,
bị tấn công, bị bắt làm tù binh Nhiều gia đình phải ly tán và chứng kiến cảnh mất ngườithân
Khi quân Mỹ và quân chính phủ Sài Gòn tấn công làng mạc, vì sợ bị bắt làm tù binh
nên những người trẻ thường trốn đi, để lại những người già và trẻ con.
(Hình ảnh do nhiếp ảnh gia người Nhật chụp tại Đồng Tháp năm
Trang 203 Những người lính Mỹ ở Việt Nam
Năm 1965, Thủy quân lục chiến của Mỹ lần đầu được đưa đi tham chiến Sau đó quân
Mỹ tiếp tục đẩy mạnh tăng cường lực lượng, năm 1969, lúc binh lực Mỹ mạnh nhất lênđến 550.000 quân Thế nhưng, với sự đấu tranh kiên cường bất khuất, không sợ kẻ thùcủa quân dân Việt Nam, quân Mỹ không giành được chiến thắng, phải rút quân khỏi ViệtNam Lý do thất bại của quân Mỹ là không hiểu được tình cảm mãnh liệt của người dânViệt Nam với Độc lập mà muốn trói buộc họ bằng sức mạnh quân sự
Đội lính Mỹ tổ chức thánh lễ tại chiến trường với chủ tế là linh mục trực thuộc Hẳn phần đông số họ cầu nguyện được trở về
bình an.
Tỉnh Quảng Trị, 1967
Binh sỹ xông vào làng
Trang 214 Kết thúc chiến tranh Việt Nam
Mùa Xuân 1975, dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, quân dân tatrên khắp chiến trường miền Nam mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy giành toàn thắng
Đó là chiến công vĩ đại trong lịch sử dân tộc, có tầm ảnh hưởng và tác động sâu rộng đếnquan hệ quốc tế.
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 của quân dân Việt Nam bắt đầu từngày 4/3/1975 và kết thúc vào ngày 30/4/1975, trong đó tiến công quân sự đóng vai tròquyết định với ba chiến dịch chiến lược liên tục về thời gian và liên kết về không gian điđến đánh sập quân đội Sài Gòn
Ngày 2/5/1975, miền Nam nước ta hoàn toàn giải phóng, trong một thời gian ngắn (55ngày đêm), cuộc Tổng tiến công và nổi dậy của quân và dân Việt Nam đã giành thắng lợihoàn toàn Cách mạng đã diệt và làm tan rã hơn 1 triệu quân chủ lực và khoảng 1,5 triệuquân thuộc lực lượng phòng vệ dân sự của địch, đập tan bộ máy chính quyền và quân độiSài Gòn, giải phóng miền Nam, kết thúc toàn thắng cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứunước; đồng thời kết thúc vẻ vang cuộc trường chinh 30 năm chiến tranh giải phóng dântộc, bảo vệ Tổ quốc (1945-1975), mở ra kỉ nguyên mới của dân tộc Việt Nam: cả nướcđộc lập, thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội
Sau khi chiến tranh kết thúc, nhân dân Việt Nam cùng nhau xây dựng đất nước Trongchiến tranh, trên đường lộ chỉ có xe tải quân dụng, xe bọc thép chạy, có khi còn là bãi đápcủa máy bay trực thăng Sau chiến tranh, hòa bình được cảm nhận khi nhìn cảnh lúa đượcphơi trải rộng trên mặt đường nhận khi nhìn cảnh lúa được phơi trải rộng trên mặt đường
Trang 22CHUYÊN ĐỀ CHẤT ĐỘC DA CAM TRONG CHIẾN TRANH
VIỆT NAM
Trong chiến tranh ở Việt Nam, chất da cam/dioxin được quân đội Mỹ sử dụng trong 2 chiến dịch lớn: Chiến dịch “Ranch Hand”: Từ tháng 8/1962 đến tháng 9/1971, đây là giai đoạn sử dụng chất độc hoá học nhằm phục vụ cho mục đích quân sự
Chiến dịch thu hồi (Pacer Ivy): Từ tháng 9/1971 đến tháng 4/1972, trong chiến dịch này,quân đội Mỹ đã thu hồi về Mỹ 25.200 thùng chất da cam nhằm phi tang các chất độc đãđược sử dụng tại Việt Nam
