Vận dụng được các kiến thức về điện tích và sự tương tác giữa các điện tích để phục vụ học tập.. K4: Vận dụng được kiến thức Vật lý vào các tình huống thực tiễn..[r]
Trang 1Ngày soạn:27/ 8/2017 - Ngày dạy:28/ 8/2017 Tiờ́t KHDH:01
I Mục tiờu:
1 Kiến thức:
- Nêu đợc các cách nhiễm điện một vật (cọ xát, tiếp xúc và hởng ứng).
- Phát biểu đợc định luật Cu-lông và chỉ ra đặc điểm của lực điện giữa hai điện tích điểm.
2 Kỹ năng:
- Vận dụng đợc định luật Cu-lông giải đợc các bài tập đối với hai điện tích điểm.
3 Thỏi độ:
- Cú thỏi độ nghiờm tỳc trong học tập, nghiờn cứu lĩnh hội kiờ́n thức
4 Xỏc định nội dung trọng tõm của bài
Định luật Cu-lông :
Lực hút hay lực đẩy giữa hai điện tích điểm đặt trong chân không có phơng trùng với đờng thẳng nối hai điện tích điểm
đó, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phơng khoảng cách giữa chúng :
F =
1 2 2
q q k r
trong đó, F là lực tác dụng đo bằng đơn vị niutơn (N), r là khoảng cách giữa hai điện tích,
đo bằng mét (m), q 1 , q 2 là các điện tích, đo bằng culông (C), k là hệ số tỉ lệ, phụ thuộc vào hệ đơn vị đo Trong hệ SI, k =
9.10 9
2
2
N.m
Hai điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, hai điện tích trái dấu thì hút nhau.
Khi hai điện tích đợc đặt trong điện môi đồng chất, chiếm đầy không gian, có hằng số điện môi , thì :
F =
1 2 2
q q k r
Hằng số điện môi của không khí gần bằng hằng số điện môi của chân không ( = 1)
5 Định hướng phỏt triển năng lực:
- Năng lực chung:
1 Năng lực phỏt hiện và giải
quyờ́t vấn đề
- Hs phỏt hiện được cỏc cỏch làm cho một vật nhiễm điện và tỡm được cõu trả lời khi một vật nhiễm điện thỡ trờn vật dư bao nhiờu loại điện tớch
2 Năng lực thu nhận và xử lý
thụng tin tổng hợp
- Biờ́t thu thập cỏc thụng tin khỏc nhau từ sỏch giỏo khoa, tạp chớ, … và
xử lớ được cỏc thụng tin đú để phục vụ học tập
3 Năng lực tỡm tũi khỏm phỏ và
nghiờn cứu khoa học
- Biờ́t cỏch vận dụng định luật Culong vào từng trường hợp cụ thể
4 Năng lực tớnh toỏn - Vận dụng được cỏc cụng cụ toỏn học phự hợp để giải cỏc bài tập
- Năng lực chuyờn biệt:
Nhúm năng lực Năng lực thành phần Mụ tả mức độ thực hiện trong bài học
Nhúm NLTP liờn
quan đến sử dụng
kiến thức vật lý
K1: Trỡnh bày được kiờ́n thức về
cỏc hiện tượng, đại lượng, định luật vật lý, cỏc phộp đo, cỏc mối quan hệ giữa cỏc đại lượng vật lý
Trỡnh bày được kiờ́n thức về điện tớch, điện tớch điểm
Trỡnh bày được phộp đo lực bằng cõn xoắn
K2: Trỡnh bày được mối quan hệ
giữa cỏc đại lượng vật lý
Trỡnh bày được mối quan hệ giữa lực tương tỏc với mụi trường tương tỏc giữa hai điện tớch
K3: Sử dụng được cỏc kiờ́n thức vật
lý để thực hiện cỏc nhiệm vụ học tập
Vận dụng được cỏc kiờ́n thức về điện tớch và sự tương tỏc giữa cỏc điện tớch để phục vụ học tập
K4: Vận dụng được kiờ́n thức Vật
lý vào cỏc tỡnh huống thực tiễn
Vận dụng được kiờ́n thức vật lớ vào cỏc tỡnh huống thực tiễn như giải thớch được hiện tượng túc dớnh
Trang 2vào lược khi chải tóc,…
Nhóm NLTP về
phương pháp
P1: Đặt ra những câu hỏi về một sự