Có thể phân loại các khu vực bị nhiễm dioxin ở Việt Nam thành hai loại: các khu vực bịphun rải; những nơi lưu trữ để nạp lên máy bay đi phun rải và tẩy rửa sau phun rải (chủyếu là các sân bay quân sự)
Về chất độc Da Cam: Chất độc màu da cam là một trong những loại chất diệt cỏ có màu mà không lực Hoa Kỳ đã rải trên vùng đất nông thôn Việt Nam từ năm 1961 đến 1971 nhằm diệt các loài cây gỗ, cây bụi và mùa màng lương thực là nguồn cung cấp sự che trở và thực phẩm cho bên đối địch Chất độc màu da cam là một hợp chất gồm 2 loại thuốc diệt cỏ 2,4 -
D và 2,4,5 – T được pha với tỷ lệ 50/50 Chất này duy trì chỉ trong một vài ngày hoặc vài tuần và sau đó tự tiêu hủy Nhưng nó có chứa độc chất, dioxin, không phân hủy dễ dàng và hiện vẫn đang gây ra các vấn đề về sức khỏe cho người dân ở Việt Nam
Về chất Dioxin: Tên hóa học của nó là dioxin 2,3,7,8-tetrachloro-dibenzo-para hay còn gọi là TCDD Nó là một chất hữu cơ bền vững có chứa Chất độc Da cam và một số các chất diệt cỏ có màu khác khi việc sản xuất ra một trong những thành phần của nó (2,4,5-T) được tăng cường trong thời kỳ chiến tranh TCDD là độc tố độc nhất trong số khoảng
419 loại hợp chất độc tương tự, bao gồm PCBs (polychlorinated biphenyls) Các công tyhóa chất sản xuất ra các chất diệt cỏ trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam nói họ đã khôngnhận thức được chất dioxin độc hại tới mức nào
Việc sử dụng Chất độc Da Cam/Dioxin tại Việt Nam: Khoảng 60% chất diệt cỏ được sửdụng ở Việt Nam là Chất độc Da Cam Hơn 43 triệu lít (11.4 triệu gallon) đã được sửdụng từ năm 1962- 1970 Hơn 30 triệu lít (khoảng 8 triệu gallon) chất màu Trắng, Xanh
Da Trời, Tím, Hồng và Xanh Lá Cây cũng đã được phun rải Nồng độ sử dụng cao gấp20-25 lần so với mức sử dụng trong nông nghiệp bình thường ñể diệt cây cỏ Ước tínhlượng dioxin trong các chất diệt cỏ khác nhau vì mỗi nhà sản xuất và mỗi mẻ sản xuất2,4,5-T có các mức độ chất dioxin khác nhau Lần thử nghiệm đầu tiên là vào ngày 10tháng 8 năm 1961 Chương trình rải trên không của Không lực Hoa Kỳ, chiến dịch Hades(về sau được đặt tên lại là Chiến dịch Ranch Hand), đã được thực hiện từ tháng Giêngnăm 1962 đến tháng Hai năm 1971, chủ yếu từ các máy bay chở hang hóa C-123 vàchiếm ñến 95% lượng thuốc diệt cỏ được rải Các công ty hóa chất Hoa Kỳ và các đối tácđồng minh khác đã rải 5% lượng thuốc diệt cỏ còn lại bằng máy bay trực thăng, xe tải và
Trang 23bằng tay, chủ yếu là để làm trống các bụi cây xung quanh các vành đai các khu quân sự vCác chất diệt cỏ được rải trên khoảng 24% diện tích miền Nam Việt Nam, phá hủy 5 triệumẫu Anh rừng núi cao và rừng ngập mặn và 500.000 mẫu Anh hoa màu - tương đương với diện tích của bang Massachusetts Trong số này, 34% bị rải hơn 1 lần và một vài khu rừng núi cao bị rải hơn 4 lần vi Một nghiên cứu phát hiện rằng 3.181 làng mạc cũng bị phun rải Các vùng đất của Lào và Căm-pu-chia gần biên giới Việt Nam cũng bị rải Chính phủ Hoa Kỳ ñã ngừng việc phun rải tất cả các chất diệt cỏ vào tháng 10 năm 1971, nhưng quân đội Cộng Hòa miền Nam vẫn tiếp tục phun rải một số loại hóa chất đến tậnnăm 1972 Việc sản xuất Chất độc Da Cam bị dừng lại từ những năm 1970s Các khochứa được thu thập và đốt tiêu hủy, và không còn được sử dụng.
Bản đồ phun rải chất độc màu da cam
Nơi bị rải chất độc da cam
Trang 24Ảnh hưởng đến con người
Người ta đã tìm thấy chất độc da cam có chứa chất độc dioxin, nguyên nhân của nhiều bệnh như ung thư, dị dạng và nhiều rối loạn chức năng ở cả người Việt lẫn các cựu quânnhân Hoa Kỳ
Dioxin tích tụ chủ yếu tại các mô mỡ theo thời gian (tích lũy sinh học), vì vậy ngay cả tiếp xúc nhỏ cũng có thể đạt mức độ nguy hiểm Trong năm 1994, EPA Hoa Kỳ báo cáo rằng dioxin là một chất gây ung thư, và lưu ý rằng các hậu quả khác (về sinh sản và phát triển tình dục, hệ thống miễn dịch) có thể gây ra một mối đe dọa lớn đối với sức khỏe conngười TCDD, là độc nhất của dibenzodioxins, được phân loại như là một chất gây ung thư nhóm 1 do Cơ quan Nghiên cứu Quốc tế về Ung thư (IARC) TCDD có chu kỳ bán
rã khoảng 8 năm ở người, mặc dù ở nồng độ cao, tỷ lệ loại bỏ được tăng cường bởi sự trao đổi chất Các ảnh hưởng sức khỏe của dioxin được trung gian bởi tác động lên thụ thể
tế bào, các thụ thể aryl hydrocarbon (AHR) Điều này giúp dioxin xâm nhập, phá thủng
hệ thống phòng thủ của tế bào và làm biến dạng ADN Đó là nguyên nhân tại sao dioxin gây ra quái thai ở động vật
Các hiệu ứng khác ở người (ở các mức liều cao) có thể bao gồm:
Bất thường phát triển trong men răng của trẻ em
Bệnh lý tại khu trung ương và ngoại vi của hệ thần kinh
Rối loạn tuyến giáp
Tổn hại cho hệ thống miễn dịch
Lạc nội mạc tử
Bệnh tiểu đường
Dioxin tích lũy trong chuỗi thức ăn trong một thời trang tương tự như các hợp chất clo khác (tích lũy sinh học) Điều này có nghĩa rằng ngay cả nồng độ nhỏ trong nước bị ô nhiễm có thể được tập trung lên một chuỗi thức ăn đến mức nguy hiểm vì chu kỳ phân hủy dài và độ tan trong nước thấp của dioxin Không chỉ vậy, Dioxin còn có thể đi qua dây rốn hoặc tích tụ trong sữa mẹ, do đó nếu người mẹ nhiễm dioxin thì đứa con cũng
sẽ bị nhiễm theo
Bác sĩ Linda Birnbaum, Giám đốc Viện Khoa học Quốc gia Về Liên Hệ Giữa Môi trường
và Sức khỏe, và là một chuyên gia hàng đầu về chất dioxin, nói: “Tôi chưa từng thấy một
hệ thống hormone nào mà chất dioxin không thể phá vỡ Nó có ảnh hưởng lan rộng trong hầu hết các chủng loài có xương sống, trong hầu hết mọi giai đoạn cơ thể phát triển".