kiện vật lý
Đặt ra những câu hỏi như người ta xác định lực tương tác giữa các điện tích bằng cách nào? Khi một vật mang điện có kích thước lớn thì công thức định luật cu lông có còn chính xác
P3: Thu thập, lựa chọn, đánh giá và
xử lý các thông tin các nguồn khác nhau để giải quyết vấn đề trong học tập
Biết thu thập các nguồn thông tin khac nhau từ sgk, tạp chí để giải quyết vấn đề trong học tập
P6: Chỉ ra được điều kiện lý tưởng
của hiện tượng vật lý
Chỉ ra được điều kiện lí tưởng để áp dụng định luật
cu lông là các điện tích phải là những điện tích điểm
Nhóm NLTP trao
đổi thông tin
X1: Trao đổi kiến thức và ứng dụng
vật lí bằng ngôn ngữ vật lí và các cách diễn tả đặc thù của vật lí
Trao đổi được kiến thức vật lí bằng ngôn ngữ vật lý như cùng dấu thì đẩy, khác dấu thì hút nhau
X5: Ghi lại được các kết quả từ các
hoạt động học tập vật lý của mình
Ghi lại được kết quả học tập từ các hoạt động học tập
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN (GV) VÀ HỌC SINH (HS)
1 Chuẩn bị của GV:
- PHT 1
Câu 1: Có bao nhiêu loại điện tích? Các điện tích tương tác với nhau như thế nào?
Câu 2: Có bao nhiêu cách làm cho một vật nhiễm điện? Hãy nêu các cách đó?
- PHT 2
Câu 1: Phát biểu và viết biểu thức định luật Cu lông?
Câu 2: cho hai điện tích q1 = - q2 = 3.10-6C đặt tại hai điểm A và B cách nhau 30cm trong chân không
a Hãy tính lực tương tác giữa hai điện tích
b Để lực tương tác giữa hai điện tích giảm đi 4 lần (khoảng cách giữa hai điện tích không đổi) thì môi trường giữa hai điện tích có hằng số điện môi bằng bao nhiêu?
2 Chuẩn bị của HS:
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
GV
Hoạt động của HS
Năng lực hình thành
Hoạt động 1 (5 phút) : Giới thiệu chương trình,
sách giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo.
- Kiểm tra sĩ số
- Giới thiệu chuong trình, yêu cầu môn học
- Bài Mới: Các vật mang điện tương tác với nhau như thế
nào? Lực tương tác phụ thuộc yếu tố nào, tuân theo quy luật nào?
- Báo học sinh vắng
- Ghi nhận
Hoạt động 2 (17 phút) : Tìm hiểu sự nhiễm điện
của các vật, điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa
các điện tích.
I Sự nhiễm điện của các vật Điện tích Tương tác
điện
- Có những cách nào làm vật nhiễm điện?
- Làm sao biết một vật đã nhiễm điện?
- Cho học sinh làm
- Cọ xát, tiếp xúc, hưởng ứng
- Hút vật nhẹ
K1, K2, K3, K4, P1, P3, P6,X1, X5
Trang 31 Sự nhiễm điện của các vật
Có 3 cách làm vật nhiễm điện:
+ Cọ xát
+ Tiếp xúc với một vật nhiễm điện khác
+ Hưởng ứng
Có thể dựa vào hiện tượng hút các vật nhẹ để kiểm tra
xem vật có bị nhiễm điện hay không
2 Điện tích Điện tích điểm
Vật bị nhiễm điện còn gọi là vật mang điện, vật tích
điện hay là một điện tích
Điện tích điểm là một vật tích điện có kích thước rất
nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét
3 Tương tác điện
- Có 2 loại điện tích: đ.tích dương, đ.tích âm
- Tương tác
+ Cùng dấu: đẩy nhau
+ Khác dấu: hút nhau
thí nghiệm về hiện tượng nhiễm điên do
cọ xát
- Điện tích?