Trang 25Song thai dính ngực và bụng do ảnh
hưởng của chất độc màu da cam
Một nạn nhân khác của chất độc màu da cam bị viêm xương và xơ nang toàn thân
Tác hại đối với người Việt
Tất cả diện tích bị rải chất da cam đều ở miền Nam Việt Nam Chất da cam phát tán qua không khí và nước nên nó lan rộng rất nhanh, không chỉ những chiến sỹ quân Giải phóng mà cả dân thường miền Nam, quân Mỹ và quân lực Việt Nam Cộng hòa (quân chư hầu của Mỹ) cũng đều bị nhiễm độc nếu có mặt ở khu vực bị rải độc Nhưng các nạn nhân người Việt thường bị nhiễm độc nặng hơn lính Mỹ do họ sống định cư, uống nước và trồng cây lương thực tại khu nhiễm độc, còn lính Mỹ thì chỉ ở đó một thời
gian ngắn rồi hành quân đi chỗ khác hoặc trở về nước
Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng là một nhân chứng sống Trong những năm 1960,
bà đã hộ sinh cho nhiều trăm đứa trẻ khỏe mạnh ở bệnh viện Từ Dũ, nhà hộ sinh lớn nhất
ở Sài Gòn Rồi đến năm 1968, hai năm sau khi lực lượng Mỹ tăng gia trải chất diệt cỏ lênđến nhiều triệu lít, lần đầu tiên bác sĩ Phượng đã chứng kiến một hài nhi không có óc và xương sống Trong những tháng tiếp theo, Bác sĩ Phượng liên tục đỡ ra nhiều hài nhi dị dạng, 3 hoặc 4 đứa trong một tuần lễ - những hài nhi sinh ra với những cơ quan ở ngoài thân, không có tay, không có chân, không có mắt Vấn đề nay đã trở nên rõ ràng là, con người – đặc biệt là phụ nữ - bị nhiễm ngay chỉ một chút chất dioxin, dù chỉ là 1/1 tỷ gram, cũng có khả năng cao là sinh ra những đứa con dị tật bẩm sinh Từ năm 1968, bác
sĩ Phương bắt đầu thu thập hàng chục thai nhi và trẻ sơ sinh bị dị dạng đã chết, lưu trữ ở bệnh viện Từ Dũ trong các lọ lớn chứa chất bảo quản.[22]
Bà Đào Thị Kiều, sinh năm 1952, nông dân ở Biên Hòa, có khu ruộng bị quân đội Mỹtrải thuốc diệt cỏ không lâu sau khi bà kết hôn Bà có 8 đứa con thì 7 đứa bị dị tật
Trang 26bẩm sinh và 5 đứa đã chết yểu, chồng bà từng là nhân viên trong quân lực Việt
Nam Cộng Hòa, cũng chết năm 2004 vì ung thư
Nhà bệnh học về ung thư Scarlett Lin Gomez tại Viện phòng chống ung thư
California (CPIC) đã nghiên cứu thấy rằng người Mỹ gốc Việt tại California (rất nhiều người là cựu binh trong quân lực Việt Nam Cộng Hòa từng hoạt động trong vùng bị rải chất da cam) đang phải chịu hàng loạt chứng bệnh liên quan đến việc phơi nhiễm chất độc da cam: tỷ lệ bị các bệnh ung thư cao nhất, phụ nữ gốc Việt mắc bệnh ung thư hạch bạch huyết không Hodgkin cao nhất, đàn ông gốc Việt mắc
bệnh Sarcoma mô mềm cao nhất
Một số nhà hoạt động như ông Ngô Thanh Nhàn, nhà nghiên cứu tại Đại học New York,
đã kêu gọi những người Mỹ gốc Việt khởi kiện những nhà sản xuất chất độc da cam để đòi bồi thường, nhưng đã bị các tổ chức người Mỹ gốc Việt ngăn cản Nhiều cựu binh quân lực Việt Nam Cộng hòa và con cháu họ đang bị mắc những chứng bệnh mà các cựubinh Hoa Kỳ từng bị nhiễm chất độc màu da cam mắc phải, nhưng không có vụ kiện nào
được thực hiện Những người Mỹ gốc Việt này "vẫn rất trung thành (với nước Mỹ)", họ vẫn tin vào những tờ truyền đơn của Mỹ thời thập niên 1960 nói rằng "chất diệt cỏ không độc hại", rằng sự nguy hại của chất độc màu da cam "chỉ là một sự lừa bịp của Đảng cộng sản", và việc khởi kiện chất độc da cam là sự tiếp tay cho hành động chống lại nước Mỹ Ông Ngô Thanh Nhàn nói rằng “Chỉ còn một nhóm người không chịu thừa nhận vấn đề chất độc da cam - đó chính là người Mỹ gốc Việt” Ông Nhàn khuyên người Mỹ gốc
Việt phải dẹp bỏ định kiến chính trị để thừa nhận những khổ đau mà chất da cam gây ra cho họ, có như vậy thì mới có thể đứng lên đấu tranh đòi quyền lợi cho chính họ