- Điện tích điểm?
- Ví dụ về điện tích điểm?
- Có mấy loại điện tích?
- Làm thí nghiệm vói máy phát tĩnh điện
- Các đ.tích T2 với nhau ntn?
- Làm thí nghiệm theo sự hướng dẫn của giáo viên
- Phát biểu
- Tìm ví dụ về điện tích
- Phát biểu
- Tìm ví dụ về điện tích điểm
- Dương, âm
- Quan sát
- Cùng dấu:đẩy;
khác dấu: hút
Hoạt động 3 (20 phút) : Nghiên cứu định luật
Culông(Coulomb)
II Định luật Cu-lông Hằng số điện môi
1 Định luật Cu-lông
1 2
2
| q q |
F k
r
k = 9.109 Nm2/C2
1
q
: độ lớn điện tích (C)
2
q
: độ lớn điện tích (C)
r : khoảng cách giữa hai điện tích (m)
2 Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong
điện môi đồng tính Hằng số điện môi (Thảo luận
nhóm)
- Giới thiệu về Coulomb và thí nghiệm của ông để thiết lập ĐL
- Viết biểu thức định luật và cho biết các đại lượng trong biểu thức?
- Đơn vị điện tích?
- Trình bày đặc điểm vectơ lực Culông?
- Vẽ hình tương tác giữa hai điện tích điểm?
Thảo luận nhóm tìm hiểu các vấn đề sau:
- Điện môi là gì? Ví dụ
- Ghi nhận định luật
-
1 2 2
| q q |
F k r
- Đơn vị điện tích là
culông (C)
- Trình bày điểm đặt, phương chiều, độ lớn, đơn vị
- Vẽ hình
Hs thảo luận
- Là môi trường cách điện
- Ghi nhận khái
K1, K2, K3, K4, P1, P3, P6,X1, X5
Trang 4+ Điện môi là môi trường cách điện.
+ Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện
môi :
1 2
2
| q q |
F k
r
+ Hằng số điện môi đặc trưng cho tính chất cách điện
của chất cách điện
+ Hằng số điện môi cho biết lực tương tác giữa hai
điện tích điểm nhỏ hơn bao nhiêu lần so với trong chân
không
Viết biểu thức tính lực tương tác giữa hai điện tích điểm đặt trong điện môi?
- Ý nghĩa hằng số điện môi?
GV Nhận xét
- C3?
niệm
-
1 2 2
|q q |
r
- Nêu ý nghĩa
- Thực hiện C3
IV CÂU HỎI/ BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HS
1 Bảng ma trận kiểm tra các mức độ nhận thức
Mô tả yêu cầu cần đạt ở mỗi mức độ (MĐ) trong bảng sau
1 Điện tích,
tương tác điện
Biết được có bao nhiêu loại điện tích
Các điện tích cùng dấu, khác dấu thì hút hay đẩy nhau
Giải thích được các hiện tượng nhiễm điện
2 Định luật cu
lông
Phát biểu được định luật Cu lông
Xác định lực tương tác giữa hai điện tích khi nào đẩy nhau, hút nhau
Tính được lực tương tác giữa hai điện tích
Xác định được sự thay đổi lực tương tác khi có thêm điện môi
2 Câu hỏi và bài tập củng cố, dặn do
(MĐ1 – MĐ2)
Câu 1: Có bao nhiêu loại điện tích, hãy nêu các cách làm cho một vật nhiễm điện?
Câu 2: Phát biểu, viết biểu thức định luật cu lông? Giải thích tên và đơn vị các đại lượng trong biểu thức.
(MĐ3- MĐ4).
Câu 1: Cho hai điện tích q1 = 3.10-7 C đặt tại A và q2= - 4.10-7 C đặt tại B cách nhau 20cm trong chân không
a Tính lực tương tác giữa hai điện tích
b Đưa cả hệ thống vào trong nước có hằng số điện môi ε = 81 thì lực tương tác giữa chúng bằng bao nhiêu?
c Để khi đưa vào trong nước lực tương tác vẫn không đổi thì cần thay đổi khoảng cách như thế nào?