Tuổi thọ của Dioxin: Chu kỳ nửa phân rã của dioxin phụ thuộc vào vị trí nó ở đâu Trong
cơ thể con người là 11–15 năm, mặc dù có thể là 20 năm Trong môi trường, nó thay đổiphụ thuộc vào loại đất và độ thấm sâu Mặt trời sẽ bẻ gãy dioxin vì thế ở lá và mặt đất thìchỉ 1-3 năm, tùy thuộc vào ñiều kiện Dioxin được chon hoặc lọc dưới bề mặt hoặc ở sâudưới trầm tích của song hay các vùng nước khác thì có thể có chu kỳ nửa phân rã tới hơn
100 năm
Các vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam
Ngày 31 tháng 1 năm 2004, nhóm bảo vệ quyền lợi nạn nhân CĐDC, Hội Nạn nhân
Chất độc da cam/dioxin Việt Nam (The Vietnam Association of Victims of Agent
Orange/Dioxin - VAVA) đã kiện hơn 30 công ty Mỹ phải bồi thường do trách nhiệm
gây ra thương tích vì đã sản xuất chất hóa học này Dow Chemical và Monsanto là hai công ty sản xuất CĐDC lớn nhất cho quân đội Hoa Kỳ đã bị nêu tên trong vụ kiện cùng các công ty khác
Vào ngày 10 tháng 3 năm 2005, quan tòa Jack Weinstein (thuộc Tòa án liên bang tại quậnBrooklyn) đã bác đơn kiện, quyết định rằng những đòi hỏi của đơn kiện không có cơ sở pháp luật Quan tòa kết luận rằng CĐDC đã không được xem là một chất độc dưới luật quốc tế vào lúc Hoa Kỳ dùng nó; rằng Hoa Kỳ không bị cấm dùng nó để diệt cỏ; và những công ty sản xuất chất này không có trách nhiệm về cách sử dụng của chính quyền
Trang 27Chính phủ Hoa Kỳ, vốn có quyền miễn tố (sovereign immunity), không phải là một bị
cáo trong đơn kiện Tuy nhiên, vào năm 1984 cũng từ phiên tòa của vị quan tòa này, chính các công ty trên đã chi khoảng 180 triệu USD bồi thường cho các gia đình cựu binh Mỹ từng nhiễm chất da cam ở Việt Nam, mặc dù các công ty này không thừa nhận
có hành động sai trái
Hai mươi mục trong phán quyết của thẩm phán Jack Weinstein ngày 10 tháng 3 về vụkiện của các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam đối với các công ty hoá chất đãđược phân tích của Mandrew Wells-Dang, đại diện Quỹ Hoà giải và Phát triển tiếngAnh Ngày 7 tháng 4 năm 2005 các nguyên đơn Việt Nam đã tiếp tục gửi đơn kháng cáolên Tòa Phúc thẩm của Mỹ đòi lật lại quyết định của tòa sơ thẩm
Tòa Phúc thẩm Khu vực 2 tại Manhattan bắt đầu xem xét lại vụ kiện vào tháng 6
năm 2006, ra phán quyết vào tháng 2 năm 2007 đồng ý với phán quyết của Tòa sơ thẩm
và bác đơn kháng cáo của các nguyên đơn Việt Nam
Luật sư nguyên đơn Việt Nam tiếp tục gửi đơn kháng cáo lên Tòa án Tối cao Hoa Kỳ Ngày 2 tháng 3 năm 2009, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ từ chối mở phiên tòa xem xét lại kếtquả của tòa phúc thẩm
Khắc phục hậu quả
Chính phủ Hoa Kỳ hiện vẫn từ chối trách nhiệm với những nạn nhân này và cho rằng mối liên hệ giữa các khuyết tật và thuốc diệt cỏ vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học Tuy nhiên vào tháng 5/2007, Quốc hội Hoa Kỳ đã phân bổ khoản ngân sách 3 triệu USD nhằm khắc phục ảnh hưởng của chất độc da cam và tại một số điểm nóng nhất và năm
2009 tăng lên 6 triệu USD
Trang 28CHUYÊN ĐỀ “TỘI ÁC CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC”
Chuyên đề gồm 125 ảnh, 22
tài liệu, 243 hiện vật giới thiệu
những chứng tích tội ác và hậu
quả của chiến tranh xâm lược
đối với đất nước và người dân
Việt Nam
Tuyên ngôn độc lập của nước
Mỹ năm 1776 có đoạn viết:
“Tất cả mọi người sinh ra đều
có quyền bình đẳng Tạo hóa
cho họ những quyền không ai có
thể xâm phạm được; trong
những quyền ấy có quyền được
sống, quyền tự do và quyền mưu
cầu hạnh phúc”.
Thế nhưng khi tiến hành chiến tranh xâm lượcViệt Nam, quân đội Mỹ đã chà đạp các "quyền"nói trên, kể cả luật pháp quốc tế, thực hiện mộtcách có hệ thống việc bắt bớ, tra tấn, hãm hiếp,bắn giết dân thường và tù binh, kể cả thực hiệnnhững cuộc thảm sát hàng loạt Ngoài ra quânđội Mỹ còn sử dụng những phương tiện chiếntranh đã bị các công ước quốc tế nghiêm cấmnhư: bom bi, bom lân tinh, chất độc hoá học,đặc biệt là chất độc da cam dioxin Khi tiếnhành chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam,tháng 11/1965, tướng Curtis Lemay chỉ huy lựclượng Không quân chiến lược Mỹ đã trắng trợntuyên bố "sẽ đẩy lùi miền Bắc Việt Nam trở vềthời kỳ đồ đá"
Trang 29Chiến tranh kết thúc với khoảng 3 triệu người chết (trong đó có 2 triệu dân thường),khoảng 2 triệu người bị thương, 300.000 người mất tích, hạ tầng cơ sở của cả hai miềnNam Bắc bị thiệt hại nặng nề.
Nhiều cuộc đàn áp đã diễn ra trong chiến tranh Việt Nam
Lính Mỹ xem mạng người dân Việt như cỏ rác, hành xử, tra tấn người dân một cách man
rợ và lấy đó làm thú vui Chúng cột người bị bắt sau xe tăng và kéo lê cho đến chết,chúng giết vô số nhân dân vô tội, chặt đầu những người yêu nước để chụp ảnh lưu niệm
Trang 30Bản đồ các vùng ở Việt Nam bị bom
mìn, vật nổ của Mỹ trong chiến
tranh (1964-1972)
Dân thường bị lính Mỹ thuộc Sư
đoàn Kỵ binh bay 101 tra hỏi tròn
chiến dịch “tìm và diệt” đầu năm
1968
Phụ nữ và trẻ em cũng là đối tượng của cuộc hành quân càn quét của lính Mỹ thuộc Sư đoàn Americal
“Họ quyết định tra tấn bằng nước Họ trùm một miếng giẻ lên mặt người bị bắt và đổ nước lên để ông ta không thở được”
Trang 31Trung đội của thiếu úy William Calley
xả súng vào các "địa điểm tình nghi có đối phương", những người dân thường
đầu tiên bị giết chết hoặc bị thương bởicác loạt đạn bừa bãi này Sau đó lính
Mỹ bắt đầu hủy diệt tất cả những gìchuyển động, người, gia súc, gia cầm
Họ bị giết bằng các loạt súng, bằng lưỡi
lê hoặc bằng lựu đạn với mức độ tànbạo mỗi lúc một cao Lính Mỹ quănglựu đạn vào nhà mà không thèm bậntâm xem trong nhà có gì Một sĩ quantúm tóc một người đàn bà và dùng súngngắn bắn thẳng vào người đó
Một người phụ nữ vừa ôm con nhỏ bước
ra khỏi nhà liền bị bắn chết ngay lập tức,khủng khiếp hơn, một lính Mỹ liền dùngkhẩu súng trường tự động M16 xà đạn bắn tung xác đứa bé Calley bị buộc tội vào 5tháng 9 năm 1969, với tội danh được ghi rõ, có kế hoạch tàn sát và giết hại 109 người dânthường Việt Nam ở làng Mỹ Lai Calley bị tuyên án chung thân, nhưng thực chất chỉ phảingồi tù ba năm sau khi được tổng thống Mỹ Nixon ân xá
Lính Mỹ thuộc sư đoàn bộ binh số 25 xách một mảnh chiến sĩ vừa bị trúng đạn
Trang 32Nạn nhân Hồ Văn Đang-Nạn nhân
bom mìn chưa nổ của Mỹ, ngày
6/1/2003
Tượng "Bà mẹ" bằng mảnh bom ghép
tại bảo tàng.
Mảnh xác máy bay B52G